ĐƯỜNG CAO TÔNG LÝ TRỊ - BI KỊCH ĐẾ VƯƠNG VÀ CÁI BÓNG VÕ TẮC THIÊN

Đình Sự
546 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chào mừng quý vị và các bạn đã quay trở lại với kênh Ngẫm Sử Đông Tây
Trong dòng chảy hàng nghìn năm của lịch sử Trung Hoa,
Ngai Vàng chưa bao giờ chỉ là biểu tượng của quyền lực
mà còn là nơi hội tụ của những tham vọng,
mưu lược và những cuộc tranh đấu không hồi kết
Có người phải dùng cả đời để giành lấy thiên hạ
Có người vừa sinh ra đã được định sẵn sẽ kế thừa một cơ nghiệp vĩ đại
Nhưng được thừa hưởng Giang Sơn chưa chắc
đã có thể làm chủ vận mệnh của chính mình
Đường Cao Tông Lý Trị là một vị hoàng đế như thế,
là người kế vị Đường Thái Tông
Ông tiếp nhận một Đại Đường đang ở thời kỳ hùng mạnh,
với nền móng chính trị và quân sự được xây dựng qua nhiều năm tháng
Tuy nhiên, phía sau ngai vàng tưởng chừng vững chắc ấy là
những biến động âm thầm, những cuộc đấu đá trong hoàng thất
và sự thay đổi sâu sắc trong cục diện quyền lực triều đình
Đặc biệt, cuộc đời của Lý Trị còn gắn
liền với một nhân vật nữ kiệt xuất
Người sau này trở thành nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Hoa
Võ Tắc Thiên
Chính mối quan hệ giữa hai con người ấy
Đã tạo nên một trong những giai đoạn đặc biệt
Và gây nhiều tranh luận nhất của lịch sử nhà Đường
Hôm nay, chúng ta hãy tạm gác lại những đánh giá quen thuộc để
nhìn lại cuộc đời Đường Cao Tông bằng một góc nhìn toàn diện hơn.
Từ thân thế, con đường bước lên ngai vàng,
cho đến những dấu ấn mà ông để lại trong lịch sử.
Ngay bây giờ, kính mời quý vị và các bạn cùng ngược dòng lịch sử
khám phá phần đầu tiên, từ Hoàng tử im lặng đến ngai vàng Đại Đường.
Vào những năm đầu của thế kỷ thứ 7, khi đế chế Đại Đường dưới sự
trị vì của Đường Thái Tông Lý Thế Dân đang vươn lên mạnh mẽ,
trở thành một cường quốc rực rỡ bậc nhất Á Đông với
thời kỳ hiển hách mang tên Trinh Quán chi trị.
Tại Kinh thành Trường An hoa lệ,
Hoàng tử Lý Trị đã cất tiếng khóc chào đời.
Vào năm 628, cậu bé là
con trai thứ 9 của Đường Thái Tông và Trưởng Tôn Hoàng hậu.
Một vị hoàng hậu nổi tiếng khắp chốn thiên hạ bởi phẩm hạnh đoan trang,
trí tuệ mẫn tiệp và tấm lòng nhân hậu
Sự ra đời của Lý Trị diễn ra trong một giai đoạn mà triều đình
nhà Đường đang tập trung toàn lực để củng cố biên cương,
ổn định kinh tế và xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh
Lớn lên giữa chốn thâm nghiêm của hoàng cung,
khi các hoàng huynh của mình liên tục được nuôi dưỡng
trong bầu không khí tranh giành vị thế và quyền lực
Lý Trị lại tỏ ra là một hoàng tử có phần khác biệt
Khác với người anh cả, Thái tử Lý Thừa Càng
Mang tính cách kiêu ngạo, nóng nảy
Hay Ngụy vương Lý Thái
Vô cùng thông minh mẫn tiệp
Nhưng lại ôm bận lòng với những dã tâm tranh đoạt ngôi báu
Lý Trị sống trầm lặng, ôn hòa
Luôn giữ thái độ cung kính, lễ phép với các bậc sinh thành
Và tỏ ra hòa nhã với anh em trong hoàng tộc
Chính nét tính cách điềm đạm, ít nói và không ham hố quyền lực này
Đã giúp cậu thiếu niên tránh xa được những mưu mô,
sóng gió ngầm trong hậu cung lúc bấy giờ
Thế nhưng, chốn hoàng cung Đại Đường chưa bao giờ thực sự yên bình
Đối với những người ngồi ở vị trí trữ quân
Khi các hoàng tử lớn lần lượt sa chân
và vòng xoáy tranh giành quyền lực
Tự tay hủy hoại tương lai chính trị của bản thân
Cục diện triều đình bắt đầu dao đảo dữ dội
Vào năm 643, những mâu thuẫn đỉnh điểm trong hoàng tộc đã bùng nổ
khi Thái tử Lý Thừa Càng bị phát hiện mưu phản nhằm lật đổ phụ hoàng
Ngay sau đó, Ngụy Vương Lý Thái dù có tài năng nhưng
vì lộ rõ dã tâm tranh đoạt ngôi vị cũng nhanh chóng
bị Đường Thái Tông trừng phạt và tước bỏ quyền lực
Trước tình thế các hoàng trưởng tử đều không
còn ai xứng đáng để gánh vác giang sơn
Đường Thái Tông bắt đầu đặt kỳ vọng vào cậu con trai hiền lành Lý Trị
Trưởng Tôn Vô Kỵ, tể tướng đại thần kỳ cựu
Đồng thời là cậu ruột của các hoàng tử
Cũng nhận thấy Lý Trị là lựa chọn an toàn và phù hợp nhất
Để duy trì sự ổn định lâu dài cho triều đại
Nên đã hết lòng ủng hộ
Vào cuối năm 643
Chiếu chỉ sắc phong Thái tử chính thức được ban xuống toàn quốc
Lý Trị ở tuổi niên thiếu, bỗng chốc bước lên vị trí trữ quân,
trở thành người thừa kế tương lai của đế chế Đại Đường hùng mạnh
Suốt những năm tháng làm thái tử, Lý Trị vẫn duy trì
phong thái cẩn trọng, không phô trương quyền lực cá nhân
Luôn lắng nghe những lời căn dặn sâu sắc của Phụ Hoàng,
cũng như học hỏi kinh nghiệm trị quốc từ các đại thần
phò tá kỳ cựu như Trưởng Tôn
Vô Kỵ và褚遂良 (Chu Toại Lương)
Sự cẩn trọng và khiêm nhường này đã giúp ông
củng cố vị thế của mình trong lòng triều thần
Biến một hoàng tử vốn mờ nhạt trở thành một trữ quân vững chắc
Đến mùa hè năm 649,
tình hình sức khỏe của Đường Thái Tông Lý Thế Dân trở nên nguy kịch
Trong bối cảnh chiến dịch chinh phạt
Cao Câu Ly đang diễn ra đầy căng thẳng
Trước lúc lâm chung, vị hoàng đế vĩ đại đã chính thức
trao lại toàn bộ giang sơn đại nghiệp cho Thái tử Lý Trị
Ở độ tuổi đôi mươi trẻ trung,
Lý Trị chính thức đăng quang ngôi báu, lấy niên hiệu là Vĩnh Huy,
trở thành vị hoàng đế thứ ba của triều đại nhà Đường, Đường Cao Tông.
Ngày đầu bước lên ngai vàng, nhà vua trẻ tuổi phải đối mặt với
một triều đình vô cùng vững chãi về mặt cấu trúc, nhưng cũng đầy
giữa những thế lực công thần kiêu ngạo và quyền lực mút trời.
Để giữ vững giang sơn, Đường Cao Tông tiếp tục tuân thủ các
chính sách trị nước từ thời Trinh Quán, trọng dụng các đại
thần kỳ cựu để duy trì sự ổn định nội trị và mở rộng bờ cõi.
Sau khi Đường Thái Tông băng hà,
theo quy định vô cùng nghiêm ngặt và bất biến của hoàng thất nhà Đường,
toàn bộ các phi tần,
cung nhân không có con nối dõi với tiền đế đều phải xuất gia xuống tóc,
rời khỏi chốn lầu son gác tía để vào chùa Cảm Nghiệp tu hành,
ngày đêm cầu phúc cho hương hồn người đã khuất.
Trong số những người phụ nữ lặng ngồi
bước chân ra đi ngày ấy có võ tài nhân.
Một người từng được tuyển vào cung hầu hạ bên
cạnh Đường Thái Tông suốt hơn 10 năm ròng rã
Nhưng chưa từng được sủng ái hay ban cho một danh phận cao sang nào
Ít ai biết rằng mầm mống của mối nhân duyên
đầy sóng gió này đã được gieo từ trước đó
Ngay trong những lần Hoàng tử Lý Trị
vào cung thăm nom Phụ Hoàng lâm bệnh
Khi ấy, vị Thái tử trẻ tuổi đã sớm để tâm và nảy sinh tình cảm sâu đậm
với người phụ nữ sắc sảo, thông tuệ và bản lĩnh hơn mình tới 4 tuổi này
Thấm thoát một năm trôi qua, kể từ ngày tiên đế qua đời,
nhân dịp tiết lễ dỗ đầu của Đường Thái Tông
Đường Cao Tông Lý Trị đã đích thân dẫn theo đoàn
tùy ngự đến chùa Cảng Nghiệp để dâng hương kính viếng
Giữa không gian tĩnh mịch, u tịch của chốn thiền môn,
văng vẳng tiếng chuông chùa trầm mặc
Nhà vua và Võ Mị Nương đã có cuộc hội ngộ đầy xúc động
Khi nhìn thấy người phụ nữ mình từng thương nhớ
Nay phải khoác lên mình bộ áo cà sa lạnh lẽo
Cạo bỏ mái tóc xanh mượt để chôn vùi tuổi thanh xuân nơi cửa Phật
Lý Trị không kìm nén được nỗi lòng
Hai người nhìn nhau rơi lệ trong nghẹn ngào
Chuyến viếng thăm định mệnh ấy đã thắp
lại ngọn lửa tình cảm bấy lâu bị kìm nén
Chính thức mở đầu cho một bước ngoặt chấn động
làm thay đổi toàn bộ cục diện Hậu Cung
lẫn triều chính của đế chế Đại Đường
Trong khi đó, ở chốn Hậu Cung lúc bấy giờ
Hoàng hậu Vương Thị đang nắm giữ ngôi vị mẫu nghi thiên hạ
nhưng lại chìm trong nỗi buồn tuổi
vì không có con trai nối dõi để củng cố địa vị
Trái lại với cảnh mộ lạnh lẽo của hoàng hậu,
Tiêu Thục Phi lại vô cùng được Đường Cao Tông sủng ái bậc nhất
Và đã hạ sinh hoàng tử kháu khỉnh,
khiến cho quyền lực và sự uy hiếp của phi tần này ngày càng lấn át
Đẩy vị thế của Vương Hoàng hậu vào tình thế ngàn cân treo sợi tóc
Để tìm cách cứu vãn tình thế và chia sẻ bớt
sự sủng ái của nhà vua dành cho Tiêu Thục Phi
vương hoàng hậu đã bất chấp tất cả
nảy ra một nước cờ
vô cùng mạo hiểm
bà bí mật ngỏ ý với nhà vua
xin được đón võ mị nương
từ chùa cảm nghiệp trở lại hoàng cung
Hoàng hậu lúc bấy giờ
chỉ đơn thuần nghĩ đến việc tạo ra
một lực lượng đối trọng để
kiềm chân Tiêu Thục Phi
mà hoàn toàn không hay biết rằng
bản thân đang tự tay rước
một con hổ dữ vào nhà
mở đường cho một đối thủ đáng sợ
gấp bội phần
Vào năm 651, Võ Mị Nương chính thức
bước chân trở lại hoàng cung đại đường
Ban đầu, nàng mang danh nghĩa là cung nữ,
hầu hạ bên cạnh vương hoàng hậu
Nhưng chỉ ít lâu sau, dưới sự che chở và sủng ái đặc biệt của nhà vua
Nàng nhanh chóng được phong làm chiêu nghi,
đứng hàng cửu tầng trong hậu cung
Bằng sự thông minh xuất chúng, sự khéo léo trong từng lời ăn tiếng nói
Cùng khả năng thấu hiểu tâm lý người khác tuyệt vời
Võ Chiêu Nghi nhanh chóng chiếm trọn
trái tim và tâm trí của nhà vua trẻ tuổi
Không chỉ chăm lo chu đáo cho đời sống cá nhân của Cao Tông
Bà còn tỏ ra vô cùng am hiểu sâu sắc về chính sự triều đình
Thường xuyên đưa ra những lời khuyên sắc bén, kín đáo
Giúp nhà vua giải quyết những vấn đề rối rắm nơi triều chính
Sự trỗi dậy quá đỗi nhanh chóng và mạnh mẽ của Võ Chiêu Nghi
đã khiến cho cả Vương Hoàng Hậu lẫn Tiêu Thục Phi nhanh
chóng rơi vào thế bị động, rồi dần dần bị cô lập hoàn toàn.
Những cuộc đấu đá tranh sủng chốn thâm cung ngày càng trở nên gay gắt,
tàn nhẫn và không còn đường cứu vãn.
Đỉnh điểm của cơn lốc tranh giành này diễn ra vào năm 654
Khi đứa con gái nhỏ vừa mới chào đời của Võ Chiêu Nghi
Đột ngột qua đời trong một hoàn cảnh vô cùng mờ ám
Ngay sau chuyến ghé thăm của Vương Hoàng Hậu
Trước cái chết đau đớn của đứa con
Võ Chiêu Nghi khóc lóc thảm thiết
Còn đường Cao Tông thì đinh ninh rằng
Chính Vương Hoàng Hậu vì lòng ghen tuông, đố kỵ
Đã nhẫn tâm ra tay sát hại công chúa nhỏ
Kể từ giây phút đó, tình nghĩa phu thê giữa
nhà vua và vương hoàng hậu hoàn toàn càng sạch
Trong lòng Cao Tông đã hạ quyết tâm tột độ phải phế truất hoàng hậu
Để đưa Võ Chiêu Nghi lên ngôi vị cao nhất chốn hậu cung
Tuy nhiên, ý định vô cùng táo bạo này của Đường Cao Tông
Ngay lập tức vấp phải sự phản đối dữ dội và
kiên quyết từ các bậc khai quốc công thần
Những trụ cột lâu năm của triều đình do Trưởng tôn Vô Kỵ,
Chu Thôi Lương và Hàng Viện đứng đầu
Trong mắt các đại thần kỳ cựu,
Võ Mỹ Nương vốn là phi tần cũ của Tiên đế Đường Thái Tông
Nếu đưa một người có quan hệ như vậy lên làm hoàng hậu của thiên tử
Thì sẽ là hành động trái với luân thường đạo lý
Làm nhơ nhuốc hoàng gia và tổn hại nghiêm
trọng đến uy nghiêm của triều đình đại đường
Trong mỗi buổi thiết triều,
không khí giữa hoàng đế và các đại thần luôn vô cùng căng thẳng
Ngột ngạt tựa như lửa đốt
Đứng trước mặt văn võ bá quan, đại thần Chu Thôi Lương đã thẳng
thẳng bước ra, quỳ rạp trước thềm điện, dập đầu đến mức máu chảy
đầm đìa và lớn tiếng can gián bằng giọng điệu đầy cương quyết.
Hoàng hậu vốn là người do tiên đế đích thân lựa chọn và ban
hôn cho bệ hạ, bản thân không hề phạm phải lỗi lầm lớn nào,
sao có thể vì tình cảm duyên tư mà tùy tiện phế bỏ.
Thần xin bệ hạ suy xét lại, sẵn sàng trả lại ấn tín và từ quan về quê
Chứ tuyệt đối không thể tuân theo mệnh
lệnh trái với đạo lý cương thường này
Đường Cao Tông nghe xong vô cùng tức giận, mặt cắt không còn giọt máu
Nhưng đành phải kiềm chế bởi thế lực và uy tín
của các đại thần trong triều lúc bấy giờ quá lớn
Không thể một sớm một chiều mà lật đổ
Thế nhưng, một bước ngoặt lịch sử đã xảy ra khi đại thần Lý Tích,
một vị tướng khai quốc kỳ cựu có uy tín cực kỳ cao trong quân đội,
được nhà vua triệu kiến để hỏi riêng ý kiến.
Khi được hỏi về việc phế lập,
Lý Tích đã thản nhiên dẫn lời nói mang tính quyết định cục diện.
Đây là việc gia sự trong nhà của bệ hạ,
hà tất phải đi hỏi ý kiến của những người ngoài.
Chính câu nói ngắn gọn, sắc sảo và đầy thực tế ấy của Lý Tích
đã cởi bỏ hoàn toàn mọi nút thắt tâm lý đè nặng lên ngực Đường Cao Tông
đồng thời vạch trần ranh giới giữa việc công và việc tư
Nhà vua ngầm hiểu rằng cuộc chiến phế lập hoàng hậu này
thực chất không chỉ là chuyện tình cảm lôi thôi chốn hậu cung
mà chính là cuộc thử lửa sống còn
nhằm tranh giành quyền lực tối cao giữa hoàng đế
và tập đoàn công thần lâu năm do trưởng tôn vô kỳ thao túng
đến cuối năm
sáu trăm năm mươi lăm
chấp mọi lời can gián Đường
Cao Tông kiên quyết hạ chiếu phế truất Vương hoàng hậu và tiễu thúc phi xuống
làm thứ dân đồng thời chính thức ban chiếu sắc phong Võ Chiêu Nghi lên ngôi vị
hoàng hậu sau khi Võ hoàng hậu chính thức bước lên ngôi vị mẫu nghi thiên hạ
và vào năm sáu trăm năm mươi lăm cục diện quyền lực
tại triều đình Đại Đường bắt đầu trải qua một cuộc
đại phẫu thuật tàn khốc và triệt để Đường Cao Tông
Lý Trị hiểu rất rõ rằng
video hấp dẫn
Chừng nào những bậc khai quốc công thần như Trưởng Tôn Vô Kỵ
Chu Tối Lương hay Hàng Viện
còn nắm giữ các vị trí then chốt trong bộ máy nhà nước
thì quyền uy của hoàng đế và hoàng hậu vẫn luôn bị kìm kẹp,
giám sát và đe dọa từng ngày
Dưới sự tham mưu sắc bén
quyết đoán và không khoan nhượng của võ hoàng hậu
nhà vua bắt đầu tiến hành hàng loạt động thái chính trị mạnh tay
nhằm nhổ tận gốc thế lực của phe cựu thần
Thu hồi toàn bộ quyền hành hành chính và quân sự về tay hoàng thất
Mở đầu cho chiến dịch thanh trừng quy mô lớn này
Là việc liên tiếp giáng chức, tước bỏ binh quyền
Và đẩy lùi những đại thần từng lên tiếng phản
đối gây gắt cuộc hôn nhân hoàng gia năm xưa
Chu Tối Lương cùng Hàng Viện, Lý Tế lần lượt bị điều
chuyển ra các châu quận xa xôi hẻo lánh nơi biên viễn
cách xa trung tâm quyền lực Trường An hàng vạn dặm
để rồi sau đó tất cả đều lần lượt qua đời trong cảnh cô độc
u uất nơi đất khách quê người
Tuy nhiên, mục tiêu lớn nhất, khó nhằn nhất và có sức
ảnh hưởng sâu rộng nhất chính là Trưởng Tôn Vô Kỵ
Người cậu ruột từng dốc hết tầm sức đưa Lý Trị lên ngôi Thái Tử
Đồng thời là thủ lĩnh tối cao của tập đoàn công thần Quan Lũng lừng lẫy
Vào năm 659, tận dụng một vụ án mưu phản trong triều
Do Đại Thần Hứa Kính Tông gian dựng và thổi phồng
Đường Cao Tông đã gán cho Trưởng Tôn Vô Kỵ
Tội danh âm thầm thông đồng tạo phản
Bất chấp tình thân ruột thịt máu mủ và công lao phò tá sinh tử năm xưa,
nhà vua lạnh lùng hạ chiếu tước bỏ toàn bộ quan tước, tịch thu toàn bộ
gia sản và đẩy Trưởng Tôn Vô Kỵ tới vùng Kiềm Châu khắc nghiệt. Sau đó,
sai người bức ép vị đại thần kỳ cựu này phải tự vẫn để giữ toàn thây.
Sự sụp đổ bi thảm của Trưởng Tôn Vô Kỵ đánh dấu sự
tan rã hoàn toàn của thế lực công thần khai quốc
Vốn đã chi phối triều chính nhà Đường suốt hai triều đại liên tiếp
Từ cuộc móc đoạt đẫm máu này,
Đường Cao Tông mới thực sự nắm trọn quyền sinh sát tối cao trong tay
Tự do phá bỏ rào cản môn phiệt để bổ nhiệm những quan lại xuất thân từ
con đường khoa cử
Và tầng lớp hàng vi trung thành tuyệt đối với mình
Tiêu biểu như Hứa Kính Tông và Lý Nghĩa Phủ
từng bước kiến tạo nên một bộ máy hành chính hoàn
toàn mới mẻ và phục tùng hoàng quyền tuyệt đối.
Tuy nhiên, trở trớ trêu thay,
ngay khi vừa thâu tóm được quyền lực tuyệt đối về một mối,
thì tình trạng sức khỏe của Đường Cao Tông
Tông lại bắt đầu suy sụp nghiêm trọng.
Vào khoảng năm 660,
nhà vua thường xuyên mắc phải chứng phong huyễn kinh niên,
khiến ông liên tục bị những cơn đau đầu dữ dội hành hạ,
đầu óc chóng mặt và thị lực suy giảm trầm trọng.
Đến mức gần như không thể tự mình đọc
các bản tấu chương dày đặc chữ nghĩa
Hay ngồi chủ trì các buổi thiết triều kéo dài hàng giờ đồng hồ
Trong tình thế cấp bách ấy, để triều chính không bị đình trệ
Đường Cao Tông đã quyết định giao phó việc phân loại, xem xét
Và xử lý các công việc chính sự thường nhật cho Võ Hoàng hậu
Với trí tuệ mẫn tiệp thiên bẩm, tư duy chính trị sắc xảo
Và khả năng nắm bắt vấn đề cực kỳ nhanh nhạy
Võ Hoàng hậu không hề tỏ ra lúng túng trước núi công việc khổng lồ
Mà trái lại, bà giải quyết mọi việc triều chính một cách trôi chảy,
minh bạch, thấu tình đạt lý
Và hoàn toàn hợp với ý nguyện của nhà vua
Càng về sau, sự phụ thuộc của Đường Cao Tông vào Võ Hoàng hậu
Trong việc điều hành guồng máy quốc gia
càng trở nên sâu sắc và không thể tách rời
Mỗi khi nhà vua lâm triều nghe chính sự, Võ Hoàng hậu đều buông rèm,
ngồi ngay phía sau long ngai để cùng lắng nghe, theo dõi và đưa ra ý kiến.
Mọi quyết sách trọng đại của triều đình,
từ nội trị đến ngoại giao, đều được hai người bàn bạc
thống nhất kỹ lưỡng trước khi bàn bố ra thiên hạ.
Người đương thời chứng kiến cảnh tượng chưa từng có tiền lệ
trong lịch sử ấy, đã gọi hiện tượng đặc biệt này là nhị thánh.
Tức hai vị thánh nhân cùng song hành cai trị thiên hạ
Thế nhưng khi quyền lực của võ hoàng hậu ngày càng bành trướng mạnh mẽ
Đến mức lấn át cả uy nghi của bậc thiên tử
Ngay chính bản thân Đường Cao Tông đôi
lúc cũng không khỏi cảm thấy bất an
Lo sợ mất quyền kiểm soát và nung nấu ý định giành lại thế chủ động
Đỉnh điểm của sự rạn nứt ngầm giữa hai người đã bùng phát vào năm 664
Khi nhà vua bí mật triều kiến tể tướng Thượng Quan Nghi vào cung
Để bàn thảo kế hoạch soạn thảo chiếu chỉ phế truất Võ Hoàng hậu
Vì cho rằng bà quá mức chuyên quyền, can thiệp sâu vào triều chính
Thế nhưng, tai mắt của Võ Hoàng hậu vốn đã giăng khắp hoàng cung
Khi nét mực trên tờ chiếu chỉ phế hậu còn chưa kịp khô
Võ Hoàng hậu đã kịp thời hay tin
Và lập tức xông thẳng vào ngự thư phòng
Để đối chất trực diện với nhà vua
Đối mặt với ánh mắt sắc lạnh
Lý lẽ đanh thép
Cùng khí thế áp đảo của người vợ
Đường Cao Tông vừa giận dữ vừa hoảng sợ
Cuối cùng đành chối bỏ hoàn toàn trách nhiệm của bản thân
Và đẩy toàn bộ tội lỗi sang cho vị đại thần trung thành
nhà vua quay sang nhìn Thượng Quan Nghi
đang quỳ dưới đất
và lạnh lùng cất tiếng phán
Tất cả những chuyện này đều là do
Thượng Quan Nghi suối dục chấm lạm
Nên lập tức Thượng Quan Nghi bị võ sĩ
bắt giam và đem ra xử tử
thảm khốc cùng toàn bộ gia tộc
Còn quyền lực và uy thế của Võ hoàng hậu
sau cơn sóng gió này
lại càng được củng cố vững chắc
hơn bao giờ hết
Không còn bất kỳ thế lực nào trong triều
dám đứng ra thách thức
Kể từ biến cố năm ấy, Đường Cao Tông hoàn toàn từ bỏ
mọi ý định chống đối hay kìm hãm người vợ của mình
Chấp nhận để Võ hoàng hậu chính thức đồng hành và
chia sẻ gánh nặng gian sơn trên mọi phương diện
Dưới sự điều hành song hành của cục diện nhị thánh
Dù nội bộ triều đình tại Kinh thành Trường An liên tục trải qua
những đợt thanh trường chính trị đầy sóng gió và căng thẳng
Nhưng sức mạnh quân sự cùng tầm ảnh
hưởng của đế chế Đại Đường ra bên ngoài
lại vươn tới đỉnh cao rực rỡ chưa từng có trong lịch sử
Khác hẳn với hình ảnh có phần nhún nhường
và phụ thuộc vào người vợ chốn hậu cung
Đường Cao Tông lý trị trên phương diện đối ngoại và mở mang bờ cõi
lại tỏ ra là một vị quân vương vô cùng quyết đoán
Tầm nhìn xa trông rộng, trực tiếp tiếp nối và hoàn thành trọn vẹn
những di nguyện còn dang dở của Phụ Hoàng Đường Thái Tông
Vào năm 657, Đường Cao Tông hạ chiếu phái
tướng bách chiến bách thắng Tô Định Phương
dẫn theo đại quân viễn chinh tiến thẳng về phía Tây
Mở chiến dịch quy mô lớn đánh thẳng vào Tây Đột Quyết
Quyết chiến trên chiến trường tuyết trắng khắc nghiệt
Quân đội Đại Đường đã giành thắng lợi vang dội,
đánh tan lực lượng chủ lực của đối phương
và bắt sống Khả hãn A Sử Na Hạ Lỗ
Chiến thắng lẫy lừng này đã tiêu diệt hoàn
toàn Hãn quốc Tây Đột Quyết hùng mạnh một thời
Chính thức sát nhập vùng đất rộng lớn mênh
mông ở khu vực Tây Vực vào bản đồ Đại Đường
Đồng thời cho thiết lập
An Tây Đô Hộ Phủ để quản lý trực tiếp vùng biên viễn chiến lược này
Không dừng lại ở những chiến công phía Tây,
nhà vua tiếp tục hướng mũi nhọn quân sự sang phía Đông
Nhắm tới bán đảo Triều Tiên, nơi từng là nỗi trăn trở của tiền đế
Năm 660, quân Đường liên minh chặt chẽ cùng vương quốc Tân
La vượt biển tiến công và nhanh chóng tiêu diệt vương quốc Bách Tế.
Đến năm 668, dưới sự tổng chỉ huy của lão tướng dày dạn kinh nghiệm,
Lý Tích cùng danh tướng Tiết Nhân Quý,
đại quân Đại Đường đã chính thức đánh bại và
tiêu diệt hoàn toàn vương quốc Cao Câu Ly.
Cái gai nhức nhối và kiên cố mà cả hai vị hoàng đế nhà Tùy
Là Tùy Văn Đế, Tùy Dạng Đế lẫn chính đường
Thái Tông trước đó nhiều lần thân chinh
Nhưng đều đành ngậm ngùi rút quân
Tại Bình Nhưỡng,
triều đình nhà Đường lập tức thiết lập An Đông Đô Hộ Phủ
Để cai quản toàn bộ vùng đất mới
Qua đó đưa cương vực của đại Đường mở rộng vọt bật
Trải dài từ bán đảo Triều Tiên ở phía đông
tới tận vùng Trung Á xa xôi ở phía tây
Đạt tới diện tích lãnh thổ rộng lớn nhất trong
suốt gần 300 năm tồn tại của triều đại này
Để kỷ niệm những chiến công hiển hách ngoài biên cương
Báo cáo công đức với trời đất và khẳng định uy
danh tối cao của thiên tử giữa thời bình thịnh trị
Vào năm 666, Đường Cao Tông cùng Võ Hoàng Hậu đã quyết
định tổ chức một nghi lễ phong thiền vô cùng trọng đại,
quy mô và xa hoa bậc nhất tại ngọn núi thiền Thái Sơn
Trong quan niệm phong kiến Trung Hoa,
lễ phong thiền là sự kiện mang tính biểu tượng tối thượng của đế quyền
Vốn chỉ những vị hoàng đế lập được công nghiệp vĩ đại,
đưa thiên hạ thái bình mới đủ tư cách tiến hành
Trong nghi lễ mang tính lịch sử này, Võ Hoàng Hậu đã táo
bạo phá vỡ mọi quy tắc lễ giáo truyền thống hàng ngàn năm
Khi trực tiếp dẫn đầu đoàn mệnh phụ phu nhân bước lên đàn tế,
thực hiện nghi thức Á Hiến
Tức nghi thức dân lễ thứ hai ngay sau hoàng đế
Qua đó công khai khẳng định vị thế ngang hàng với bậc
thiên tử trước trời đất, tổ tiên và văn võ bá quan
Tuy nhiên, trái ngược hoàn toàn với ánh
hào quang rực rỡ nơi biên cương vạn dặm
và sự uy nghi tráng lệ trên đỉnh Thái Sơn
đời sống gia tộc của Đường Cao Tông sau bức tường thành Hoàng Cung
lại chìm trong những bi kịch nhiệt ngã và đau đớn tột cùng
Khi quyền lực của võ hoàng hậu ngày càng
bành trướng và vững chắc như bàn thạch
những người con trai ruột của chính nhà vua và hoàng hậu
lại lần lượt trở thành nạn nhân trực tiếp trong cuộc chiến trăm giành
và bảo vệ ngôi vị trữ quân
Con trai cả của Đường Cao Tông là Thái tử Lý Trùng
Vốn là con của một cung nhân họ Lưu có xuất thân thấp kém
Đã sớm bị phế truất vào năm 656 để nhường
lại chiếc ghế trữ quân cho Lý Hoàng
Con trai trưởng của Võ Hoàng Hậu
Và sau đó còn bị ép phải tự vẫn vì những cáo buộc mưu phản
Về phần Lý Hoàng, đây vốn là một vị Thái tử có bản tính nhân hậu
khôn minh, mẫn tiệp, học rộng tài cao
Và rất được lòng triều thần lẫn phụ hoàng kỳ vọng
Thế nhưng, chính sự ngay thẳng và lòng trắc ẩn của Lý
Hoàng khi nhiều lần can gián mẹ, đồng thời xin nhà vua
tha thứ và ban hôn cho hai người chị cùng cha khác mẹ,
là công chúa Nhã Dương và công chúa Tuyên Thành, hai người con gái
của Tiêu Thục Phi bị giam lỏng trong lãnh cung suốt nhiều năm ròng,
đã khiến Võ Hoàng Hậu vô cùng phật ý và nảy sinh lòng nghi kỵ sâu sắc.
Năm 675, Thái tử Lý Hoàng đột ngột qua đời một cách đầy bí
ẩn khi mới bước sang tuổi 23, ngay trong chuyến đi theo xa
giá của Hoàng đế và Hoàng hậu tới nghỉ mát tại cung Hợp Bích.
Cái chết quá đỗi bất ngờ của người con trai ưu tú nhất
Đã khiến Đường Cao Tông đau xót đến tột độ
Trong nỗi thương tiếc khôn nguôi
Nhà vua đã phá bỏ mọi tiền lệ của triều đình
Để truy phong Lý Hoàng làm Hiếu Kính Hoàng đế
Và tổ chức lễ tang theo đúng nghi thức
Dành cho một vị vua thực thụ
Ngay sau khi Lý Hoàng qua đời
Người con trai thứ hai của Võ hoàng hậu
Là Ung vương Lý Hiền
Được lập lên làm thái tử kế vị
Cũng giống như người anh trai quá cố,
Lý Hiền là một bậc kỳ tài văn chương xuất chúng, từng trực tiếp chủ trì
việc tập hợp các học giả để chú giải bộ sách sử nổi tiếng Hậu Hán Thư,
được văn võ bá quan trong triều hết lòng ngưỡng mộ và ca ngợi.
Thế nhưng, mối quan hệ mẫu tử giữa Lý Hiền và Võ hoàng hậu cũng
nhanh chóng rạn nứt nghiêm trọng bởi những lời dèm pha từ đám thuật
sĩ xung quanh hoàng hậu, cùng những nghi kỵ chính trị ngấm ngầm.
Năm 680, theo lệnh điều tra của Võ hoàng hậu,
quân lính đã ập vào lục soát phủ thái tử
và bất ngờ phát hiện hàng trăm bộ áo giáp cùng nhiều
vũ khí quân dụng bị cất giấu trái phép dưới chuồng ngựa
Dù Đường Cao Tông trong thâm tâm rất muốn tha
thứ và tìm cách bảo vệ tính mạng cho con trai
nhưng trước thái độ cứng rắn và bằng chứng không thể chối cãi
do võ hoàng hậu đưa ra
Nhà vua buộc lòng phải ngậm ngùi, hạ chiếu, phế truất Lý Hiền
xuống làm thứ dân và đẩy đi an trí tại vùng Ba Châu xa xôi
Đến năm 683, ngôi vị thái tử đầy bất trắc tiếp tục được chuyển
giao sang cho người con trai thứ ba của Võ hoàng hậu là Lý Triết
Chỉ trong vòng chưa đầy 3 thập kỷ ngồi trên ngai vàng,
Đường Cao Tông đã phải tận mắt chứng kiến cảnh huynh đệ tương tàn,
phụ tử ly tán, tự tay phế bỏ và lần lượt mất đi những người
con ưu tú nhất của mình ngay dưới mái nhà hoàng tộc.
Bước sang những năm tháng cuối cùng của cuộc đời,
sức khỏe của Đường Cao Tông Lý Trị rơi vào trạng thái
suy kiệt trầm trọng và không còn khả năng hồi phục.
Căn bệnh phong huyễn kinh niên cùng chứng
đau đầu dữ dội kéo dài suốt hơn hai thập kỷ
đã tàn phá nặng nề thể xác của vị Hoàng đế
khiến ông thường xuyên phải chìm đắm trong
những cơn đau buốt thấu xương, tứ chi tê liệt
sức lực cạn kiệt và thị lực ngày càng suy giảm nghiêm trọng
đến mức suýt chút nữa không còn nhìn rõ ánh sáng ban ngày
Để trốn tránh cái không khí oi bức,
ngột ngạt và nặng nề của kinh thành Trường An
Đồng thời tìm kiếm một không gian tĩnh
dưỡng yên bình cho cơ thể đang rệu rã
Nhà vua thường xuyên rời xa giá sang sinh
sống và trị bệnh tại Đông đô Lạc Dương
Ủy thác gần như toàn bộ guồng máy điều hành
chính sự quốc gia vào tay võ hoàng hậu
Lúc bấy giờ, tại chốn Lạc Dương hoa lệ nhưng đầy quyền biến,
người trong triều đình cũng như bách tính thiên hạ gần
như chỉ còn nhìn thấy bóng dáng uy quyền tuyệt đối của
hoàng hậu trong mọi quyết sách lớn nhỏ của quốc gia.
Còn vị thiên tử nhà Đường thì lặng
lẽ lui về phía sau bức màn trướng,
cô độc chống chọi với bệnh tật và sự tàn phá khắc nghiệt của thời gian.
Vào những tháng cuối năm 683, tình trạng bệnh tật của Đường
cao tông đột ngột chuyển biến xấu một cách nghiêm trọng,
vượt qua mọi giới hạn chịu đựng của con người.
Đầu óc nhà vua sưng phù nặng nề,
đôi mắt hoàn toàn chìm trong bóng tối, không thể nhìn thấy bất
kỳ vật gì xung quanh hay nhận diện được người thân bên cạnh.
Trong cơn tuyệt vọng cùng cực, giữa lằn ranh sinh tử,
nhà vua đành triệu ngự y Tần Minh Hạc,
một vị thầy thuốc tài danh thời bấy giờ, vào cung để gấp rút chẩn trị
Sau khi cẩn trọng bắt mạch, quan sát sắc thái và kiểm tra tình trạng
của nhà vua, Tần Minh Hạc thẳng thắn dâng tấu bằng giọng đầy lo lắng
Phòng khí độc hại đang bốc ngược lên phần đầu, khí huyết bế tắc
Nếu bây giờ tiến hành châm cứu, trích máu ở huyệt vị trên đỉnh đầu
Thì có thể giúp phong khí tản ra,
bệnh tình thuyên giảm và đôi mắt có thể sáng trở lại
Nghe đến phương pháp dùng kim sắc nhọn
châm trực tiếp vào phần đầu của thiên tử
Võ hoàng hậu đứng ngay bên cạnh vô cùng tức giận
Sắc mặt biến đổi, lớn tiếng quát mắng ngự y
Dám có ý đồ mưu hại long thể và đòi
đem ra chém đầu ngay lập tức để tạ tội
Thế nhưng, Đường Cao Tông lúc này đã bị những
cơn đau đớn hành hạ đến mức sống không bằng chết
Ông tỏ ra kiên quyết,
gạt phắt đi mọi sự ngăn cản của Hoàng hậu và hạ lệnh đanh thép
Trẫm chịu đựng sự đau đớn này đã quá lâu rồi
Ngự y châm cứu để cứu chữa bệnh tật cho Trẫm
Cứ theo lời ông ấy mà làm, không được phép chần chừ
Ngay sau khi Tần Minh Hạc tiến hành châm kim chích máu theo đúng phác đồ
Thị lực của Đường Cao Tông quả nhiên có chiều hướng hồi phục đôi chút
Nhà vua vô cùng mừng rỡ,
lập tức ban thưởng hậu hĩnh cho vị ngự y để biểu dương công trạng
Thế nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang, cơ thể vốn đã mục rỗng
tàn tạ vì bệnh tật bủa vây suốt bao năm tháng qua của nhà vua
đã không còn chút sức sống nào để gượng dậy thêm trước cửa ải tử thần
Chỉ ít ngày sau cuộc châm cứu định mệnh ấy,
vào một ngày lạnh giá của tháng 12 năm 683,
Đường Cao Tông Lý Trị chính thức băng hà tại Điện
Trinh Quán thuộc thành Lạc Dương, hưởng thọ 55 tuổi,
chính thức khép lại 34 năm trị vì đầy biến động, thăng trầm
nhưng cũng vô cùng rực rỡ trên ngai vàng của đế chế Đại Đường.
Trước lúc nhắm mắt xuôi tay, trong bản
di chiếu cuối cùng được công bố để lại cho hậu thế và triều đình, Đường
Cao Tông đã chính thức truyền ngai vàng lại cho Thái tử Lý Triết,
người sau này sử sách gọi là Đường Trung Tông, đồng thời cẩn trọng
để lại lời dặn dò mang tính định đoạt toàn bộ cục diện chính trị.
Mọi việc lớn nhỏ của quân đội và quốc gia,
nếu không thể tự mình quyết đoán được,
đều phải bẩm báo và tuyệt đối nghe theo sự định đoạt của Thiên Hậu.
Chính dòng di chiếu mang tính lịch sử này đã vô tình trao trọn
chiếc chìa khóa quyền lực tối thượng vào tay Võ Tắc Thiên
Tạo ra bàn đạp vững chắc không gì lay chuyển nổi
Quả nhiên, chỉ ít năm sau ngày Đường Cao Tông qua đời
Với sự bản lĩnh, mưu lược và tham vọng tột cùng
Võ Tắc Thiên lần lượt phế truất các vị hoàng đế bù nhìn
Tự mình đường hoàng bước lên ngai vàng cửu ngũ chí tôn
Thay đổi quốc hiệu từ nhà Đường sang nhà Chu
Chính thức trở thành vị nữ hoàng đế duy nhất và vô song
Trong suốt hàng ngàn năm lịch sử phong kiến Trung Hoa
Nhìn lại toàn bộ hành trình cuộc đời của Đường Cao Tông Lý Trị,
hậu thế thường có xu hướng xem nhẹ ông, thậm chí gắn cho
ông hình ảnh của một vị quân vương yếu đuối, nhu nhược,
để cho quyền lực tối cao rơi hoàn toàn vào tay người vợ đầy quyền biến.
Thế nhưng, nếu gạt bỏ những định kiến và xét nét một cách khách quan,
công tâm, trên phương diện lịch sử,
triều đại trị vì của ông thực chất lại là giai đoạn mà lãnh
thổ của đế chế nhà Đường được mở rộng đạt tới cực đại.
Tiêu diệt hoàn toàn cả Tây Đột Quyết ở phương Tây
Lẫn Vương quốc Cao Câu Ly, Ngoan Cố ở phương Đông
Tiếp nối và duy trì xuất sắc sự phồn thịnh, ổn định
Từ kỷ nguyên Trinh Quán của Phụ Hoàng để lại
Cuộc đời của ông chính là một bản giao hưởng vĩ đại nhưng đường buồn
Đầy rẫy những sự đối lập gay gắt giữa ánh hào quang
chiến công quân sự lẫy lừng nơi biên cương vạn dặm
Và những bi kịch gia tộc đau đớn, đong nước mắt nơi thâm cung nội chiến
Khép lại một chương bản lề vô cùng quan trọng và
đầy sức hút trong lịch sử phong kiến Trung Hoa
Cảm ơn quý vị và các bạn đã dành thời gian theo dõi
trọn vẹn hành trình cuộc đời của Đường Cao Tông Lý Trị
trên kênh Ngẫm Sử Đông Tây
Nếu thấy nội dung hữu ích và hấp dẫn,
đừng quên nhấn nút đăng ký kênh, bật chuông thông báo
và để lại bình luận chia sẻ cảm nhận của bạn về
vị hoàng đế đầy tranh cãi này ở phía bên dưới nha
Sự ủng hộ của quý vị chính là động lực lớn nhất để chúng tôi tiếp
tục mang đến những câu chuyện lịch sử chân thực và lôi cuốn hơn nữa.
Xin chào và hẹn gặp lại quý vị trong những video về lịch sử tiếp theo.
