Sau tuổi 60 nhớ kỹ: 3 bữa không ăn, 4 nơi không ngủ, 5 chốn không đến

Kính chào quý vị khán thính giả đang quay trở lại với một tựa chữa lành trên kênh Dòng chảy Thời sự Thưa quý vị, bước qua tuổi 60, nhiều người dù chú ý tẩm bổ nhưng vẫn thường xuyên bị đầy bụng, mất ngủ và đau mỏi khớp Nguyên nhân phần lớn không do thiếu hụt dinh dưỡng mà bắt nguồn ngay từ nếp ăn, giấc ngủ và những nơi lui tới hàng ngày Khi bữa ăn gây lạnh bụng, chỗ nằm lùa gió và nơi đến bị ẩm thấp, cả đường ruột lẫn tim mạch đều bị suy yếu Ngược lại, khi giữ đúng nếp ở cả 3 phương diện này, khí huyết của người cao tuổi sẽ lưu thông êm ả hơn. Vì vậy, chương trình ngày hôm nay sẽ giải mã 3 bữa không ăn, 4 nơi không ngủ cùng 5 trốn không đến tuổi xế chiều. Qua đó, mỗi gia đình sẽ nắm vững cách giữ ấm bàn ăn, thu xếp phòng ngủ và bồi bổ thuận theo 4 mùa. Thưa quý vị, bước sang tuổi 60, lớp niêm mạc dạ dày của cơ thể mỏng dần và khả năng co bóp cũng chậm lại. Bởi vì hệ tiêu hóa không còn khỏe như thời trẻ, nên thói quen đầu tiên cần tránh chính là ăn quá no trong một bữa Khi dạ dày bị nhồi nhét căng tức, cơ thể buộc phải dồn lượng máu lớn xuống vùng bụng để xử lý thức ăn Hệ quả là lượng máu đưa lên nuôi não bị sụt giảm tạm thời, khiến cho người ăn xong dễ bị hoa mắt và buồn ngủ Cùng lúc đó, tim phải đập dồn dập hơn để bơm máu đi nuôi cơ thể, làm huyết áp cũng tăng cao đột ngột Theo danh y Ngải Hải Hạ, thức ăn bị ứ động nhiều giờ trong bụng sẽ lên men, sinh hơi chua, đẩy ngược lên ngực. Đó là lý do cổ nhân dạy, vị bất hòa, tắc ngọa, bất an, tức là dạ dày bất ổn thì ngủ chẳng yên. Bên cạnh việc ăn quá no, bữa ăn thứ hai tuyệt đối cần tránh là dùng đồ nguội lạnh vừa lấy ra từ tủ lạnh. Bởi lẽ dạ dày con người luôn cần mức thân nhiệt ổn định khoảng 37 độ C để nhào trộn và phân giải thức ăn. Khi nước đá hay trái cây lạnh đi xuống, các mạch máu ở niêm mạc dạ dày lập tức co rút gây đau bụng. Theo các chuyên gia y học cổ truyền, uống nước lạnh lúc sáng sớm còn dập tắt cả hơi ấm vừa nhen nhóm của đường ruột. Đặc biệt, danh y Ngải Hải Hạ cảnh báo người lớn tuổi không nên uống nước đá ngay sau khi ăn món nhiều dầu mỡ. Giống như dầu mỡ gặp nước lạnh sẽ bị đóng váng, chất béo trong bữa ăn gặp đồ lạnh sẽ bị vón đặc, bám vào trong thành ruột. Tình trạng này không chỉ gây rối loạn tiêu hóa, mà còn bắt tim phải đập nhanh hơn để bù lại hơi ấm đã mất. Bữa ăn thứ 3 mà người sau tuổi 60 cần kiêng kỵ là cầm đũa dùng cơm ngay khi đang tức giận hoặc lo âu. Theo Y Lý Đông Y chỉ rõ rằng, cơn nóng giận làm cho khí huyết xáo trộn và gây ứ trệ tạng phủ. Trong lúc bực tức, nhịp thở trở nên gấp gáp, còn dạ dày ngừng co bóp, khiến cho thức ăn nuốt xuống bị ứ động. Nguy hiểm hơn, cơn giận làm cho mạch máu co thắt, cộng thêm gánh nặng tiêu hóa rất dễ gây tai biến ngay trên bàn ăn. Thưa quý vị, để tránh xa những tổn thương tiêu hóa vừa nêu, người cao tuổi hãy xây dựng nếp ăn ấm từ đầu ngày. Buổi sáng, sau khi vừa thức dậy và vệ sinh cá nhân xong, quý vị hãy rót một cốc nước ấm khoảng 40 độ. Hãy ngồi thoải mái trên ghế và nhấp chậm rãi từng ngụm nhỏ trong 5 phút để dòng nước ấm đánh thức nhẹ nhàng đường ruột. Sau đó khoảng 30 phút, khi dạ dày đã ấm đều và tiết đủ dịch vị, quý vị mới bắt đầu dùng bữa sáng. Trước mỗi bữa chính 30 phút, gia đình nên lấy sẵn thực phẩm khỏi tủ lạnh để các món ăn trở về nhiệt độ phòng. Các món cơm, canh và thức ăn mặn đều cần phải hâm nóng lại để giữ trọn hơi ấm dễ chịu cho niêm mạc dạ dày. Cùng với thức ăn ấm nóng, tâm trạng trước khi ngồi vào bàn cơm cũng cần được giữ thật thư thái và bình hòa. Nếu như lỡ có chuyện bực dọc, hãy ngồi hít thở sâu, thở chậm rãi khoảng 15 phút cho nhịp tim dịu lại rồi mới dùng bữa. Khi bước vào bữa ăn, quý vị hãy ngồi thẳng lưng và nhai chậm, mỗi miếng từ 15 cho đến 20 lần. Duy trì bữa ăn thong thả trong 20 phút, giúp cho thức ăn mềm nhuyễn và giúp não bộ kịp nhận biết cảm giác no. Khi thấy bụng vừa lửng lửng khoảng 7-8 phần 10, người cao tuổi nên chủ động buông đũa để cho nhẹ dạ dày. Ăn xong, quý vị đừng nằm dài ngay mà hãy ngồi nghỉ 10 phút rồi đi bộ thong thả trong nhà khoảng 15 phút. Những hôm sum họp lỡ ăn nhiều món béo ngậy gây đầy trướng, quý vị hãy nấu một bát nước ấm hỗ trợ tiêu hóa. Theo bài giảng của danh y Nguy Hải Hạ Hãy lấy 3 lát gừng tươi rửa sạch lớp đất cát, nhưng vẫn giữ nguyên phần vỏ. Bởi thịt gừng giúp sưởi ấm dạ dày, còn lớp vỏ gừng giúp điều hòa để cho người uống không bị khô nóng cổ họng. Hãy cho 3 lát gừng và 1 miếng nhỏ vỏ quýt khô vào trong nồi cùng với 2 bát nước lọc. Đun nhỏ lửa trong khoảng 15 phút. Nếu cảm thấy ngấy mỡ khó tiêu, quý vị hãy thả thêm 5 lát quả sơn tra khô vào nồi nước nóng rồi ủ thêm 10 phút. Vị chua dịu của sơn tra giúp làm tan chất béo, còn tinh dầu của trần bì đưa luồng hơi trướng thoát nhẹ xuống ruột. Khi rót ra bát, quý vị hãy nhấp chậm từng ngụm nhỏ lúc nước còn ấm để cho vùng bụng dịu hẳn cảm giác căng tức đầy trướng. Riêng với bữa cơm chiều hàng ngày, người sau tuổi 60 nên kết thúc trước giờ đi ngủ từ 2 đến 3 tiếng. Nếu muốn dùng thêm trái cây, hãy ăn cách xa bữa chính 2 tiếng và chỉ chọn các loại quả ở nhiệt độ phòng. Thường đơn chiều tối nên ưu tiên cá hấp, rau xanh đậm hoặc là cháo đậu hầm mềm, giàu magie, canxi giúp làm dịu thần kinh Giữ cho vùng bụng êm nhẹ vào cuối ngày chính là bước chuẩn bị quan trọng trước khi bước vào giấc ngủ vào ban đêm Thưa quý vị, khi màn đêm buông xuống, hơi ấm ngoài da tự nhiên thu vào nuôi dưỡng nội tạng và nhịp tim chậm lại Do lớp giữ nhiệt bề mặt da lúc ngủ giảm xuống Người trên 60 tuổi rất dễ bị nhiễm lạnh nếu như đặt lưng sai vị trí Nơi đầu tiên tuyệt đối cấm kỵ nằm ngủ là trải chiếu mỏng nằm trực tiếp trên nền gạch hoặc là sàn đá sát đất Dù ban ngày mặt gạch trông khô sạch, nhưng càng về khuya thì hơi đất lạnh và độ ẩm tích tụ sát sàn lại càng dày Hơi lạnh ẩm sẽ thấm thẳng qua thắt lưng và khớp gối, làm cho mạch máu co rút, gây đau cứng cột sống vào sáng hôm sau Thân nhiệt hạ thấp trên nền sàn lạnh còn làm suy giảm sức đề kháng đường thở, dễ dẫn tới ho đờm và viêm phổi Theo các báo cáo y khoa, nhiễm lạnh đột ngột lúc nửa đêm là nguyên nhân hàng đầu kích phát cơn đột quỵ tuổi già Bên cạnh nền gạch lạnh, nơi thứ hai chúng ta không được nằm ngủ là chỗ đón thẳng gió lùa từ cửa sổ, quạt hoặc máy lạnh Trong bài giảng dưỡng sinh giấc ngủ, thầy thuốc Nghe Hải Hạ luôn nhắc lại lời cổ nhân đã dạy Tị phong như tị tiện Lời dạy này có nghĩa là khi nằm ngủ, con người phải tránh luồng gió lùa cẩn thận giống như tránh mũi tên bắn Bởi lúc ngủ say, lỗ chân lông mở nhẹ nên chỉ một luồng gió lạnh thổi thẳng vào cổ gáy cũng sẽ làm co cứng cơ ngay Chưa dừng lại ở đó, gió của máy lạnh thổi liên tục vào mặt suốt đêm còn làm khô rát niêm mạc mũi và sưng họng Nhiều người lớn tuổi sau một đêm nằm đón gió quạt đã bị sưng viêm dây thần kinh dẫn tới tê mặt và lệch miệng Ngoài ra, thói quen đưa hai tay vắt cao qua đầu làm hở hai bả vai cũng khiến cho hơi lạnh dễ thấm sâu vào phổi Trái ngược với chỗ gió lùa, nơi thứ ba cần tránh, lại là căn phòng đóng kín mít hoặc là thói quen chùm chăn kín đầu. Qua 7 đến 8 tiếng, đóng chặt khe cửa hoặc là trùm chăn kín mũi. Dưỡng khí giảm nhanh, còn khí thở ra tích tụ lại. Danh y Nghe Hải Hạ cảnh báo, việc hít ngược khí thở ra trong chăn kín sẽ làm thiếu hụt dưỡng khí nuôi não bộ. Hệ quả là, buổi sáng hôm sau thức dậy, người già thường xuyên thấy nặng chịu vùng chán, tim đập nhanh để bù đắp dưỡng khí, và trí nhớ cũng ngày càng giảm Nơi thứ tư không nên kê giường ngủ là góc phòng bị đèn đường chiếu chói, ồn ào hoặc là đặt nhiều chậu cây đầu giường, ban đêm cây xanh thu nạp dưỡng khí, đồng thời đất ẩm trong chậu rất dễ sinh nấm mốc gây kích ứng đường hô hấp, cộng thêm ánh sáng gắt từ màn hình chiếu sáng, điện thoại sát gối và tiếng xe cộ khiến cho thần kinh khó lắng dịu, khi tâm trí bị quấy nhiễu suốt đêm, dòng máu không thể quay về gan nghỉ ngơi, làm huyết áp sáng sớm hôm sau dễ bị tăng vọt. Thưa quý vị, để khắc phục trọn vẹn 4 nguy cơ nêu trên, gia đình hãy thu xếp phòng ngủ theo trình tự mỗi buổi tối. Trước hết, giường nằm của người cao tuổi cần phải kê cao cách sàn từ 30 cho đến 40 phân, kèm tấm nệm phẳng vừa phải. Đầu giường nên tựa vào bức tường vững chãi, dọn hết chậu cây ẩm ra ngoài và tắt thiết bị phát sáng trước 1 tiếng. Hãy kéo rèm che ánh đèn gắt ngoài đường nhưng mở hé ô thông gió trên cao khoảng 2 phân ở góc khuất gió lùa. Đối với thiết bị làm mát vào những đêm oi bức, quý vị hãy đặt quạt xa cuối giường và bấm chế độ xoay nhẹ vào tường. Luồng gió thổi gián tiếp từ tường sang sẽ giữ cho phòng thoáng dịu mà không thổi bút vào đỉnh đầu hay vùng cổ gáy. Nếu như dùng máy điều hòa nhiệt độ, quý vị chỉ nên duy trì mức nhiệt ổn định từ 27-29 độ C suốt cả đêm. Đồng thời, hãy đặt một bát nước sạch ở góc phòng để giữ độ ẩm tự nhiên giúp cho cổ họng không bị khô rát khi sáng hôm sau thức dậy. Sau khi chuẩn bị xong phòng ngủ, trước giờ lên giường một tiếng, quý vị hãy ngồi ngâm hai bàn chân với nước gừng ấm. Theo các danh y, người mất ngủ tuổi già thường gặp chứng đầu bất dứt, nóng nảy, nhưng hai bàn chân lại bị lạnh buốt. Quý vị hãy pha chậu nước ấm từ 40-45 độ, ngập qua mắt cá chân và ngâm thư giãn trong khoảng 15 phút. Khi thấy lòng bàn chân hồng ấm và vùng lưng dịu chút hơi ấm nhẹ, hãy nhấc chân ra, lau thật khô từng kẽ ngón chân. Bước tiếp theo khi đặt lưng lên giường, quý vị hãy áp dụng phép chườm ấm vùng bụng, hãy đổ nước nóng khoảng 50 độ vào túi chườm chuyên dụng, bọc ngoài bằng một lớp khăn bông mỏng để tránh gây bỏng rát da, đặt túi chườm êm ái lên vùng rốn và bụng dưới trong khoảng 30 phút lúc cơ thể đang nằm thả lỏng trên nệm ấm, hơi ấm dịu sẽ thấm sâu vào vùng bụng và lan ra thắt lưng, giúp cho mạch máu giãn mềm và đẩy lùi khí lạnh Đến trước 23h đêm, quý vị hãy cất túi chườm sang bên và chuyển sang tư thế nằm nghiêng nhẹ về phía bên phải Danh y Nghe Hải Hạ giải thích, tư thế nghiêng phải, co nhẹ hai chân lên giúp trái tim ở vị trí cao không bị đè nén Tư thế này còn thuận theo chiều mở xuống ruột của dạ dày và giúp cho dòng máu quay về gan nghỉ ngơi trọn vẹn Hãy kéo chăn mỏng đắp kín vùng ngực, bụng và hai đầu gối, nhưng luôn luôn để hở thoáng toàn bộ đầu và mặt Để bảo đảm an toàn khi thức giấc vào ban đêm, lối đi tới nhà vệ sinh cần gắn đèn ngủ ánh vàng sát chân tường. Vào lúc rạng sáng khi vừa mở mắt, quý vị đừng ngồi bật dậy ngay, mà hãy nằm yên hít thở sâu chậm khoảng 1 phút, sau đó mới chống tay nghiêng người ngồi dậy từ từ. Xoa ấm 2 lòng bàn tay vào nhau, áp lên mặt thêm khoảng 1 phút nữa. Duy trì nếp ngủ ấm và thức dậy 3 nhịp chậm rãi này giúp huyết áp buổi sớm luôn ổn định, phòng ngừa té ngã và đột quỵ. Thưa quý vị, bên cạnh bữa ăn và giấc ngủ trong nhà, việc tránh xa 5 chốn bất lợi bên ngoài cũng rất thiết yếu. Chốn đầu tiên người sau tuổi 60 không nên đến và lưu lại lâu là những gian phòng tối tăm ẩm thấp đầy vết mốc nấm. Theo các chuyên gia y học cổ truyền, hơi ẩm lạnh kết hợp với nấm mốc rất dễ xâm nhập gây sưng viêm phổi và khớp. Vì vậy, các ông bà nên tránh vào nhà kho bị ẩm bí, đồng thời dọn quang đồ cũ, bật máy hút ẩm và đón nắng sớm buổi sáng. Liên quan mật thiết đến hơi thở, chốn thứ 2 cần tránh là nơi gần ao tù, bãi rác hoặc là những xưởng có khói bụi Mùi hôi và bụi mịn bốc lên từ nguồn thải bẩn, kích ứng trực tiếp lên niêm mạc mũi, gây ho kéo dài và hại thận Khi đi bộ rèn luyện mỗi ngày, những người lớn tuổi hãy tránh về hè xe cộ giờ cao điểm, mà nên chọn công viên thoáng sạch Nếu nhà ở gần khu vực chưa thật trong lành, gia đình cần che chắn hướng gió bẩn, lọc không khí và đun sôi nước uống Chốn thứ ba không nên đặt chân tới một mình là những nơi đồi dốc trơn trượt, bậc đá treo leo hoặc là quá xa bệnh viện. Bởi ở tuổi xế chiều, gân cơ chân đã giảm sức dẻo và khả năng giữ thăng bằng cũng không còn nhạy bén như thời trẻ. Chỉ một cú trượt chân trên dốc ẩm hay là cơn đau thắt ngực ở nơi hẻo lánh cũng làm lỡ mất thời gian cấp cứu. Khi đi tham quan hay lễ chùa xa, ông bà nên chọn lối bằng phẳng và có con cháu đi cùng. Trái với những nơi hẻo lánh, chốn thứ tư cũng cần tránh là đám đông, chen lấn, ngột ngạt hoặc là những nơi âm thanh chát chúa. Giữa không gian chật kín người thiếu dưỡng khí và tiếng ồn rồn rập, nhịp tim của người già rất dễ bị đập loạn và hụt hơi. Sự xô đẩy bất ngờ ở chốn đông người còn tiềm ẩn nguy cơ vấp ngã, gây chấn thương xương hông rất lâu bình phục. Nếu ngôi nhà đang ở, nằm sát mặt đường lớn gây ồn ào, gia đình nên chuyển phòng ngủ của ông bà, lùi sâu vào phía trong. Chốn thứ 5 người cao tuổi nên rời xa là những cuộc tụ tập tranh cãi hơn thua hoặc là góc phòng vắng tự cô lập Việc cuốn vào những lời qua tiếng lại gai gắt, dễ sinh cơn giận làm huyết áp tăng vọt Ngược lại, sống khép kín, thiếu tiếng nói cười cùng với con cháu lại càng khiến cho tâm trạng chịu nặng và làm cho trí nhớ suy giảm nhanh Thay vào đó, người già hãy tìm đến câu lạc bộ dưỡng sinh hiền hòa, trò chuyện vui vẻ cùng với bạn già và con cháu Ngay trong không gian sống hàng ngày, sàn phòng tắm cũng cần trải thảm nhám chống trơn trượt và lắp thanh vịn chắc chắn, ngang tay, chủ động tránh xa những bất lợi kết hợp với giữ nếp nhà sáng sủa và thoáng đẳng sẽ giúp bước chân và tâm trí luôn vững vàng. Trên nền tảng không gian an lành đó, việc điều chỉnh ăn ngủ thuận theo 4 mùa sẽ giúp bảo vệ sức khỏe quanh năm. Thưa quý vị, y lý cổ truyền ngàn năm nhấn mạnh phép thuận thiên thời nhi dưỡng sinh, nghĩa là chăm sóc cơ thể thuận theo bốn mùa, vào mùa xuân mưa phùn nồm ẩm, xen với gió lạnh, sàn gạch rất dễ đổ mồ hôi trơn trượt và chăn đệm cũng dễ ẩm mốc, người cao tuổi cần giữ ấm cổ và chân, lau khô sàn nhà, xây ấm chăn gối và ăn các món canh gừng, sang mùa hạ nắng gắt, hãy tránh hẳn nước đá và sàn gạch, chỉ uống nước đun sôi để nguội cùng với cháo đậu xanh ấm. Đến mùa thu hanh khô, sáng mở cửa đón nắng, hong chăn đệm. Chiều hãy khép cửa để ngăn xương gió và ăn canh củ sen, lát gừng. Sang mùa đông giá rét, hãy đi ngủ sớm, đợi nắng lên mới thức dậy. Mặc ấm kỹ và che chắn vùng thắt lưng, bụng dưới và hai bàn chân. Đặc biệt lúc giao mùa thu đông, củ mài nấu cùng đậu đen xanh lòng giúp kiện tì ấm thận mà không gây nóng trong. Để cho 2 người ăn, quý vị hãy chuẩn bị 30g đậu đen xanh lòng, 100g gạo tẻ và 100g củ mài tươi. Nếu không có củ tươi, hãy thay bằng 15g hoài sơn khô. Đồng thời ngâm đậu đen trong nước ấm 4-6 tiếng. Củ mài tươi cần đeo găng tay gọt sạch vỏ, rửa hết lớp nhớt ngoài rồi thái miếng vuông nhỏ vừa miệng nhai. Nếu như răng còn khỏe và dùng bữa trưa, hãy đun sôi đậu đen trước 15 phút để nấu thành món cơm mềm dưỡng thận. Sau đó hãy cho gạo tẻ, củ mài cùng với cả phần nước luộc đậu đen vào nồi và bấm nút nấu chín Còn vào buổi chiều tối hoặc khi dạ dày bị yếu, quý vị nên ninh thành cháo nhừ với khoảng 1 lít nước sạch Hãy hầm gạo và đậu đen trước 40 phút cho bung mềm rồi mới thả củ mài vào nấu thêm 15 phút cho chín Khi cháo sánh mịn, chỉ nêm chút muối nhạt Hãy ăn ấm trước giờ ngủ 2 tiếng đồng hồ và dùng từ 2 đến 3 bữa mỗi tuần Người bị suy thận mạn tính hoặc đang tiêu chảy cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi ăn đậu đen, không tự bỏ thuốc nền. Người bị biến chứng tiểu đường giảm cảm giác bàn chân cần nhờ người thân thử nước ấm ngâm chân để phòng bỏng nhiệt ngoài da. Thưa quý vị, tuổi già khỏe mạnh luôn được vun đắp mỗi ngày từ mâm cơm ấm, giấc ngủ kín gió và những nơi trốn bình yên. Kính chúc quý vị cùng gia đình luôn giữ được nếp sinh hoạt điều độ để thân thể nhẹ nhàng và tinh thần thư thái. Hàng ngày quý vị tâm đắc nhất với thói quen ăn ấm, ngủ ấm nào. Xin hãy để lại đôi dòng trò chuyện ở bên dưới video để chúng ta cùng nhau học hỏi và lan tỏa những giá trị chữa lành thuận tự nhiên quý vị nhé. Cảm ơn quý vị đã quan tâm và đồng hành cùng chương trình. Hẹn gặp lại quý vị trong những video tiếp theo.