THẢM HỌA SÓNG THẦN KINH HOÀNG NHẤT LỊCH SỬ

Đình Sự
546 người theo dõi
Sóng thần là một hiện tượng thiên nhiên khủng khiếp
nơi đại dương bộng hóa thành con quái vật
tưởng như nuốt chừng mọi thứ trên đường đi của nó
Nhưng câu chuyện này không chỉ là những con số
Đó là những câu chuyện bi thương
và đâu là top 5 thảm họa sóng thần thảm khốc nhất trong lịch sử
tính theo số người thiệt mạng
Chúng ta cùng bắt đầu với một thảm họa từ thời cổ đại
cách đây hơn 3.600 năm
khi mà con người còn chưa có chữ viết hiện đại hay công nghệ
để ghi lại chính xác những gì đã xảy ra
Đó là sóng thần Minoan
được cho là liên quan đến vụ phun trào núi lửa Thera
ngày nay là đảo Santorini của Hy Lạp
Một trong những vụ nổ núi lửa mạnh nhất lịch sử
Vào quãng thế kỷ thứ 16 trước công nguyên
nền văn minh Minoan đang ở thời kỳ đỉnh cao
Họ là những người đi biển Tài Ba
sống trên Đạc Prét và các đảo lân cận
với những cung điện lộng lẫy, nghệ thuật tinh xảo
và một nền kinh tế phôn thị
Nhưng rồi núi lửa Thera
nằm cách Đạc Prét khoảng 110 km đã thức giấc
Vụ phun trào này mạnh đến mức
có thể so sánh bằng 200 quả bom hạt nhân nổ cùng lúc
Nó làm xung chuyển cả một khu vực
tạo ra một cột khói bụi cao hàng chục km
Và quan trọng hơn, gây ra một thảm họa sóng thần kinh hoàng
Những nhà khoa học ước tính
sóng thần này có thể cao 100-150 m
ở một số khu vực gần Tâm Trấn
Khi đến Prét, sóng thần có thể giảm còn 30-50 m
Đó là một bức tường nước khổng lồ
cao như tòa nhà 10 tầng
lao vào bờ với tốc độ chóng mặt
Không tàu thuyền, không cung điện nào đủ sức chống lại
Dữ liệu về trận sóng thần này chủ yếu đến từ khảo cổ học
vì thời đó không có tài liệu cụ thể
Những nhà khảo cổ đã tìm thấy dấu vết của sự phá hủy
tại hàng loạt những khu định cư trong quá khứ
Những bức tường đá dày bị đánh sập
đồ gỗ vỡ vụn
và dấu vết của bùn biển phủ khắp những tàn tích
Ước tính số người thiệt mạng giao động từ 30.000-100.000 người
một con số khổng lồ với dân số thời đó
Tuy nhiên con số chính xác rất khó xác định vì thiếu ghi chép
Điều khiến trận sóng thần này đặc biệt
vì nó không chỉ phá hủy vật chất
mà còn có thể góp phần làm sụp đổ cả một số nền văn minh
Trận sóng thần Thera
được cho là nguồn cảm hứng cho truyền thuyết Atlantis
Câu chuyện về một hòn đảo đã bị nhấn chìm bởi đại dương
Nhà chuyên học Plato có thể đã nghe những câu chuyện về sự kiện này
và biến nó trở thành một trong những bí ẩn lớn nhất lịch sử
Ngoài ra, lớp cho bụi từ vụ phun trào Thera
được tìm thấy xa đến tận Ai Cập
cho thấy quy mô khủng khiếp của nó
4. Đó là sóng thần Krakatoa vào thế kỷ 19
Thế kỷ 19 chúng ta đến với một trong những thảm họa khác
Lần này không phải là động đất mà là núi lửa
Sóng thần Krakatoa vào năm 1883
Đây là một trong những sự kiện kinh thiên động địa
được ghi chép kỹ lưỡng nhất thời bây giờ
Krakatoa là một núi lửa nằm ở eo biển Souda
giữa Java và Sumatra của Indonesia
Vào tháng 8 năm 1883
núi lửa này đã phun trào với sức mạnh kinh hoàng
được coi là vụ nổ núi lửa lớn nhất
trong lịch sử hiện đại
Âm thanh của nó được nghe
ở cách xa gần 5 km
tận Úc và Ấn Độ
Vụ phun trào làm sụp đổ 2 phần 3 hòn đảo
tạo ra một năng lượng tương đương với
13.000 quả bong nguyên tử thả xuống Hiroshima
Sự sụp đổ của núi lửa đã đẩy
hàng tỷ tấn nước biển di chuyển
tạo ra những con sóng thần cao tới 40m
lao vào bờ biển Java và Sumatra
Sóng thần đã quét qua hơn
160 ngôi làng ven biển
phá hủy hoàn toàn nhà cửa, cây cối
mọi thứ trên đường đi
Một câu chuyện kinh hoàng được ghi lại
Một con tàu chiến Hà Lan
bị sóng thần nhấc bỏng và ném vào đất liền
cách bờ chừng 2 km
mắc kẹt trên một ngọn đồi
Hầu hết thủy thủ đoàn không có cơ hội để sống sót
Số người thiệt mạng được ghi nhận
chính thức là 36.417
Nhưng con số thực tế có thể cao hơn
do nhiều khu vực bị cô lập
Ngoài ra, cho bụi từ vụ phun trào
bay khắp thế giới gây ra hiện tượng
hoàng hôn đỏ dựng kéo dài nhiều tháng
Thậm chí được ghi lại trong các bức tranh
của họa sĩ thời bấy giờ
Một chi tiết đáng kinh ngạc đó là
vụ phun trào Krakatoa đã thay đổi khí hậu
toàn cầu trong vài năm
nhiệt độ trung bình giảm 1,2 độ C
do cho bụi che khuất ánh sáng mặt trời
Hơn nữa đây là một trong những sự kiện đầu tiên
được truyền thông quốc tế đưa tin rộng rãi
nhờ sự phát triển của điện báo
Những câu chuyện về sự tan phá của vụ này
đã khiến cả thế giới bàng hoàng
và trở thành một cột mốc nghiên cứu
về núi lửa và sống thật
3. Sống thần Lisbon vào thế kỷ 18
ước tính 40.000-50.000 người thiệt nạn
Châu Âu thế kỷ 18 chứng kiến
sống thần Lisbon vào năm 1755
một thảm họa không chỉ tan phá
một thành phố mà còn thay đổi cả
tư duy của thời đại khai sản
Đây là một trong những sự kiện địa chấn
lớn nhất trong lịch sử châu Âu
Ngày mùng 1 tháng 11 năm 1755
khi người dân Lisbon của Bồ Đào Nha
đang chuẩn bị cho lễ Cát Thánh
một trận động đất mạnh vào khoảng 8,5-9,0 độ Gritte
đã xảy ra ngoài khơi Đại Tây Dương
Trận động đất kéo dài vài phút
làm rung chuyển cả khu vực
nhưng nó chưa phải là tất cả
40 phút sau, một trận sống thần
với những con sóng cao từ 5-10 mét
một số nơi ghi nhận tới 20 mét
ập vào Lisbon và những khu vực lân cận
Nhưng điều kinh khủng nhất là
Lisbon phải chịu đầy đủ một combo thảm họa
Những ngọn lửa đã bùng lên
từ những tòa nhà sụp đổ
thiêu dụi phần lớn thành phố
biến Lisbon trở thành một đống đổ nát
Sóng thần quét qua Lisbon, nhấn chìm bên cảng, nhà cửa
và cả những người đang cố chạy trốn khỏi động đất
Không chỉ Lisbon
Sóng thần còn ảnh hưởng đến những khu vực
xa hơn như là Tây Ban Nha, Mà Rốc
thậm chí là bờ biển Anh
Số người thiệt mạng ước tính từ 40.000 cho đến 50.000 người
với một số nguồn cho rằng
con số có thể lên đến cả 100.000 người
Lisbon, một trong những thành phố giàu
có nhất châu Âu thời bấy giờ
bị phá hủy gần như hoàn toàn
Hậu quả kinh tế của nó thực sự là rất nặng nề
với hàng chục ngàn người mất nhà cửa và sinh kế
Thảm họa Lisbon
không chỉ là một sự kiện thiên nhiên
mà còn là một trong những bước ngoặt lịch sử tư tưởng
Những triệt gia đã bị sốc
trước quy mô của thảm họa
dẫn đến những tranh luận về ý nghĩa của thiên tai
và vai trò của Chúa trong thế giới
Ngoài ra, đây là một trong những sự kiện đầu tiên
thúc đẩy nghiên cứu địa chấn học hiện đại
với các nhà khoa học bắt đầu tìm hiểu
về nguyên nhân của đậu đất và sống thần
Đây là một thảm họa xảy ra ngay tại châu Âu
tàn phá hai thành phố lớn của Ý
Messina và Reggio Calabria
Đây là một trong những thảm họa chết chóc nhất
lịch sử châu Âu hiện đại
Vào ngày 28 tháng 12 năm 1908
một trận đậu đất mạnh 7,0 độ huyết te
xảy ra ở eo biển Messina gần Ý
Trận đậu đất đã làm rung chuyển khu vực
nhưng chính sóng thần sau đó mới là đòn kết liễu
Những con sóng cao khoảng 10-12 mét
đã đổ ập vào bờ biển
nhấn chìm những thành phố ven biển
trong vài phút
Thời điểm đó, Messina là một trung tâm thương mại sầm huất
với dân số khoảng 150.000 người
Không ai ngờ rằng một ngày bình thường
lại trở thành một ngày định bệnh
Trận đậu đất xảy ra lúc 5h20 phút sáng
khi hầu hết người dân còn đang ngủ
Các tòa nhà sụp đổ trôn vùi hàng nghìn người
và chỉ 10-20 phút sau
sóng thần ập đến cuốn trôi những gì còn xót lại
Các nhân chứng kể rằng
nước biển rút đi bất thường
để lộ đáy biển
trước khi một bức tường nước khổng lồ ao tới
nhấn chìm nhà cửa, tàu thuyền
và cả những người đang cố chạy trốn
Số người thiệt mạng ước tính khoảng 80.000 người
với Messina chịu tổn thất nặng nhất
Gần 90% thành phố bị phá hủy
hàng chục ngàn người mất nhà cửa
Cộng đồng quốc tế đã nhanh chóng gửi viện trợ
từ Nga và Anh đến cứu hộ
một trong những nỗ lực cứu trợ quốc tế đầu tiên
trong lịch sử loài người
Và số 1 đó là sóng thần Ấn Độ Dương
vào năm 2004
ước tính là khoảng 230.000 người thiệt mạng
Đây là một sự kiện
làm cả thế giới bàng hoàng
và nó diễn ra rất gần thời
mà chúng ta sống. Cho đến nay
nó vẫn là một trong những chuẩn mực đáng buồn
để so sánh với mọi thạm họa
thiên nhiên khác
Ngày 26 tháng 12 năm 2004
một trận động đất mạnh
xảy ra ngoài khơi bờ biển phía tây Sumatra
Indonesia
Đây là một trong những trận động đất mạnh nhất
từng được ghi nhận
kéo dài tới 10 phút lâu bất thường
so với những trận động đất bình thường
Sự di chuyển của mảng kiến tạo Ấn Độ
và mảng Puma dưới đáy biển
đã nâng nước biển lên hàng mét
để hàng tỷ tấn nước biển di chuyển
tạo ra những con sóng thần cao tới
30-50 mét ở một số khu vực
Sóng thần lan rộng khắp Ấn Độ Dương
Anh hưởng đến hơn 14 quốc gia
Indonesia, Thái Lan, Sri Lanka, Ấn Độ
và thậm chí đến tận Đông Phi
như là Somali chẳng hạn
Không có hệ thống cảnh báo sớm
ở khu vực này ở thời điểm đó
nên hầu hết những cư dân ven biển
hoàn toàn không được chuẩn bị
Sóng thần ập đến chỉ vài phút đến vài giờ
sau trận động đất tùy thuộc vào khoảng cách từ tâm trần
Ở Bandar Aceh, Indonesia
nơi gần tâm trần nhất
sóng cao tới 30 mét
quét sạch mọi thứ trong vòng 10 km từ bờ biển
Những khu nghỉ dưỡng ở Thái Lan
như Phuket và Khao Lak
bị nhấn chìm chỉ trong vài phút
Ở Sri Lanka, một đoàn tàu
chở hơn 1.500 hành khách
bị sóng thần cuốn trôi
Đây là một trong những thảm kịch tàu tồi tệ nhất
trong lịch sử và đây là tàu hỏa
chứ không phải là tàu biển
Tổng cộng, khoảng 230.000 người
được ghi nhận thiệt mạng khoảng bất tích
với Indonesia chịu tổn thất nặng nhất khoảng 170.000 người
Hàng triệu người mất nhà cửa
sinh kế bị phá hủy
và những cộng đồng ven biển
gần như bị xóa sổ
Hậu quả kinh tế lên đến hàng chục tỷ đô
và nỗ lực cứu trợ quốc tế
là một trong những chiến dịch lớn nhất từ xưa cho đến nay
Giữa làn danh sinh tử
vẫn có những câu chuyện kỳ diệu
Một bé gái 10 tuổi người Anh
Tilly Smith đã cứu hàng trăm người
ở bãi biển Phuket, Thái Lan
khi nhận ra dấu hiệu của sóng thần
Đó là lúc nước biển rút bất thường
nhờ bài học địa lý ở trường
Cô bé kêu gọi mọi người chạy trốn
và khu vực đó gần như không có thương vong
Ngoài ra, thảo họa này còn dẫn đến
việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm
sóng thần ở Ấn Độ Dương
giúp giảm thiểu rủi ro trong tương lai
Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này
