119/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio

Chu Du Lục Quốc
285 người theo dõi
30 Lượt xem video·26 thg 6, 2025
119/121 Tam quốc diễn nghĩa - La Quán Trung - audio
Hồi thứ 118, khóc tổ miếu Mục Dương chết hiếu, giao Tây Xuyên hai sĩ tranh công.
Nói về Hậu Chúa ở thành đô, nghe tin Đặng Ngãi đã lấy được miên trúc, cha con và các chim đều tử trận, thì sợ quá, rồi triệu các quan văn võ vào bàn việt, bỗng quan hầu vào tâu.
Trăm họ ở ngoài thành đang giác già bồn trẻ lũ lược kêu nhau đi lánh nạn, vừa đi vừa khóc gian lên.
Hậu Chúa càng sợ hãi rối ruột, rồi lại tiếp tin phi báo.
Quân nguỵ kéo gần tới thành rồi.
Bây giờ đa số các quan bàn rằng hiện kinh thành binh đơn tướng ích, chi bằng bỏ thành đô chạy vào bảy quận ở Nam Trung, nơi đó đất đai hiểm trở có thể giữ được, rồi mượn quân Nam Mang trở về lấy lại thành tri.
Quan Lộc Đại Phu Tiêu Chu nói, không được, người Nam Mang giống hay làm phản, triều đình cũng chưa ban ân quệ gì cho họ, nay chạy đến sống nhờ, ác gặp giả lớn.
Các quan lại tâu, nước ta với nước ngô đã kết đồng minh, nem dịp gấp thế này xin bệ hạ tạm sang ở nhà bên đó dậy.
Tiêu Chu lại can, từ xưa tới nay chưa có ai đi sống nhờ nước ngoài mà làm thiên tử.
Hạ thần chắc ngụy thế nào cũng lấy được ngô, chứ ngô không lấy được ngụy.
Này sang xưng thần với ngô là một cái nhục, rồi mai kia nước ngô bị nước ngụy lấy, bệ hạ lại đi xưng thần một lần nữa.
Như thế là rứt lấy hai phen nhục nhã, chi bằng đường sang nhờ ngô hàng ngày với ngụy, ngụy thế nào cũng cắt đất phong cho bệ hạ.
Như vậy trên vẫn có thể thở phụng tôn miếu, dưới vẫn giữ được yên ổn cho dân, xin bệ hạ nghỉ kỹ xem.
Hậu Chúa không biết quyết đoán ra sao đành lui về cung.
Hôm sau các quan lại họp bàn, nhưng vẫn chẳng đâu vào đâu.
Tiêu Chu thấy việc đã cấp bách, lại dân sớ xin đưa ra hàng.
Hậu Chúa đành theo lời Chu.
Đang định sử soạn ra hàng, bỗng từ sau bình phòng có một người sơn sợt xông ra, lớn tiếng quát mắng Tiêu Chu.
Đồ hũ nho hẹn mạc sống thừa kia, sao dám bàn láo việc lớn xả tắt.
Từ xưa đến nay làm gì có chuyện thiên tử đầu hàng.
Triều thần giật mình nhìn dao thì ra bắt địa dương Lưu Thầm, con thứ năm của Hậu Chúa.
Nguyên Hậu Chúa có bảy con trai, con trưởng là Lưu Tuyền.
Thứ hai là Lưu Giao, thứ ba Lưu Tùng, thứ tư Lưu Toảng, thứ năm là Lưu Thầm, tức bắt địa dương.
Thứ sáu Lưu Kha, thứ bảy Lưu Cứ.
Trong bảy người con kia chỉ có Lưu Thầm là thông minh từ bé, anh hùng khí khái hơn người.
Còn sáu người kia đều hiền lành nhu nhược.
Bây giờ thấy thầm mắng Tiêu Chu, Hậu Chúa bảo rằng, các đại thần đều bàn với trẫm lên hàng.
Chỉ mình con kệ sức mạnh máu nóng, muốn cho khắp thành này máu chảy thịt rơi sao.
Thầm Tâu, xưa kia tiên đế còn tại thế, Tiêu Chu có được dự bàn quốc chính bao giờ.
Nay hắn dám bàn leo vào việc nước mà lại thở ra lời càng bậy, không hợp lý chút nào.
Còn liệu quân ở thành đô có dài dạng, mà đại quân của Khương Duy còn toàn vẹn cả ở Kiếm Cát.
Nếu Duy nghe tin quân nguy đánh giao thành đô, thế nào chẳng về cứu ứng?
Bây giờ ta trong đánh ra ngoài đánh giao nhất định phải toàn thắng.
Há nở nghe lời đứa hũ nho đi khinh thân ra hàng giặc.
Mà viết bỏ cơ nghiệp của tiên đế sao, xin phụ hoàng xét lại.
Chú thích, cha cọp sinh con bò, không ngờ con bò lại sinh cháu cọp.
Thế chú thích, hậu chúa quát lên răng.
Người trẻ con biết đâu được cơ trời đã định.
Thầm rập đầu khóc lóc kêu gian.
Nếu thế cùng lực kiệt, đến nỗi dạ không tránh được,
thì cha con du tôi cùng đau lưng vào tường thành mà đánh đến hơi thở cuối cùng,
chết theo xả tắt, xuống cửu tuyền tìm theo tiên đế.
Chứ lại nào hàng giặc cho đánh.
Hậu chúa không nghe, thầm khóc trống lên mà rằng,
tiên đế xưa gây dựng cơ nghiệp này có dễ dàng đâu,
nay một sớm đem dân cho người, còn thà chết chứ không chịu nhục.
Hậu chúa sai quan hậu đẩy thầm ra khỏi cửa,
rồi truyền tiêu chua viết bức hàng thư.
Chú thích, cặp mắt chuyên coi sao nhìn mây nhìn núi,
cái miệng chỉ chuyên bàn tán số trời,
đến cái tay lại chuyên môn viết thư đầu hàng,
xưa khuyên lưu chương hàng, nay lại khuyên lưu thiện hàng.
Hết chú thích.
Chú viết xong, hậu chúa sai quan tư thự thị trung trương thiệu,
phò mã đô quý đạn lương đi cùng chú,
đem ấn ngọc đến lạc thành nạp hàng.
Bây giờ đàn ngãi ngày nào cũng sai vài trăm quân kỵ đến thành đô dò xét.
Hôm ấy thấy trong thành đã dựng cờ hàng, ngãi mừng rỡ khung tả.
Chẳng mấy chút, bọn trương thiệu đến.
Ngãi sai người ra đón,
ba người vào phục lại dưới thềm dân hàng thư dở ngọc.
Ngãi mở hàng thư ra xem xong, vui vẻ hứng hở.
Tiếp đại bọn trương thiệu tiêu chu đạn lương rất trọng thể.
Rồi viết thư trả lời đưa cho ba người mang về thành đô để an lòng nhân dân.
Ba người bái biệt rồi về ra mắt hậu chúa dân trình thư của ngãi
và thuộc lại việc được tiếp đại trọng hậu.
Hậu chúa xem hồi thư mừng quá,
lập tức sai quan thái bọc tượng hiển mang sắc chỉ ra kiếm cát,
bắt Hương Duy phải sớm hàng đi.
Lại sai thượng thư Lan Lý Hổ đem sổ sách thành đô ra nộp trước cho ngãi.
Sổ sách kia như sau.
Hồ khẩu 28 dạng, dân số nam nữ 94 dạng,
tướng sĩ mặc giáp 10 dạng 2.000 người,
quang lại 4 dạng, lương chức trong kho hơn 40 dạng học,
dàn bạc 1.000 cân, gấm dốc tờ lụa mỗi thứ 20 dạng tấm.
Còn các thứ lập và khác ở trong kho nhiều không thể đếm được.
Lại hẹn đúng ngày 1 tháng chạp Du Tôi ra hàng.
Bác Địa Dương lưu thầm nghe tin ấy dẫn sô lên sung sụp,
khí quất đến trời xanh, hối hạ đeo gươm dầu cung.
Giờ là Thôi Dương Phi hỏi.
Sao hôm nay trong khí sắt đại dương có vẻ khác thường có việc gì vậy?
Quân nguyện đánh đính thành, Phụ Hoàng đã nộp hàng thư và ngọc tỉ.
Ngày mai Du Tôi kéo đi xin hàng rồi.
Sả tác từ nay là tuyệt diệt.
Ta muốn chết trước.
Đi để gặp tiên đế nơi chính suối,
chứ không chịu quỳ gối trước kẻ khác.
Thôi Dương Phi nghe xong,
khen rằng, đáng khen thay,
hay lắm, chết đúng chỗ lắm.
Vậy thiếp sinh chết trước, rồi đại dương hãy chết.
Phu nhân việc gì phải chết?
Đại dương chết vì cha ông,
thiếp chết theo chồng, nghĩa cũng như nhau.
Câu phu vong thê tử,
dân gia quên rồi sao mà còn hỏi.
Dứt lời đập đầu vào cột mà chết.
Trước cảnh ấy thầm càng đau xót,
phát điên lên, giết cả ba con,
rồi cắt lấy đầu vợ con,
mang đến trước miếu chiều liệt đế,
sụp xuống khóc lóc khấn rằng,
ôi tổ quàng có thấu chăng,
thần hổ thẹn trông thấy cơ nghiệp
về tay người khác,
nên trước giết vợ con để tuyệt những víu đòa đầy,
sau xin đem mạng mình báo ơn ông.
Ông có anh Linh,
xin xét cho lòng cháu.
Thầm lăn khóc thảm thiết,
đến khi mắt chảy ra máu mới đâm cổ mà chết.
Người trong thục nghe tin,
ai ai cũng đau lòng ứa lệ.
Người sau có thơ thang rằng,
dù tôi cả lũ cuối hàng người,
riêng một con hiền máu bổng sôi,
tây thục gấm qua hờn úa cỏ,
bắt dương gan ruột đứt từng hồi,
do đầu trách thói trời xanh nghiệt,
đâm cổ cho hồn nội tổ nguôi,
lẩm liệt nò lưu đền miếu rạng,
hay rằng nghiệp án đã tan rồi.
Nguyên văn
quân thần cam khuất tích,
nhất tử độc bi thương,
hứa hỷ tây xuyên sự,
hùng tai bắt đệ dương,
dẫn thân thù liệt tổ,
tạo thủ khắc,
khắp khung thương,
lẩm lẩm nhân như tại,
thùy dân hán dĩ bương.
Hậu chúa nghe tin bắt đệ dương tự dẫn,
sai người lo thu dọn mai tán.
Hôm sau quân nguy kéo đến,
hậu chúa dẫn thái tử
và các dân tử cùng quần thần
hơn 60 người,
tự trói mình trên xe dư thấn.
Chú thích dư thấn là cổ xe
có chở quan tài,
người ngồi xe tội ý biết tội đáng chết,
nên chở quan tài ra hàng.
Hết chú thích,
ra khỏi thành mười dặm sinh hàng.
Đang ngãi dội đỡ hậu chúa dạy,
tự tay cởi trói cho,
sai quân đốt xe hòm,
mở lên ngồi cùng xe tiến vào thành.
Người sau có thơ than rằng
quân nguy giao xuyên mấy dạng người,
sống thừa hậu chúa
chắp đôi tay, bán vua
hoàn hảo cam đành dạ,
cứu nước Khương Duy chịu ủng tài,
dòng tướng Lưu Minh
đau xót nhẽ,
nội dương giữ tiết,
thảm thê thay,
tiết công chiêu liệt bao năm tháng,
cơ nghiệp tăng tành một sớm mai.
Nguyên văn,
nguy binh sổ dạng nhập xuyên lai,
hậu chúa thâu sinh thất tự tay,
hoàn hảo chung tồn
khi quốc ý,
Khương Duy không phụ tế thời tài,
toàn trung nghĩa sĩ tâm hà liệt,
thủ tiết dân tôn trí khả ai,
chiêu liệt kinh dinh
lương bất dị,
nhất triêu công nghiệp đúng thành tài.
Thế là nhân dân thành đô,
nhà nhà bay hương qua
đón tiếp đàn ngãi,
ngãi phong hậu chúa làm phiêu kỵ tướng quân.
Chú thích,
tự tiện phong chức cho ông vua đầu hàng,
ấy là ngãi tự chuyên kiêu ngạo rồi,
hết chú thích.
Các quan văn võ đều được chiếu chất tước cao hạ
mà cho làm quan nữa.
Ngãi mời hậu chúa nhà cung,
rồi sai người ít bạn an dân,
bàn giao kho đụng,
sai Thái Đường Khanh trương Tuấn ít châu,
biệt giá trương thiệu
đi Chiều An các quận,
và sai người đến Thuyết Khương Duy về hàng.
Một mạch viết biểu dân về Lạc Dương
báo tin thắng trận.
Ngãi nghe nói hoàng hậu là đứa gian hiểm,
định giết đi.
Hậu nghe tin rồi lấy châu báu vàng bạc
hối lộ bọn chân tay của ngãi.
Chú thích, những đứa gian nịnh bốc lục của dân
khi nước đội chủ là hay dùng lỗ này lắm,
hết chú thích.
Vì thế hắn được thoát chết.
Từ đó nhà hắn mất hẳn,
đời sau Lý Thương Ấn
có bài đường thi thang cho giận hắn
và nhớ tiếc gia cách vũ hậu rằng
chim còn lo nước,
vườn còn sầu,
mây gió còn che mát chiến khu,
thượng tướng hoài công dung bút máu,
vua hèn thôi đã cửi xe thù.
Tài cao quản nhạc
đành không nhục,
mệnh bạc quan trương biết tính sao,
qua lai cẩm thành
trong miếu cũ,
Chú thích.
Khổng minh làm tập thơ lương phủ ngâm
từ ngày còn ấn giật trong lầu tranh trên núi.
Hết chú thích.
Nguyên dân,
viên điệu do trí quý giảng thư,
phong dân ưng dị,
hộ trừ tư,
đồ lao thượng tướng quy thần bút,
chung kiến hàng dân tẩu phó sa,
quản nhạc hữu tài chân bất thiểm,
quan trương vô mệnh
dục hà như,
thai niên cẩm lý
kinh từ miếu,
lương phủ ngâm thành,
hận hữu dư.
Thái bộc tượng hiển đến Kim Cát,
vào gặp Khương Duy,
truyền sát trị của Hậu Chúa,
và nói rõ sự đầu hàng ở thành đô.
Duy nghe qua kinh hải điến người đi,
không nói nên lời.
Các tướng dưới trướng nghe tin,
hết thảy đều quán giận,
nhiến răng trợn mắt,
râu tóc giận lên,
tuốt gươm chém dầu đá
kêu lên rằng,
bọn ta đang cố liều tử chiến,
sao đã dội hàng như thế cho đánh.
Tình Hậu Chúa đầu hàng lan ra đến quân sĩ,
khắp các dinh trại ai ai
cũng tức tối kêu thang,
tiếng gào thóc gian xa đến dài mươi dặm.
Khương Duy thấy lòng người còn nhớ nhà Hán,
mới dùng lời ngọt ngào phủ dụ.
Các tướng chở lo,
ta có một kế có thể khôi phục được nhà Hán.
Các tướng đều xin cho biết
kế ra sao.
Duy ghé tai từng người thi thăm,
nói qua kế kế của mình cho họ biết.
Ai nấy tin lời rồi,
Duy mới cho dựng cây cờ hàng rất lớn
ở Cửa Thành,
và sai sứ đến trại chung hội báo trước.
Khương Duy sắp dẫn bọn Trương Dựt Đỗng Quyết
Liêu Hóa tới xinh hàng.
Hội nghe tin mừng quá,
sang người ra đón Duy vào trướng.
Hội tư cười hỏi, sao bá ước đến chậm quá vậy?
Duy nghiêm sắc mặt, ứ nước mắt nói,
quân đội toàn quốc
còn ở cả tay tôi,
lúc này tôi đến tưởng
cũng còn là sớm lắm.
Hội nghe nói, thầm khen phục,
dội xuống giái trào, rồi mời lên ngồi trên,
tiếp đại là thượng khách.
Duy bèn lấy lời thuyết hội,
nghe tướng quân là bậc kỳ tài,
lọp dịch quân từ Hoài Nam cho đến đây,
liệu tính không sai việc gì?
Họ tư mã hương thịnh được,
ấy là nhờ sức của tướng quân,
biết thế nên Duy này dốc dạ cuối đầu hàng thuận.
Chứ nếu đặn ngại ở đây,
thì mấy Duy này cũng quyết đánh đến cùng,
đời nào chịu hàng y.
Hội thích chí càng mến yêu,
bèn cầm mũi tên bẻ làm đôi,
mà thề kết nghĩa anh em với Duy.
Từ đó hai người chặn thêm mật thiết thân ái,
hội lại để cho Duy điều khiển
nguyên cả đoàn quân cũ.
Duy mừng thầm trong bụng,
bèn cho tưởng hiền trở về thành đô.
Bây giờ đặn ngại phong sư toản
làm ít châu thứ xử, khiên quằng
dân kỳ đều được cai trị châu quận,
lại sai đắp một đài rất lớn
ở miên trúc để qua trường chiến công
của mình. Đài đắp xong
ngại cho họp các tướng yến ẩm.
Khi rượu nượp về, ngại đắc trí
xoa tay bảo các quân thục.
Các ông may mà gặp được tôi,
nên mới có ngày nay.
Chứ nếu phải người khác làm tướng,
thì họ đã giết hết.
Các quan đều đứng dậy giái tạ.
Trật thế tưởng hiển về báo tin
Khương Duy tự ý ra hàng chung hội.
Ngại lại càng cấm giận hội,
liền viết thư cho người về Lạc Dương.
Dân tấn công từng mãi chiêu.
Chưa mở ra xem thế như sau.
Thần là ngại, tiếc nghĩ.
Việc binh phải dùng tiếng tăm đi trước
rồi thực lực tiếp sau.
Nay nhân đã dẹp được thục rồi,
nên thử thế tính đến ngô.
Cái cơ chiếu cuộn thành trì là ở lúc này.
Tuy nhiên sau khi vừa xong việc lớn
tướng sĩ đều mệt nhọc.
Chưa tiện dùng ngay.
Vậy xin giữ lại hai vạn quân lũng hữu
cùng hai vạn quân thục mới hàng.
Cho nấu sẵn muối, đúc thêm đồ binh,
đóng thuyền bè, dự bị
để có cơ là thuận dòng sông tiến xuống.
Rồi phát sứ mang thư
sang bảo cho Tôn Hưu kia rõ điều lợi hại.
Thì không phải đánh
cũng bình sông nước ngô.
Nay xin hãy hậu đại lưu thiện
để Tôn Hưu coi làm gương.
Nếu bắt lưu thiện đưa về kinh ngay lúc này,
người ngô đâm nghi ngờ
thì làm giảm lòng mong mỏi theo giờ dân quá.
Vậy thần xin tòng quyện tạm
để thiện ở thục.
Đến mùa đông sang năm mới đem về kinh.
Nay xin phong ngay cho thiện
tước phù phong dương
lấy cuộc trải ban cho bọn tả hữu.
Phong tước công khanh cho con cái y
để tỏ rõ ân đức triều đình
đối với kẻ sớm biết quy phục.
Như vậy người ngô sợ quy mến đức
sẽ theo dó đến hàng.
Tư Mã Chiêu xem xong rất ngờ ngại
có ý tự chuyên tự quyết.
Bèn viết riêng bức thư trao cho giải quán
rồi mới gián chiếu phong cho đàn ngãi.
Chiếu rằng
chinh tây tướng quân đàn ngãi
dịu vọ dương quai, giàu sâu đất địch
khiến cho kẻ tiếm hiệu cuối cổ sinh hàng
quân không mất thời giờ
đánh không phải nhiều mũi
mà mây tan chiếu cuốn
bình song ba thục.
Công ấy dẫu bạch khởi phá cường sở
hàng tính lấy triệu khi xưa
cũng không hơn được.
Vậy nay phong ngãi làm thái quý
tăng lọc ấp 2 dạng nhà
2 con đều được tước đình hầu
mỗi người được hưởng ấp 1.000 nhà.
Chú Thích chỉ phong thượng cho ngãi
mà không hề nói đến du thuộc
ấy là chiếu không muốn ngãi từ tiện.
Hết chú Thích.
Đàn ngãi nghe chiếu xong
giám quân dạy quán lại lấy bức thư riêng
của tư mãi chiếu đưa cho xem.
Trong thư dặn, những việc ngãi tâu báo
trong bài biểu đều hãy tạp định
rồi sau hãy làm.
Ngãi xem xong nói
tướng ở ngoài có khi mệnh du không phải tuân
ta đã dân chiếu chuyên minh
sau nay còn trang trở.
Nói đoạn, lại biết thư sai sứ
dân về Lạc Dương.
Bây giờ trong chiếu đều nói ra
nói bao rằng đàn ngãi có ý làm phản.
Tư mãi chiếu càng nghi kị
chợt lại có sứ dạp
về trình thư của ngãi, chiếu mở xem thế như sau.
Ngãi dân mệnh
đi đánh dẹp Tây Thục.
Kẻ tuổi đầu đã phục tùng, dạy sinh
cho được quyền nghi làm việc
để an lòng kẻ mới về theo.
Nếu việc gì cũng cứ phải chờ mệnh nước
thì đi lại đường đất xa xôi
kéo dài ngày tháng thật bất lợi.
Theo nghĩa Xuân Thu, chức đại phu
khi ra ngoài Biên Cương
nếu có việc gì an xả tách lợi quốc gia
thì có thể tự chuyên mà làm.
Ngày nước Ngô Ky chưa phục
lại có cây thế tương liên giới thuộc từ xưa
thì không nên câu chấp phép thường
để mất cơ hội tốt.
Binh Pháp có nói
đạo làm tướng tiến không cầu danh
lui không tránh tội.
Ngãi tuy không tiết tháo như người xưa
song cũng không tị hềm để lỡ việc của nước.
Dạy sinh dân biểu tàu bài
những việc sẽ làm mai hậu.
Đảng Ngãi kỳ công kiêu ngạo
rặt theo ý mình mà quyết diệt
tình hình phản bội đã rõ ta phải làm thế nào.
Chúa công nên phong cho
chung hội chức lớn hơn để
kiềm chế Ngãi bớt đi.
Chưa nghe lời Thảo Chiếu sai sứ
mang tới phong chung hội làm tư đồ
và cho giải quán được quyền giám đốc
cả quân mã hai đạo.
Lại biết thư riêng cho quán
rằng quán cùng giới hội dò xét Đảng Ngãi
để phong mở biến cố.
Sư giã đến Kim Cát
hội tiếp chiếu mở đọc thế như sau.
Trấn tây tướng quân chung hội
đánh đầu tháng đấy khiến đất lương hít giặc mạnh
thâu gồm mọi thành
một mẻ lưới tung khiến tay hào
xoáy nước thục từ trái mình đến sinh hàng.
Thật là mu không sóc nhiệt
đánh không ủng công
vậy nay phong làm tư đồ tức quyền hầu
thêm lục ấp một dạng nhà
hai con được phong đình hầu
hưởng ấp mỗi người một ngàn nhà.
Trung hội nhận chức tước
rồi cho mời Khương Duy đến hỏi kế
Đảng Ngãi công lớn hơn tôi
mà chỉ được phong chức thái quý
nay tấn công
nghi ngại làm phản cho dạy quán
làm giám quân lại hạ chiếu cho tôi
phải kiềm chế hắn
bà ước con mẹo gì cao dịu xin dạy cho.
Duy nói
tôi nghe nói Đảng Ngãi xuất thân nghèo hèn
lúc nhỏ phải đi trăng trâu cho người
nay may mắn đi lọt
con đường âm binh, leo cây bám núi
nếu mà thành công lớn
đâu có phải hắn dõi gian gì
chẳng qua nhờ hồng phúc quốc gia đó thôi
nếu Duy này không mắc chống nhau
với tướng quân ở Kiếm Trác
thì ngại thành công thế nào được
nay hắn chuyên quyền tự ý phong du thuộc
làm phù phong dương
ấy là muốn cố kết
và lấy lòng người thuộc
tình ý phản bội chẳng nói cũng rõ ràng rồi
tấn công nghi kị là đúng lắm
hội rất phục lời bàn của Duy
Duy lại nói nhỏ
rồi Duy có việc muốn nói
hội cho tả hữu ra ngoài hết rồi
Duy mới rút trong tay áo ra
một bức bản đồ đưa hội xem mà bảo ràng
ngày xưa khi Vũ Hầu ra khỏi
lều cỏ có đem bản đồ này
hiến Chiêu Liệt Đế nhà thục và nói ràng
ít trâu ngàn dặm đồng lầy
dân giàu nước mạnh
có thể dựng lên nghiệp bá
Chiêu Liệt Đế nhân đấy mới dựng nên
cơ nghiệp ở thành đô
nay đang ngại tới nơi thấy thế
gì mà chẳng sinh cuồng giọng
chú thích
chưa biết ai sinh cuồng giọng
Duy dạy cho hội sinh cuồng giọng thì có
hết chú thích
hội mừng quá mới trọp vào các hình thế núi sông
mà hỏi Duy giảng dạy đâu ra đấy
chỉ dẫn tỉ mỉ từng ly
lát sau hội lại hỏi
nên dùng cái gì trừ ngại
nên nhân dịp tấn công nghi ngờ này
dân biểu nói
ngại có ý làm phản
tấn công sẽ sai tướng quân đi đánh
như thế chỉ một trận là bắt được
hội nghe lời sai người
về lạc dương dân biểu đã ý nói
ngại chuyên quyền càng rỡ mua chuột lòng người
trong thục sớm tối sẽ làm phản
tiếp tình này các quan giam võ trong triều
ai nấy đều kinh ngạc
hội lại sai người đón dọc đường chặn lối
lấy biểu dân của ngại
theo đúng kiểu chữ viết đổi ý đi toàn dùng
những lời kêu ngạo để chứng tỏ lời mình tâu
là thật
từ mà chiêu tiếp đọc biểu dân của ngại thì đung đung
nổi giận lập tức sai sứ đến kiếm cát
truyền cho hội đi bắt ngại
lại sai giả sung đem 3 dạng quân
tiến vào lối tà cốc
còn chiêu thì rất vô ngụy tào quán
ngự giá thân chinh vào miền tây
thiệu đệ can rằng
quân số chung hội nhiều gấp 6 lần quân ngại
cứ sai hội bắt ngại là đủ
minh công còn phải thân đi làm gì
chiêu mỉm cười hỏi lại
ngươi quên lời nói hồi trước rồi ư
ngươi thường bảo ta rằng
sau này hội sẽ làm phản
ta đi chuyến này không phải vì ngại
mà chính là vì hội vậy
đệ cũng cười nói
tôi chỉ sợ minh công quên điều ấy
nên phải gợi hỏi
giờ minh công đã để ý rồi
xin giữ bí mật đừng tiết lộ cho ai hay
chiêu cho là phải
bèn ra lệnh đại quân khởi hành
bây giờ giả sung cũng nghi chung hội gây biến
mới nói kính với chiêu
chiêu bây giờ như không nghi bảo rằng
thế ta sai ông đi lúc này
ta cũng nghi kỳ ông luôn ư
hãy đến Tràng An đã
rồi đen trắng sẽ rõ
quân tế tác sớm biết tin ấy
báo chung hội rằng
tấn công đã thân đem đại quân đến Tràng An
chung hội giật mình rồi mời
Khương Duy đến bàn kế bắt đàn ngãi
đó chính là
vừa xem Tây Thục đưa hàng tướng
lại thấy Tràng An động đại binh
chưa biết Khương Duy bài mẹo
bắt đàn ngãi ra sao xin xem hồi sau kể tiếp
lời bình của Mao Tôn Cương
trong Thánh Tháng Ngoại Thư
Vũ Hầu có con Trung Dũng
đời cho như vậy là Vũ Hầu không chết
tiên chúa tuy không có con anh hùng
nhưng có cháu khẳng khái
cháu thay cho con
đời cũng cho là tiên chúa không chết
nếu hậu chúa cũng có khí phách
như Bắc Địa Dương
thì có thể nuốt ngô diệt ngụy
nhà hán đâu đến nổi bại vong
xem trận đánh miên trúc
vì giữ trung mà chiêm thượng liều chết
tại Trần Tiền
ta mới rõ cái hay trong gia giáo nhà Vũ Hầu
khi thành đô thất thủ
lưu thầm biết quốc ức vì cha mà chết
lại khiến ta thấy ca di phong
của chiêu liệt đế
ôi nhà Thục Hán mất rồi
nhưng ta vẫn thấy rờ rờ có sinh khí
hơn các triều đại khác
nhà Tây Hán mất ở cậu bé con Lưu Anh
nhụ tử Anh
nhà Đông Hán mất ở Vũ Hiến Đế
nhưng việc mất ngôi chỉ im lềm
chứ không có gì chấn động
đến khi mà Thục Hán mất
Lưu Thiện tuy hèn
nhưng có con là Bắc Điệp Dương
biết chết vì trung hiếu
đó là suy dông mà vẫn có sinh sắc vậy
khi nhà Tây Hán mất ngôi
có Dương Hoàng Hậu biết mắn Dương Mãn
khi nhà Đông Hán mất ngôi
có Tàu Hoàng Hậu biết mắn Tàu Phi
hai người đó
mới biết mắn giàn thần
chứ chưa biết chết để nêu gương trung liệt
duy lúc nhà Hán mất ngôi
có Bắc Điệp Dương biết chết
rồi Thôi Phu Nhân cũng biết chết
hai chữ năng tử đủ làm sinh sắc
cho Hán trừ vậy
nhân tài đời Tam Quốc không những chỉ thấy
trong giới nam tử mà còn thấy
trong nữ giới nữa
nhưng nam tử có tài không cần phải gồm cả tiết
mà người phụ nữ nếu không có tiết
thì chưa được kể là tài
cho nên bàn về tài của nam giới
thì tài tiết riêng biệt
mà luận về tài nữ giới
lại bắt tài tiết gồm hai
thế thì phụ nữ mà được gọi là tài
còn khó bằng mấy nam giới
khó như vậy mà Tam Quốc
vẫn có nhiều tài phụ để thuộc lại
như ở Nguyễn có 5 người
là bà mẹ Khương Tử, vợ Triệu Ngan
chị Tân Sưỡng
con gái nhà Hạ Hầu
và bà mẹ Vương Kinh
Đồng Ngô có 3 người là bà mẹ Tôn Sách
vợ Tôn Dực
em gái Tôn Quyền
Thục Hán cũng có 5 người là
My Phu Nhân, Thôi Phu Nhân
vợ Vũ Hầu tức Hoàng Phu Nhân
bà mẹ Từ Thứ
và vợ Mã Mạc
Còn phụ nữ có tài quyền biến
như Điêu Thuyền, thông minh như Thái Diệm
lại ở dưới một bật đối với
các tài nữ nói trên
Trung hội định làm phản
từ mã Triệu tiên liệu được
Đăng Ngãi định làm phản thì Triệu không liệu đoán ra
Việt Minh chưa kịp liệu đoán tới
mà bỗng xảy ra ngoài ý mình
thì Việt Minh đã liệu đoán kia
đời nào Triệu lại không để ý phòng bị
cho nên Triệu Sai Hội
kiềm chế Ngãi rồi tự mình đem quân đi
để đề phòng hội
đã đề phòng hội còn sợ
việc tiết lậu nên hết sức dấu kính
đến kẻ tâm phúc như giả sung
mà Triệu cũng không bảo cho biết
Ôi cái bản lĩnh gian hùng
của Tư Mã Triệu cũng chẳng kém gì
tào tháo dậy. Hội muốn
đánh thục mà lại giả bộ đánh ngô
đó là khéo dùng trá thuật
Triệu muốn bắt hội cũng giờ nói
là đi bắt Ngãi, đó cũng lại là
dùng trá thuật. Triệu muốn
trị người mà dùng ngay cái thuật người
vẫn dùng, cái cảnh đẻo đòn gánh
đòn gánh đè cổ
chú thích tạm dịch câu
xuất hồ nhĩ giả, phản hồ nhĩ
hết chú thích
chung xử quý đả mắt phải chăng
