NV10 Bài 2 - Nói và nghe: Giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một tác phẩm thơ

GIỚI THIỆU, ĐÁNH GIÁ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT CỦA MỘT TÁC PHẨM THƠ 

YÊU CẦU

- Cung cấp được các thông tin chung về bài thơ một cách ngắn gọn: nhan đề bài thơ, tác giả, đề tài, thể thơ…

- Thể hiện được niềm hứng thú của bản thân đối với tác phẩm thơ.

- Nêu quan điểm cá nhân về vấn đề thuyết trình, thuyết phục được người nghe và đặt câu hỏi để mời gọi thảo luận.

- Thể hiện được sự tôn trọng những cách cảm nhận, đánh giá đa dạng đối với một tác phẩm thơ.

CHUẨN BỊ NÓI VÀ NGHE

Chuẩn bị nói

- Lựa chọn đề tài bài nói.

- Tìm ý và sắp xếp ý: Xem lại hệ thống luận điểm, lựa chọn những ý quan trọng nhất, thể hiện rõ nét quan điểm và phát hiện của bản thân được trình bày trong bài thơ.

- Xác định từ ngữ then chốt để làm rõ quan điểm được sử dụng trong bài viết và trình bày trong bài nghe nói.

- Phương tiện hỗ trợ: Powerpoint, âm thanh, hình ảnh,… 

Chuẩn bị nghe

- Tìm hiểu trước vấn đề.

- Chuẩn bị tâm thế lắng nghe, sẵn sàng đối thoại để làm rõ vấn đề.

THỰC HÀNH NÓI VÀ NGHE

Người nói

- Mở đầu: Giới thiệu ngắn gọn về bài thơ hoặc cách dẫn dắt tùy chọn để tạo sự hứng thú cho người nghe. 

- Thân bài: Lần lượt trình bày các thông tin trong bài nói. Nhấn mạnh các thao tác mình đã sử dụng để tìm hiểu về nội dung và nghệ thuật của bài thơ. 

- Kết bài: Khái quát lại những điều mình cảm nhận cũng như đánh giá về giá trị của bài thơ trên các phương diện về hình thức và nội dung. Có thể khuyến khích người đọc tìm tòi và phát hiện thêm các góc nhìn khác về bài thơ. 

Người nghe

- Lắng nghe tôn trọng, quan tâm đến cảm xúc của người thuyết trình.

- Ghi chép những ý tưởng trong bài thuyết trình (những điểm hứng thú hoặc băn khoăn muốn trao đổi).

- Chú ý đến phong thái của người thuyết trình.

TRAO ĐỔI

Người nghe 

- Chia sẻ quan điểm, đưa ra những góc nhìn khác về bài thơ.

- Nêu những điểm còn gây băn khoăn ở bài thuyết trình; góp ý, bổ sung giúp nội dung bài nói hoàn thiện hơn.

- Đặt câu hỏi để làm rõ vấn đề.

Người nói 

- Trả lời thắc mắc từ phía người nghe.

- Thể hiện thái độ lắng nghe chân thành.

- Tự đánh giá phần trình bày của mình.

- Phản hồi và trao đổi với tinh thần tôn trọng và cầu thị.

LUYỆN TẬP

Lập dàn ý bài nói: Giới thiệu, đánh giá về nội dung, nghệ thuật của bài thơ Mùa xuân chín (Hàn Mặc Tử)

Chuẩn bị nói

* Đề tài: Giới thiệu bài thơ Mùa xuân chín của Hàn Mặc Tử.

* Tìm ý và sắp xếp:

- Bài thơ là một bức tranh mùa xuân nơi thôn dã, tất cả đều đậm vẻ xuân, xuân trong cảnh vật và xuân trong lòng người.

- Dấu hiệu báo xuân sang: làn nắng ửng; khói mơ; mái nhà tranh bên giàn thiên lý. Cảnh thanh tĩnh, bình dị, duyên dáng mà đằm thắm yêu thương.

- Cảnh vật thôn quê đẫm hơi xuân: sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời; Niềm vui của con người khi xuân đến…

- Ngôn ngữ, hình ảnh, nhịp điệu…

- Với tấm lòng hồn hậu của thi nhân, Hàn Mạc Tử đã viết nên một ” mùa xuân chín” vẹn tròn, đầy đặn, thiết tha.

Chuẩn bị nghe 

 Một số lưu ý khi nghe người khác nói:

- Chú ý lắng nghe, ghi chép.

- Đưa ra những câu hỏi cần giải đáp.

BÀI NÓI THAM KHẢO

Thuyết trình về bài thơ Mùa xuân chín của Hàn Mặc Tử

Kính thưa thầy cô và các bạn!

Hôm nay, tôi xin chia sẻ cảm nhận của mình về bài thơ Mùa xuân chín của Hàn Mặc Tử. Đây là một bài thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới, được viết theo thể thơ bảy chữ. Tác phẩm viết về vẻ đẹp của mùa xuân nơi làng quê và những rung động tinh tế của con người trước thiên nhiên, tuổi trẻ và cuộc sống.

Trong rất nhiều bài thơ viết về mùa xuân, Mùa xuân chín là tác phẩm để lại trong tôi nhiều ấn tượng đặc biệt. Ngay từ nhan đề, bài thơ đã gợi một cảm giác mới lạ. Nếu mùa xuân thường được cảm nhận như một thời điểm bắt đầu, thì ở đây mùa xuân đã “chín” – nghĩa là đang ở độ đẹp nhất, tròn đầy nhất. Tôi cho rằng chữ “chín” không chỉ nói về thiên nhiên mà còn nói về tuổi trẻ, về những tình cảm trong trẻo đang đến độ đơm hoa kết trái trong tâm hồn con người.

Điều làm tôi thích nhất ở bài thơ là bức tranh mùa xuân đồng quê vừa tươi sáng vừa thơ mộng. Đó là “làn nắng ửng”, là “đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng”, là giàn thiên lí và những cánh đồng cỏ xanh tươi trải rộng. Thiên nhiên hiện lên bình dị nhưng giàu sức sống. Qua cách lựa chọn từ ngữ và hình ảnh, Hàn Mặc Tử đã khiến người đọc cảm nhận được hơi thở của mùa xuân như đang lan tỏa trong từng cảnh vật.

Không chỉ có thiên nhiên, bài thơ còn có bóng dáng của con người. Những cô thôn nữ cất tiếng hát giữa mùa xuân, những cô gái đang ở tuổi đẹp nhất của cuộc đời. Theo cảm nhận của tôi, đây chính là điểm đặc sắc của bài thơ. Mùa xuân trong tác phẩm không chỉ là mùa xuân của đất trời mà còn là mùa xuân của tuổi trẻ. Khi nhà thơ viết:

“Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi”

ta cảm nhận được niềm vui xen lẫn chút bâng khuâng trước sự trôi đi của thời gian. Tuổi trẻ rồi sẽ lớn lên, mùa xuân rồi cũng sẽ qua. Chính vì thế mà vẻ đẹp hiện tại càng trở nên đáng quý.

Tôi cũng rất ấn tượng với những câu thơ cuối. Giữa khung cảnh mùa xuân đang độ rực rỡ, nhà thơ lại chợt nhớ về quê hương và một người con gái trong kí ức. Nỗi nhớ ấy nhẹ nhàng nhưng sâu lắng, cho thấy một tâm hồn luôn tha thiết với tình người và tình quê. Theo tôi, đằng sau bức tranh xuân tươi đẹp còn là niềm khát khao được gắn bó, được sẻ chia với cuộc đời của Hàn Mặc Tử.

Tuy nhiên, tôi nghĩ mỗi người có thể có một cách cảm nhận khác nhau về bài thơ. Có người sẽ chú ý nhiều hơn đến vẻ đẹp thiên nhiên. Có người lại cảm nhận rõ nét nỗi buồn man mác trước sự trôi chảy của tuổi xuân. Cũng có người tìm thấy trong bài thơ tình yêu quê hương và cuộc sống. Những cách cảm nhận khác nhau ấy đều đáng được tôn trọng vì thơ ca luôn mở ra nhiều tầng ý nghĩa cho người đọc khám phá.

Trước khi kết thúc phần trình bày, tôi xin được gửi đến các bạn một câu hỏi để cùng thảo luận: Theo các bạn, chữ “chín” trong nhan đề Mùa xuân chín chủ yếu nói về vẻ đẹp của thiên nhiên hay vẻ đẹp của tuổi trẻ và con người? Vì sao?

Xin cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe!