Độc quyền'BẢY ĐẠI KHỦNG HOẢNG' CỦA KINH TẾ TRUNG QUỐC"

Hoàng Thái xin kính chào quý vị! Kính thưa quý vị! Chúng ta đang chứng kiến một sự phân cực sâu sắc trong cấu trúc tài chính và địa chính trị toàn cầu đầu năm 2026 này. Trong khi người tiêu dùng tại Mỹ đang chuẩn bị đón nhận một cơn mưa tiền mạt kỷ lục từ chính sách thuế mới tạo ra cho cố khích tiêu dùng nội địa, thì ở bên kia bán cầu, dù do hệ thống đang leo thang cực độ, khi mà nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt với những con số sụt giảm chưa từng có trong lịch sử. Và không để quý vị phải đợi lâu, ngay sau đây sẽ là những nội dung trí tiết. Cố khích tài khoản Mỹ cơn mưa hoạn thuế 429 tỷ đô Chúng ta sẽ bắt đầu bản tin hôm nay với một tiến hiệu tích cực từ nền kinh tế lớn nhất thế giới. Dữ liệu mới nhất từ Bộ Tài chính Hoa Kỳ cho thấy, mùa khai thuế năm 2026 vừa chính thức mở mạn vào hôm thứ Bả, sẽ không giống bất kỳ năm nào trước đây. Theo các dự báo chính thức, tổng số tiền hoàn thuế dự kiến tri trả cho người dân Mỹ sẽ đạt mốc kỷ lục là 429 tỷ đô. Để quý vị hình dung rõ hơn về quy mô của con số này, hãy nhìn vào năm ngoái, khi tổng số tiền hoàn thuế chỉ dừng lại ở mức 329 tỷ đô. Như vậy, chúng ta đang nói về một khoản gia tăng dòng lên tới 100 tỷ đô sẽ được bơm trực tiếp vào túi tiền của người tiêu dùng chỉ trong vài tháng tới. Đi sâu vào chi tiết từng hội gia đình, Nhà Trắng và các chuyên gia thuế đã xác nhận rằng khoản hoàn thuế trung bình cho mỗi người nộp đơn sẽ tăng khoảng 1.000 USD, điều này đầy mức tri trả điển hình vượt qua ngưỡng 4.000 USD mỗi hồ sơ. Đây là hệ quả trực tiếp và mạnh mẽ nhất từ đạo luật cắt giảm thuế cho gia đình lao động, hay còn được gọi dưới cách tên Mỹ-Mều là đạo luật to đẹp mà Tổng thống Donald Trump đã ký ban hành. Cơ chế đằng sau cơn địa chấn tiền mặt này thực sự rất thú vị dưới góc độ tài chính hành vi. Mặc dù Đảng Cộng Hòa đã áp dụng việc cắt giảm thuế có hiệu lực hồi tố cho năm thuế 2025, nhưng bảng khấu trừ thuế của sở thuế vụ lại được giữ nguyên không đổi trong suốt năm qua. David A. Perez, CEO của Top Moverist AI, đã giải thích rằng vì bảng khấu trừ không được cập nhật để phản ánh mức thuế thấp hơn ngay trong từng kỳ lương, việc lao động đã vô tình bị buộc phải tiết kiệm suốt tiền đó tại kho bạc nhà nước trong suốt một năm. Và giờ đây, toàn bộ số tiền đó được giải phóng một lần dưới dạng hoàn thuế. A. Perez đã nhận định rằng quy mô hoàn thuế tăng 30% so với năm ngoái là một hiện tượng khá bất thường, mang giáng sắp của các đợt phát tiền kích cầu trước đây. Nhưng lần này được tích hợp thẳng vào cơ chế thuế. Phân tích sâu hơn về cấu trúc của gói giảm thuế 129 tỷ đô dành cho cá nhân trong năm 2025, chúng ta thấy rõ các chủ cổ chính. Đóng góp lớn nhất chiếm tới 38,7 tỷ đô la Mỹ hay 30% tổng giá trị gói cứu trợ là khoản khấu trừ mới cho dựa làm thêm. Bên cạnh đó, việc nâng trần khấu trừ thuế bang và địa phương lên mức 40.000 đô la cũng chiếm khoảng 1 phần tư tổng số tiền cắt giảm thuế cá nhân. Các yếu tố khác bao gồm khấu trừ tiêu chuẩn mở rộng, tiến dùng thuế trẻ em cao hơn và các khoản khấu trừ cho tiền bò cũng như lãi và mô ô tô. Dưới góc độ vĩ 1, các chuyên gia kinh tế dự báo rằng các khoản tiền hoàn thuế trung bình lên tới 4.000 đô la đổ về vào tháng 2, hành vi tiêu dùng sẽ thay đổi một cách mạnh mẽ. Thay vì khoản tăng nhỏ giọt 50 đô la Mỹ mỗi tuần thường bị hòa tan vào chi phí xăng dầu hay thực phẩm, thì một khoản tiền lớn nhận một lần sẽ được người dân xem là tiền đầu tư. Họ sẽ có xu hướng sử dụng nó cho các mục đích lớn như trả chức mua xe, đi du lịch hoặc thanh toán nợ thẻ tiến dụng lãi suất cao. Điều này hứa hẹn sẽ tạo ra một cố hích tiêu dùng mạnh mẽ, thúc đẩy tăng trường GDP quỹ I năm 2026 này. 7 đại khủng hoảng của kinh tế Trung Quốc Tiếp theo, chúng ta hãy nhìn vào sự suy thoái mang tính cấu trúc của Trung Quốc, có nguy cơ bùng phát đồng thời bởi cuộc khủng hoảng lớn trong năm 2026 này. Mới đây, một chuyên gia đã đăng bài chỉ ra rằng năm 2026 có thể sẽ trở thành giai đoạn cửa sổ quan trọng của Trung Quốc. Khi đó, Trung Quốc có thể bùng phát đồng thời bởi cuộc khủng hoảng lớn. Robert F. Johnson, giám đốc nghiên cứu của quỹ Cashmere Polaski, một tổ chức tư vấn của Ba Lan và là cựu cố vấn Bộ Quốc phòng của Hoa Kỳ, đã đăng một bài viết trên trang web Fortify của Mỹ, cho biết các chuyên gia dự đoán bắt đầu từ tháng 1 năm 2026, áp lực kinh tế của Trung Quốc sẽ ngày càng lớn, có thể bùng nổ bởi cuộc khủng hoảng cùng một lúc. Hiện tại, đã có thể nhìn thấy 3 tín hiệu cảnh báo khá rõ ràng. Trước hết, vật giá liên tục giảm, khiến cho người tiêu dùng ngày càng thận trọng và không dám chi tiêu. Đồng thời, thị trường bất động sàn vẫn chìm trong trạng thái ảm đạm, chưa trông thấy dấu hiệu phục hồi. Và đáng lo ngại hơn là các rủi ro tài chính lại không ngừng gia tăng, lan rộng trên nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Đáng chú ý là những nhận định này không phải là suy đoán chủ quan, mà xuất phát từ một nghiên cứu dài hạn của nhóm chuyên gia theo dõi rủi ro kinh tế của Trung Quốc, được công bố vào cuối tháng 12 năm 2025. Thông qua việc phân tích một khối lượng lớn dữ liệu về kinh tế, nhóm nghiên cứu này cho biết hàng loạt chỉ số quan trọng đã đông loạt bật đèn đỏ, cho thấy triển vọng kinh tế của Trung Quốc trong thời gian tới có xu hướng ngày càng xấu điệt. Cụ thể, khoảng cách giữa nguồn thu và chi trả lương hưu tiếp tục nới rộng, tạo áp lực ngày càng lớn lên hệ thống an ninh xã hội. Song song với đó, khả năng tự chủ tài chính của chính quyền địa phương suy giảm rõ rệt khi mà nguồn thu từ bán đất lao dốc trong lúc gánh nặng nợ ẩn không ngừng phình to. Còn trên thị trường bất động sản, các chỉ báo cũng đông loạt đảo triều, từ doanh số bán nhà mới, số lượng nhà cũ niêm yết cho đến tốc độ tiêu thụ hàng tồn kho tại các thành phố lớn. Trong khi đó, hệ thống ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng vừa và nhỏ, đang phải chịu áp lực ngày càng nặng nề, thể hiện quan nợ xấu gia tăng, căng thẳng trên thị trường vốn liên ngân hàng và tình trạng chậm chế trong việc mua lại các sản phẩm quản lý tài sản. Còn ở lĩnh vực sản xuất và việc làm, lợi nhuận công nghiệp, tăng trường sản lượng cùng với các trì số việc làm tiếp tục bị co hẹp, phản ánh sức cầu yếu kéo dài. Đồng thời, cấu trúc dân số đang suy thoái nhanh chóng, với tỷ lệ sinh giảm sâu, lực lượng lao động thu hẹp và thậm chí cả tỷ lệ nhập học bầm non cũng đi xuống. Cuối cùng, là nhu cầu bên ngoài cũng suy giảm trên diện rộng. Sự hướng này thể hiện rõ qua số lượng đơn hàng xuất khẩu giảm, tốc độ xuất khẩu trong các thị trường trụ chốt chậm lại, mức tiêu thụ điện tại các khu vực ven biển đi xuống, cũng như lượng container thông qua các cảng lớn giảm đi đáng kể. Nhìn từ lịch sử, 7 trì số cốt lõi này hiếm khi xấu cùng một lúc trong vòng từ 12 đến 18 tháng. Nhưng đến nửa cuối năm 2025 thì tình hình đã bắt đầu khác. Trong đó, đa số các trì số không chỉ rớt xuống dưới mức cảnh báo mà còn tiếp tục xấu đi. Điều này có nghĩa là khả năng xuất hiện rủi ro về tài chính, về tiền tệ, dân số và cả nền tảng kinh tế cơ bản của Trung Quốc đang tăng lên đáng kể. Nếu như những vấn đề này cùng lên men, rất có thể sẽ hình thành một phản ứng dây chuyền, cuối cùng sẽ biến thành rủi ro hệ thống lớn hơn. Trước tiện, chúng ta hãy xem tỉ lệ sinh của Trung Quốc. Ngày 19 tháng 1 năm nay, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc đã công bố số lượng trẻ sơ sinh vào năm 2025 chỉ có 7,92 triệu người, không chỉ tấp hơn mức 9,54 triệu người của năm 2024, mà còn thiết lập kỷ lục thấp nhất kể từ khi đảng Cộng sản Trung Quốc lên nắm quyền. Chúng ta cần biết rằng, trong cái gọi là 3 năm thảm họa tự nhiên của Trung Quốc, từ năm 1959 đến năm 1961, vào năm 1961 khi tình hình thiên tài nghiêm trọng nhất, thì vẫn có 9,49 triệu trẻ em được sinh ra. Có nghĩa là số trẻ em sinh ra vào năm 2025 của Trung Quốc còn ít hơn 1,57 triệu người so với mức thấp nhất trong thời kỳ nạn đói năm 1961. Ngoài ra, kể từ khi tổng dân số Trung Quốc bắt đầu giảm vào năm 2022, thì năm 2025 là năm có mức giảm lớn nhất, giảm tới 3,39 triệu người so với năm 2024. Chúng ta hãy xem tiếp thị trường bất động sản của Trung Quốc. Năm 2025, thị trường bất động sản Trung Quốc tiếp tục bị co hẹp. Các dữ liệu như đầu tư phát triển, diện tích bán nhà mới và doanh số bán hàng đều giảm mạnh. Trong đó, đầu tư phát triển bất động sản là 8,3 nghìn tỷ nhân dân tệ, giảm 17,2% so với năm trước. Diện tích nhà ở thương mại mới bán được là 890 triệu m2, giảm 87% so với cùng kỳ. Doanh số bán nhà ở thương mại mới là 8,4 nghìn tỷ nhân dân tệ, giảm 12,6% so với cùng kỳ. Cần nhớ rằng, năm 2021, doanh số bán nhà ở thương mại mới của Trung Quốc là 18,2 nghìn tỷ nhân dân tệ, năm 2025 chưa bằng một lửa của thời kỳ định cao. Năm 2025, tiền bán đắt của Trung Quốc cũng giảm xuống mức thấp nhất trong 10 năm qua. Theo dữ liệu tích lũy chính thức từ Bộ Tài chính Trung Quốc, từ tháng 1 đến tháng 11 năm 2025, thu nhập từ việc chuyển nhượng quên sử dụng đất thuộc sở hữu nhà nước trên toàn quốc là 2,9 nghìn tỷ nhân dân tệ, giảm 10,7% so với cùng kỳ. Quỷ mô thâm hụt ngân sách chính phủ mở rộng lên 5,2 nghìn tỷ nhân dân tệ, tăng 1,6 nghìn tỷ nhân dân tệ so với năm trước. Tiếp theo, hãy xem quỹ bảo hiểm xã hội. Dữ liệu quyết toán chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc cho thấy, năm 2024, thu nhập của quỹ bảo hiểm xã hội tăng 5,2%, nhưng mức tăng tri tiêu lại đạt tới 7%, dẫn đến thâm hụt dòng tiền lần đầu tiên sau 6 năm. Đáng lo ngại hơn, chính quyền Trung Quốc trong quá trình kiểm toán đã phát hiện năm 2024 có tới 13 tỉnh thành lén lút biển thủ quỹ bảo hiểm xã hội với số tiền lên tới 40,6 tỷ nhân dân tệ. Số tiền này có nơi dùng để trả nợ chính phủ, có nơi dùng để phát lương. Mặc dù dữ liệu cuối cùng của năm 2025 vẫn chưa được công bố, nhưng từ những dấu hiệu hiện tại, quỹ bảo hiểm xã hội đang ẩn trứa rất nhiều rủi ro. Và cuối cùng, chúng ta hãy xem xét một vài khía cạnh khác. Tiến đến cuối quỹ 3 năm 2025, dư nợ xấu của Trung Quốc lần đầu tiên vượt mốc 3,5 nghìn tỷ nhân dân tệ, tăng 88,3 tỷ nhân dân tệ so với cuối quỹ 2. Tỷ lệ nợ xấu là 1,52%, tăng 0,03 điểm phần trăm so với cuối quỹ trước. Dư nợ xấu nhìn chung có xu hướng gia tăng. Nghiêm trọng hơn là trong những năm gần đây, chính quyền Trung Quốc đã liên tục ban hành các biện pháp nhằm cải thiện nền kinh tế, nhưng đều bất thành. Mới đây, tại lớp hội thảo dành cho các quan chức cấp cao cấp tỉnh Bộ về hội nghị toàn thể lần thứ tư, lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đã thừa nhận, Trung Quốc đang ở thời kỳ các yếu tố không chắc chắn và khó dự đoán gia tăng. Một số nhà quan sát tại Bắc Kinh cho rằng chế độ của Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đi đến hồi kết. Ngoài ra, tỉ lệ thất nghiệp tại Trung Quốc cũng đang gia tăng mạnh mẽ. Ngày 22, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc đã công bố dữ liệu thống kê tỉ lệ thất nghiệp theo nhóm tuổi tháng 12 năm 2025. Trong đó cho thấy, tháng 12 năm 2025, tỉ lệ thất nghiệp của lực lượng lao động từ 16-24 tuổi ở khu vực thành thị không bao gồm sinh viên là 16,5%, giảm 0,4 điểm phần trăm so với tháng 11. Tỉ lệ thất nghiệp của lực lượng lao động từ 25-29 tuổi không bao gồm sinh viên là 6,9%, giảm 0,3 điểm phần trăm so với tháng 11. Tỉ lệ thất nghiệp của lực lượng lao động từ 30-59 tuổi không bao gồm sinh viên đại học là 3,9%, tăng 0,1 điểm phần trăm so với tháng 11. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, dữ liệu thống kê chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc không thể phản ánh trung thực tình hình thất nghiệp tại Trung Quốc. Chuyên gia về các vấn đề Trung Quốc là Vương Hách đã phân tích với tờ Đại Kỳ Nguyên rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc thống kê tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên thành thị vừa không bao gồm sinh viên đang đi học, vừa không bao gồm thanh niên sống tại nông thôn. Ngoài ra, rất nhiều trường hợp thất nghiệp ẩn cũng không nằm trong thống kê này. Ông Vương Hách đã giải thích, cục thống kê lao động hoàng kỳ trong các cuộc điều tra sẽ tính những người trên 16 tuổi có khả năng làm việc và đã tích cực tìm việc trong 4 tuần qua vào lực lượng lao động. Nếu như sinh viên đang đi học tích cực tìm việc mà không tìm được việc thì cũng được tính là thất nghiệp. Nếu sinh viên không tìm việc thì sẽ không được tính. Nhưng trong cuộc điều tra thống kê này của Trung Quốc, chỉ cần làm việc trên 1 giờ mỗi tuần thì được coi là có việc làm. Chính vì như vậy, một lượng lớn lao động tự do tại thành thị, thậm chí là những đứa con toàn thời gian đều không nằm trong phạm vi thống kê này. Nhà bình luận thời sự Tiêu Dị cũng đã viết bài chỉ ra rằng thống kê chính thức đã đánh giá thấp hoặc bỏ sót nhóm lao động nhập cư lên tới gần 300 triệu người. Ông cho biết, lao động nhập cư là dân số lưu động. Khi thất nghiệp họ thường quay về nông thôn, do đó không được chính quyền công nhận là thất nghiệp thành thị. Điều này đã dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp thành thị bề ngoài có vẻ rất ổn định, nhưng thực chất là đã chuyển một lượng lớn thất nghiệp ẩn về nông thôn. Ông Tiêu Dị cũng chỉ ra rằng tiêu chuẩn việc làm của đảng Cộng sản Trung Quốc đặt giá rất thấp. Điều này đã che đậy tình hình thực tế của thị trường việc làm. Cần giải thích thêm rằng, tại Trung Quốc, làm việc lạt vạt, bán thời gian hoặc làm tài xế xe công nghệ, nhân viên giao đồ ăn đều được tính là dân số có việc làm. Nhưng tại Mỹ, làm việc 15 giờ mỗi tuần mới được tính là có việc làm, còn ở Pháp là 20 giờ. Nhà thi bản thị trường kỳ cựu Trung Quốc Từ Trân đã nói với tờ Đại Kỉ Nguyên rằng, ngoài việc quan tâm đến dữ liệu dân số lao động, còn nên chú trọng đến dữ liệu và cấu thành của nhóm phi lao động. Bởi vì trong cách tính tỷ lệ thất nghiệp của đảng Cộng sản Trung Quốc, thông qua thao túng, rất có thể họ đã quy hoạch phần dân số thất nghiệp trong tử số hoặc là mẫu số sang nhóm dân số phi lao động. Ông lấy ví dụ như lượng lớn người nằm thẳng từ bỏ tìm việc, những người thất nghiệp ẩn được gia đình nuôi dưỡng, những nhân viên việc làm linh hoạt có thu nhập bằng không. Ông nói, nếu tính cả bộ phận thất nghiệp này, thì tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từ 16 đến 24 tuổi không đi học sẽ chỉ tăng theo mức 21,3% của tháng 6 năm 2023, chứ không phải giảm. Ông đã khẳng định, đây mới là hiện trạng chân thực của Trung Quốc hiện nay. Về việc chính quyền tuyên bố trong dữ liệu rằng tỷ lệ thất nghiệp thanh niên đã giảm liên tiếp trong 4 tháng, thì ông Từ Trân cho biết rằng đây rất có thể là kết quả của việc Đảng Cộng sản Trung Quốc đang thao túng kỹ thuật bằng cách thu nhỏ tử số hoặc thu nhỏ đồng thời cả tử số và mẫu số, chứ không phải do kinh tế và thị trường việc làm được cải thiện. Ông nói rằng tỷ lệ thất nghiệp giảm liên tiếp từ lô dịch kinh tế dấu vết sơ đổi nhân tạo rất rõ ràng. Điều này hoàn toàn khác với câu chuyện chính trị hiện tại của Trung Quốc. Ông Từ Trân cũng chỉ ra, những năm gần đây, kinh tế của Trung Quốc liên tục xấu đi. Người trẻ ngày càng thấy tương lai mờ mịt, cũng ngày càng mất niềm tin vào chính quyền, do đó mà chủ động rút lui khỏi thị trường lao động. Đây không phải là cải thiện việc làm, mà đó là sự bất mãn và tuyệt vọng của người dân. Ông Vương Hách cũng cho rằng, kinh tế Trung Quốc hiện không nhìn thấy hy vọng cải thiện, nên đối với thanh niên Trung Quốc, tỷ lệ việc làm thấp có thể sẽ kéo dài rất lâu. Ông chỉ ra thêm, nếu như nền kinh tế này có sự phát triển đột phá, thì tỷ lệ việc làm của thanh niên, đặc biệt là sinh viên tại học sẽ nhanh chóng tốt lên. Nhưng hiện tại lại xuất hiện xu hướng ngược lại. Điều này chứng tỏ toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc đang xấu đi. Sự cạnh tranh nội bộ, nội quyền đã đến mức đáng sợ, khiến rất nhiều người trẻ không có cơ hội làm việc. Ông Vương Hách cũng nhận định thêm rằng, điều này không chỉ làm tổn thất một thế hệ, mà còn báo chức mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng kinh tế tại Trung Quốc hiện nay. Những tín hiệu như vậy, mặc dù được truyền thông Trung Quốc nói giảm nói tránh, nhưng đây thực sự là một tình huống vô cùng nguy hiểm. Ông Từ Trân cũng cho rằng, nguyên nhân gốc dễ của sự suy thoái kinh tế vẫn là bản thân chế độ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, là do thể chế toàn quốc và Đảng Quản lý Kinh tế gây ra. Do đó, dưới thể chế của Đảng Cộng sản Trung Quốc thì không thể tạo ra sự thay đổi, chỉ có thể đi đến một con đường tối tầm. Quý vị vừa theo dõi bản tin Sổ Cái Vô Hình, nơi dữ liệu được xoay chiếu, biến thành trí thức, và trí thức trở thành lợi thế dẫn lối cho những ai biết nhìn xa hơn những con số. Hãy chia sẻ trong phần bình luận chủ đề, hoặc câu chuyện mà bạn muốn chúng tôi khám phá trong các số tới. Vì chính góc nhìn của bạn sẽ góp phần tạo nên giá trị của cảnh. Nếu bản tin ngày hôm nay mang đến cho bạn một góc nhìn mới về thế giới tài chính, thì đừng quên nhấn like, share và subscribe để không bỏ lỡ những điều đang truyền động bên dưới những con số tưởng trường lạng im. Sổ Cái Vô Hình, nơi những con số biết nói, và chúng tôi khiến chúng phải nói lên sự thật.