VẪN COI NHAU NHƯ TỬ ĐỊCH, VÌ SAO ZELENSKY VÀ PUTIN LẠI CHỊU NGỒI CHUNG BÀN ĐÀM PHÁN?

Tri Thức Mới
2.1K người theo dõi
1.2K Lượt xem video·27 thg 10, 2026
VẪN COI NHAU NHƯ TỬ ĐỊCH, VÌ SAO ZELENSKY VÀ PUTIN LẠI CHỊU NGỒI CHUNG BÀN ĐÀM PHÁN?
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chào mừng quý vị trở lại với chương trình, tôi là Lê Minh.
Thưa quý vị, sau hơn 4 năm đổ máu,
lần đầu tiên người ta nghe thấy từ ngừng bắn được nói
ra một cách nghiêm túc từ cả hai phía, Nga và Ukraine.
Ngày 21 tháng 10, ông Zelensky ngồi trước ống kính Fox News
và nói một câu mà chỉ 2 năm trước thôi còn là điều cấm kỵ.
Đó là, Ukraine sẵn sàng đóng băng chiến tuyến,
chấp nhận dừng súng ngay tại nơi hai bên đang đứng,
cũng gần như cùng lúc đó tại St. Petersburg.
Đặc phái viên của ông Trump bước ra khỏi
cuộc gặp 3 tiếng với Tổng thống Nga Putin
mang theo một tín hiệu mà ít ai dám tin đó
là Moscow đồng ý quay lại bàn đàm phán.
Vậy thì chuyện gì đang thực sự diễn ra sau cánh cửa ngoại giao?
Vì sao người từng thề giành lại từng tấc đất nay lại chịu buông?
Vì sao ông Putin giữa lúc vẫn chiếm ưu thế
trên chiến trường lại chịu ngồi xuống?
Và điều bất ngờ nhất đó là một thỏa thuận nhỏ bé ở thị trấn Oleski
do đích thân bà Melania Trump làm trung gian.
Liệu có thể là viên gạch đầu tiên cho cả tiến trình hòa bình?
Hãy cùng chúng tôi bóc tách toàn bộ ván cờ
từng nước một trong chương trình ngày hôm nay.
Thưa quý vị, ngày 21 tháng 10 đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý
trong cuộc chiến ngoại giao giữa Nga và Ukraine.
Trả lời phỏng vấn tại Fox News, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky
lần đầu công khai tuyên bố rằng ông sẵn sàng chấp nhận một thỏa thuận
đóng băng chiến tuyến và giữ lại ít nhất 75% lãnh thổ
để chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt.
Theo ông, đây là cách thực tế nhất lúc này để ngừng đổ máu.
Nhưng chỉ khả thi nếu Mỹ và châu Âu đưa ra những bảo đảm
an ninh đủ vững chắc cho Kyiv.
Tạm dừng giao tranh, ngừng bắn dọc theo
đường danh giới tiếp xúc hiện nay,
theo ông, chính là nền móng hợp lý để tiến tới kết thúc cuộc chiến.
Khi phóng viên nhắc đến con số giữ lại ít nhất 75% lãnh thổ,
tức ngầm thừa nhận Nga đang kiểm soát trên thực tế khoảng 25%,
Ông Zelensky nói ưu tiên trước mắt của ông là một lệnh
ngừng bắn để chấm dứt tổn thất về người và hạ tầng.
Ông cũng đính chính rằng, trên thực tế,
Nga chỉ đang kiểm soát khoảng 19,3% lãnh thổ Ukraine.
Nếu nói đến con số 25%, thì chẳng khác nào đòi
Ukraine tự nguyện rút toàn bộ quân khỏi Donbass.
Điều Kiev không thể chấp nhận.
Bởi vậy, phương án ông đưa ra là đóng băng
ngay tại chiến tuyến thực tế hiện nay.
Sự dịch chuyển từ lập trường giành lại toàn bộ lãnh
thổ bằng quân sự sang sẵn sàng đóng băng chiến tuyến
rõ ràng là một thay đổi lớn sau nhiều năm
xung đột. Suốt giai đoạn 2022
đến cuối năm 2023, Kyiv
công khai đặt mục tiêu giải phóng 100%
lãnh thổ, khôi phục đường biên giới
năm 1991, bao gồm cả bán đảo
Crimea và toàn bộ Donbass
Điều kiện để ngồi vào bàn đàm phán khi đó
là Nga phải rút hết quân khỏi lãnh thổ
Ukraine. Bản thân ông Zelensky
từng gạt phăng ý tưởng đóng băng xung đột
cho rằng làm vậy thì chỉ
tạo cho Nga quãng nghỉ để chuẩn bị
một đợt tấn công mới mà thôi. Thế nhưng mà
sau khi đợt phản công mùa hè năm
2023 không đạt kỳ vọng, cùng
những trận giao tranh tiêu hao kéo dài suốt
hai năm 2024 và 2025,
quân đội Ukraine đã rơi vào cảnh thiếu quân
và kiệt sức nghiêm trọng. Ông Zelensky
thừa nhận, Ukraine không thể mất hàng
chục nghìn người chỉ để giành lại
từng cây số đất, và ưu tiên hàng đầu
bây giờ là giữ được mạng sống cho người dân cũng như
binh sĩ. Dù chấp nhận đóng băng trên
tuyến, Ukraine vẫn giữ nguyên ba
điều kiện tiên quyết, đó là phải có
cam kết an ninh ràng buộc từ Mỹ và
các đối tác châu Âu, để Nga không thể khơi lại chiến sự.
Thứ hai là việc đóng băng trên thực địa không
đồng nghĩa với thừa nhận về mặt pháp lý quốc tế
rằng các vùng đất bị chiếm đóng thuộc về Nga.
Và cuối cùng là Ukraine phải duy trì một lực
lượng quân đội đủ mạnh để tự bảo vệ mình.
Gần như cùng thời điểm, đặc phái viên của Tổng
thống Mỹ Donald Trump là ông Steve Witkov
đã có cuộc hội đàm kéo dài khoảng 3
giờ với Tổng thống Nga Vladimir Putin
tại thành phố St. Petersburg.
Sau cuộc gặp, Điện Kremlin thông báo Nga về nguyên tắc,
đã đồng ý nối lại đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ vào tháng 11.
Một bên phát tín hiệu ngừng bắn,
bên kia hé mở lại cánh cửa thương lượng.
Cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm cuối cùng lại thấy
le lói một tia hy vọng hòa bình.
Việc Điện Kremlin chấp thuận về nguyên tắc tham gia đàm phán ba bên
là một chuyển biến đáng kể trong cục diện ngoại giao.
Suốt nhiều năm, các cuộc tiếp xúc chỉ dừng ở mức song phương hạn chế
hoặc phải thông qua trung gian như Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, UAE.
Việc hình thành một kênh trực tiếp có cả Washington lẫn Moscow
cho thấy tính toán chiến lược mới của từng bên.
Với Nga, chấp nhận để Mỹ ngồi vào bàn phù
hợp với quan điểm lâu nay của Điện Kremlin,
vốn xem xung đột ở Ukraine là một phần trong bài toán
an ninh lớn hơn giữa Nga với Mỹ và NATO,
tuyên bố đồng ý về nguyên tắc vừa phát đi thiện trí ngoại giao,
vừa giữ cho Moscow thế chủ động để sau này ra điều kiện.
Với Mỹ, sự hiện diện của Washington là điều kiện
bắt buộc để bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào
cũng có cơ chế an ninh đủ mạnh để duy trì,
đồng thời gắn với các vấn đề viện trợ và trừng phạt.
Còn với Ukraine, có đồng minh Mỹ cùng tham gia giúp khi
không rơi vào thế đơn độc khi đối thoại trực tiếp với Moscow
và bảo đảm các yêu cầu an ninh được cam kết ở cấp cao nhất
Vì sao ông Zelensky đổi ý?
Muốn hiểu bước ngoặt này, trước hết phải
nhìn vào thực tế mà Ukraine đang đối mặt
Kiev không đủ sức lấy lại toàn bộ lãnh
thổ bằng vũ lực trong thời gian ngắn
Chính ông Zelensky từng thừa nhận năm 2024 rằng
Ukraine không đủ lực đẩy Nga về biên giới năm 1991
nhất là ở Crimea, và giải phóng toàn bộ
sẽ phải trả bằng thương vong khổng lồ.
Chiến trường hiện gần như bế tắc và nghiêng hẳn về thế tiêu hào.
Nga dù tổn thất nặng hơn nhưng vẫn áp đảo về quân số,
trong khi Ukraine thiếu hụt nghiêm trọng binh lực sẵn sàng chiến đấu,
tỷ lệ đào ngũ cao và rất khó xoay vòng quân.
Cuộc chiến dai dẳng đã khiến Ukraine trả giá quá đắt,
thương vong, hạ tầng đổ nát,
dân chúng ly tán và việc tổng động viên kéo dài
liên tục bào mòn cả nền kinh tế lẫn xã hội.
Ukraine vẫn còn ý chí kháng cự,
nhưng ý chí không đồng nghĩa với khả năng cầm cự vô thời hạn.
Theo số liệu Ukraine công bố đầu năm 2024,
quân đội nước này có hơn 55.000 binh sĩ tử trận.
Tuy nhiên, các tổ chức độc lập và phương Tây ước tính tổng thương vong
Ukraine gồm chết, bị thương và mất tích vào khoảng 500-600.000 người.
Trong đó, số tử trận có thể lên tới 140.000.
Dân số sụt giảm nghiêm trọng, ước tính mất khoảng 1
phần tư với hàng triệu người phải di tản trong nước
và từ 6-7 triệu người tị nạn sang châu Âu.
Hạ tầng năng lượng, giao thông và nhà ở bị tàn phá nặng nề.
Theo Ngân hàng Thế giới và các báo cáo tổng kết,
chi phí tái thiết nền kinh tế có thể lên tới 486-500 tỷ USD.
Về kinh tế, GDP Ukraine lao dốc khoảng
29% trong năm đầu chiến sự năm 2022,
rồi phục hồi nhẹ nhờ nguồn viện trợ tài
chính và quân sự khổng lồ từ Mỹ và châu Âu.
Mỗi năm, nước này phải chi khoảng 71-100 tỷ đô cho quốc phòng,
tương đương tới một nửa GDP,
một gánh nặng gần như không thể là gồng gánh mãi.
Trong khi đó thì an ninh của Ukraine lại
phụ thuộc rất lớn vào Mỹ và châu Âu.
Mà Washington nay đã điều chỉnh chính sách,
đặt việc chấm dứt chiến tranh thành ưu tiên ngoại giao.
Kyiv vì thế buộc phải cân nhắc lại cái giá của việc tiếp tục đánh nhau
so với một thỏa thuận ngừng bắn.
Nói cách khác thì Ukraine đã chọn một lối ra rõ ràng hơn.
Họ không còn coi việc giành lại toàn bộ lãnh
thổ là điều kiện bắt buộc để bắt đầu ngừng bắn,
mà sẵn sàng buông súng trước rồi mới giải quyết các tranh chấp còn lại.
Dù vậy, cần nhấn mạnh rằng, sẵn sàng đóng băng trên tuyến
không có nghĩa là thừa nhận chủ quyền hợp
pháp của Nga với các vùng bị chiếm đóng,
càng không phải là đã ký vào một thỏa thuận hòa bình trọn vẹn.
Đóng băng chỉ có nghĩa là đôi bên tạm
dừng quân sự để thay đổi đường kiểm soát,
còn số phận lãnh thổ thì vẫn để ngỏ cho các vòng đàm phán sau.
Với Ukraine, đây có thể là một lựa chọn khả dĩ để tránh đổ máu thêm,
giữ được chủ quyền và có thêm thời gian
tái thiết. Các điều kiện mà Ukraine đặt ra
cũng vì thế mà cụ thể hơn.
Đóng băng ngay tại đường ranh giới thực tế hiện nay
không rút quân khỏi những khu vực phòng thủ
còn giữ được, đòi cam kết an ninh
ràng buộc từ Mỹ, châu Âu hoặc
một lộ trình gia nhập NATO và dùng
các lệnh trừng phạt cùng khối tài sản Nga
đang bị đóng băng làm đòn bẩy, buộc
Moscow tuân thủ. Hiểu như vậy thì tuyên bố
của Zelensky không phải là một sự nhượng bộ
bất ngờ, mà chính là một nỗ lực
tìm điểm cân bằng mới giữa thực tế chiến
trường và lợi ích quốc gia về lâu dài.
Thế còn phía Nga thì sao?
Việc ông Putin mở lại các kênh thương lượng rõ ràng
xuất phát từ tính toán chiến lược của riêng ông,
cùng với thực tế chiến trường và những tổn thất mà Nga đang gánh chịu.
Theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế,
cùng các nguồn quốc tế cập nhật đến đầu năm 2026,
Nga đã chịu từ 1,2 đến 1,3 triệu thương vong,
gồm chết, bị thương và mất tích.
Trong đó có khoảng 325.000 binh sĩ tử trận.
Nước này cũng hứng hơn 20.000 lệnh trừng phạt phương Tây.
Khoảng 340 tỷ đô la tài sản,
ngân hàng và dự trữ ngoại hối ở nước ngoài của họ cũng bị phong tỏa.
Xuất khẩu năng lượng và hàng hóa sang châu Âu thì sụt giảm mạnh.
Ngân sách quốc phòng của họ thì vẫn ở mức lớn,
ước tính từ 149 đến 170 tỷ USD mỗi năm, chiếm khoảng 8% GDP.
Thêm vào đó, những đợt tập kích gần đây của Ukraine
nhằm vào các nhà máy lọc dầu cùng hệ thống bán lẻ,
Logistics của Nga đã khiến bất mãn trong dân chúng dâng cao
Tạo sức ép không nhỏ lên Tổng thống Putin
Nhưng ông Putin còn một tính toán khác
Với Washington, ông Trump là đối tác
dễ tiếp cận hơn chính quyền tiền nhiệm
Ông Putin đã nhiều lần cảm ơn ông Trump vì nỗ lực kết thúc xung đột
Và tận dụng kênh của đặc phái viên Witkoff, người đã gặp ông tới 9 lần
Nếu không giải quyết được vấn đề Ukraine trong nhiệm kỳ Trump
Nga có thể sẽ phải đối mặt với một
Tổng thống Mỹ khác cứng rắn hơn nhiều
Chịu ngồi vào bàn vì thế vừa giúp củng cố quan hệ cá nhân với ông Trump
vừa mở đường cho những thỏa thuận kinh tế như xuất khẩu,
dầu diesel, phân bón sang Mỹ và nhiều dự án lớn khác.
Nga thậm chí còn ngỏ ý hỗ trợ Washington trong vấn đề Iran.
Đó là cách khôi phục quan hệ Mỹ-Nga mà không
phải từ bỏ các mục tiêu chiến tranh cốt lõi.
Các lệnh trừng phạt của phương Tây vẫn đè nặng lên kinh tế Nga,
nên tham gia tiến trình hòa bình ba
bên cũng là cơ hội để gỡ dần, cấm vận,
nối lại các dự án kinh tế và hợp tác năng lượng.
Đáng chú ý, Washington nhấn mạnh
chủ đề chính của đàm phán phải là hệ thống an ninh
sau xung đột chứ không phải một lệnh ngừng bắn tạm thời
hay chuyện rút quân
Cách đặt vấn đề này cho phép Nga nêu các yêu cầu dài hạn
Ukraine trung lập, không gia nhập NATO
bị giới hạn quân sự
và thực trạng lãnh thổ hiện nay được công nhận
Đàm phán cũng giúp Nga giữ lấy thành quả đang có
khoảng 19% lãnh thổ Ukraine
mà không phải lùi bước
Nếu đạt được đóng băng hay một thỏa thuận nào đó
Washington có thể mua thời gian để tái trang bị
giảm tổn thất
và chờ Ukraine kiệt quệ hơn nữa về nhân lực.
Còn nếu đàm phán đổ vỡ, Nga vẫn có cớ đổ lỗi cho Ukraine và phương Tây.
Dù vậy, ông Putin vẫn đòi kiểm soát toàn bộ Donbass,
Ukraine không được vào NATO
và phải là một thỏa thuận toàn diện chứ không chỉ ngừng bắn tạm thời.
Sẵn sàng đàm phán ở đây, chủ yếu mang tính chiến thuật,
tham gia để nắm quyền kiểm soát tiến trình,
chứ không phải để nhượng bộ lớn.
Nói cách khác, Điện Kremlin đồng ý ngồi vào bàn ba bên,
Không phải vì kiệt sức hay buông cuộc
Mà vì thời điểm này hội đủ các lợi thế cho họ
Kiev đã xuống nước chấp nhận đóng băng
Mỹ sẵn sàng làm cầu nối trực tiếp
Còn Nga có cơ hội hiện thực hóa mục tiêu an ninh chiến lược
Lẫn gỡ khó kinh tế ngay trên bàn ngoại giao
Có lẽ ông Putin tin rằng
Đàm phán sẽ giúp ông giữ được phần lớn
những gì đã chiếm trên chiến trường
Đồng thời cải thiện quan hệ với Mỹ
Khôi phục một phần liên kết kinh tế
Và tác động đến mức độ ủng hộ mà phương Tây dành cho Ukraine
Với Washington
một cuộc chiến được đóng băng qua thương lượng là điều hấp dẫn,
miễn là họ giữ được vùng kiểm soát và
có được một dạng bảo đảm an ninh nào đó
mà không phải tiếp tục nai lưng gánh chi phí chiến tranh.
Sau kinh nghiệm những vòng đàm phán trước cho thấy,
hai bên có thể cùng chịu ngồi lại,
nhưng chốt được các vấn đề lãnh thổ,
an ninh và trật tự hậu chiến lại là chuyện cực kỳ gai góc.
Vì vậy, việc ông Putin đồng ý nối lại đối
thoại là một diễn biến đáng theo dõi,
nhưng tuyệt nhiên chưa phải bằng chứng
cho thấy Nga đã chấp nhận ngừng bắn.
Trong ván cờ ngoại giao này, ông Trump
là một nhân vật không thể bỏ qua. Ông muốn
nhanh chóng khép lại cuộc chiến, điều gắn
với các cam kết chính trị của mình, với cách
phân bổ nguồn lực quân sự Mỹ, với cả
bài toán chia sẻ gánh nặng an ninh ở châu Âu
và cả chương trình nghị sự đối nội nữa.
Cuộc gặp giữa đặc phái viên Witkoff và ông Putin
không chỉ xoay quanh Ukraine, mà còn
bàn về cả thương mại năng lượng
và việc khôi phục quan hệ kinh tế Mỹ-Nga.
Thậm chí Nga còn tỏ ý sẵn sàng
dùng ảnh hưởng của mình với Iran
trong một khuôn khổ rộng hơn nhiều, đó là quan hệ Mỹ-Nga.
Khả năng ông Trump thúc đẩy thành công một cái kết sớm là có cơ sở,
thế nhưng mà thách thức phía trước cũng là rất lớn.
Việc Kyiv-Nga về đóng băng trên tuyến và Moscow chịu
đàm phán ba bên đã mở ra một cửa hẹp ngoại giao.
Song khoảng cách lợi ích giữa các bên vẫn hết sức gay gắt.
Ông Trump có trong tay ba đòn bẩy,
trước hết là sức ép kinh tế và quân sự lên chính Ukraine.
Ta biết Mỹ là nguồn viện trợ quân sự quan trọng nhất của Kyiv,
cho nên việc Washington dọa cắt giảm
hay là điều chỉnh điều kiện viện trợ
nó là cái yếu tố chính buộc Ukraine phải thực tế hơn
hạ mục tiêu từ giải phóng 100% lãnh thổ xuống việc đóng băng thực địa
Thứ hai là kênh đối thoại trực tiếp với điện Kremlin
Ông Trump nhìn nhận đây là cuộc cạnh tranh chiến lược Mỹ-Nga
và việc ông sẵn sàng trao đổi thẳng với ông Putin
tạo ra đúng cơ chế đối thoại cấp cao mà Moscow mong mỏi
để bàn về cấu trúc an ninh diện rộng và nới lỏng trừng phạt
Và thứ ba, đó là quyết tâm chính trị muốn giải quyết nhanh
Khác với chính sách viện trợ kéo dài trước đây,
ông Trump muốn kết thúc sớm để giảm gánh nặng chi tiêu quốc phòng
và dồn sức cho các ưu tiên trong nước cũng
như là khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Dù vậy thì ông Trump cũng phải đối mặt với những nút
thắt cốt lõi khiến chuyện đàm phán rất dễ bê tắc.
Ép được đôi bên ngồi vào bàn đàm phán là một chuyện,
đạt được một thỏa thuận bền vững thì lại là câu chuyện khác hẳn.
Nút thắt lớn nhất là khoảng cách quan điểm quá sâu.
Nga đòi kiểm soát toàn bộ Donbass
kể cả phần Ukraine còn giữ
đòi Ukraine trung lập, không bỏ NATO
và phải là một thỏa thuận toàn diện
chứ không chỉ đóng băng tạm thời
Ukraine thì chỉ chấp nhận đóng băng
tại chiến tuyến hiện thời
đòi bảo đảm an ninh mạnh kiểu điều 5
của NATO từ Mỹ và châu Âu
không công nhận vùng lãnh thổ bị chiếm
và muốn có cam kết bảo vệ ràng buộc từ Mỹ, NATO
hoặc là một lực lượng
gìn giữ hòa bình quốc tế
Về trừng phạt thì Nga muốn gỡ bỏ hoàn toàn
và giải phóng tài sản bị phong tỏa.
Trong khi Ukraine và châu Âu thì lại muốn giữ
chính những cái đòn bẩy ấy để Nga không tái phạm.
Nút thắt thứ hai là ông Putin không mặn mà với
kiểu hòa bình nhanh mà ông Trump theo đuổi.
Kremlin đánh giá các đề xuất từ Ukraine và châu Âu là ít hữu ích.
Ông Putin xem cuộc chiến là cơ hội củng cố vị thế
và không vội nhượng bộ chừng nào còn tin thời gian đứng về phía mình.
Việc đàm phán với ông chủ yếu là chiến thuật để mồi lợi ích từ Mỹ
mà không phải từ bỏ mục tiêu cốt lõi.
Nút thắt thứ ba là cách tiếp cận của
ông Trump bị chỉ trích là thiên lệch
Nhiều phân tích cho rằng ông đang dồn sức
ép chủ yếu lên Ukraine vì dễ kiểm soát hơn
Trong khi lại thưởng cho Nga trước,
khiến Kiev nghi ngại và có nguy cơ kéo dài xung đột thay vì khép lại
Nếu Mỹ cắt hỗ trợ Ukraine quá mạnh, thế đàm phán của Kiev suy yếu
Nhưng chính ông Putin cũng có thể vì thế mà cứng rắn thêm
do thấy chẳng cần phải vội
Cuối cùng là yếu tố châu Âu và nội bộ Ukraine
Châu Âu vẫn hậu thuẫn Kiev mạnh mẽ và lo một thỏa thuận hòa bình giả
sẽ chỉ khích lệ Nga tấn công tiếp
Còn trong nước, dư luận Ukraine rất khó
chấp nhận một sự nhượng bộ lãnh thổ lớn
nếu không có bảo đảm an ninh thật sự vững chắc
Hòa giải ngoại giao đúng nghĩa không
chỉ là thuyết phục hai bên đặt bút ký
mà là dựng nên một thỏa thuận mà cả hai đều có lý do để tuân thủ
Lập trường Nga và Ukraine còn cách nhau quá xa
nên hòa bình giữa họ mới chỉ lóe lên như một tia sáng
Còn bình minh thực sự thì chưa thể đến ngay
Phải chờ tới vòng đàm phán 3 bên tháng 11 người
ta mới biết đó là tia sáng báo hiệu rạng đông
hay chỉ là ngọn lửa chợt bùng lên rồi lại tắt lịm giữa đêm đen
Bà Melania Trump vừa đóng vai trò trung gian thành công
trong một thỏa thuận ngừng bắn cục bộ
giữa Nga và Ukraine tại thành phố Olesky
thuộc vùng Kherson đang bị Nga chiếm đóng
Mục tiêu là tạm ngừng giao tranh để vận chuyển
hàng cứu trợ gồm lương thực, thuốc men, nước sạch
và sơ tán an toàn cho hàng nghìn dân thường,
chủ yếu là người già và trẻ em đang mắc kẹt
Ngày 23 tháng 10 năm 2026, Văn phòng Đệ nhất Phu Nhân Mỹ
và Nhà Trắng thông báo bà Melania là trung gian độc quyền,
làm việc trực tiếp với lãnh đạo cả hai
phía để thống nhất các điều khoản.
Lệnh ngừng bắn bắt đầu từ khoảng ngày 27 tháng 10,
và cả Nga lẫn Ukraine đều xác nhận sẽ tuân thủ.
Về phía Ukraine, ông Dmitry Lubinets cùng nhiều
quan chức khác đã xác nhận và cảm ơn bà Melania.
Về phía Nga, Bộ Quốc phòng và Tổng tham mưu trưởng
Valery Gerasimov cũng xác nhận sẽ ngừng bắn trên
hướng Kherson để phục vụ hoạt động nhân đạo.
Chỉ gói gọn cho một thị trấn nhỏ nhưng mà
đây là một thử nghiệm ngoại giao đáng kể.
Nó chứng minh Moscow và Kyiv có thể đạt được những thỏa thuận
thực thi trên thực địa nếu có cơ chế trung gian phù hợp,
đồng thời tạo đà cho vòng đàm phán ba bên Nga,
Ukraine, Mỹ dự kiến vào tháng 11 năm nay.
Giá trị của nó không nằm ở phạm vi địa lý hẹp mà nó
nằm ở chỗ là tạo ra một cái tiền lệ và kiểm
chứng tính khả thi cho một cái thỏa thuận lớn hơn.
trong lý thuyết giải quyết xung đột
khi mà đôi bên họ đã cạn niềm tin
vào nhau và bế tắc ở tầm chiến lược
nhảy thẳng vào một hiệp định hòa bình toàn diện
gần như là điều bất khả
Cách làm từng bước nhỏ vì thế nó có cái ý nghĩa
riêng thưa quý vị. Đáng nói
đây là lần đầu tiên kể từ khi chiến sự leo thang
mạnh mà cả Nga lẫn Ukraine cùng
chính thức công khai đồng ý
tạm ngừng bắn ở một số khu vực cụ thể
Trong khi trước đó thì họ gần như không
ngồi cùng bàn về bất kỳ cái
hình thức mà ngừng bắn nào hết
việc chọn kênh nhân đạo lại có đệ nhất
phu nhân Mỹ đứng ra giúp đôi bên
giảm được sức ép chính trị trong nước
và tránh cảm giác bị coi là xuống nước
hay là đầu hàng như khi phải lao thẳng
vào đàm phán quân sự chính trị
Chính ông Dimitro
Lubinets cũng đã công khai nói rằng
sáng kiến này có thể trở thành mô hình
cho những sứ mệnh nhân đạo tương tự ở các khu vực khác
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio
Guterres cũng bày tỏ rằng
một lệnh ngừng bắn cục bộ như vậy
có thể là bước đệm hướng tới một lệnh ngừng bắn
rộng hơn. Và quả thực
chúng ta thấy là cái mô hình Olesky
hoàn toàn có khả năng nhân rộng
nếu hoạt động cứu trợ trôi chảy
đôi bên có thể đồng ý kéo dài hoặc lặp lại
các điểm nóng khác như là tại Kherson
hay là Donbass
từ đó dần hình thành một cái thói quen hợp tác
và hạ nhiệt cục bộ trong lúc chờ đàm phán chính thức
lệnh ngừng bắn ban đầu
chỉ kéo dài vài ngày
nhưng nếu cả đôi bên giữ cam kết thì nó có thể được gia hạn liên tục
để mà duy trì cái trạng thái
yên tĩnh kỹ thuật trên thực địa
từ mục đích nhân đạo
Cơ chế này còn có thể mở rộng sang
giải phá bom mìn, lập hành lang an toàn
cho dân thường, rồi lan sang các khu vực khác
Nếu hành lang an toàn và cơ chế
giám sát ngừng bắn ở Oleski phát huy hiệu quả
những điểm giao tranh tiêu hao
dọc sông Dnipro hay là vùng Donbass
hoàn toàn có thể áp dụng cách làm tương tự
để cứu dân. Hiện tại lệnh ngừng bắn
vẫn chỉ gói trong Oleski và vùng
lân cận cần thiết. Việc mở rộng ra
nhiều thành phố hay cả đoạn chiến tuyến
nó sẽ phụ thuộc vào thiện trí chính trị
và kết quả vòng đàm phán ba bên Nga, Ukraine,
Mỹ dự kiến diễn ra vào nửa đầu tháng 11 năm nay.
Có thể xem thỏa thuận do bà Melania làm trung gian nó như là một
vùng đệm ngoại giao cho cuộc đàm phán chính thức sắp tới vậy.
Nó xây dựng một mức độ tin cậy tối thiểu,
cung cấp cho Mỹ và cả đôi bên dữ liệu thực tế
để đánh giá đối phương là có thực lòng giữ cam kết hay không.
Nó cũng giúp tháo gỡ những điểm nghẽn kỹ thuật.
Cái việc rà phá bom mìn,
giám sát quốc tế và tổ chức sơ tán tại Olenski
nó sẽ chính là những bài học trực tiếp
cho việc thiết kế cơ chế giám sát
đóng băng chiến tuyến trên cái bàn đàm phán ba bên
Và thưa quý vị, rất có thể
chính bà Melania
cùng những cái thỏa thuận ngừng bắn cục bộ
vì mục đích nhân đạo như vậy
nó lại trở thành một cái điểm đột phá
của tiến trình hòa bình cho Ukraine
Nếu mọi chuyện về sau diễn ra theo hướng ấy
thì biết đâu bà ấy sẽ có cơ hội
chạm tới giải Nobel hòa bình
Một cái phần thưởng cao quý
mà chồng của bà ông Trump luôn khao khát và theo đuổi
nhưng cho đến giờ vẫn chưa giành được
đến đây thì những chia sẻ của chúng tôi cũng xin phép được tạm dừng
cảm ơn sự quan tâm theo dõi của quý vị
và nếu có bất kỳ góp ý nào
xin quý vị cũng hãy để lại bình luận ở phần dưới
Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại
