Vật lý lớp 11 - Kết nối tri thức - Bài 17: Khái niệm điện trường - Thầy Nguyễn Chí Sơn Website: http://thaynguyenchison.vn/ Facebook: / nguyenchhison
Tóm tắt nội dung bài học: Điện trường là dạng vật chất (môi trường) tồn tại quanh điện tích và truyền tương tác giữa các điện tích. Tính chất cơ bản của điện trường là tác dụng lực điện lên các điện tích khác đặt trong nó. Cường độ điện trường là đại lượng đặc trưng cho độ mạnh, yếu của điện trường. Cường độ điện trường tại một điểm được đo bằng tỉ số giữa lực tác dụng lên một điện tích dương đặt tại điểm đó và độ lớn của điện tích đó Nguyên lí chồng chất điện trường: Các điện trường E1, E2, … đồng thời tác dụng lên một điểm thì điện trường tổng hợp E tại điểm đó được xác định bằng công thức: E = E1 + E2 + ... En Điện phổ là hình ảnh các “đường hạt bột” được tạo ra xung quanh điện tích. Điện phổ cho ta một hình ảnh trực quan về điện trường. Đường sức điện là những đường mô tả điện trường, được vẽ trong điện trường sao cho tiếp tuyến tại bất kì điểm nào trên đường cũng trùng với phương của vectơ cường độ điện trường tại điểm đó
Nội dung của video bao gồm: 00:00 - (1) Khái niệm điện trường 02:20 - (2) Cường độ điện trường 20:53 - (3) Điện phổ
Chào các em, hôm nay sẽ hướng dẫn các em bài 17
Khái niệm điện trường
Đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu xem coi điện trường là gì
Điện trường là một dạng vật chất hay còn gọi là môi trường
Tồn tại xung quanh điện tích và truyền tương tác giữa các điện tích
Tính chất cơ bản của điện trường là tác dụng lực điện lên các điện tích khác đặt trong nó
Lấy ví dụ, ở đây thầy có một hạt điện tích dương
Thì xung quanh hạt điện tích dương này sẽ có một môi trường đặc biệt
Và chúng ta không thấy được bằng mắt thường
Và nếu như thầy đặt một cái điện tích khác vào trong môi trường này
Thì sẽ có lực điện tác dụng lên điện tích đó
Nó có thể là lực hút hoặc lực đẩy
Tùy theo là điện tích âm hay là điện tích dương
Và cái môi trường đặc biệt đó được gọi là điện trường
Câu số 1
Câu số 2
Đặt điện tích quy nhỏ cách điện tích quy lớn một khoảng R
Câu 2
Có phải không khí đã truyền tương tác từ điện tích quy lớn tới điện tích quy nhỏ hay không?
Thế bây giờ thay vì chúng ta đặt hai điện tích này trong không khí
Thì chúng ta sẽ di chuyển hai điện tích đó vào trong một cái môi trường gọi là chân không
Tức là không có không khí
Thì rõ ràng là vẫn có lực tương tác giữa hai điện tích
Vậy thì lúc này cho thấy rằng không khí
Nó không phải là cái nguyên nhân truyền tương tác điện
Từ điện tích quy lớn sang điện tích quy nhỏ
Vậy nên ở đây câu A chúng ta trả lời là không
Tiếp theo câu B
Vùng không gian bao quanh một nam châm có tự trường
Tương tự như vậy
Vùng không gian bao quanh một điện tích sẽ có điện trường
Ta có thể phát hiện sự tồn tại của điện trường bằng cách nào?
Thì chúng ta biết rằng là tính chất cơ bản của điện trường
Là tác dụng lực lên các điện tích khác đặt trong nó
Vậy bây giờ để kiểm tra xem coi một cái vùng không gian nào đó
Có điện trường hay không
Chúng ta chỉ việc đặt một cái điện tích vào trong cái vùng không gian đó
Thì nếu như có lực điện tác dụng lên điện tích
Thì vùng không gian đó có điện trường
Còn nếu như không có lực điện tác dụng lên điện tích
Thì vùng không gian đó là không có điện trường
Tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu về cường độ điện trường
Thì điện trường có trường hợp là nó mạnh và có trường hợp là nó yếu
Vậy để đặc trưng cho độ mạnh yếu của điện trường
Chúng ta có một khái niệm là cường độ điện trường
Vậy, cường độ điện trường là đại lượng đặc trưng cho độ mạnh yếu của điện trường
Cường độ điện trường tại một điểm được đo bằng tỷ số
Giữa lực tác dụng lên một điện tích dương đặt tại điểm đó
Và ảnh độ lớn của điện tích đó
Lấy ví dụ, ở đây thầy có một điện tích dương ký hiệu là quy lớn
Thì xung quanh điện tích dương quy lớn này sẽ có điện trường
Và thầy đặt một điện tích quy nhỏ, cũng là điện tích dương luôn
Vào trong điện trường đó, tại vị trí này
Thì do hai điện tích này cùng dấu với nhau
Cho nên quy lớn sẽ tác dụng lên quy nhỏ một lực đẩy tướng ra, như các em thấy
Vậy lúc này tại cái vị trí mà quy nhỏ đang đứng
Thầy có thể tính cường độ điện trường tại vị trí này
Theo công thức là E bằng F chiều quy
Trong đó E là cường độ điện trường, đơn vị là vô trên mét
F là lực điện, đơn vị là Newton
Nó có thể là lực hút hoặc lực đẩy
Tùy theo hai điện tích cùng dấu hay trái dấu
Còn quy là điện tích thử, ở quy nhỏ đây nè
Đơn vị là Coulomb
Và nếu như cái điện tích quy lớn này là điện tích dương
Thì E sẽ cùng hướng với lực điện F
Tức là cường độ điện trường E sẽ hướng ra
Còn nếu như quy lớn này là điện tích âm
Thì nó sẽ tác dụng lực hút là hướng vô
Thì lúc này cường độ điện trường E cũng sẽ hướng vô
Tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu về cường độ điện trường của một điện tích điểm
Bây giờ thầy đặt hai điện tích là quy lớn và quy nhỏ
Ở trong chân không hoặc là không khí cũng được
Thì lúc này chúng ta sẽ có lực tương tác giữa hai điện tích
Có thể là lực hút hay lực đẩy tùy
Ở đây thầy vẽ hai đứt dương cho nên chúng sẽ tác dụng lực đẩy
Thì công thức tính lực tương tác là F bằng K
Nhưng chỉ được đổi quy lớn nhân quy nhỏ cherubin
Hoặc là bằng 1 phần 4P epsilon zero
Nhưng chỉ được đổi quy lớn nhân quy nhỏ cherubin
Thì công thức này chúng ta đã được học ở bài trước rồi
Xong rồi chúng ta thế lực F này
Vào trong công thức tính cường độ điện trường
Mà hồi nãy chúng ta mới học
Thì E bằng F chia quy
Giả sử thầy thế công thức đầu tiên này vào trong đây
Thì quy nhỏ chia quy nhỏ mất
Thì nó sẽ còn K nhân chỉ được đổi quy lớn cherubin
Hoặc thầy lấy công thức phía sau này thế vô
Thì quy nhỏ chia quy nhỏ cũng mất
Thì lúc này thầy sẽ có là chỉ đổi quy lớn
Chia cho 4P epsilon zero nhân cherubin
Và 2 công thức này
Chính là công thức tính cường độ điện trường
Của 1 điện tích điểm
Tại 1 cái vị trí nào đó
Ví dụ R là khoảng cách từ cái điện tích Q
Tới 1 cái vị trí mà chúng ta đang xét
Tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu về nguyên lý trồng chất điện trường
Thì các điện trường M1, M2, M3, M4 v.v
Đồng thời cùng tác dụng lên 1 điểm
Thì điện trường tổng hợp E
Tại cái điểm đó sẽ được xác định theo công thức
E tổng hợp bằng E1, E2, E3, E4
Cộng cho tới khi nào hết thì thôi
Lấy ví dụ
Ở đây 2 vị trí A và B
Thầy có 2 điện tích dương là Q1 và Q2
Thì Q1 là điện tích dương
Thì nó sẽ tác dụng lên cái vị trí M
1 cái cường độ điện trường E1 hướng ra
Q2 cũng là điện tích dương
Thì cũng sẽ tác dụng lên vị trí M
Cường độ điện trường E2 cũng hướng ra
Vậy lúc này cường độ điện trường tổng hợp
Theo quy tắc cọng vector
Thì sẽ có hướng như thế này
Và sẽ được tính là E bằng E1 cộng E2
Câu số 3
Xét điện trường và điện tích Q
Bằng 6 x 10 mũ trường 14
Sử dụng đoạn thẳng dài 1 cm
Để biểu diễn cho độ lớn vector
Cường độ điện trường E
Bằng 10 mũ trường 10 trên 6 Bε0
Hãy tính và vẽ vector
Cường độ điện trường tại một điểm cách quy
Một khoảng 2 cm và 3 cm
Giờ đầu tiên đọc đề chúng ta thấy
Đề by John đoạn thẳng 1 cm
Thì tướng cường độ điện trường là nhiêu đây
Hoặc chúng ta biết dạng phân số như thế này
Thì chúng ta thấy nếu để như vậy
Chúng ta rất khó để chúng ta tính toán
Vậy nên thầy sẽ thế ε0
Là 8.85 x 10 mũ trường 12
Cái này chúng ta được học ở bài trước rồi
Rồi sau đó thầy bỏ máy nguyên cụm này
Sẽ ra là 0.6
Có nghĩa là cái đoạn thẳng dài 1 cm
Chúng ta vẽ trên tập
Thì sẽ tương ứng E
Là bằng 0.6 mũ trường
Giờ quay trở lại bài
Thì đề by yêu cầu tính
Và vẽ vector Cường độ điện trường
Tại một điểm cách quy
2 cm và 3 cm
Thì đầu tiên để tính trước
Thì chúng ta có 2 công thức tính Cường độ điện trường
Thì em dùng công thức nào cũng được
Thì ở đây thầy sẽ sử dụng là công thức thứ nhất
Cho nó ngắn gọn
Thì thầy sẽ tính Cường độ điện trường
Tại cái điểm cách quy
2 cm
Theo công thức là E
Bằng K chỉ tương đối quy chi E rồi bình
K là 9 x 10 mũ trường 9
Quy đề by cho là 6 x 10 mũ trường 14
R là khoảng cách là 2 cm
Đổi qua mét là 0.02
Bấm máy
Sẽ ra 1.35
Xong rồi chúng ta sẽ xem coi
Là trên tờ giấy
Chúng ta vẽ cái đoạn
Bao nhiêu cm
Thì sẽ tương ứng với 1.35
Thì đề by cho 1 cm
Trên tờ giấy tương ứng là 0.6
Vậy 1.35
Tương ứng bao nhiêu
Chúng ta lấy 1.35 chia 0.6
Bấm máy
Sẽ ra là 2.25 cm
Tiếp theo về cách vẽ hình
Thì chúng ta sẽ vẽ như sau
Ở đây chúng ta sẽ vẽ 1 cái điện tức quy
Chấm 1 cái ghi dấu cộng
Rồi đặt cây thước
Chúng ta đo cái khoảng cách
Là 2.25 cm
Chúng ta chấm 1 cái
Rồi vẽ vector cường độ điện trường E2
Là hướng ra
Tại vì ở đây là điện tức dương
Tương tự như vậy
Tại điểm cách quy 3 cm
Thì đầu tiên chúng ta cũng tính
Cường độ điện trường E3
Thì lúc này chúng ta chỉ thay R
Là 3 cm
Đổi qua mét là 0.03
Xong rồi bấm máy nó sẽ ra là
0.6 vnm
Thì ở trên tờ giấy
Cái đoạn thẳng 1 cm tư ứng là 0.6
Thì nó cũng bằng với
Cường độ điện trường mà chúng ta mới tính được
Vậy đối với
Trường hợp 3 cm
Thì chúng ta sẽ đặt cây thước chúng ta đo
Cái khoảng cách này là 1 cm thôi
Rồi chúng ta chấm 1 cái
Vẽ vector E3
Là hướng ra
Thì đó là đáp láng câu số 3
Câu số 4
Một điện tích điểm quy
Bằng 6 x 10 mũi trường 13
Đặt trong chân 0
Xác định phương, chiều, độ lớn
Của cường độ điện trường
Do điện tích điểm quy
Gây ra tại những điểm cách nó một khoảng
1 cm, 2 cm và 3 cm
Ở đây thì có hình ảnh minh họa như sau
Đây là điện tích quy
Thì để bài cho đây là điện tích dương
Nên phải ghi dấu cộng
Thì ban đầu thì sẽ gọi M1
Là vị trí cách quy
Một khoảng 1 cm
Thì lúc này do quy
Là điện tích dương
Cho nên cường độ điện trường E1
Sẽ là hướng ra
Vậy, cường độ điện trường sẽ có phương
Chùng với đoạn thẳng quy M1
Tức là đoạn thẳng nằm ngang như thế này
Chiều là hướng ra
Tức là hướng từ quy
Đến M1 là hướng ra như thế này
Về độ lớn
Thì chúng ta xác định theo công thức
M1 bằng K chỉ được nối quy
Trên R bình
K là 9 x 10 mũ 9
Quy là 6 x 10 mũ trường 13
R là khoảng cách là 1 cm
Đổi qua mét là 0.01
Rồi bấm máy
Sẽ ra 54 vô trên mét
Tương tự như vậy
Thầy cũng gọi M2
Là điểm cách quy
Một đoạn 2 cm
Thì lúc này vector cường độ điện trường E2
Cũng hướng ra như thế này
Thì vector E2
Sẽ có phương chùng với đoạn thẳng
Quy M2 tức là đoạn nằm ngang
Chiều hướng ra
Tức là hướng từ quy đến M2
Còn độ lớn
Thì cũng được xác định theo công thức
Và R lúc này nó sẽ là 2 cm
Đổi qua mét là 0.02
Bấm máy sẽ ra 13.5
Vô trên mét
Tương tự như vậy
Thầy cũng gọi M3
Là vị trí cách quy một đoạn 3 cm
Thì lúc này cường độ điện trường E3
Cũng hướng ra như thế này
Và E3 sẽ có phương
Chùng với đoạn thẳng
Quy M3 tức là đoạn nằm ngang
Chiều hướng ra
Tức là hướng từ quy đến M3
Và độ lớn
Thì cũng xác định theo công thức
Lúc này R đổi qua 3 cm
Là 0.03
Bấm máy sẽ ra 6 vô trên mét
Tiếp theo cô B
Nhận xét về cường độ điện trường
Tại những điểm ở gần điện tích quy
Và tại những điểm ở xa điện tích quy
Thì thấy thầy có ghi lại
Đầu tiên là ở gần
Thì E1 là 54 vô trên mét
Rồi xa hơn một xíu
Thì E2 là 13.5
Tức là giảm xuống
Rồi xa hơn nữa thì E3 là 6 vô trên mét
Tức là càng ra xa
Thì cường độ điện trường càng giảm
Vậy đây chúng ta trả lời
Cường độ điện trường
Tại những điểm gần điện tích quy
Có giá trị lớn
Cường độ điện trường
Tại những điểm xa điện tích quy
Thì có giá trị nhỏ hơn
Cô C, từ các nhận xét trên
Em hãy mô tả cường độ điện trường
Do một điện tích điểm dương
Quy đặt trong chân không
Gây ra tại một điểm cách nó
Một khoảng R vẻ hình bình hoạt
Ở đây chúng ta có quy là điện tích dương nè
Thì chấm điểm M
Là cách quy một cái khoảng R
Thì quy là điện tích dương
Vậy nên E sẽ hướng ra
Và lúc này E
Thì sẽ có phương
Trùng với đường nối của điện tích
Với điểm mà đang xét
Tức là cái đoạn quy M đây đó
Chiều là hướng ra xa điện tích
Tại vì đây điện tích dương
Thì E sẽ hướng ra xa
Về độ lớn thì càng xa điện tích quy
Thì độ lớn sẽ càng giảm
Câu 5
Đặt điện tích điểm quy 1
Bằng 6 x 10-8 tại điểm A
Và điện tích điểm quy 2
Bằng 2 x 10-8 tại điểm B
Cách A một khoảng bằng 3 cm
Hãy xác định những điểm
Mà ở đó cường độ điện trường
Tại đó bằng 0
Ở đây thầy có hình hình bình hoạt như sau
Tại điểm A chúng ta có quy 1
Là điện tích dương
Điểm B chúng ta có quy 2 là điện tích âm
Thì lúc này thầy gọi M
Là vị trí mà cường độ
Điện trường tại đó bằng 0
Thì lúc này có 2 trường hợp
Chúng ta đặt M
Chúng ta đặt ở bên trong
Đoạn AB
Hoặc là đặt ở bên ngoài
Đoạn AB
Giả sử thầy đặt ở bên trong
Đoạn AB thì chúng ta cùng quan sát
Quy 1 là điện tích dương
Thì E1 sẽ hướng ra
Hướng qua bên phải
Quy 2 là điện tích âm
Thì E2 sẽ hướng vô
Hướng qua bên phải
Vậy lúc này chúng ta thấy là E1 và E2
Cùng chiều với nhau
Thì không thể nào
Cường độ điện trường tại M bằng 0 được
Tại vì muốn cường độ điện trường tại M
Bằng 0 thì E1 và E2
Phải ngược chiều với nhau
Và có cùng độ lớn
Vậy nên bắt buộc là điểm M
Phải nằm ở bên ngoài đoạn AB
Và khi nằm ở bên ngoài
Thì cũng có 2 trường hợp nhỏ hơn
Nằm ở bên ngoài
Nhưng mà ở bên phải này
Hay là ở bên trái này
Thì giả sử
Đặt ở bên phải đi
Thì lúc này chúng ta thấy Q1 là điện tích dương
E1 hướng ra
Q2 là điện tích âm
E2 hướng vô
Vậy thì rõ ràng là E1 và E2 ngược chiều với nhau
Vậy khi chúng ta đặt M
Ở bên ngoài
Thì mới có thể xảy ra trường hợp là cường độ điện trường
Bằng 0
Vậy đây chúng ta trả lời như sau
Để cường độ điện trường tại M bằng 0
Thì E1 và E2 phải cùng phương
Ngược chiều và cùng độ lớn
Vì vậy điểm M
Phải nằm ngoài khoảng AB
Thì lúc này E1 và E2 cùng độ lớn
Cho nên E1 sẽ bằng E2
Thì có bức tính E1 là
K chỉ được nối Q1 chi R bình
R lúc này là từ
Q1 tới M
Tức là đoạn AM
Ở đây thì ghi AM
E2 là K chỉ được nối Q2 chi R bình
Q2
Là từ điểm B tới M
Vậy nên ở đây thầy sẽ ghi là
BM mình
Lúc này K và K chia nhau mất
Q1 và Q2 chúng ta thể vô
Thì Q2 ở đây có dấu trừ
Nhưng mà ở đây chúng ta lấy trị tực đối
Thế nên thầy bỏ dấu trừ luôn
Và lúc này chúng ta quan sát
10 mũi trừ 8 giống nhau rồi để đó
6 lớn hơn 2
Vậy 6 x 10 mũi trừ 8
Sẽ lớn hơn 2 x 10 mũi trừ 8
Vậy để cho 2
Phân số này bằng nhau
Tử số đã lớn hơn rồi
Thì bắt buộc mẫu số cũng phải lớn hơn
Tức là AM
Phải lớn hơn BM
Và để AM lớn hơn BM
Thì điểm M phải nằm
Ở bên phải gần Q2 hơn
Thì khi nó nằm ở đây
Chúng thấy AM là nguyên đoạn bự đây nè
Còn BM là đoạn nhỏ này thôi
Là phù hợp với
Cái mà chúng ta mới lập luận
Vậy
Điểm M sẽ ở gần Q2 hơn
Và khi AM nằm ở bên này
Chúng ta sẽ thấy
Nguyên cái đoạn bự là AM nè
Trừ cái đoạn nhỏ là BM
Sẽ ra cái đoạn ở giữa đây
Tức là AM trừ BM
Sẽ bằng 3cm
Đổi qua mét là 0.03
Xong rồi lúc này
Thầy lấy AM thì thế lên đây
6 x 10 mũi trừ 8 thầy viết lại
AM chúng ta chuyển qua
Thì AM sẽ bằng
0.03 cộng BM
Vậy thay vì dưới này thầy ghi AM
Thầy sẽ ghi là
0.03 cộng BM
Rồi bên này thầy viết lại
Xong rồi thầy bấm máy shift zone
Sẽ tính được BM là
0.041
Rồi lấy BM thế ngược lại lên đây
Bấm máy sẽ tính được
AM là 0.071
Câu số 6
Cho tâm giáp ABC vuông tại A
Có AB bằng 3cm
AC bằng 4cm
Tại điểm B ta đặt điện tích
Q1 bằng 4.5 x 10 mũi trừ 8
Tại điểm C ta đặt điện tích
Q2 bằng 2 x 10 mũi trừ 8
Câu A
Tính độ lớn của cường độ điện trường
Do mọi điện tích trên
Gây ra tại A
Ở đây có hình ảnh minh hoại như sau
Chúng ta sẽ có tâm giáp A, B, C
Vuông tại A
Tại B chúng ta đặt điện tích
Q1, tại C chúng ta đặt điện tích
Q2
Thì Q1 là điện tích vương
Vậy nên E1 là hướng ra
Q2 là điện tích vương
Thì E2 cũng hướng ra
Và đề bài cho
AB là 3cm
AC là 4cm
Ở câu A, đề bài yêu cầu
Tính E1 bằng bao nhiêu, E2 bằng bao nhiêu
Thì lúc này chúng ta chỉ biết
Ráp công thức vô và tính thôi
E1 sẽ bằng K, chỉ được nối
Q1 trên rồi một bình
K là 9 x 10 mũi 9
Q1 đề bài cho
4.5 x 10 mũi 8
R tức là đoạn AB đây nè
Là 3cm
Đổi qua mét là 0.03
Bấm máy ra 450.000
E2 thì bằng K chỉ được nối
Q2 trên R2 bình
K vẫn là 9 x 10 mũi 9
Q2 là 2 x 10 mũi 8
Thế vô, R2 lúc này là cái đoạn
AC là 4cm
Đổi qua mét là 0.04
Bấm máy ra 112.500
Còn B
tính cường độ điện trường tổng hợp
tại A
Thế ở đây chúng ta thấy E1 và E2 vươn góc với nhau
Vậy theo nguy tắc cọng vector
chúng ta sẽ có cường độ điện trường tổng hợp
là vector E, nó sẽ hướng như thế này
Và quan sát ở đây chúng ta thấy
E là cạnh huyền
của tam giác vuông đây
Mà theo định lý Pythagore
Cạnh huyền sẽ bằng K
Cạnh này bình, cộng cạnh này bình
Tức là E sẽ bằng K
Thế E1 là 450.000
E2 là 112.500
Bấm máy
sẽ ra 463.849
Bỏ qua trọng lực
tính lực điện của trái đất tác dụng đến hạt bụi mịn
và từ đó giải thích lý do hạt bụi loại này
thường lơ lửng trong không khí
Thế đây đề bài yêu cầu tính
lực điện
mà trái đất tác dụng lên hạt bụi
Thì chúng ta có công thức tính cường độ điện trường
là E bằng F chứ huy
Vậy suy ra lực điện F
sẽ bằng Q x E
Vậy đây chúng ta có
F bằng Q x E
Q là điện tích đề bài cho
là 1.6 x 10 của trường 19
E là cường độ điện trường
của trái đất là 120
Thế số vô bấm máy
sẽ ra là 1.92 x 10 của trường 17
Thì thực tế
người ta đã chứng minh được rằng
ngay sát cái bề mặt trái đất
sẽ luôn luôn có một cái điện trường
phương thẳng đứng, hướng từ trên xuống dưới
Mà cái hạt bụi này
có điện tích Q là lớn hơn 0
điện tích dương ấy
Vậy nên lực điện mà trái đất tác dụng lên hạt bụi
cũng hướng xuống dưới luôn
Vì vậy khi mà có gió
thổi cho hạt bụi bay lên
thì trái đất sẽ tác dụng lực điện
kéo hạt bụi xuống
khiến cho hạt bụi nó không có bay lung cao được
mà nó cứ lên lửng lên lửng
ở trong không khí
Tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu về điện phổ
Ở đây thầy sẽ lấy một cái đĩa
Thầy đặt trong cái đĩa này
đổ một ít dầu
rồi rắc một số cái hạt cắt điện mịn
rồi sau đó thầy cho 2 điện tích
ở 2 bên
Thầy lắc nhẹ sẽ thấy các hạt bụi này
được xếp theo những cái đường như thế này
thì hình ảnh những cái đường như vậy
được gọi là điện phổ
Vậy
điện phổ là hình ảnh
các đường hạt bột
được tạo ra xung quanh điện tích
và điện phổ sẽ cho ta
một hình ảnh trực quan
về điện trường
Đây là hình ảnh của một số điện phổ
Đầu tiên chúng ta có điện phổ
của một điện tích
Cái chấm đen ở giữa này là một hạt điện tích
Chúng ta thấy điện phổ là những cái đường
đen đen đây này, những cái đường thẳng
các em thấy ở đây
Còn bên này là điện phổ của 2 điện tích
cùng dấu với nhau
2 điện tích đây này
cùng dấu với nhau
chúng ta thấy là những cái đường cong lên, cong lên
bên này cong xuống
bên đây cũng cong, đây cũng cong
đó
Còn ở đây là điện phổ của 2 điện tích
trái dấu
2 điện tích này trái dấu
chúng ta thấy đường cong nó đi từ bên này qua bên kia
đó các em thấy
đường cong
và từ điện phổ này
những cái đường thẳng hoặc đường cong vừa rồi
chúng ta có thể vẽ như sau
ở đây là một cái điện tích
một cái chấm đen hồi nãy chúng ta thấy
thì xung quanh sẽ có những cái đường thẳng như thế này
và đây là điện tích dương
cho nên chúng ta sẽ vẽ mũi tên hướng ra
tương tự như vậy 2 điện tích cùng dấu
chúng ta sẽ thấy nó là những cái đường cong
như các em thấy hồi nãy đó, điện phổ đó
và đây cũng là 2 điện tích dương
thì mũi tên cũng sẽ hướng ra
còn đây là 2 điện tích trái dấu này
một dương một âm
đó là đường cong, nối từ điện tích này
sang điện tích kia
và điện tích dương thì mũi tên hướng ra
điện tích âm thì mũi tên hướng vô
thì những cái đường mà chúng ta mới vẽ
được gọi là đường sức điện
vậy
đường sức điện là những đường
mô tả điện trường
được vẽ trong điện trường sao cho
tiếp tuyến tại bất kỳ điểm nào trên điện trường
cũng chùng với phương của vector
cường độ điện trường tại điểm đó
câu số 8
em hãy quan sát hình 17.6
và đưa ra nhận xét về đặc điểm của điện phổ
A, ở những vùng có điện trường
mạnh hơn, tức là ở gần điện tích
B, ở những vùng có điện trường
yếu hơn, tức là ở xa điện tích
thì chúng ta thấy ở gần điện tích này
những cái đường nhỏ nhỏ đây này
nó rất là dày đặc, rất là nhiều
còn ở xa điện tích
thì nó sẽ thưa thớt dần
nó mỏng dần
hoặc em thấy ở đây, ở gần điện tích
thì những cái đường
chúng ta thấy rất là dày
còn càng ra xa chúng ta thấy nó càng ngày càng mỏng
càng mỏng mỏng dần
vậy câu A chúng ta trả lời
điện phổ sẽ có mực độ đường sức
dày hơn khi ở gần điện tích
còn câu B
điện phổ có mực độ đường sức
thưa hơn khi ở xa điện tích
câu C
ở điện trường xung quanh một điện tích
và điện trường xung quanh nhiều điện tích
thì ở xung quanh một hạt điện tích
chúng ta thấy
nó là những cái đường thẳng
những cái đường thẳng
còn ở xung quanh nhiều điện tích
nó là những cái đường cong, có thể cong như thế này
hoặc là cong như thế này
thì cong như thế nào cũng là cong thôi
vậy đây chúng ta trả lời
điện phổ xung quanh một điện tích
là các đường sức
dạng đường thẳng
còn điện phổ xung quanh nhiều điện tích
có các đường sức là dạng đường cong
câu 9
quan sát hình 17.7
và các nhận xét trên
em hãy vẽ các đường sức điện của một điện tích âm
các đường sức điện của điện trường
xung quanh hai điện tích âm
Q1 bằng Q2 bé hơn không
và đặt gần nhau
thì đầu tiên là bài yêu cầu vẽ đường sức điện của
một điện tích âm
vậy thì hãy vẽ một cái điện tích âm nằm ở giữa nè
thì nếu như một điện tích đứng yên
một mình nó
thì chúng ta biết đường sức là những cái đường thẳng
thì chúng ta vẽ những cái đường thẳng
ở xung quanh
chỉ khác là mũi tên lúc này nó sẽ là hướng vô
tại vì điện tích âm thì mũi tên hướng vô
còn đối với hai điện tích
cùng dấu và đều bé hơn không
là điện tích âm
thì cũng tương tự như hai điện tích cùng dấu
các em thấy ở đây
chúng ta sẽ vẽ những cái đường cong giống vậy
đường cong, cong, cong ra
chỉ khác ở chỗ là mũi tên lúc này
các em phải vẽ mũi tên hướng vô nha
tại vì đây là điện tích âm mà
thì mũi tên nó sẽ hướng vô
và đó là toàn bộ nội dung bài học ngày hôm nay
nếu như các em thấy video này hay và có ích
hãy bấm nút like và đăng ký kênh
để theo dõi thêm nhiều bài diễn khác nữa nha
chào các em và hẹn gặp lại