ĐIỂM HẸN HẢI DƯƠNG: VỀ THĂM LÀNG GỐM CẬY - BÌNH GIANG

Nghề Truyền Thống
340 người theo dõi
886 Lượt xem video·15 thg 3, 2025
Comments are disabled for this video.
Kính chào quý khán giả đến với chương trình Điểm Hẹn Hải Dương
Ngày hôm nay Vân Thư rất vui khi được là người đồng hành cùng chương trình
Điểm đến mà mình muốn giới thiệu đến du khách đó là quê hương yêu dấu của mình
Một làng nghề truyền thống văn hóa, một làng nghề lưu giữ nét truyền thống văn hóa của dân tộc
Hãy cùng mình khám phá điểm đến ngày hôm nay nhé
Cách trung tâm thành phố Hải Dương khoảng hơn 10 km về phía tây nam
Làng Cậy thuộc xã Long Xuyên huyện Bình Giang
Cậy là tên gọi nôm của làng Cẹ Gián
Làng Cậy bên bờ hữu ngãn sông Kẻ Sạt, cạnh làng Hương Gián sau đổi là làng Nam Gián
Cả hai làng này cùng dựng lò gốm, kỹ thuật làm gốm của hai làng giống nhau
Vì nằm sát bến đỏ Cậy nên người dân quanh vùng gọi vùng gốm nơi này là gốm Cậy
Nghề gốm xứa ở làng Cậy ra đời cách đây khoảng 500 năm
Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, làng nghề cũng có nhiều thời điểm khó khăn
Với nỗ lực của các nghệ nhân trong làng, nghề gốm Cậy truyền thống vẫn được duy trì
Hiện nay làng nghề gốm Cậy có hơn chục hộ gia đình làm nghề
Xong chỉ còn gia đình nghệ nhân Vũ Xuân Năm cùng hai người con trai của ông Năm
Là Vũ Xuân Tuấn và Vũ Xuân Hùng vẫn duy trì làm gốm cổ
Chào anh Hùng ạ
Mình đang làm cái tác phẩm Chân đẹp thời mạc
Chân đẹp thời mạc cũng trải qua rất nhiều năm mà mình đã phục chứa lại
Chân đẹp thời mạc
Cái tác phẩm này chúng ta khi mà làm hoàn toàn là củng công hết
Và bàn tay vuốt lên tạo dáng và tiện để tạo thành những cái khối
Khi mà làm một tập sản phẩm này mà
Thì ta làm một tập sản phẩm này được tạo ra một sản phẩm hoạt thiện
Đầu tiên là chúng ta chọn những nguyên liệu
Đó là khi mà tạo ra sản phẩm hoạt thiện này
Khi mà cái tiện sơ qua này
Và một giai đoạn nữa là chúng ta đắp hoa hoa tiết trên cái bình của cái chân đẹp này
Khi đắp hoa hoa tiết xong
Xong giai đoạn hoa hoa tiết
Khi mà khô hàng rồi
Thì chúng ta vẽ lên một lớp men
Rồi men gọi là men khô ban với đại thanh
Để tạo những cái điểm nhấn
Tráng men thì cái men đặc thủ của Vũng Vậy
Là cái men do chấu các cụ hồi xưa
Để thủ lên một cái men nó trong và mịn
Khi mà tráng xong men
Thì giai đoạn thứ hai
Giai đoạn tiếp theo là ta bắt đầu cho vào lò
Khi làm một sản phẩm gốm
Các nghệ nhân làng gốm cậy
Luôn truyền tay nhau câu nhất liệu nhì nung
Đây cũng là hai câu quan trọng nhất
Trong quy trình hoàn thành một sản phẩm gốm cậy
Nguyên liệu đất xét làm gốm cậy trước đây
Được lấy ở hai bờ sông của làng
Loại đất xét này rất mịn
Tạo ra sản phẩm gốm ống chuốt
Về sau nguồn đất xét ở quê Cạn Kiệt
Thợ gốm làng cậy phải dùng đất xét cao lanh
Khai thác tận Đông Triều Quảng Ninh
Ngày nay men gốm cậy
Vẫn phải dùng đất xét cao lanh ở Đông Triều
Nghiền lẫn vào cho chấu, cho củi lọc kỹ
Ngoài kỹ thuật đắp nổi
Men gốm cậy mới là thứ tạo nên sự khác biệt
Của dòng gốm này
Men được làm từ xét cao lanh
Vôi, cho chấu, cho củi
Lọc kỹ trộn đều với nhau
Do được đốt bằng củi
Lại sử dụng men tự nhiên
Nên nước men gốm cậy sâu hơn
Thấu men hơn so với các sản phẩm khác
Màu sắc chủ đạo của gốm cậy
Là lam nhạt
Ngoài ra bằng kỹ thuật pha chế đặc biệt
Và khả năng điều chỉnh ngọn lửa
Người lang cậy còn tạo ra được nhiều màu sắc đặc trưng khác
Như đỏ hồng, nâu đất v.v
Quý vị thân mến, mỗi làng ngày gốm
Đều có những sản phẩm đặc trưng
Trên tay Vân Thư đang cầm là sản phẩm bình vôi
Anh ơi, chiếc bình vôi này được làm như thế nào ạ?
Em ơi, chiếc bình vôi này là cái đặc trưng
Về gốm sứ cậy
Hồi xưa là chuyên làm bình vôi
Trong các cụ ăn trầu
Thì khi mà bình vôi này
Chảy qua 2 giai đoạn
Thứ nhất là chúng ta vượt lên tạo hình
Và cho thợ thủ công đắp theo hình quang
Đắp thủ quang làm thủ công hết
Anh ơi, vậy lớp men của gốm cậy
Thì có gì khác so với những loại gốm khác ạ?
Lớp men của gốm cậy
Các loại gốm khác là đặc trưng
Của gốm cậy là dùng men do chấu
Của các cụ hồi xưa tạo lên một lớp men
Các cụ truyền lại
Để anh phục vụ chế, phục vụ truyền lại
Hiện nay làng cậy chỉ còn hơn 10 hộ
Duy trì kinh doanh nghề gốm, sành xứ
Sản phẩm chủ yếu vẫn là chén bát
Quy mô sản xuất nhỏ lè và may mốn
Sản phẩm gốm cậy cũng rất đa dạng
Gồm bát đĩa, ấm chén, bình hoa
Đặc biệt là loại gạch lớn
Được nông rất khéo
Mặc dù Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương
Đã có quyết định công nhận làng gốm cậy
Là làng nghề truyền thống
Đây là điều kiện thuận lợi cho gốm, sứ, làng, cậy
Để đạt được điều này
Không chỉ có sự nỗ lực của người dân
Mà cần sự vào cuộc cũng như hỗ trợ của các cơ quan chức năng
Nhằm đưa gốm, sứ, làng, cậy
Trở lại thời Hoàng Kim
Từng vang danh trong lịch sử
Thưa quý vị
Khi về với khách không chỉ được tham quan
Tìm hiểu về làng nghề cổ nơi đây
Mà còn được trải nghiệm làm người thợ gốm như thế này
Nghề gốm đòi hỏi sự kiên trì
Bền bị và sáng tạo
Nên cần người thực sự tâm huyết
Đàm mê mới có thể theo và làm nghề
Bên chiếc bàn xoay
Người nghệ nhân khéo léo sử dụng đôi bàn tay
Chút từng chi tiết sản phẩm
Rất tỉ mị chính xác
Gốm chút bàn tay
Các họa tiết đắt nổi cũng do đôi bàn tay làm ra
Nên mỗi sản phẩm lại mang hồn cốt khác nhau
Cái đó người ta gọi là
Thổi hồn và gốm
Chỉ có gốm
Làm bằng phương pháp thủ công
Mới có đặc trưng này
Ngày hôm nay Vân Thư rất vui và tự hào
Khi được là người đồng hành cùng chương trình Điểm Hẹn Hải Dương
Kính mời du khách về với gốm cậy
Xa Long Xuyên để thử ngoại
Một không gian, một làng nghề truyền thống
Trù phú của Đông Bằng Bất Bộ
Và trải nghiệm làm người thạo gốm
Chương trình Điểm Hẹn Hải Dương với chủ đề
Gốm cậy, tiêu điểm làng nghề cổ ở Bình Giang
Cũng xin phép khép lại tại đây
Kính chào tạm biệt và hẹn gặp lại
