98/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio

Chu Du Lục Quốc
285 người theo dõi
53 Lượt xem video·26 thg 6, 2025
98/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio
Hồi thứ 97, đánh nước Nguy, Vũ Hầu dân biểu nửa, phá quân Tàu, bá ước gửi thư lừa.
Nhắc lại năm thứ 6 nhà thuộc Hán, mùa thu tháng 9, đối đốc Nguy là Tàu Hưu bị lục tốn bên ngô đánh cho đại bại ở Thạch Đình, cướp hết xe cổ, lừa ngựa, quân khí.
Hưu sợ hãi vô cùng, lại thêm tức giận thèn thùng, quốc khí bốc thành bệnh. Về đến Lạc Dương thì phát cá nhọc lớn sau lưng mà chết.
Tàu vệ truyền tán lễ rất hậu. Từ mà ý rút quân về, các tướng đón giao hỏi. Tàu đối đốc bị thua thì tinh thế căng hệ đến nguyên sói, cần lo chống giữ, chứ sao lại rút về.
Ý nói, ta chắc và các lượng nghe tin ta thua ngô sẽ thừa thế kéo ra chiếm tràn an. Nếu lũng tay Nguy thì ai cứu được, vì thế ta phải về ngay.
Mọi người cho ý là sợ ngô, đều cười nhạt lui ra. Bây giờ sứ giả Đông Ngô đem thư vào thục xin khởi đánh nguy, gia kể rõ việc phá tan quân đội Tàu Hưu.
Trước là khoe cái quy phong nước mình, sau lại nói chuyện hòa hiếu với thục. Hậu chúa rất mừng, sai sứ đem thư ra hãng trung cho Khổng Minh.
Lúc ấy quân đội Khổng Minh đã sẵn sàng. Người mạnh khỏe, lương thảo đầy đủ, các vật cần dùng đều có dư.
Ông đang sắp ra quân, lại nghe tin ấy liền mở tiệc lớn, đại hội văn hoàng võ tướng, ban nhiệt đánh hủy.
Tiệc đang vui, bỗng có cơn gió lớn từ phía Đông Bắc ào tới, thổi đổ một cây thông trước sân.
Mọi người kinh ngạc, Khổng Minh bấm rộn rồi nói. Đây là điểm tổn mất một đại tướng.
Mọi người còn chưa tin thì hôm sau có tin báo. Trứng nàm tướng quân triệu thống đi cùng em là triệu quản tới bai kiến thử tướng.
Khổng Minh giật nể mình, ném chén rượu xuống đất kêu lên. Ôi thôi tử lòng mất rồi.
Quả nhiên anh em triệu thống giàu khóc lại báo tin. Bấm thử tướng canh ba đêm qua thân phụ chúng tôi lâm bình nặng, đã mất rồi.
Khổng Minh dầm chân ôm mặt khóc lớn rằng, tha ngôi tử lòng quá cố, đất nhà gãy một cây cột cái, ta thì gãy một cánh tay.
Các tướng xúc động đều sa nước mắt đầm đìa.
Khổng Minh sa hai con dân về thành đô bề kiến, báo tang lên thiên tử. Hậu chúa nghe tin triệu dân từng trần, khóc rống lên rất bi ai, rồi nứt nở hỏi.
Hội trẩm còn thơ ấu nếu không được tử lòng bồng vào lòng thì đã chết trong đám loạn quân rồi, còn đâu có ngày nay.
Liền Hạ Chiếu truy tặng chức đại tướng quân Thủy Tước là Thuận Bình Hậu, truyền làm tăng lễ rất hậu.
Chồn ở phía đông núi Cầm Bình, gần ngay thành đô, xây dựng định thờ, bốn mùa cúng tế.
Người sau có thơ rằng Thường Sơn có hộ tướng, Trí Dũng sánh quan trương, Hãng Thủy công cao ngất, Đương Dương quài lĩ lừng.
Hai phen phò ấu chúa, một dạ báo tiên hoàng, sự sách ghi trung liệt, ngàn thu tỏa khói hương.
Nguyên dân, Thường Sơn hữu hộ tướng, Trí Dũng sức quan trương, Hãng Thủy công quân tại, Đương Dương tính tự chương.
Lưỡng phiên phò ấu chúa, nhất niệm báo tiên hoàng, thành sự thư trung liệt, ưng lưu bách thế phương.
Hậu chúa nhớ công ơn ngày trước cục dân, tán tế rất long trọng, rồi phong triệu thông làm hổ bung trung lan tướng,
phong triệu quảng làm nhà môn tướng, cho ở nhà coi giữ phần mộ, thủ hiếu cư tan.
Hai anh lại tạ ra khỏi triều thì cẩn thận tâu.
Và các thừa tướng, chú thích, dẫn quen miệng gọi lầm, khổng minh hiện bị cách chức thừa tướng,
sao không tâu rằng hữu tướng quân sắp sửa ra binh đánh ngụy.
Hết chú thích. Phân pháp quân mạ đã xong, chỉ nay mai là xuất sư đánh ngụy.
Hậu chúa hỏi ý kiến các quan có mặt tại triều, thì đa số đều nói chưa nên khinh động.
Dù còn nghĩ ngờ chưa quyết thì có tin báo.
Thừa tướng Sai Dương Nghi đem biểu xuất sư về.
Hậu chúa truyền gọi vào, Dương Nghi dân tợ biểu.
Hậu chúa đặt lên ngựa án, mở ra xem, thấy phần chính như sau.
Tiên đế lự. Hán tạc bất lưỡng lập. Dương nghiệp bất thi ngang.
Cố thác thần dị thảo tạc giả.
Dị tiên đế chi minh lượng thần chi tài.
Cố tri thần phạt tạc. Tài nhật địch cường giả.
Nhưng bất phạt tạc. Dương nghiệp diệt dông.
Duy tọa nhi đại dông, thuộc dữ phạt chi.
Thị cố thác thần nhi phất nghi giả.
Thần thụ mệnh chi nhật, tẩm bất an tịch.
Thực bác tràm dị. Tư duy bất phạt.
Nghi tiền nhập nam. Cố ngũ, nguyệt lộ đô.
Thâm nhập bất mau. Tính nhật nhi thật.
Thần phi bất tự tích giả.
Cố Dương nghiệp bất khả thiên ư thuộc đô.
Cố mạo nguy nan dị phụng tiên đế chi di ý.
Nhi nghi giả dị. Di phi kế.
Kim tặc thích bì ư tây. Dụ ư đông.
Binh pháp thừa lao. Thử tiên su chỉ thời giả.
Cẩn trần kỳ sự như tả.
Cao đế minh tình nhật nguyệt.
Mưu thần quyên thâm.
Nhiên thiệp hiểm bị sang.
Nguy nhiên hậu an.
Kim bệ hạ dị cập cao đế.
Mưu thần bất như lương bình.
Như dục dị trường sách thủ thắng.
Tọa đình thiên hạ thử thần chi bị giải nhất giả.
Lưu do dương lãng. Các xứ châu quận.
Luận an ngôn kế. Đồng dẫn thánh nhân.
Kim tuế bất chiến.
Minh niên bất chinh.
Sự tôn quyền tòa đại.
Loại tính gian đông.
Thử thần chi bị giải nhị giả.
Tào tháo tri kế thù tuyệt ư nhân.
Kỳ dùng binh giả phản phất tôn ngô.
Nhiên khổ mưu nam dương.
Hiểm ư ô hoàng.
Nguy ư kỳ liêng.
Bất ư lê dương.
Kỹ bại bác sơn.
Đại từ đồng quan.
Nhân hậu nguy định nhất thời dĩ.
Húng thần tài nhược.
Nhi dục dĩ bất nguy nhi định chi.
Thử thần chi bị giải.
Tam giả.
Tào tháo ngũ công xương bá bất hạ.
Tiếp diệt sao hồ bất thành.
Nhằm dùng lý phục nhi lý phục đồ chi.
Quỹ nhiệm.
Hạ hậu nhi.
Hạ hậu đại dông.
Tiên đế mỗi xương tháo di năng.
Do hữu thử thất.
Húng thần nô hạ.
Hạ năng tức thắng.
Thử thần chi bị giải.
Tứ giả.
Thử thần đáo háng trung.
Trung giang cơ niên nhỉ.
Nhưng tán trường dân.
Dương quần.
Mã ngọc.
Diêm chi.
Đinh lập.
Bạch phọ.
Lưu cáp.
Đặng đồng.
Đẳng.
Cấp hút trưởng đồng.
Tướng thất.
Thập dư nhân.
Đột tướng.
Dô tiền.
Tông tẩu.
Thanh hương.
Tán kỳ.
Vũ kỳ.
Nhất thiên.
Dư nhân.
Thử giai sổ thập niên.
Chi nội sở cũ.
Hợp tứ phương.
Chi tinh nguệ.
Phi nhất châu.
Chi sở hữu.
Nhược phục sổ niên.
Tắt tổn.
Tam phần.
Chi nhất giả.
Đương hà.
Dĩ đồ địch.
Thử thần.
Chi vị giải.
Ngũ giả.
Kim.
Dân cùng binh bì.
Nhi sự bất khả tức.
Sự bất khả tức.
Tắt trụ giữ hành.
Lao phí chính đẳng.
Nhi bất cập.
Tạo đồ chi.
Dục dĩ nhất châu.
Chi địa.
Giữ tặc trì cữu.
Thử thần.
Chi vị giải.
Lục giả.
Phù nan binh giả.
Sự giả.
Tích.
Tiên đế.
Bại quân.
Ư sở.
Đương thử thời tàu tháo.
Phụ thủ.
Vị thiên hạ.
Dĩ định.
Nhiên hậu tiên đế.
Đông liên ngô việt.
Tây thủ ba thục.
Cử binh bắc chinh.
Hạ hậu thủ thủ.
Thử tháo chi thất kế.
Nhi hán sự tương thành giả.
Nhiên hậu ngô cánh di minh.
Hoàng vụ quỷ bại.
Tiếng huy sai diệt.
Tàu phi sinh đế.
Pham sử nhi thị.
Nan khả nghịch liệu.
Tử nhi hậu chỉ.
Chí ư thành bài lợi độn.
Phi thần chi minh sở năng nghịch đổ giả.
Tạm dịch.
Tiên đế vẫn lo lắng.
Hán với giặc không thể cùng đứng.
Chú thích.
Bất lưỡng lập có nghĩa là không thể cùng đứng.
Vì không phải chỉ hán mới thề không độ trời chung với ngụy.
Dù hán không việt ngụy.
Ngụy cũng việt hán.
Chứ chẳng để cho yên.
Cái thế phải đánh.
Chứ không phải nên đánh mà thôi.
Hết chú thích.
Tiên đế.
Nghiệp dương không thể nương nấu mãi một phương bên ngoài.
Nên đem việc đánh giặc quỷ thác cho thần.
Tiên đế là bậc sáng suốt.
Liệu lương cái tài của thần đã biết dùng thần đánh giặc.
Tức là đem sức yếu chống kẻ mạnh.
Nhưng nghĩ không đánh giặc.
Nghiệp dương cũng mất.
Ngồi mà để mất.
Thà cứ đánh còn hơn.
Vì thế tiên đế do việc cho thần mà không nghi ngại nữa.
Các ngày thần dân mệnh.
Ăn không biết ngon.
Ngủ không yên chiếu.
Nghĩ rằng.
Muốn đánh bắt.
Trước phải dẹp nam.
Cho nên tháng năm vượt sông Lô.
Vào sâu miền rừng quang nước độc.
Cơm ăn cho có bữa qua ngày.
Đó không phải thần chẳng biết tiếc thân thương quân.
Chỉ vì Nghiệp dương không thể nương nấu mãi ở thục đô.
Nên phải dấn thân vào Nguy Nang.
Để đáp dí ý của tiên đế.
Thế mà có những mưu sĩ luồn diệt.
Lại cho là không nên.
Chú thích.
Mắn cái bọn quan dân cầu an.
Cẩu an.
Hết chú thích.
Nay giặc dừng mệt mỏi ở đầu tay.
Chú thích.
Tức là cầm cự với mình ở nhai đình dị thủy.
Hết chú thích.
Lại mới thua nặng ở đầu đông.
Chú thích.
Tức là thua quân ngô ở thạch đình.
Hết chú thích.
Binh pháp dậy phải thừa lao.
Thì lúc này chính là dịp nên đánh gấp.
Mong được ra quân.
Lòng còn dài thắc mắc.
Xin bày tỏ như sau.
Một.
Đức trao tổ trí sáng như mặt trời mặt trăng.
Lại có bày tôi quyên thâm mưu lực.
Mà còn xa nơi đất hiểm.
Đến nỗi bị thương.
Lúc đầu cũng huy.
Sau mới yên ổn.
Nay bệ hạ còn chưa băng kéo tổ.
Mưu thần chẳng có ai được như trương lương trần bình.
Mà lại muốn dùng kế sách lâu năm.
Ngôi một chỗ để bình định dần thiên hạ.
Đó là một điều thần lưỡi làm lo khó nghĩ.
Hai.
Kìa như lưu do dương lãng.
Mỗi người chiếm giữ một quận.
Thôi thì bàn mưu luận kế.
Đồng mở miệng là dẫn lời nhắc việc thánh hiền.
Thế mà cứ trì nghi dùng dằn trong dạ.
Ôn nghi ngại đầy lòng.
Năm nay không đánh sang năm không đánh.
Để cho tôn sách.
Chú thích.
Nói là tôn sách thì đúng hơn.
Vì tôn quyền thừa hưởng cơ nghiệp do anh gây dựng sẵn rồi.
Chính sách đánh lưu do dương lãng kia mà.
Có lẽ truyền lầm một chữ chăng.
Hết chú thích.
Cứ lớn mạnh mải.
Dân dân thôn tính hết kẻ giang đông.
Đó là hai điều thần lưỡi làm nghĩ.
Quý vị và các bạn đang nghe sách tại www.thuviệnsáchnối.vn
Trân trọng cảm ơn các bạn rất nhiều.
Ba.
Tào Tháo tài giỏi hơn người biết mấy.
Khép dùng binh giống tựa tôn ngô.
Thế mà còn bị khốn ở Nam Dương.
Lâm hiểm ở Âu Hoàng.
Bị nguy ở Kỳ Liên.
Bị ức ở Lê Dương.
Mới bận thua ở Bắc Sơn.
Xuất chết ở Đồng Quang.
Rồi sau mới nguy định được chốc lát.
Chú thích.
Trí rợn việt.
Tháo thua nhiều trận.
Để bầu chữa cái thua của mình ở Nhai Đình.
Hết chú thích.
Quốn chi thần tài thường sức kém.
Mà muốn dẹp yên bốn cõi một cách dễ dàng.
Không lâm nguy nạn.
Đó là ba điều thần lưỡi làm nghĩ.
Bốn.
Tào Tháo năm lần đánh xương bá.
Không đổ bốn bận dược sau hồ không xong.
Bên trong tinh dùng lý phục.
Mà lý phục mu tính hài lòng.
Bên ngoài phó thác diệt binh cho Hà Hầu.
Thì Hà Hầu thua tàn chết ổn.
Chú thích.
Mượn việt Tháo dùng lầm người.
Để bầu chữa cái lỗi mình dùng lầm mã thốc.
Hết chú thích.
Đến tiền đế cũng thường phải khén Tháo là giỏi.
Mà Tháo còn lầm lẫn họng việt như thế.
Quốn chi thần đần độn kém nghĩ.
Năm.
Từ ngày thần ra Hán Trung đến nay.
Mới trong dòng một năm.
Mà đã chết mất triệu dân.
Và bọn Dương Quần, Mã Ngọc, Diêm Chi, Đinh Lập, Bạch Thọ, Lưu Cáp, Đặng Đồng.
Giới cây tướng bổ khúc hơn bảy mươi viên nữa.
Những tướng sung trận vô địch ấy.
Giới quân sĩ miền Đồng, miền Núi, lính Ba, lính Khương.
Tán lị, vũ kỵ.
Hơn một ngàn người qua đời.
Đều phải gom góp.
Trải mấy chục năm.
Là những phần tử tinh nguệ ở khắp bốn phương thiên hạ tìm về hợp lại.
Chứ không phải trong một châu mà có được.
Nếu là để vài năm nữa.
Thì ba phần sẽ hao mất một.
Còn lấy quân tướng đâu mà diệt thù.
Đó là năm điều thần lấy làm nghĩ.
Sáu.
Hiện nay dân đã cùng, quân đã mệt.
Mà diệt vẫn không thể thôi.
Diệt đã không thể thôi.
Thì làm hay không làm.
Giấc giả tốn hào cũng đến như vậy.
Thế mà không sớm mô tính kịp thời.
Còn mong ngồi giữ một chân để cầm cự lâu dài với giọt sao.
Đó là sáu điều thần lấy làm nghĩ.
Ôi, diệt đời biến chuyển khó mà lường được.
Sư kia tiên đế đã thu to ở đất sở.
Lúc ấy tàu tháo cứ dung tay mạnh chút nữa là dẹp yên cả thiên hạ.
Thế mà tiên đế lại cách liên được ngô biệt ở mặt đông.
Chiếm được ba thục ở phía tây.
Rồi đem binh đánh bắt, chặt cổ hạ hầu.
Thật gì tháo dụng tính.
Mà nghiệp hán có chân đứng để phục hương dậy.
Nhưng rồi đông ngô trái lời ước.
Hoàng vũ thất bại xót xa.
Binh trời xa xậy ở tỉ quỷ.
Và tàu phi sinh đế.
Sự đời đến thế thật khó mà liệu lường.
Này thần xin cúc cung tận tụy đến chết mới thôi.
Chú thích.
Tuy nói rằng không thể nào biết trước thiên số với sự đời.
Nhưng cuối bài biểu đã sớm hạ một chữ chết.
Thì có lẽ tiên sinh đã biết trước có ngày.
Gió lạnh sao rơi ở ngũ trường nguyên rồi.
Tha ngôi.
Hết chú thích.
Còn việc thành hay bại, hơn hay thua.
Thần không tài nào nhìn ngược lại mà biết trước được.
Hầu chúa xem xong biểu, vui lòng lắm.
Liên hạ sát chỉ sai khổng minh xuất sư.
Khổng minh dân lệnh, khởi ba mươi dạng tinh binh,
sai nguy viên thống lĩnh tiền bộ tiên phong,
kéo ra đường cửa ngõ trần thương.
Quân do thám báo về lạc dương.
Tư mà ý, tâu lên vương ngụy.
Tàu vệ đại hội văn võ báo quan thượng nghị.
Đại tướng quân tàu chân bước ra tâu răng.
Trước đây, thần đế giữ lũng tay, công ích, tội nhiều.
Siết bào sợ hãi.
Nay xin đem đại quân đi bắt gia cắt lượng,
mong chuột tội lập công.
Thần vừa thu được một viên mảnh tướng.
Sử dụng cây đại đao nặng 60 cân,
cử người chinh quyển.
Ngay đi ngàn dặm, đeo đôi cung sắc.
Trong mình ngầm giác ba chiếc lưu tinh trì.
Ném ra trăm phát trăm trúng,
có sức khỏe muôn người khôn định.
Dốn người ở định đạo đất lũng tay,
họp dương tên sông, tự là tử toàn.
Thần xin cử hắn làm tiên phong.
Vệ vui mừng, truyền cho dân sông lên điện xem mặt.
Thì thấy sông cao chính thức,
mặt đen con người vàng,
dài hầm bụng gấu, tướng mạo dữ tận.
Vệ hứng hở nói,
trẫm được đại tướng này còn lo gì nữa.
Mèn bang cho bào gấm, giáp vàng,
phong làm hổ quài tướng quân,
tiền bộ đại tiên phong,
cho theo đại đô đốc Tào Trần đi trận.
Trần tạ ơn vua lưu ra,
đem 15 dạng quân tinh nguệ,
hội họp bọn quốc quài trương cáp,
rồi chia nhau đi giữ các ải.
Quân tiểu mã tiền đội bên thục,
ra Trần Thương thám thính,
rồi gie báo Khổng Minh.
Cử ngõ Trần Thương đã có tòa thành mới đắp,
bên trong có đại tướng hách chiêu trấn giữ,
đào hào sâu, đắp lưỡi cao,
cắm đầy chông chà,
10 phần nghiêm cẩn,
chia bằng bảo quách thành ấy,
kéo thẳng lên đèo cao, giật núi Thái Bạch,
mà ra Kỳ Sơn là tiện hơn cả.
Nhưng Khổng Minh không ưng nói rằng,
phía chính Bắc Trần Thương
là đường Nha Đình,
phải chiếm thành này mới tiến binh được.
Bên sai người Diên kéo binh
đến về thành Trần Thương,
đánh phá bốn mặt, đánh luôn mấy ngày không dở.
Diên về báo Khổng Minh rằng,
thành kiên cố khó phá lắm,
Khổng Minh nổi giận, toàn chém diên.
Bỗng dưới trướng,
có một người bước ra bẩm,
tôi là kẻ bất tài,
theo thư tướng Đà Lộ V,
chưa có chút công gì báo đáp,
nay xin vào thành Trần Thương,
nói cho hách chiêu mở cửa đầu hàng,
khiến quân ta chẳng tốn mũi tên mà chiếm được.
Mọi người nhìn lại,
thì ra viên tướng bộ khúc Ngận Tường.
Khổng Minh hỏi,
Ngư định dùng là lẽ nào mà thuyết hắn?
Ngận Tường nói,
hách chiêu với tôi, cùng là người lũng tay,
có tình đồng hương chơi thân với nhau từ nhỏ,
nay tôi tìm đến,
đem lẽ lời hài ra nói,
hát chiêu tới hàng.
Khổng Minh liền cho Tường đi,
Tường phía ngựa thẳng tới Trân Thành,
gọi lên rằng, hách ba đạo của nhân ơi,
có Ngận Tường đến thăm đây.
Quân Trân Thành báo tin cho hách chiêu,
chiêu sai mở cửa,
cho bảo mời lên thành gặp mặt rồi hỏi,
của nhân tới thăm hay có việc gì khác?
Tường nói,
tôi hiện là tướng Tây Thục,
dưới trướng gia các Khổng Minh,
làm thăm tắn quân cơ,
được đối đại trong hậu lắm,
nay người sai tôi tới gặp ông để nói câu chuyện.
Vừa nghe đến đấy,
hách chiêu đã biến sắc nói,
gia các lượng là kẻ thù của nước tôi,
tôi theo nguy, anh theo thục,
ai thờ chú nấy, trước kia là anh em,
nhưng nay là thủ địch,
thôi, anh bất tức phải nhiều lời,
xin ra khỏi thành này cho.
Ngận Tường toan nói nữa,
nhưng hách chiêu đã bỏ lên địch lâu,
không tiếp nữa. Quân nguy dụng Tường lên ngựa,
đẩy ra ngoài thành.
Tường quay đầu ngước nhìn lên địch lâu,
thấy chiêu đang dịp vào tấm lan trang
che ngực. Tường gòn ngựa,
cầm ròi trỏ lên gọi,
ba đạo hiện đại ơi, sao quá bắt tình như vậy?
Chiêu nói xuống rằng,
phép tắt nước nguy thế nào,
anh hẳn đã biết, tôi chịu ân nước,
chỉ biết đem cái chết báo đền,
anh đừng đem lời thuyết nữa,
mau giờ gặp giai cắt lượng bảo y đến mà đánh thành,
tôi không sợ đâu.
Tường đành da bẩm khổng minh,
hách chiêu không để tôi kịp nói,
hắn cắt ngang ngay, giất quyết không nghe.
Khổng minh bảo,
ngư thự trở lại gặp hắn lần nữa,
đem lẻ lời hại biển thuyết rõ ràng xem sao.
Tường lại đến dưới thành
xin hách chiêu cho gặp,
chiêu ló mặt trên địch lâu nhìn xuống,
tường gọ ngựa, nói lớn
bá đạo bạn ơi,
hãy nghe lời trung thực của tôi một chút,
bạn ngồi giữ một tòa thành hẻo lánh cô đơn này,
chống sao lại mấy chục dàn đại binh,
này không sớm hàng đi,
ác cuối không kịp,
sao không thuận theo nhà đại hán,
lại đi thờ giặc nguy,
sao không hiểu mệnh trời,
không phân biệt đục trong như vậy,
mong bá đạo nghĩ lại mà xem.
Hách chiêu đùng đùng nổi giận,
tường rút cung lắp tên,
nhắm xuống đầu ngận tường,
lớn tiếng nạt răng,
lần trước ta nói như thế là đủ rồi,
hãy lui về ngay,
nói nữa ta bắn đây này.
Ngận tường buông bực về bẩm khổng minh,
kể rõ thái độ cử chỉ hách chiêu như thế.
Khổng minh nổi giận nói,
thằng thất phù vô lễ,
dám khinh ta không có đồ phá thanh na.
Liên gọi dân địa phương đến hỏi,
trong thành Trần Thương có được bao nhiêu quân mã?
Thổ dân bẩm,
chúng tôi không biết số quân đích sát,
nhưng ước lượng có độ ba ngàn.
Khổng minh miễm cười nói,
phỏng một cái thành cọn còn thế kia,
ngăn sao nổ sức ta.
Hãy quả tốc đánh ngay,
đừng để cứu binh tới kịp.
Thế là cả trăm cây thang dài
trong quân được đem ra,
dựng lên cao nhất,
coi là thượp dân xa.
Thang trèo mây,
mỗi cái thang mây có thể đứng được vài chục người,
chung bên thang có lấp dán che chở.
Quân sĩ mỗi người lại cầm khúc thang ngắn
với dây néo mềm dẻo,
chỉ đợi hiệu trống nổ lên,
là sông ào lên thành một loạt.
Hách diêu đứng trên địch lâu nhìn ra,
đoán biết quân thục sắp chở thang mây
tới bốn chung quanh thành.
Rồi truyền cho cả ba ngàn quân cầm sẵn cung
và tên tẩm dầu,
lại đốt các lò lửa bố trí khắp bốn mặt
sẵn sàng đốt thang.
Khổng minh cứ tưởng trong thành không phòng bị,
truyền lắp rất nhiều thang có bánh xe
rồi thúc trống hò reo sấn tới bốn
chung quanh thành một loạt.
Không ngờ tên lửa trên thành bắn xuống
tới tấp.
Các thang mây bắt lửa rần rực,
nhiều binh sĩ chết cháy trên thang,
lại thêm tên đá trên thành phóng xuống như mưa,
quân thục phải lui hết.
Khổng minh đùm đùm nổi giận mà rằng
ai dám đốt thang của ta ư?
Ta lại dùng phép sung xa,
xem ngươi còn sống được chăng?
Ngày đêm ấy,
ông sai dàn các cổ xe biển chắc
trên chợ cổ lớn sắc nặng.
Hôm sau thúc trống trận,
lắp các đoàn hào trước
bốn cửa thành, rồi quân sĩ hò reo
lao xe vào phá cửa
bốn mặt cùng tiếng.
Nhưng chưa phá vỡ được cửa
thì hách chiêu kịp thời chống đỡ.
Chiêu sai quân sĩ đục thủng những tảng đá,
lồng dây chảo thật dài qua lỗ,
buộc lại thật chắc, rồi đem lên
mặt thành, tung xuống đánh gãy
các xe. Dùng sung xa không xong,
khổng minh sai người chở đất
lắp hào thành, rồi cho liêu quá
đem ba ngàn quân cầm thủ quốc
chờ đến đêm, bí mật đào đường hầm
chui vào thành. Hách chiêu biết ý
lại sai quân đào một
giành hào bên trong, các nhan mất lối.
Cứ rằng coi nhau như thế,
và quân thục đánh thành hơn hai mươi
ngày, vẫn không sao phá được.
Hôm ấy, khổng minh đang ngồi trong trứng
buồn bực trong lòng, thì có tin báo
của binh nguy đã kéo đến phía đông.
Lá cờ lớn đề hạng chữ
Ông hỏi các tướng
ai muốn ra ngân địch?
Nguy Yên liền sinh đi, nhưng ông nói
ngươi là đại tướng tiên phong,
chưa nên khinh địch rồi.
Chú thích. Khỏe như Nguy Yên
thì còn sợ gì? Thế mặt khổng minh
vẫn e dè. Còn cho tướng
thường ra thử sức, xem thế nào đã.
Nếu dân sông ghê gấm quá,
khổng minh sẽ dùng mẹo mài giết.
Hết chú thích. Rồi hỏi
ai dám đi trước?
Duyên tỷ tướng Tạ Hùng
dạ một tiếng bước ra.
Ông bèn cho ba ngàn quân kéo đi.
Rồi lại hỏi ai dám đi nữa?
Tỷ tướng cung khởi
bước ra xin đi. Ông cũng cho
ba ngàn binh, khởi kéo đi rồi.
Khổng minh sợ hách chư bất thần
mở cửa thúc quân đánh ra, bèn
lưu binh mã cách thành hai dặm hạ trại.
Tạ Hùng đem quân đi trước, gặp
ngay biên sông, đánh nhau mới ba hiệp.
Sông đã chém hùng chết lăng.
Quân thục ao ao bỏ chạy về.
Sông kéo quân đuổi đánh.
Bỗng thấy cung khởi xuống tới chặng đường tiếp chiến.
Hai ngựa giao đấu qua
ba hiệp. Khởi cũng bị biên sông
chém luôn. Quân thục chạy về
cấp báo khổng minh. Ông giật mình.
Rồi sai cả ba tướng lưu quá
dương binh trương ngực đi đánh biên sông.
Gặp nhau hai bên giàn trận.
Rồi trương ngực thúc ngựa ra đánh.
Dương binh lưu quá thì đứng
áp trận. Bên kia biên sông
giọt ngựa ra. Đánh với trương ngực
và mấy hiệp không phần thắng bại.
Ngực phóng ngựa đuổi theo.
Dương binh thoáng thấy sông cặp đao.
Rút trùy. Biết trương ngực mắc mẹo.
Rồi gọi lớn. Chớ đuổi, chớ đuổi nữa.
Trương ngực nghe tiếng.
Rồi quay ngựa về. Nhưng chiếc lưu
tinh trùy của biên sông đã bay lại.
Gián trúng lưng. Trương ngực đau quá
nằm phục xuống yên ngựa mà chạy về.
Xong quay ngựa lại đuổi.
Dương binh lưu quá xong ra chặn.
Cứu được trương ngực về trận.
Biên sông xua binh đánh tràn.
Trương ngực mở ra mấy vũng máu
và ra mắt khổng minh bấm răng.
Dương sông, sức khỏe vô địch.
Hiện đem hai dạng binh đến
đóng binh ngoài thành Trần Thương.
Dựng cây kết trại bốn mặt.
Làm hai lừng thành. Đào hào đắp lũy.
Chống giữ rất chắc.
Khổng minh thấy thiệt hại.
Mất hai tướng. Trương ngực lại bị thương.
Liên gọi Khương Duy vào hỏi.
Đường Trần Thương bị chặn.
Không đi qua được. Làm sao bây giờ?
Duy nói.
Thành Trần Thương dựng chắc lắm.
Hách chiều chống giữ nghi mật.
Lại thêm dân sông giúp sức.
Ta khó mà chiếm.
Chỉ bằng để một đại tướng ở lại đây.
Giữa núi nương rừng đóng trại.
Cầm cự cho dững.
Lại sa các tướng giỏi đi chặn giữ
đường hiểm yếu. Phòng quân nhai đình
tới đánh. Rồi thư tướng đem
đại binh ra đánh úp kỳ sơn.
Tôi có mẹo này. Có thể bắt sống
tạo chân. Nói rồi
ghé gần khổng minh thì thào mấy câu
như thế cứ như thế.
Khổng minh nghe lời sai dân bình
Lý Khôi. Đem hai cánh quân đi chặn
đường nhỏ nhai đình. Cho nguyên
ở lại huy hiếp thành Trần Thương
và giữ chắc cửa ngõ vào thục.
Rồi sai mã đại đi tiên phong.
Hoàng Hưng trương bào đi
ứng cứu trước sau. Ngay hôm ấy
đại quân đi đường tắt. Kéo thẳng
qua tạ cốc. Nhắm hướng kỳ sơn
tiếng nhanh. Nói về
tạo chân ở kỳ sơn. Nghĩ lại lần trước
bị Tư Mã Ý cướp mất công đầu.
Nên lần này quyết ra sức cử thuộc.
Trần sai quách ngoài tung lễ.
Thiên quân giữ hai mặt đông tay.
Đến khi Trần Thương cáo cấp.
Trần đã sai vương sông đi cứu.
Nghe tin sông chém
tướng Lập Công. Trần rất mừng.
Bên sai trung bộ quân là đại tướng
Phí Diệu tạm thay sông.
Lĩnh đoàn quân tiền bộ. Còn
Trần thì tổng đốc chư tướng.
Chia đi giữ chắc các hải.
Hôm ấy bỗng nghe báo.
Quân Tuần Tiểu bắt được
một tên gian tế nhà Trình.
Trần truyền giải đào. Bắt quỳ
trước chướng. Nhưng người
bị bắt bẩm rằng. Kẻ dân
hẹn này không phải quân gian tế.
Vì cấp việt cơ mật tìm đến
ba kiến đồ đốc. Nên dọc đường
bị quân sĩ Phục Lộ bắt trói.
Xin cho tả hũ lưu ra. Tôi sẽ bẩm bạch.
Tào chân bèn sai cởi trói.
Rồi truyền tả hũ lưu ra ngoài.
Bây giờ người ấy mới nói.
Tiểu nhân là người thân tính
của Khương Bá Ước. Tìm đến
kính dân mật thư. Thư của
Khương Duy. Đâu? Đưa xem.
Người ấy lần tay vào mãi trong áo.
Rút một phong thư dân lên.
Trần mở xem thế như sau.
Tướng có tội là Khương Duy.
Cúi đầu trăm lạy. Dân thư
tới dưới cờ đại đô đốc.
Xin bẩm bạch. Duy nghĩ lại.
Cha ông đời đời ăn lục ngụy.
Dân giữ chút biên thành. Được nhiều
hậu ân. Mà chưa biết lấy gì
báo đáp. Trước đây Duy mất
lầm mẹo gian của Gia Cát Lượng.
Thần bị hảm vào nơi núi hiểm
non cùng. Lòng nhớ dung cố quốc
chẳng lúc nào nguôi. Nay
gặp lúc quân thục kéo ra miền Tây.
Gia Cát Lượng cho Duy tổng quân mà
không nghi ngờ gì cả. Thật là
dịp may vô cùng. Vậy mong
đô đốc thần cử đại binh tới đánh.
Tôi tình nguyện làm nội công. Xin
nhớ rằng. Hãy gặp quân thục. Cứ
giả thua tạm rút. Duy ở hậu quân
sẽ nổi lửa đốt các xe lương.
Thấy hiệu lửa rồi.
Bây giờ đô đốc hãy quay đại binh lại.
Đánh rấn một trận kịch liệt.
Ất bắt sống được Gia Cát Lượng.
Đây không phải tôi dám mong lập công
với nước. Thật lòng chỉ mong
chuột cái tội trước kia.
Nếu đô đốc xét rõ lòng. Xin
sớm ban cho mạng lệnh.
Tào chân xem xong. Hớn hở nói.
Thật là trời cho ta thành công phen này.
Ban trọng thưởng người đưa
thơ. Cho trở về.
Ý hẹn với Khương Duy. Tiến binh
chờ hiệu lửa. Rồi chân
gọi Phí Diệu giao bàn.
Khương Duy ngầm sai gửi mật thư.
Chuyên ta làm như thế, như thế.
Giờ phải sắp đặt sao cho sẵn sàng.
Phí Diệu nói. Gia Cát
Lượng lắm mưu nhiều mẹo. Khương
Duy cũng là tay gớm ghê. Nếu
việc này chính lượng sai Duy làm. Thì ta
trúng kế mà Nguy mất.
Thì hắn vốn gốc người ngụy. Bất đắc mới
phải hàng thục. Nay hắn muốn
lập công trở về quê cũ. Ta còn
nghĩ gì? Không nên.
Dẫu sao đô đốc cũng đừng
khinh xuất mà đi. Xin cứ ở nhà
giữ trại cho dững. Để tôi đem
quân tiếp ứng Khương Duy đủ rồi. Nếu
thẳng trận thì công lao về đô đốc.
Rủi mắt là mưu gian. Thì tôi
cam chịu một mình. Tào chân
vui mừng bên sai Phí Diệu đem 5
vàng quân nhắm hướng Tạ Cốc mà Tiến.
Sau khi đi 3 chặng đường. Diệu
đóng quân lại. Sai thám mã đi dò.
Đến giờ thân hôm ấy.
Quân về báo. Trong đường hẻm
Tạ Cốc có quân thục đang kéo ra.
Diệu dội thúc quân tiến lên.
Khi gặp nhau quân thục
chưa đánh đã lui. Diệu kéo
quân đuổi. Thì quân thục lại
quay lại. Sắp sửa giàn trận.
Quân thục lại lui nữa. Cứ
dằn dài như thế đến 3 lần.
Cho mãi tới giờ thân chiều hôm sau.
Thế là suốt 1 ngày 1 đêm
quân huỵ không dám nghỉ ngơi.
Vì sợ quân thục bất thần đánh phá.
Đến khi quá mệt mỏi.
Dừa toan đóng trại lại thổi cơm.
Bỗng nghe tiếng reo vang dậy bốn mặt.
Trống thúc liên hồi.
Quân huỵ đầy đông khắp núi kéo đến.
Phía Diệu dội
gian quân bày trận đủ thế.
Nhìn sang bên địch. Thấy
hàng cờ cửa trận mở rộng.
Một cỗ xe bốn mánh đầy ra.
Trên xe khổng minh ngồi bề bề.
Sai quân mời chủ tướng bên huỵ ra nói chuyện.
Phía Diệu thúc người ra.
Nhìn thấy khổng minh thì mừng thầm trong lòng.
Quay lại bảo tả hữu.
Nếu quân thục sông tới. Quân ta
cứ chạy lui về. Hẽ thấy sông núi
nếu có hiệu lửa thì quay lại mà đánh.
Sẽ có quân nổi ứng.
Nhận sông. Duệ tiến gần sang.
Gọi khổng minh mà bảo.
Tướng đã thua lần trước. Sau nay còn dám đến.
Khổng minh nói. Ngươi về gọi
tàu chân ra đây ta bảo.
Diệu mắng. Tàu đô đốc là cành vàng
lá ngọc. Đầu thèm nói chuyện
với đồ phản tạc như ngươi.
Khổng minh nổi giận đùng đùng. Dậy hoạt
lông một cái. Tức thì bên tả có mã đại.
Bên hữu có trường ngực.
Hai tướng kéo hai đại quân
đánh tràn sang. Quân nguỵ
liền chạy lui. Lui chưa đầy
ba mươi dặm. Quả thấy phía sau lửa cháy
rừng rật. Tiếng họ thét kỳ nổi.
Phi diệu chắc chắn là quân
bộ hạ Khương Duy trở giáo phản thục.
Phóng quả đốt lương. Liền
quay binh đánh quật lại.
Quân thục ảo ảo rút lui một loạt.
Diệu thế thế thúc ngửi lên đầu. Cầm
đài đao lam lam. Cứ nhắm vào
chỗ có tiếng họ rêu mà đuổi.
Khi gần đến chỗ lửa cháy bỗng
nghe tiếng trống thúc ấm ấm
trong hẻm núi. Rồi hai cánh quân hùng hộ
đánh ra. Binh tả là Quang Hưng.
Binh hữu là Trương Bào.
Lại thêm tên đá trên núi
phóng xuống như mưa. Quân nguỵ thua to.
Phi diệu biết mình mắc mẹo.
Rồi quay binh trong đường hẻm núi mà chạy.
Chạy một thôi thì người ngựa
mỏi quá sức. Bây giờ Quang Hưng
kéo đoàn quân sinh lực đuổi tới như bay.
Quân nguỵ dẫm đạp lên nhau.
Lăng nhạo xuống khe vực
mà chết vô số. Phi diệu
đoàn quân từ sừng núi đổ ra chặn đường.
Tướng dẫn đầu chính là
Khương Duy. Diệu cầm tức mắng lớn.
Thằng phản tạc
lật lương kia. Ta không may
mắc mẹo gian của nhà ngươi.
Duy cười ha hả rằng. Ta tưởng
tóm cổ được tạo chân kia đấy.
Thế ra bắt lầm phải ngươi. Thôi xuống
ngựa hàng đi cho khỏi chết.
Phi diệu giọt ngựa, cướp đường,
chạy vào đường hẻm trong núi.
Chạy ra đến gần cửa hẻm lại thấy
lửa bốc rực trời. Quân thục chẳng
mất đường lối. Mà sau lưng
quân Khương Duy lại đuổi đến nơi.
Diệu đành rút cơm tự tử.
Quân Nguy sống sót đều sinh hàng.
Khổng Minh đắc thắng. Liên kéo
quân suốt đêm ấy thẳng ra kỳ sơn
đóng trại. Tập hợp đầy đủ
các đạo quân. Rồi trọng thưởng cho
Khương Duy. Duy xích xoa nói
Tiếc quá. Thế mà không giết được
tạo chân. Khổng Minh cũng nói
Tiếc thay cái mưu lớn thế mà
dùng chỉ được việc nhỏ.
Tạo chân nghe tin Phi diệu chết ổn.
Năm dạng quân thu tan.
Hối hận thì đã muộn. Bèn gọi quốc
hoài. Giao ban kế để lưu
quân thục. Bấy giờ tôn lệ
với Tân Tị viết tờ biểu sang người
đem gấp về Lạc Dương Tâu Du Nguy
báo tin. Quân thục lại ra
kỳ sơn. Tạo chân thu quân
chết tướng. Tình thể rất nguy cấp.
Tạo Duy nghe tin. Lo sợ vô
cùng. Liên triệu tư mà ý nhọc phán.
Tạo chân hào binh tổn
tướng. Quân thục lại ra kỳ sơn.
Xâm phạm Trung Nguyên. Khanh có
kế gì để lưu được giặc?
Ý Tâu. Thân đã có kế sách
để lưu gia các lượng. Quân ta chẳng
cần dự võ dưng quai. Quân
thục cũng tự khắc rút chạy.
Đó chính là ngán nội tử
đang cam bó gối. Chỉ nhờ
trọng đạt khéo ra tay.
Chưa biết tư mà ý lập kế sách ra sao.
Xin đọc hồi sau.
Lời bình của Mao Tông Cương trong Thánh tháng
Ngoại thư. Trong tờ biểu
xuất sư trước. Tệ tướng lấy
lời khai giải như dạy dỗ
để dù trẻ hiểu rõ thời cơ
và việc lớn thiên hạ.
Trong tờ biểu xuất sư sau.
Tệ tướng lại bẻ đổ những lý luận
của mọi người để trả lời họ.
Tức cũng là khai giải cho
dù hiểu nữa.
Bài gian trước nặng mối lo bên trong nước.
Bài gian sau lo lắng và cõi ngoài.
Lo lắng và nước ngoài
tức cũng là mối lo cho bên trong.
Vì sao?
Vì từ khi mất nhà đình chém mã thốc
các kẻ sĩ trong nước luận rằng
chỉ nên giữ yên lấy thục
không nên đánh nguy nữa.
Nhưng Vũ Hầu lại nghĩ rằng
không đánh nguy thì không giữ yên được thục.
Mình không đánh giặc, giặc cũng diệt mình.
Đó là cái thế phải một còn một mất.
Không phải mình không muốn
nương nấu ở ngoài biên bìa.
Chính là muốn nương nấu mà không thể được.
Chỉ giặc không để cho mình yên.
Hãng với giặc không thể cùng đứng
thì không chung ánh sáng nhật nguyệt.
Không đội trời chung đạp đất chung.
Tại lấy nghĩa mà quyết đoán
như thế thì phải hăng hái chiến đấu như vậy.
Chính giặc cũng không thể
cùng sống với hãng được.
Cây lúa với cây cỏ năng không thể mọc chung.
Cây mạ với cây cỏ săn
mọc lẫn nhau, ác phải hài nhau,
diệt nhau. Đã hiểu rõ cái thế
như vậy thì không lo lắng sao được.
Ba chữ bất lưỡng lập.
Người ta đời nay
phần nhiều chỉ hiểu có một nửa nghĩa.
Cái nghĩa về bên hãng
mà không hiểu phần nghĩa về bên nguy.
Nếu chỉ hiểu đơn giản
như thế thì cái chữ lự
tức lo lắng trong bài văn
có nghĩa gì?
Vì sao quyền đức lại phải lo lắng?
Ai hiểu đơn giản, ai quên chú ý đến chữ lo ấy
thì đọc trọn cả bài xuất sư
cũng như người chưa đọc một chữ nào vậy.
Người đời chỉ biết
cây trí của khổng minh cao,
không ai bằng, mà chứ biết rằng
cái lo của ông cũng không ai bằng.
Liệu biết công việc phải thành,
phải lợi, rồi mới bắt tay làm.
Bật trí giả thường hành động như thế.
Không biết chắc việc có lợi có thành hay không
mà cứ làm kẻ ngu khờ
thường hành động như thế.
Không hiểu việc sẽ bất lợi, sẽ thất bại
nên hãm mình vào dòng
đó là kẻ ngu đần.
Hành động một cách khờ dại.
Liệu biết việc sẽ bất lợi, sẽ thất bại
mà rút cuộc giận phải hãm mình vào dòng
đó là nỗi lòng của bật trí giả
cam đành chịu ngu vậy.
Và các tiên sinh chưa bước chân
ra khỏi lều tranh đã biết
thiên hạ sẽ chi ba chân giặc
thì hãng tiên sinh cũng đã dư biết
việc đánh nguy không thành, việc ra quân
sẽ bất lợi vậy.
Ôi, tự xét, ra biết trước
rõ rành rành như thế, mà trong
bài dân vẫn nói, không thể tự xét
mà biết trước được, là vì sao?
Chẳng qua khuôn mà
giả ngây, giải dại như thế
để làm hết trách nhiệm người bề tô lão thành
và làm cho vị chú trẻ tuổi
hết nghi ngại đấy thôi.
Chỉ có Âu Chúa ấy mới là người ngây đần
và tin tưởng một cách ngây khờ vậy.
Còn nhiều hội nữ mới đến
khổng minh từ trần, mà hồi này
đã thấy bài biểu dân sớm kết ngữ
bằng một chữ chết.
Đây là phục bút cho việc gió lạnh sao rơi
ở ngũ trường nguyên dậy.
Không những tiên sinh biết trước rằng
đánh nguy không thành công, ra quân
không gặp lợi, mà còn nhìn ngược lại
bản thân, biết rõ mình sẽ chết
trong công cuộc giởi gian đó nữa.
Ôi, chỉ vì cái nghĩa
hán với giặc không thể cùng đứng
mà đến nỗi thua không tiếc,
thiệt hại không tiếc, đến cái chết
cũng không tiếc. Tiên sinh
quả là bậc trung thần của nhà đại hán
dạy thay. Trong bài
chinh khí ca dân thiên tường có câu
hoặc ghi xuất sư biểu
quỷ thần khắp tráng liệt
chinh khí của bài xuất
sư biểu lên một cách hùng tráng
hiệt liệt khiến quỷ thần phải khóc.
Lời ca tùng ấy quả là
xứng đáng vậy.
