* ĐÍNH CHÍNH: Ở câu hỏi 3, ba nguyên tố Na, Mg, Al ở chu kì 3 chứ không phải chu kì 2. Xin lỗi các em vì sai sót của thầy * Hóa học lớp 10 - Kết nối tri thức - Bài 7: Xu hướng biến đổi thành phần và một số tính chất của hợp chất trong một chu kì - Thầy Nguyễn Chí Sơn * Website: http://thaynguyenchison.vn/ * Facebook: / nguyenchhison
* Tóm tắt nội dung bài học: - Oxide là hợp chất của hai nguyên tố, trong đó có một nguyên tố là oxygen. Hydroxide là hợp chất trong đó có nhóm OH - Hóa trị cao nhất của các nguyên tố nhóm A trong hợp chất với oxygen tăng từ I đến VII khi đi từ trái qua phải, do đó thành phần của các oxide và hydroxide có sự lặp lại theo chu kì - Oxide: Trong một chu kì, theo chiều tăng điện tích hạt nhân, tính acid của oxide cao nhất có xu hướng tăng dần, tính base của chúng có xu hướng giảm dần - Hydroxide: Trong một chu kì, theo chiều tăng điện tích hạt nhân, tính acid của các hydroxide có xu hướng tăng dần, tính base của chúng có xu hướng giảm dần
* Nội dung của video bao gồm: 00:00 - (1) Thành phần của các oxide và hydroxide 05:43 - (2) Tính chất của oxide và hydroxide
Chào các em, hôm nay thì sẽ hướng dẫn các em bài số 7
Xu hướng biến đổi thành phần và một số tính chất
của hợp chất trong một chùa kỳ
Đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu về thành phần của các
Oxide và Hydroxide
Thì Oxide và Hydroxide chúng ta đã được học
ở cấp 2 rồi, nhưng mà ở đây thì vẫn sẽ nhắc lại cho các em
Thì Oxide là hợp chất của 2 nguyên tố
Trong đó có 1 nguyên tố là Oxygen
Ví dụ Na2O, CaO,
SO3, hoặc là CO2
Thì Oxide người ta chia thành 2 nhóm
là Basic Oxide và Oxygenic Oxide
Thì tùy theo cái nguyên tố còn lại nó thuộc nhóm
kim loại hay phi kim, ví dụ
Na2O, thì Na nó là kim loại
Vì nên người ta xếp vào trong Basic Oxide
CaO, thì Ca nó là kim loại
Cho nên người ta xếp vào trong Basic Oxide
Hoặc là SO3, thì cái S này nó là
phi kim, vì nên người ta xếp vào nhóm Oxygenic Oxide
Hoặc là C, thì nó là phi kim
Vì nên người ta xếp vào nhóm Oxygenic Oxide
Còn về Hydroxide
Thì Hydroxide là hợp chất trong đó có nhóm OH
Ví dụ chúng ta thấy ở đây này, NaOH, CaOH
2 lần, hoặc là O2SOH
tất cả 2 lần, thì cái này các em thấy nó hơi lạ
Nhưng mà người ta thường hay viết dưới dạng là H2SO4
Hoặc ví dụ ở đây là OCOH
Tất cả 2 lần, thì người ta cũng hay viết dưới dạng là H2CO3
Thì chúng ta thấy ở đây có nhóm OH có nè, đó
Vậy nên những thằng này, người ta gọi nó là Hydroxide
Và cũng tương tự như vậy
Hydroxide cũng được chia thành 2 nhóm, thứ nhất là Base
Thứ hai là Acid
Thì tùy theo cái nguyên tố còn lại, nó là kim loại hay phi kim
Thì người ta cũng xếp vào 2 nhóm Base hoặc là Acid
Ví dụ ở đây, Na2O thì chúng ta xếp vào nhóm Basic Oxide
Vậy nên cái Hydroxide tương ứng với nó là NaOH
Thì người ta sẽ xếp vào nhóm Base
Hoặc ví dụ như là SO3, người ta xếp nó vào nhóm là Acidic Oxide
Vậy nên cái Hydroxide tương ứng với nó là H2SO4
Người ta sẽ xếp vào cái nhóm là Acid
Thì đó là về Oxide và Hydroxide
Thì đây là kiến thức cũ, thì chỉ nhắc lại thôi
Thì trong các nguyên tố, thì nó sẽ thuộc nhiều nhóm khác nhau
Và cái hóa trị cao nhất của các nguyên tố nhóm A
Trong một hợp chất với Oxygen
Nó sẽ tăng từ 1 tới 7 khi đi từ trái qua phải
Hiểu một cách đơn giản là nguyên tố thuộc nhóm nào
Thì nó sẽ có hóa trị tương ứng với nhóm đó
Ví dụ, Li nó thuộc nhóm 1A
Vậy nên nó có hóa trị 1
Hoặc là Mg nó thuộc nhóm 2A thì nó có hóa trị 2
Rồi Al thuộc nhóm 3A nó có hóa trị 3
Và cứ tăng dần lên như vậy, thuộc nhóm 7A thì nó sẽ có hóa trị 7
Và chính vì cái hóa trị cao nhất nó lặp lại như vậy
Sẽ khiến cả thành phần của các Oxide và Hydroxide
Nó sẽ có sự lặp lại thêm một chu kỳ
Lấy ví dụ, chúng ta nhìn ở đây nè
Ở chu kỳ 2, chúng ta có Li2O
BeO, B2O3, CO2, N2O5
Xong rồi hết một cái chu kỳ này nó quay trở lại chu kỳ 3
Chúng ta thấy nó có sự lặp lại như sau
Na2O, trên này chúng ta có gì?
Li2O xuống này chúng ta có Na2O
Chúng ta thấy rõ ràng thành phần của nó sẽ lặp lại
Có 2 thằng Li thì xuống này có 2 thằng Na
Hoặc ví dụ như ở đây
Trên này là N2O5, xuống dưới này chúng ta có B2O5
Chúng ta thấy rõ ràng thành phần của nó có sự lặp lại theo chu kỳ
Thì đó là về thành phần của Oxide và Hydroxide
Thì Hydroxide dưới này nó cũng tương tự như vậy
Ví dụ LiOH thì dưới này cũng có NaOH
Hoặc là ở đây chúng ta có H2CO3
Dưới này có H2SeO3
Nó có sự lặp lại về thành phần
Câu số 1, nguyên tố gallium thuộc nhóm 3A
Và nguyên tố selenium thuộc nhóm 6A của bản tùng hoàng
Biết công tức hóa học của Oxide, Hydroxide
Ứng với hóa trị cao nhất của 2 nguyên tố trên
Thì chúng ta sẽ xem cho cái bản tùng hoàng đó
Thì chúng ta sẽ biết được rằng gallium
Chính vì nó thuộc nhóm 3A
Cho nên nó sẽ có hóa trị 3
Và do nó thuộc nhóm 3A cho nên nó là nguyên tố kim loại
Và cái Hydroxide tương ứng với nó sẽ có dạng base
Và từ đó chúng ta sẽ biết như sau
Đầu tiên là về Oxide trước
Thì chúng ta biết thằng GA này hóa trị 3 rồi
Thằng O này là hóa trị 2
Hóa trị 3 thì chúng ta nhấn kéo xuống đây
Thể số này số 3
O này hóa trị 2 nhưng mà nhấn kéo qua đây
Thể số này số 2
Thì Oxide tương ứng với nó là GA2O3
Còn Hydroxide có nhóm OH trong đó
Và người ta biết cái dạng base
Tức là sẽ thấy rõ được cái cụm OH trong đó luôn
Thì nhóm OH này hóa trị 1
Nhấn kéo xuống đây thì GA1, số 1 không cần ghi
GA này nó hóa trị 3 thì nhấn kéo xuống đây
Nhóm OH thì tất cả 3 lần
Thì đó là cách biết của nguyên tố Gallium
Tiếp theo là về nguyên tố Selenium
Thì cái nguyên tố Selenium này là thuộc nhóm 6A
Vậy nên nó sẽ có hóa trị 6
Và nó là nguyên tố phi kim
Vậy nên Hydroxide của nó sẽ có dạng là Aces
Thì Oxide tương ứng với nó nè
SE hóa trị 6 nhấn kéo xuống dưới, thằng này số 6
Thằng OH này hóa trị 2 nhấn kéo xuống dưới thì thằng này số 2
Số 2, số 6 này chúng ta tối giảng chia 2 được
Thì nó sẽ còn là SEO3
Thì đây là về Oxide của nó
Còn về Hydroxide thì do cái thằng này là nguyên tố phi kim
Vậy nên Hydroxide nó sẽ có cái dạng là Aces
Là người ta sẽ viết là H2SEO4
Thì đó là đáp ảnh của số 1
Tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu về tính chất của Oxide và Hydroxide
Đầu tiên nói về Oxide trước
Thì trong một chu kỳ
Theo chiều tăng điện tích hạt nhân thì tính Aces của Oxide
Cao nhất có xu hướng tăng dần
Còn tính Base của chúng sẽ có xu hướng giảm dần
Hiểu một cách đơn giản là trong một chu kỳ từ trái qua phải
Tính Aces tăng, tính Base giảm
Ví dụ xem cái hàng ngang này
Chúng ta có các nhóm Oxide như là
Na2O, MgO, Al2O3, SeO2
BiO5, SO3, Cl2O7
Thì chúng ta biết là từ trái qua phải
Tính Base giảm
Vậy thì rõ ràng thằng đứng đầu này tính Base của nó sẽ mạnh nhất
Vậy tức là trong chu kỳ 3 thì thằng Na2O sẽ có tính Base mạnh nhất
Còn từ trái qua phải này tính Aces tăng
Vậy rõ ràng thằng cuối cùng này tính Aces của nó sẽ mạnh nhất
Vậy đây chúng ta có Cl2O7 sẽ có tính Aces mạnh nhất
Và chúng ta lưu ý một chút nè
Chúng ta có 2 thằng đứng đầu này thì nó có tính Base
Mấy thằng đứng sau này nó có tính Aces
Cái thằng đứng giữa, thằng Al2O3 này đứng trung gian ở giữa 2 thằng
Vậy nên thằng Al2O3 là trường hợp đặc biệt
Nó vừa có tính Aces và nó vừa có tính Base
Thì một số phương trình minh họa về tính Base và tính Aces
Đầu tiên là về tính Base đi
Phần đặc trưng của tính Base là nó sẽ tác dụng với chất ngược lại với nó
Là tác dụng được với Aces
Ví dụ ở đây Na2O7 nó có tính Base
Vậy nên nó sẽ tác dụng được với Aces, tức là tác dụng với HCl
Thì nó sẽ cho ra NaCl cộng nước
Còn về Cl2O7 nó có tính Aces mạnh
Thế nên tác dụng với chất ngược lại với nó là tác dụng với Base
Là NaOH
Và nó sẽ cho ra NaClO4 cộng với nước
Còn thằng Al2O3 này nó vừa có tính Aces, nó vừa có tính Base
Thế nên nó vừa tác dụng được với Aces
Nó vừa tác dụng được với Base luôn
Al2O3 tác dụng với Base ở đây là NaOH đó
Tác dụng với nước nữa nó sẽ cho ra NaAlH4L
Và Al2O3 nó cũng tác dụng được với Aces luôn
Tại vì nó lưỡng tính mà nó tác dụng được với cả 2 thằng
Là tác dụng với HCl
Sẽ cho ra AlCl3 cộng với nước
Thì đó là về Oxide
Còn về Hydroxide thì cũng tương tự như vậy
Thì trong một chu kỳ, theo chiều tăng điện tích hạt nhân
Thì tính Aces của các Hydroxide có xu hướng tăng dần
Tính Base của chúng sẽ có xu hướng giảm dần
Ví dụ, chúng ta biết rằng từ trái qua phải
Tính Base giảm, tính Aces tăng
Và hồi nãy chúng ta cũng biết là Na2O
Thì nó sẽ có tính Base mạnh
Vậy nên Hydroxide tương ứng với nó là NaOH
Thì cũng sẽ có tính Base mạnh
Tương tự như vậy, Cl2O7 hồi nãy chúng ta cũng biết
Nó có tính Aces mạnh rồi
Thì Hydroxide tương ứng với nó là HClO4
Nó cũng sẽ có tính Aces rất mạnh
Và cái thằng Al2O3 này trường hợp đặc biệt nó trung gian
Nó vừa có tính Aces, nó vừa có tính Base
Vậy nên Hydroxide tương ứng với nó là AlOH3
Nó sẽ gọi là Hydroxide lưỡng tính
Tức là nó vừa có tính Aces, nó vừa có tính Base
Thì một số các thằng binh hoạ cũng tương tự như trường hợp Oxide hồi nãy
Đầu tiên là về NaOH nó là một Base mạnh
Thì Base nó sẽ có tác dụng được với chất ngược lại với nó
Là Aces, là tác dụng với HCl
Nó sẽ cho ra NaCl cộng nước
Còn H3PO4 là một Aces trung bình
Và nó có tính Aces mà, nên nó sẽ tác dụng được với Base
Tức là tác dụng với NaOH, thì sẽ cho ra Na3PO4 cộng nước
Còn thằng AlOH3 này
Nó là trung gian, nó lưỡng tính
Thế nên nó vừa tác dụng được với Base, nó vừa tác dụng được với Aces luôn
Thế nên tác dụng với NaOH là Base
Nó tác dụng được với HCl là Aces
Đó cho ra NaAlOH4 lần
Hoặc là dưới này sẽ cho ra AlCl3 cộng nước
Thì đó là về tính chất của Hydroxide
Câu số 2
Trong các chất dưới đây, chất nào có tính Aces yếu nhất?
A-H2SO4, B-HClO4, C-H3PO4
D-H2SiO3
Thì ở đây chúng ta nhìn nó sẽ gồm có các nguyên tố
Ví dụ như là S, CL, B, ST
Thì các nguyên tố này các em xem trong bản tùng hoàng đó
Thì sẽ thấy nó thuộc cùng chu kỳ 3
Và nó sẽ sắp xếp theo các nhóm ví dụ là
4A, 5A, 6A, 7A theo thứ tự như thế này
Và chúng ta biết rằng trong một chu kỳ
Từ trái qua phải tính Aces tăng
Vậy thì rõ ràng thằng này tính Aces của nó là yếu nhất
Rồi thằng này tăng dần đến hàng CL tính Aces của nó là mạnh nhất
Và đây là bài yêu cầu thằng nào yếu nhất mà
Yếu nhất chúng ta thấy ở đây là thằng Si
Vậy 2 oxide tính với nó là H2SeO3
Sẽ có tính Aces yếu nhất
Vậy nên đây chúng ta sẽ chọn là đảm bản D
Tiếp theo của số 3
Vậy gồm các chất có tính Base tăng dần là
Thì chúng ta xem các đảm bản A, B, C, D này nè
Có nhiều 2 oxide khác nhau, ví dụ NaOH, MgOH2, AlOH3
Nhưng mà các nguyên tố của nó sẽ gồm có Na, Mg và Al
Thì các em xem trong cái bản tùng hoàng đó
Thì sẽ thấy được 3 nguyên tố này cùng thuộc chu kỳ 2
Và được sắp xếp theo thứ tự như Na, Mg, Al
Thì chúng ta cũng biết từ trái qua phải là tính Base giảm
Tức là thằng đứng đầu này tính Base của nó là mạnh nhất
Xong rồi giảm dần tới Mg, thằng Al tính Base của nó là yếu nhất
Mà đây là bài yêu cầu sắp xếp theo tính Base tăng dần
Nghĩa là xếp từ yếu nhất tới mạnh nhất
Yếu nhất là thằng Al
Thì 2 oxide tính với nó là AlOH3
Xong rồi tới thằng Mg là MgOH2
Và sau cùng Na, tính Base mạnh nhất là Na
Vậy nên đây chúng ta thấy câu A là sắp xếp hợp lý
Và chúng ta chọn đải bản A
Tiếp theo có số 4
Những đại lượng và tính chất nào của nguyên tố học cho dưới đây
Không biến đổi tùng hoàng theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử
A. Tính kim loại và phi kim
B. Tính acid base của các 2 oxide
C. Phối lượng nguyên tử
D. Cấu hình Al trong lớp ngoài cùng của nguyên tử
Thì ở bài trước và bài ngày hôm nay
Thì chúng ta cũng biết được rằng là có một số tính chất
Của các nguyên tố sẽ có sự lặp lại
Ví dụ đi một vòng hết chu kỳ quay xuống dưới nó lặp lại
Rồi quay xuống dưới nó lặp lại
Thì trong đó tính kim loại phi kim có sự lặp lại
Có sự biến đổi tùng hoàng
Tính acid và base cũng có luôn
Cấu hình Al trong lớp ngoài cùng của bài trước học
Chúng ta cũng thấy là có sự lặp lại, có sự biến đổi tùng hoàng
Chỉ có nhất phối lượng nguyên tử là không hề
Có sự lặp lại, không hề có sự biến đổi tùng hoàng
Nên ở đây chúng ta sẽ chọn là Tab Nc
Và đó là toàn bộ nội dung bài học ngày hôm nay
Nếu như các em thấy video này hay và có ích
Hãy bấm nút like và đăng ký kênh để theo dõi thêm nhiều bài giảng khác nữa
Chào các em và hẹn gặp lại