TỔNG TIẾN CÔNG LÊN MẶT TRĂNG - NGA ĐÃ BỊ LOẠI, MỸ Hay TRUNG QUỐC SẼ LÀ KẺ CHIẾN THẮNG?

Đình Sự
546 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại.
Tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay.
Hơn 50 năm trước, con người đặt chân lên mặt trăng, cắm xuống đó một lá cờ rồi rời đi, sau đó lại im lặng.
Một sự im lặng kéo dài suốt nửa thế kỷ.
Nhưng giờ đây, mặt trăng lại đột nhiên nóng lên, NASA quay lại, Trung Quốc tăng tốc, SpaceX đổi hướng.
Elon Musk, người từng thề sẽ đưa nhân loại lên sào hỏa, cũng bắt đầu nói nhiều hơn về mặt trăng.
Và điều đáng sợ là, lần này, họ không quay lại chỉ để chụp ảnh, nhắt đá hay chứng minh ai mạnh hơn, họ quay lại vì tài nguyên.
Vì nước đóng băng trong những hố tối vĩnh cửu, vì helium 3, loại nhiên liệu có thể mở ra kỷ nguyên năng lượng mới.
Vì mặt xa mặt trăng, nơi có thể trở thành con mắt quan sát vũ trụ sạch nhất của nhân loại.
Và hơn hết, vì mặt trăng có thể là trạm trung truyển đầu tiên của con người trên đường biến nhân loại thành một nền văn minh liên sao.
Vậy, sau nửa thế kỷ im lặng, điều gì đã khiến nhân loại phải quay lại mặt trăng?
Và ai sẽ là người đặt nền móng đầu tiên cho lãnh địa ngoài trái đất của thế kỷ 21?
Câu trả lời sẽ có trong video ngày hôm nay. Chúng ta cùng bắt đầu nào!
Trong vài tháng gần đây, Ngành Hàng Không Vũ Trụ liên tiếp chứng kiến những biến động lớn.
Đầu tiên là MERS. Chỉ trong 2 ngày, mùng 9 và mùng 10 tháng 2,
ông liên tục đăng bài trên X cho biết SpaceX sẽ tạm điều chỉnh trọng tâm,
kế hoạch thuốc địa hóa sao hỏa trong ngắn hạn phải nhường chỗ cho mục tiêu chinh phục mặt trăng.
Ngày mùng 2 tháng 4, SpaceX đã bí mật nộp hồ sơ IPO lên ủy ban chứng khoán và giao dịch Hoa Kỳ,
với quy mô huy động vốn lên tới 75 tỷ đô, đủ sức trở thành thương vụ IPO lớn nhất lịch sử.
Trước đó, SpaceX cũng đã sang nhập với XAI, công ty trí tuệ nhân tạo của MERS,
đầy mức định giá sau sang nhập lên con số khổng lồ.
Gần như cùng thời điểm ấy, tại trung tâm vũ trụ Kennedy,
tên lửa SLS mang theo con tàu Onion gầm vang rời bệ phóng thực hiện nhiệm vụ Artemis II,
chuyến bay có người lái vòng quanh mặt trăng.
Đây là lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, kể từ Apollo 17 năm 1972,
các phi hành gia lại bay về phía mặt trăng.
Nếu đặt ba sự kiện này cạnh nhau, MERS xoay trục sang mặt trăng, SpaceX chuẩn bị IPO,
và Artemis II mở man chương mới của chương trình trở lại mặt trăng,
ta sẽ thấy một cuộc chạy đua vũ trụ mới đang hình thành.
Vậy rốt cuộc các nhà khoa học đã tìm thấy điều gì trên mặt trăng?
Vì sao MERS, NASA, SpaceX và cả các cường quốc vũ trụ đều đang hướng về mặt trăng?
Và vì sao nhiều người tin rằng thế hệ chúng ta có thể sẽ chứng kiến bước nhảy vĩ đại nhất
của nhân loại kể từ thời Apollo?
Để hiểu điều đó, phải quay lại với chính SpaceX.
Ít ai biết rằng, SpaceX được thành lập còn sớm hơn cả Tesla.
Năm 2002, sau khi eBay mua lại Paypal, MERS thu về khoảng 180 triệu đô
và gần như ngay lập tức dùng số tiền ấy để lập nên SpaceX.
Ngay từ đầu, mục tiêu của ông không phải chỉ là chế tạo tên lửa,
mà là đưa con người lên sao hỏa, xây dựng một căn cứ thứ hai cho nhân loại.
Nhưng con đường ấy ban đầu như thảm họa.
Từ năm 2006 đến năm 2008, và còn một thất bại liên tiếp ba lần,
SpaceX bị chế diễu là công ty pháo hoa hơn là công ty vũ trụ.
Khi tiền chỉ đủ để cho một lần phóng cuối cùng, MERS đặt cực toàn bộ tài sản của mình.
Ngay 28 tháng 9 năm 2008, và còn một phóng thành công,
chỉ vài tháng sau, NASA trao cho SpaceX hợp đồng trị giá 1,6 tỷ đô.
Từ đó, công ty bước sang một kỷ nguyên mới.
Năm 2015, Falcon 9 lần đầu tiên thu hồi thành công tầng 1 của tên lửa đẩy cấp quỹ đạo,
mở ra thời đại tên lửa tái sử dụng và làm giảm mạnh chi phí phóng vào không gian.
Đến năm 2024, Starship tiếp tục gây chấn động,
khi tầng đẩy khổng lồ được hai cánh tay cơ khí trên bệ phóng gắp lại giữa không chung như một đôi đũa.
Từ một công ty đứng trên bờ phá sản, SpaceX đã trở thành cỗ máy khổng lồ của kỷ nguyên không gian mới.
Nhưng nguồn thu lớn nhất của họ không chỉ đến từ phóng tên lửa,
mà từ Stalin, mạng Internet vệ tinh đang phủ sóng hàng trăm quốc gia,
phục vụ cả hàng hải, hàng không, vùng xa xôi và cả các hệ thống liên lạc quân sự.
Thoạt nhìn, việc SpaceX sang nhập với một công ty AI đang đốt tiền có vẻ khó hiểu.
Nhưng trong tầm nhìn của mớt, đây không phải là gánh nặng,
mà là một mạnh ghép chiến lược, tên lửa, vệ tinh, Internet không gian,
liên lạc trực tiếp với thiết bị di động, dữ liệu thời gian thực và trí tuệ nhân tạo.
Nói cách khác, SpaceX không chỉ muốn đưa người lên mặt trăng hay sao hỏa.
Họ muốn xây dựng một hệ sinh thái công nghệ khép kín, nơi AI, năng lượng mặt trời,
trung tâm dữ liệu ngoài không gian và căn cứ mặt trăng cùng phục vụ cho một mục tiêu lớn hơn,
đưa nền văn minh nhân loại vượt ra khỏi trái đất.
Vậy vì sao lại là mặt trăng, chứ không phải là sao hỏa ngay lập tức?
Câu trả lời nằm ở tính thực tế. Sao hỏa quá xa, cơ sở phóng chỉ xuất hiện khoảng 26 tháng một lần,
thời gian bay thì kéo dài nhiều tháng, độ trễ liên lạc lớn và chi phí thử sai cực kỳ cao.
Trong khi đó, mặt trăng chỉ cách trái đất khoảng 380.000 km,
thời gian bay chỉ vài ngày, dễ cứu hộ hơn, dễ thử nghiệm hơn và phù hợp để xây dựng hạ tầng ban đầu.
Nói cách khác, Musk không tự bỏ sao hỏa, ông chỉ đang chọn một bàn đạp gần hơn.
Và đó cũng là lý do nước Mỹ khởi động chương trình Artemis,
kế hoạch đưa con người trở lại mặt trăng sau hơn nửa thế kỷ.
Khác với Apollo, Artemis không chỉ là để đặt chân lên rồi lại rời đi.
Mục tiêu lần này là xây dựng một kiến trúc thám hiểm biệt vững.
Tàu Orion, tên lửa SLS, tàu đồn bộ SLS, trạm Gateway, căn cứ mặt trăng và xa hơn là hành trình tới sao hỏa.
Nhưng lý tưởng càng lớn, độ khó càng khủng khiếp.
Tên lửa SLS và tàu Orion đã chứng minh được khả năng bay quanh mặt trăng.
Vấn đề nan giải lại nằm ở hệ thống đồn bộ SLS do SpaceX phát triển.
Vì tàu quá lớn, nó không thể mang đủ nhiên liệu từ trái đất để hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ.
SpaceX phải giải bay toán chưa từng có, tiếp nhiên liệu cho tàu trong quỹ đạo, bằng hàng loạt tàu trợ dầu Starship khác.
Trong môi trường không trọng lực, nhiên liệu siêu lạnh như oxy lỏng và methan lỏng không nằm yên dưới đáy bình, nó trôi nổi phức tạp.
Chúng lại dễ bị bay hơi vì nhiệt độ cực thấp. Chỉ cần một khâu trục chặt, toàn bộ chuỗi tiếp nhiên liệu có thể thất bại.
Trừ kỳ, NASA còn từng đặt mục tiêu xây dựng Gateway, một trạm không gian quanh mặt trăng để làm điểm trung chuyển cho các sưu mệnh sâu hơn.
Ý tưởng rất lớn, nhưng cũng khiến chương trình thế phức tạp, tốn kém và chậm tiến độ.
Vì thế, Artemis buộc phải tái câu trúc, ưu tiên an toàn, thử nghiệm kỹ thuật ở quỹ đạo thấp của trái đất trước,
lùi mốc đồ bộ có người lái, và tập trung vào điều quan trọng nhất là đưa con người trở lại mặt trăng một cách bền vững.
Đến đây, nhiều người sẽ hỏi, nửa thế kỷ trước Mỹ đã làm được rồi, vì sao bây giờ lại khó đến vậy?
Câu trả lời là, lần này không phải tái diễn Apollo, lần này là xây dựng hạ tầng lâu dài.
Apollo là cuộc đua chính trị, ai cắm cờ trước.
Artemis là cuộc đua nền vật mình, ai xây được căn cứ trước, ai khai thác được tài nguyên trước, ai biến mặt trăng thành bàn đạp trước.
Và vì thế, cuộc chạy đua lên mặt trăng của thế kỷ 21 mới chỉ vừa bắt đầu.
Vậy tại sao ngày nay nước Mỹ muốn tái hiện vinh quang năm xưa lại khó đến vậy?
Chẳng lẽ đúng như những lời đồn, rằng chuyện lên mặt trăng năm đó là giả sao?
Thế đâm yêu về việc lên mặt trăng không phải là trọng điểm thảo luận của video kỳ này.
Những bạn quan tâm có thể xem lại video trên kênh Thế giới Thần Thoại của chúng tôi.
Ở đây, điều tôi muốn nói là
điểm khó có lỗi của việc lên mặt trăng không nằm ở chuyện máy tính thiếu sức mạnh tính toán,
mà nằm ở các vấn đề kỹ thuật tổng hợp cực kỳ phức tạp như lực đẩy tên lửa, khoa học vật liệu, khả năng thích nghi về môi trường khác nghiệt.
Nửa thế kỷ trôi qua, rất nhiều công nghệ và quy trình năm xưa đã được thay thế, thậm chí là thất truyền.
Khởi động lại việc lên mặt trăng ở mức độ rất lớn, tương đương với việc phát triển lại công nghệ từ đầu.
Hơn nữa, mục tiêu đưa người lên mặt trăng do Kennedy đặt ra năm đó không xuất phát từ tình yêu dành cho khám phá không gian,
mà là để cạnh tranh với liên xô.
Khi ấy, người ta quan tâm chỉ là ai cắm cờ và để lại dấu chân trên mặt trăng trước.
Nhưng lần đầu bộ mặt trăng này lại nhằm xây dựng một cấu trúc khám phá mặt trăng có tính bệt vững.
Các điểm hạ cánh của chương trình Apollo trước đây chủ yếu tập trung ở mặt gần của mặt trăng.
Nơi đó địa hình bằng phẳng, thuận lợi cho việc hạ cánh an toàn, đồng thời có thể duy trì liên lạc thông suốt với trái đất.
Nhưng lần này, cả Trung Quốc và Mỹ đều không hẹn mà cùng nhắm tới cực nam mặt trăng làm điểm đặt chân,
đồng thời coi vùng tối và vùng cực của mặt trăng là khu vực trọng điểm để lựa chọn địa điểm xây dựng căn cứ.
Vì sao lại như vậy?
Vùng tối và vùng cực của mặt trăng rốt cuộc đang cất giấu bí ẩn gì?
Từ xưa đến nay, mỗi ngày đều có vô số người ngưỡng đầu nhìn trăng sáng và buông ra đủ loại cảm khái.
Nhưng bạn có biết không, suốt hàng nghìn năm, dù là mùng 1 hay ngày dầm, thứ con người nhìn thấy luôn là cùng một mặt của mặt trăng.
Nguyên nhân rất đơn giản, sau hàng trăm triệu năm ma sát và tiêu hào năng lượng, tốc độ tự quay của mặt trăng ngày càng chậm lại.
Hiện nay, trúc kỳ tự quay của mặt trăng bằng đúng trúc kỳ nó quay quanh trái đất.
Nói cách khác, trái đất đã khóa thủy triều đối với mặt trăng, điều này khiến mặt trăng luôn chỉ có một mặt hướng về trái đất.
Thời gian mặt trăng tự quay một vòng và quay quanh trái đất một vòng đều là 27,3 ngày trái đất.
Trong khoảng thời gian đó, cùng một địa điểm trên mặt trăng sẽ trải qua 14,75 ngày ban ngày và 14,75 ngày ban đêm do bị chính thân mặt trăng trẻ khuất.
Ở mặt xa của mặt trăng, bất kỳ tàu thăm dò nào của con người cũng không thể trực tiếp thực hiện đo điều khiển, liên lạc và truyền dữ liệu với trái đất.
Đây cũng là lý do vì sao các nhiệm vụ đổ bộ có người lái Apollo trước đây cũng như các tàu đổ bộ không người lái của Liên Xô đều lựa chọn hạ cánh ở mặt gần của mặt trăng.
Còn hai cực nam bắc của mặt trăng nằm ở vùng danh giới giữa mặt gần và mặt xa.
Về lý thuyết, ở những nơi địa hình rộng mờ, băng phẳng, chúng có thể trực tiếp liên lạc với trái đất.
Nhưng vì ở hai cực nam, bắc có rất nhiều hố va trạm, địa hình thực tế cực kỳ gầu ghề, tín hiệu thường bị che khuất.
Chỉ cần sai lệch một chút, tàu thăm dò cũng có thể đi vào vùng bóng tối vĩnh cửu.
Những khu vực này quanh năm nằm trong trạng thái cực lạnh và tối tăm, nhiệt độ thường thấp hơn âm 180 độ C.
Nếu độ khó hạ cánh lớn như vậy, vì sao Trung Quốc và Mỹ vẫn nhất định phải bám chặt lấy cực nam mặt trăng?
Đó là bởi vì các nhà nghiên cứu khoa học đã chứng thực rằng, ở cực nam mặt trăng tồn tại một lượng lớn bằng nước.
Năm 2009, NASA phóng tàu thăm dò LCAOSS cho nó va trạm vào hố va trạm Sabeot ở cực nam mặt trăng.
Trong lượng vật chất khổng lồ bắn lên sau cứu va trạm, các nhà khoa học đã phát hiện được đặc trưng quang phổ rõ ràng,
cho thấy dưới đáy Sabeot có tồn tại bằng nước.
Đến năm 2018, NASA lại công bố bản đồ phân bố bằng nước ở hai cực nam bắc của mặt trăng.
Được phát hiện bằng thiết bị lập bản đồ khoáng vật mặt trăng,
phần lớn bằng nước ở cực nam tập trung trong các hố va trạm, còn ở cực bắc thì phân bố rộng hơn nhưng thừa hơn.
Nói đơn giản, bằng nước chính là nước ở trạng thái sắn.
Có nước, căn cứ mặt trăng mới có khả năng thật sự vận hành,
chứ không phải lần nào cũng phải vận chuyển tiếp tế từ trái đất lên.
Sau khi băng tan, nước có thể cung cấp nước uống, cũng có thể điện phân thành hydro và oxy.
Hydro long là nhiên liệu quan trọng của tên lửa, oxy long là chất oxy hóa hiệu quả cao,
còn oxy khí là nền tảng cho sự sống của con người.
Nhìn từ góc độ du hành liên sao, nếu có thể sản xuất nhiên liệu ngay trên mặt trăng.
Điều đó tương đương với việc xây một trạm xăng liên sao trên mặt trăng.
Nhân loại có thể lấy nơi này làm bản đạp phóng lên, tiến tới những điểm xa xôi hơn trong vũ trụ.
Ngoài ra, trên mặt trăng còn có các nguyên tố đất hiếm, sắt, titan, cũng như helium 3 cực kỳ quý giá.
Helium 3 được xem là một loại nhiên liệu nhiệt hạch sạch gần như hoàn hảo.
Nó cũng là một trong những tài nguyên được chú ý nhất trên mặt trăng.
Do bề mặt mặt trăng không có bầu khí quyền và tư trương bảo vệ,
helium 3 trong gió mặt trời có thể trực tiếp tích tụ trong đất mặt trăng.
Theo ước tính, chữ lượng helium 3 trên mặt trăng ít nhất lên tới 1,1 triệu tấn.
Trong khi đó, chữ lượng helium 3 trên trái đất chỉ khoảng từ 0,5 đến 30 tấn.
Về mặt lý thuyết, năng lượng sinh ra từ phản ứng nhiệt hạch của 100 tấn helium 3
đã có thể đáp ứng nhu cầu năng lượng của toàn thế giới trong cả một năm.
Nói cách khác, tổng lượng helium 3 mặt trăng ít nhất cũng đủ cho nhân loại sử dụng hơn 10.000 năm.
Trong đó, chữ lượng helium 3 ở mặt xa của mặt trăng được cho là còn phong phú hơn mặt gần.
Hơn nữa, bản thân khối cầu mặt trăng có thể che chắn hiệu quả sự can nhiễu từ các loại tín hiệu vô tuyến
và bức xạ đến từ trái đất.
Điều này có nghĩa là mặt xa mặt trăng là một vụng đất sạch lý tưởng để tiến hành thăm dọa không gian sâu và quan sát thiên văn.
Mertz đã tính toán một bài toán.
Ông nói rằng, chúng ta có thể khiến thành phố mặt trăng đạt được khả năng tự phát triển trong chưa đầy 10 năm.
Nhưng vì chủ kỳ lặp lại của sao hỏa là 26 tháng, nên việc xây dựng thành phố sao hỏa ít nhất cần 20 năm, thậm chí là lâu hơn.
Vì vậy, Mertz không gây tư bỏ kế hoạch thuộc địa sao hỏa.
Ông chỉ muốn xem mặt trăng là bàn đạp, trước tiên đứng vững ở vùng không gian gần trái đất, rồi sau đó mới tính chuyện bay xa hơn.
Nhưng dù là đi tới mặt trăng hay đi tới sao hỏa, không nghi ngờ gì nữa, đó đều là những dự án đốt tiền khủng khiếp.
Đây có lẽ cũng là nguyên nhân thật sự khiến SpaceX, công ty vốn kiên trì không niềm yết, gần đây lại âm thầm chuẩn bị lên sàn.
Năm 1967, Liên Hợp Quốc chủ trì đàm phán và soạn thảo Hiệp ước không gian ngoài trái đất.
Tính đến tháng 5 năm 2025, đã có 117 quốc gia là thanh viên của Hiệp ước này,
bao gồm toàn bộ các quốc gia có hoạt động hàng không vũ trụ.
Nội dung Hiệp ước bao gồm cấm sử dụng vũ khí hạt nhân trong không gian,
cấm bất kỳ quốc gia nào tuyên bố chủ quyền đối với không gian ngoài trái đất hoặc bất kỳ thiên thể nào,
đồng thời bảo đảm tất cả các quốc gia đều có quyền tự thăm dò và sử dụng không gian.
Nói thì là như vậy, nhưng câu nói của tiến sĩ Helene Salman,
nữ phi hành gia đầu tiên của Anh đã chỉ ra một thực tế.
Bạn không thể sở hữu mảnh đất đó, nhưng nếu bạn đang làm việc trên đó,
người khác không có quyền can thiệp vào bạn.
Nói cách khác, cuộc đua lên mặt trăng hiện nay đã không còn là công trình giữ thể diện
của thời chiến tranh lạnh nữa, mà là một cuộc tranh giành địa bàn thực sự.
Và đối thủ lần này của Mỹ đương nhiên không phải là liên xô đã tàn giã, mà là Trung Quốc.
Lộ trình lên mặt trăng do Trung Quốc thiết kế hoàn toàn khác với Mỹ.
Bài toán của Mỹ là khởi động lại, thông qua chương trình Artemis,
lấy lại năng lực đưa người qua lại mặt trăng.
Nhưng trước đó, Trung Quốc không có tích lũy kỹ thuật và kinh nghiệm trong lĩnh vực này,
cho nên chỉ có thể lựa chọn một con đường vững chắc hơn.
Không người lái đi trước, có người lái theo sau.
Chương trình thám hiệp mặt trăng của Trung Quốc còn được gọi là Công trình Hàng Nga,
bắt đầu từ năm 2004.
Quy hoạch ban đầu được chia thành 3 giai đoạn,
bay quanh, hạ cánh và quay về.
3 giai đoạn này đã được hoàn thành trọn vẹn bởi các tàu thăm dò mặt trăng Hàng Nga 1 đến Hàng Nga 6.
Hiện nay, công trình đã bước vào giai đoạn thứ tư sau khi mở rộng.
Kế hoạch là mùa hè năm 2026 phóng Hàng Nga 7,
năm 2028 phóng Hàng Nga 8,
trước năm 2030 thực hiện lần đầu tiên đưa người lên mặt trăng.
Sau đó, trước năm 2040, Trung Quốc dự kiến xây dựng một trạng nghiên cứu khoa học mặt trăng quốc tế hoàn chỉnh,
tiến hành thăm dò môi trường không gian mặt trời, trái đất, mặt trăng và các thí nghiệm khoa học.
Ngày 24 tháng 10 năm 2007,
vệ tình thăm dò mặt trăng đầu tiên của Trung Quốc, Hàng Nga 1, được phóng lên bằng tên lửa đẩy trường trình 3A.
Dựa trên các bức ảnh do Hàng Nga 1 chụp được,
Trung Quốc lần đầu tiên công bố bản đồ toàn bộ mặt trăng có độ chính xác cao, với độ phân giải đạt 120 mét.
Đây là bản đồ toàn mặt trăng có độ chính xác cao nhất được công khai trên thế giới vào thời điểm đó.
Tính đến ngày 1 tháng 3 năm 2009, Hàng Nga 1 đã bay quanh mặt trăng tổng cộng 5.514 vòng.
Chính vào ngày hôm đó, Hàng Nga 1 đã kết thúc sứ mệnh bằng cách va chạm có kiểm soát xuống bề mặt mặt trăng.
Va chạm có kiểm soát xuống mặt trăng cũng là phương thức tự hủy thường được các tàu thăm dò mặt trăng sử dụng sau khi hoàn thành nhiệm vụ.
Một mặt, cách này giúp tránh để lại sắc tàu vũ trụ trên quỹ đạo mặt trăng, ngăn rác vũ trụ va chạm với các tàu vũ trụ trong tương lai.
Mặt khác, cố va chạm sâu vào đất mặt trăng cũng có thể được quan sát để tìm kiếm những thay đổi của lớp đất bên dưới, qua đó tìm dấu vết nguồn nước sâu trong đất mặt trăng.
Hàng Nga 2 được phóng vào ngày 1 tháng 10 năm 2010, là vệ tinh dẫn đường cho giai đoạn thứ 2 của công trình Hàng Nga.
Nó mở đường cho Hàng Nga 3 hạ xuống bề mặt mặt trăng sau này, kiểm chứng các công nghệ thèn chốt,
đồng thời chụp ảnh độ phân rải cao đối với khu vực hạ cánh đã được chọn trước.
Tháng 6 năm 2011, sau khi hoàn thành nhiệm vụ chính quanh mặt trăng, Hàng Nga 2 không dừng lại.
Nó tiếp tục rời quỹ đạo mặt trăng, bay tới khu vực L2 của hệ mặt trời trái đất để thực hiện thêm các hoạt động thăm dò khoa học.
Có thể hiểu đơn giản, đây là một điểm cân bằng trong không gian,
nơi tàu vũ trụ có thể duy trì hoạt động tương đối ổn định mà không phải tiêu tốn quá nhiều nhiệt liệu.
Đến ngày 2 tháng 12 năm 2013, Trung Quốc phóng Hàng Nga 3 từ trung tâm phóng vệ tinh Tây Sương
bằng tên lửa trường trinh 3B, loại tên lửa có lực đẩy lớn hơn.
Ngày 14 tháng 12, Hàng Nga 3 hạ cánh thành công xuống vịnh Cầu Vọng, nằm ở mặt gần của mặt trăng.
Sau khi hạ cánh, xe tự hành Ngọc Thố 1 rời khỏi tàu đổ bộ và bắt đầu di chuyển trên bề mặt mặt trăng.
Nó đã thực hiện nhiệm vụ thăm dò trong khoảng 3 tháng, dù sau đó có gặp sự cố và không thể tiếp tục di chuyển.
Ngọc Thố 1 vẫn đi được tổng cộng 114,8 mét, đánh dấu bước tiến quan trọng đầu tiên của Trung Quốc
trong việc đưa xe tự hành hoạt động trên mặt mặt trăng.
Nhưng điểm nhấn thật sự phải nói đến là Hàng Nga 4.
Khác với các nhiệm vụ trước, Hàng Nga 4 không nhắm tới mặt gần của mặt trăng,
mà chọn hạ cánh xuống hố vai trạm Von Kaman ở mặt xa mặt trăng.
Đây là khu vực nằm ở bán cầu nam của mặt xa, bên trong bồn địa nam cực Aitiken khổng lồ.
Vấn đề là mặt xa mặt trăng luôn quay lưng về phía trái đất,
nên tàu đổ bộ không thể liên lạc trực tiếp với mặt đất.
Muốn điều khiển được Hàng Nga 4, Trung Quốc buộc phải giải trước bài toán thông tin liên lạc.
Vì vậy, tháng 5 năm 2018, trước khi phóng Hàng Nga 4, Trung Quốc đã đưa vệ tinh chuyển tiếp Kraukau lên không gian.
Vệ tinh này hoạt động gần điểm L2 của hệ trái đất mặt trăng, cách mặt xa mặt trăng khoảng 65.000 km.
Có thể hình dung Kraukau giống như một trạm trung chuyển tín hiệu, treo trong không gian.
Khi Hàng Nga 4 ở mặt xa mặt trăng không thể gửi tín hiệu thẳng về trái đất,
nó sẽ gửi tín hiệu lên Kraukau trước, sau đó Kraukau chuyển tiếp tín hiệu đó về trái đất.
Nhờ vậy, con người mới có thể điều khiển và nhận dữ liệu từ tàu đổ bộ ở vùng lưng khuất của mặt trăng.
Kraukau có ý nghĩa đặc biệt, vì đây là vệ tinh chuyển tiếp đầu tiên trong lịch sử,
được triển khai để phục vụ nhiệm vụ thám hiểm mặt xa mặt trăng.
Nó giống như cây cầu liên lạc đối trái đất với nơi mà trước đây con người gần như là không thể trực tiếp chạm tới.
Ngày 18 tháng 12 năm 2018, Hàng Nga 4 được phóng lên bằng tên lửa trường trinh 3B.
Đến 10h26 phút ngày 3 tháng 1 năm 2019, nó hạ cánh thành công xuống hố va trạng von Karmann.
Với sự kiện này, Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới
thực hiện thành công hạ cánh mềm xuống mặt xa mặt trăng.
Chỉ hơn 1 giờ sau khi hạ cánh, Hàng Nga 4 thông qua vệ tinh Kraukau gửi về trái đất
bương ảnh cận cảnh đầu tiên của nhân loại về mềm mặt mặt xa mặt trăng.
Đến 22h22 phút cùng ngày, xe tự hành Ngọc Thố 2 rơi khỏi tàu đầu bộ và bắt đầu hành trình thám hiểm.
Tính đến tháng 12 năm 2025, Ngọc Thố 2 đã làm việc hơn 7 năm, di chuyển hơn 1.690 mét
và vẫn tiếp tục gửi về trái đất hình ảnh cùng dữ liệu khoa học từ mặt xa mặt trăng.
Trong quá trình thăm dò, nó từng phát hiện những hạt thủy tinh nhỏ trong suốt,
một số khôi đá có hình dạng kỳ lạ giống ngôi nhà bí ẩn,
cùng nhiều dữ liệu quan trọng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về lịch sử địa chất của mặt trăng.
Sau Hàng Nga 4, Trung Quốc bước sang một giai đoạn khó hơn.
Không chỉ hạ cánh và thăm dò, mà nó còn lấy mẫu đất đá mặt trăng rồi đưa về trái đất.
Ngày 24 tháng 11 năm 2020, Hàng Nga 5 được phóng thành công.
Ngày mùng 1 tháng 12, nó hạ cánh xuống khu vực phía bắc dãy núi Rumka,
thuộc Oceanus Prosareum, tức biển bão, ở mặt gần của mặt trăng.
Khi trở về, Hàng Nga 5 mang theo 1,73 kg mẫu vật mặt trăng.
Sau khi đã có kinh nghiệm từ Hàng Nga 5, Trung Quốc tiếp tục nâng độ khó với Hàng Nga 6.
Lần này, mục tiêu không còn là mặt gần,
mà là khu vực phía nam hồ Apollo trong bồn điện nam cực Iken ở mặt xa mặt trăng.
Đây là một nhiệm vụ khó khăn hơn rất nhiều.
Bởi nó vừa phải hạ cánh, lấy mẫu, cất cánh khỏi mặt trăng,
vừa phải duy trì liên lạc thông qua vệ tinh chuyển tiếp.
Tháng 6 năm 2024, Hàng Nga 6 trở về trái đất,
mang theo các mẫu vật quý giá từ mặt xa mặt trăng,
điều chưa từng có trong lịch sử thám hiểm không giá trước đó.
Sau Hàng Nga 6, Trung Quốc tiếp tục chuẩn bị cho Hàng Nga 7 và Hàng Nga 8.
Các nhiệm vụ tiếp theo sẽ hướng đến mục tiêu lớn hơn,
khảo sát tài nguyên, kiểm chứng công nghệ xây dựng căn cứ
và chuẩn bị cho trạng nghiên cứu mặt trăng trong tương lai.
Đó cũng là lý do cuộc đua mặt trăng ngày nay không còn là cuộc đua xem ai cắm cỡ trước.
Nó đã trở thành cuộc đua xem ai có thể xây dựng hạ tầng trước,
ai nắm được tài nguyên trước và ai biến mặt trăng
thành căn cứ tiền tiêu đầu tiên của nhân loại trong không gian.
Mỹ thì có Artemis, Trung Quốc thì có Hàng Nga, SpaceX thì có Starship,
NASA thì có Orion và SLS.
Tất cả những mảnh ghép ấy đang cùng chỉ về một hướng.
Mặt trăng sẽ không còn chỉ là điểm đến của vài chuyến bay lịch sử,
mà có thể trở thành bàn đạp để nhân loại tiến ra sau họa và xa hơn nữa.
Nói cách khác, sau hơn nửa thế kỷ im lặng,
mặt trăng một lần nữa trở thành trung tâm của tham vọng nhân loại.
Nhưng lần này, câu hỏi không còn là ai sẽ lên mặt trăng trước,
mà là ai sẽ ở lại mặt trăng trước.
Theo bạn, ai sẽ là người chiến thắng trong cuộc đua này?
Hãy để lại ý kiến trong phần bình luận nhé!
