Vật lý lớp 11 - Kết nối tri thức - Bài 16: Lực tương tác giữa hai điện tích - Thầy Nguyễn Chí Sơn Website: http://thaynguyenchison.vn/ Facebook: / nguyenchhison
Tóm tắt nội dung bài học: Hai vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau Hai vật nhiễm điện khác loại thì hút nhau Có hai loại điện tích trái dấu, được gọi là điện tích dương và điện tích âm. Các điện tích cùng dấu đẩy nhau, các điện tích khác dấu hút nhau Điện tích điểm là vật tích điện có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách tới điểm mà ta xét Từ các kết quả thí nghiệm của mình, Coulomb đã phát biểu định luật như sau: “Lực tương tác giữa hai điện tích điểm có phương trùng với đường thẳng nối hai điện tích điểm, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích độ lớn của hai điện tích điểm và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng”
Nội dung của video bao gồm: 00:00 - (1) Lực hút và lực đẩy giữa các điện tích 04:45 - (2) Định luật Coulomb (Cu-lông) 13:30 - (3) Bài tập về định luật Coulomb
Chào các em, hôm nay sẽ hướng dẫn kem bài 16
Lực tương tác giữa 2 điện tích
Đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu về lực hút
và lực đẩy giữa các điện tích
Thì chúng ta sẽ tiến hành 1 thiết nghiệm như sau
Ở đây thì sẽ có 2 thanh nhựa màu đen
Và thì cỏ xác 2 thanh nhựa này bằng 1 miếng vải khô
Thì khi mà chúng ta cỏ xác như vậy
Thì 2 thanh nhựa này sẽ bị nhiễm điện
Và tại vì 2 thanh nhựa này giống nhau
Cho nên chúng sẽ nhiễm điện cùng loại với nhau
Bây giờ các em cùng quan sát
Thì sau khi cỏ xác
Thì sẽ lấy 1 thanh nhựa đặt lên trên cái đế
Có thể quay được
Và đưa thanh nhựa còn lại
Lại gần cái thanh nhựa ban đầu
Các em để ý sẽ thấy
Nó bị đẩy nè, đó
Nó bị đẩy ra xa
Bị đẩy nè, đó
Vậy chúng ta thấy rằng
Nếu chúng ta đưa 2 vật nhiễm điện cùng loại
Lại gần nhau
Thì chúng sẽ đẩy nhau
Tiếp theo chúng ta tiến hành thí nghiệm thứ 2
Thì thầy cũng lấy 1 thanh nhựa
Cỏ xác bằng miếng vải khô
Còn bên này thầy sẽ có 1 thanh thủy tinh
Thì cỏ xác bằng 1 miếng lụa
Thì khi mà chúng ta cỏ xác như vậy
Thì cả thanh nhựa và thanh thủy tinh
Cùng bị nhiễm điện
Tuy nhiên 2 thanh này khác nhau
Cho nên chúng sẽ nhiễm điện khác loại với nhau
Bây giờ các em cùng quan sát
Chúng ta đặt cái thanh nhựa
Lên trên cái đế quay hồi nãy
Rồi cỏ xác thanh thủy tinh
Bằng cái miếng lụa
Rồi đưa thanh thủy tinh lại gần
Chúng ta sẽ thấy nó hút đó
Để ý 1 chút nè
Các em thấy thanh nhựa nó sẽ bị hút dính
Đó, nó sẽ bị hút về phía thanh thủy tinh
Vậy từ đó chúng ta thấy
2 vật nhiễm điện khác loại
Thì sẽ hút nhau
Từ đó chúng ta sẽ đặt ra quy ước như sau
Là có 2 loại điện tích trái dấu
Được gọi là điện tích dương
Và điện tích âm
Và các điện tích cùng dấu
Thì sẽ đẩy nhau
Và các điện tích khác dấu
Thì sẽ hút nhau
Ví dụ
Ở đây thì có 2 điện tích dương
Tức là cùng dấu
Thì chúng sẽ đẩy nhau
Hoặc 2 điện tích âm
Cũng cùng dấu
Thì cũng sẽ đẩy nhau
Nhưng 1 điện tích âm
1 điện tích dương
Thì khác dấu
Thì chúng sẽ hút nhau
Câu số 1
Dựa vào hình 16.2A
Vẽ các vector lực biểu diễn tương tác
Giữa các điện tích trong các hình còn lại
Thì hình A chúng ta có 2 điện tích dương
Tức là cùng dấu
Thì chúng sẽ đẩy nhau
Thì ở đây bài vẽ sẵn rồi
Ở hình B
Chúng ta có 2 điện tích âm
Tức là cùng dấu
Thì chúng cũng sẽ đẩy nhau
Chúng ta vẽ 2 lực đẩy qua 2 bên
Ở hình C
1 điện tích dương
1 điện tích âm
Tức là khác dấu
Thì chúng sẽ hút nhau
Chúng ta vẽ lực hút hướng vô bên trong
Câu số 2
Biểu diễn lực điện tác dụng lên mỗi điện tích
Đặt tại các đỉnh của 1 tam giác đều
Biết các điện tích trên đều cùng dấu
Và cùng độ lớn
Vậy thì ở đây thì sẽ có
1 tam giác ABC
Ở hình C
Thì đây là 1 tam giác đều
Thì tại các đỉnh của tam giác này
Thì sẽ đặt 1 điện tích cùng dấu
Thì ở đây thì cho là cùng điện tích âm
Thì lúc này điện tích cùng dấu
Thì chúng sẽ đẩy nhau
Vậy thì tại điện tích A
Sẽ có lực đẩy từ B tác dụng lên A đẩy ra
Thì ký hiệu là FBA
Tại C cũng có lực đẩy tác dụng lên A
Thì gọi là FCA
Thì tổng hợp 2 cái lực đẩy này
Thì gọi là lực FA
Tương tự như vậy tại điện tích B
Thì A đẩy B
Thì sẽ có FAB
Rồi C đẩy B
Thì là FCB
Tổng hợp 2 lực này
Thì gọi là FB
Tương tự như vậy tại C
A đẩy C
Thì có là FAC
B đẩy C
Thì có là FBC
Tổng hợp 2 lực này
Thì ký hiệu là FC
Thì đó là đáp án câu số 2
Tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu
Về định luật Coulomb
Hay còn gọi là Coulomb
Thì đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu về khái niệm
Điện tích điểm và đơn vị đo điện tích
Thì điện tích điểm
Là vật tích điện có kích thước
Rất nhỏ
So với khoảng cách tới điểm mà chúng ta đang xét
Tức là ví dụ chúng ta xét
Một cái khoảng cách rất là lớn
Và kích thước của một vật rất rất
Rất bé so với các khoảng cách này
Thì chúng ta có thể coi vật đó như là
Một cái chấm
Và chúng ta gọi nó là điện tích điểm
Thì chúng ta có thể biểu diện điện tích điểm
Mà một cái chấm giống như thế này
Và người ta ký hiệu giá trị của điện tích
Bằng chữ Q
Ví dụ ở đây
Thì có 2 điện tích dương
Thì có thể chấm 2 cái chấm
Và bên này có điện tích Q1 lớn hơn 0
Tại vì điện tích dương mà
Bên này có điện tích Q2 lớn hơn 0
Cũng là điện tích dương
Và sẽ có lực đẩy giữa 2 điện tích này
Còn nếu như chúng là điện tích âm
Thì thầy có thể ký hiệu là
Q1 bé hơn 0
Hoặc là Q2 bé hơn 0
Thì ở trong hệ SI
Đơn vị đo điện tích là Coulomb
Ký hiệu là chữ C
Thì nhà khoa học Coulomb
Đã dùng một chiếc cân xoắn
Để khảo sát lực tương tác
Giữa 2 quả cầu nhiễm điện
Thì đây là hình ảnh của một cái cân xoắn
Thì về mặt cấu tạo chúng ta cần để ý 2 cái
Thứ nhất là nó sẽ có cái quả cầu A
Được dắn với một thanh thẳng đứng
Và cái quả cầu A này là cố định
Không di chuyển được
Tiếp theo chúng ta sẽ có cái quả cầu B
Được dắn với một cái thanh ngang ở đây
Và cái thanh ngang này được treo
Bằng một cái sợi dây mảnh
Tức là rất là nhỏ
Và sợi dây này đàn hồi được
Tức là khi chúng ta xoắn
Chúng ta bỏ ra
Thì sợi dây này sẽ xoay trở về vị trí ban đầu
Thì lúc này chúng ta sẽ cho 2 cái quả cầu A
Và quả cầu B này tích điện cùng dấu với nhau
Vậy thì rõ ràng
Nó sẽ tác dụng lực đẩy
Thì tại vì quả cầu A đứng yên rồi
Nó cố định dính cứng nhất ở đây, nó không di chuyển được
Vậy nên nó sẽ đẩy quả cầu B
Nó bị xoay ra bên ngoài
Và tới một lúc nào đó
Cái lực đẩy này sẽ bằng
Với lực đàn hồi cho cái sợi dây này
Nó bị xoắn
Thì lúc đó người ta sẽ dựa vào cái góc quay
Ví dụ sau khi đẩy một hồi quả cầu B
Nó quay ở đây
Người ta sẽ đo góc quay
Là được bao nhiêu
Và kết hợp với chiều dài của thanh ngang này
Người ta sẽ tính toán ra được cái lực đẩy
Giữa 2 cái quả cầu này
Và từ các kết quả
Thí nghiệm của mình
Thì Colin đã phát biểu định luật như sau
Lực tương tác
Giữa 2 điện tích điểm
Có phương chùng với đường thẳng
Nối 2 điện tích điểm
Có độ lớn tỷ lệ thuận
Với tích độ lớn của 2 điện tích điểm
Và tỷ lệ thuận bình phương
Quảng cách giữa chúng
Tức là ví dụ chúng ta có 2 điện tích
Q1 và Q2 cùng dấu với nhau
Thì 2 điện tích này sẽ tác dụng lực đẩy
Thì lúc này chúng ta sẽ có lực đẩy
Mà Q1 đẩy Q2 gọi là F12
Thì lực đẩy này
Nó sẽ có phương
Chùng với đường thẳng nối 2 điện tích
Tức là đường thẳng này nó nằm ngang nè
Thì F12 cũng sẽ nằm ngang
Và độ lớn
Thì chúng ta sẽ tính theo công thức
Hoặc chúng ta có thể tính theo công thức
Và 2 cái lực F12 và F21
Tức là thằng 2 tác dụng ngược trở lại
Lực đẩy lên thằng 1
Thì cũng sẽ bằng nhau
Thì trong công thức này chúng ta lưu ý
F là lực tương tác giữa 2 điện tích
Hay gọi ngắn gọn là lực điện
Đơn vị là Newton
Q1, Q2 là điện tích
Ký hiệu là column
R là khoảng cách
Giữa 2 điện tích này
Đơn vị là mét
Epsilon Zero
Được gọi là hàng số điện
Thì đây là 1 con số
Và nó sẽ bằng 8.85 x 10-12
Còn K
Thì được gọi là hệ số tỷ lệ
Thì nó cũng là bằng 1 con số
Và nó sẽ bằng 9 x 10-9
Thì chúng ta so sánh 2 công thức này
Chúng ta sẽ thấy K
Sẽ bằng với nguyên cái cụm này
Đó, câu số 3
Hãy nêu tên các đại lượng
Và tên các đơn vị trong biểu thức
16.2 và 16.3
Thì đây là 2 biểu thức
16.2 và 16.3
Thì chúng ta chỉ việc nêu tên và đơn vị thôi
Thì 16.2 ở đây
Chúng ta có lực điện đơn vị Newton
Q1, Q2 là điện tích
Đơn vị column
Epsilon Zero là hàng số điện
Đơn vị là column bình
Trên Newton x mét bình
R là khoảng cách
Giữa 2 điện tích, đơn vị là mét
Còn biểu thức 16.3
Thì cũng tương tự như ở trên
Nó chỉ khác duy nhất K
Thì gọi là hệ số tỷ lệ
Đơn vị là Newton x mét bình
Câu số 4
Nếu khoảng cách giữa 2 điện tích điểm
Tăng lên 2 lần
Và giá trị của mỗi điện tích điểm
Tăng lên 3 lần
Thì lực điện tương tác giữa chúng
Tăng hay giảm bao nhiêu lần
Thì muốn biết cái lực điện tăng
Hay giảm bao nhiêu lần
Chúng ta sẽ phải so sánh cái lực điện lúc sau
Và lực điện ban đầu
Để biết xem coi lực điện lúc sau
Bằng bao nhiêu lần so với ban đầu
Thì từ đó chúng ta sẽ đưa ra được kết luận
Ở đây chúng ta có
Thì công thức tính lực điện
Chúng ta có 2 công thức
Thì ở đây thầy sẽ sử dụng công thức này
Để cho nó ngắn gọn hơn
Thì ban đầu thầy sẽ có lực điện
Là bằng K nhưng chỉ tuyệt đối
Q1, Q2, TR, B
Thì lúc sau thầy ký hiệu lực điện là F
Thì K bằng dự nguyên
Và đề bài cho nè
Khoảng cách tăng lên 2 lần
Tức là thay vì thầy ghi R
Thì lúc sau thầy sẽ có là
2R, tất cả bình phương
Và điện tích
Của mỗi điện tích điểm
Tăng lên 3 lần
Tức là Q1 tăng lên 3 lần
Nên thầy ghi là 3nQ1
Rồi Q2 cũng tăng lên 3 lần
Thì thầy có 3nQ2
Rồi lúc này thầy lấy F
Chia cho F, thì sẽ bằng nguyên cái cụm này
Chia cho nguyên cái cụm này
Thì K, Q1, Q2
Chia mất nè, TR, B, TR, B
Mất, thì trên tử mất hết rồi
Thì nó sẽ còn 1
Dưới mẫu sẽ còn chỉ tuyệt đối 3n3
Chia cho 2 bình phương
Bấm máy nguyên cụm này
Sẽ ra 4 phần 9
Rồi từ đây thầy sẽ đẩy F qua
Thì chúng ta sẽ có F
Bằng 9 phần 4 lực F
Mà 9 phần 4 tức là 2.25
Hay nói cách khác
F sẽ bằng
2.25 lần so với
Lực F đang đọc
Vậy lực điện tương tác sẽ
Tăng 2.25 lần
Câu số 5
Hãy vẽ các vector lực điện
Tương tác giữa 2 điện tích điểm
Q1 bằng 10 mũ chiều 5
Và Q2 bằng 10 mũ chiều 7
Đắt cách nhau 10cm trong chân không
Theo tỷ lệ 1cm
Ứng với khoảng cách 2cm
Và lực là 0.4N
Lấy K bằng 9x19
Vậy thì
Để vẽ được các vector lực điện
Thì đầu tiên chúng ta phải tính xem coi
Cái lực điện đó là bao nhiêu trước đã
Và tại vì 2 cái điện tích này cùng dấu
Đều là điện tích dương
Vậy nên lực tương tác giữa chúng sẽ là lực đẩy
Thì đầu tiên chúng ta có
Công thức tính lực đẩy
Là F12, tức là điện tích 1
Tác dụng lên điện tích 2
Sẽ bằng F21, tức là 2 tác dụng
Ngược trở lại 1
Thì 2 cái lực này bằng nhau
Và đều tính theo công thức K chỉ được đối
Q1, Q2, C, R, B
K thì là bằng 9x10 mũ 9
Q1 là 10 mũ chiều 5
Q2 là 10 mũ chiều 7
Còn R là khoảng cách giữa 2 điện tích
Thế ứng này R đề bài cho là
10cm đổi qua 1m là 0.1
Bấm máy nguyên cục này nó sẽ ra là
0.9N
Rồi lúc này khi mà chúng ta vẽ hình
Thì chúng ta sẽ vẽ điện tích Q1, điện tích Q2
Thì 1 cái đoạn này nè
Thì trên cái tờ giấy các em vẽ
Các em sẽ đo cái khoảng này là
1cm
Thì tại vì khoảng cách giữa 2 điện tích là
10cm, mà 1 cái đoạn này
tương ứng là 2
Vậy chúng ta sẽ vẽ 5 đoạn là tương 10cm
Là đúng với đề bài
Còn về lực điện
Thì 1 cái đoạn này
Đề bài cho tương ứng là 0.4N
Mà cái lực điện
Chúng ta tính ra được là 0.9
Tức là đoạn này là 0.4
Cộng thêm đoạn nữa là 0.8
Và 0.9 thì chúng ta sẽ nhít qua
Dài hơn 1 xíu
Thì đây là F12
Và vẽ ngược trở lại chúng ta sẽ có F21
Tiếp theo
Chúng ta sẽ làm 1 số bài tập về định luật
Column
Câu số 6
Người ta dùng máy phát tỉnh điện
Để tích điện cho 2 quả cầu kim loại nhỏ
Đặt cách nhau 10cm trong không khí
Tính lực điện tương tác
Giữa 2 quả cầu khi
A. 2 quả cầu được tích điện
Cùng dấu và cùng độ lớn là
9.45 x 10-7
Thì ở đây
Đề bài yêu cầu tính lực điện
Thì chúng ta có 2 công thức tính
Thì thầy sẽ sử dụng công thức này
Cho nó ngắn gọn
Thì đầu tiên chúng ta có
K là bằng 9 x 10-9
Q1, Q2 là điện tích
Thì đề bài cho 2 quả cầu tích điện
Cùng dấu và cùng độ lớn là như đây
Vậy thì Q1 x Q2
Nó sẽ bằng Q bình phương
2 số giống nhau
Nhân lại với nhau
Thì nó bình phương
Vậy đây thầy sẽ ghi là 9.45 x 10-7
Tất cả bình phương
Còn R là khoảng cách giữa 2 điện tích
Đề bài cho 10cm
Thầy đổi qua mét là 0.1
Rồi bấm máy sẽ ra là
0.8N
Tiếp theo cô B
Đưa 2 quả cầu cách nhau 20cm
Tức là bây giờ điện tích
K, Q1, Q2 là giữ nguyên
Nó chỉ khác nhau nhất R
Thì R lúc này nó là
20cm
Thì đổi qua mét là 0.2
Bấm máy sẽ ra là 0.2N
Tiếp theo cô C
Đưa 2 quả cầu về vị trí cũ
Tức là R lúc này
Nó quay trở lại ban đầu
Là 10cm
Đổi qua mét là 0.1
Và làm giảm điện tích của 1 quả cầu
Đi 1 nửa
Tức là chúng ta có 2 quả cầu
Và chúng ta sẽ giảm điện tích của 1
Trong 2 quả cầu này đi 1 nửa
Thì ở đây cái Q1
Thầy sẽ lấy cái điện tích ban đầu của nó
Chi đôi, tức là giảm điện tích này
Đi 1 nửa
Còn Q2 chúng ta giữ nguyên
Rồi chúng ta bấm máy nguyên cục này
Sẽ ra lực điện của cô C
Là 0.4N
Câu số 7
Người ta có thể dùng lực tỉnh điện
Để tách các trang sách bị dính chặt vào nhau
Mà không làm trúng hỏng
Hãy mô tả cách làm này
Thì chúng ta biết rằng là 2 điện tích
Cùng dấu thì sẽ đẩy nhau
Vậy muốn 2 trang sách này
Nó tách nhau ra
Chúng ta chỉ việc tích điện cho 2 trang sách đó là
Cùng dấu với nhau
Vậy thì nó sẽ có lực đẩy tác dụng đến chúng
Và 2 trang sách này nó sẽ tách nhau ra
Mà không làm cho sách bị hỏng
Câu số 8
Có thể dùng định luật Kohling
Để xác định độ lớn của lực tương tác
Giữa các điện tích trong các thí nghiệm
Ở hình 16.1 hay không? Tại sao?
Thì thí nghiệm ở hình 16.1
Nó là cái thí nghiệm
Mà 2 thanh nhựa hút nhau
Hoặc 1 thanh nhựa thanh thủy tinh
Sorry, 2 thanh nhựa đẩy nhau
Hoặc 1 thanh nhựa và 1 thanh thủy tinh
Hút nhau
Thì định luật Kohling
Thì nhắc lại là nó chỉ
áp dụng được cho các điện tích điểm
Mà điện tích điểm
Là những vật tích điện
Có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách giữa chúng
Thì trong cái thí nghiệm video
Các em xem ở đầu bài
Chúng ta thấy rằng cả thanh nhựa và thanh thủy tinh
Đều rất là lớn
Nó không nhỏ tí nào so với khoảng cách mà chúng ta xét
Vậy nên chúng ta không thể
Dùng định luật Kohling
Để xác định độ lớn lực điện
Trong cái trường hợp thí nghiệm 1
Vậy đây chúng ta trả lời
Là không
Vì kích thước của các vật nhiễm điện
Dùng trong thí nghiệm quá lớn
So với khoảng cách giữa chúng
Nên chúng không được coi là điện tích điểm
Câu số 9
Xác định lực điện tương tác
Do electron và proton
Của nguyên tử hydrogen
Biết khoảng cách từ electron
Trong nguyên tử hydrogen đến hạt nhân
Của nguyên tử này
Và điện tích của electron và proton
Có độ lớn bằng nhau
Là 1.6 x 10 x 19
Lấy epsilon zero
Là 8.85 x 10 x 12
Thì ở đây để bài yêu cầu xác định lực điện
Thì chúng ta cũng áp dụng
Một trong hai công thức này
Thì do ở đây để bài cho epsilon zero
Thế nên thầy sẽ áp dụng công thức phía sau
Thì các em vẫn có thể áp dụng công thức phía trước
Vẫn ra kết quả giống như vậy
Không khác tí nào
Thì đây là hình ảnh minh họa
Của nguyên tử hydrogen
Nó sẽ có cái lõi là hạt nhân
Là gồm có proton mang điện tích dương
Và electron mang điện tích âm
Quay xung quanh hạt nhân
Thì lúc này giữa điện tích âm và điện tích dương này
Nó sẽ tác dụng cái lực điện lên nhau
Vậy thì lúc này chúng ta có
Công thức là F bằng 1 phần
4P epsilon zero
Nhân chỉ tuyệt đối V1, V2 chia cho E, R, B
Vậy thì ở đây chúng ta để ý
Epsilon zero
Thì đề bài cho là 8.85 x 10-12
Thể vào
V1, V2 là điện tích của electron và proton
Thì 2 điện tích này
Sẽ là 1.6 x 10-19
Electron thì có thêm dấu trừ thôi
Thì chúng ta sẽ nhân trúng lại với nhau
Và lấy chiều tuyệt đối
Còn R là khoảng cách
Giữa 2 điện tích này
Đề bài cho là 5 x 10-11
Chúng ta thể vô
Và bấm máy nguyên cục này
Sẽ ra là 9.2 x 10-8
Câu số 10
2 điện tích điểm
V1 bằng 15 µC
Và V2 bằng
6 µC
Đặt cách nhau 0.2 m
Trong không khí
Phải đặt 1 điện tích V3 ở vị trí nào
Để lực điện do V1 và V2
Tác dụng lên điện tích này bằng 0
Thì bây giờ thầy có hình ảnh
Minh họa như sau
Ở đây thầy có 2 điện tích V1 và V2
Thầy đặt ở 2 vị trí A là V1
B là V2
Thì V1 là điện tích dương
Thầy ghi dấu cộng
V2 là điện tích âm
Thầy ghi dấu trừ
Thì lúc này thầy có 1 điện tích V3
Thầy có thể cho V3 là điện tích dương hay điện tích âm đều được
Ở đây thầy quy ước chọn là điện tích dương
Thì chúng ta sẽ có 2 trường hợp
Đặt cái điện tích V3 này
Trường hợp thứ nhất
Chúng ta sẽ đặt điện tích V3 ở giữa
2 điện tích V1 và V2
Trường hợp thứ 2
Chúng ta sẽ đặt điện tích V3 ở bên ngoài
Cái khoảng V1, V2
Và khi chúng ta đặt ở bên ngoài này
Cũng có 2 trường hợp nhỏ nữa
Là đặt ở bên ngoài nhưng mà ở phía bên phải
Tức là gần V2
Hoặc là đặt ở bên ngoài
Nhưng mà ở gần phía bên trái
Tức là gần V1
Thì đầu tiên chúng ta phân tích cái trường hợp đặt bên trong
Và đặt bên ngoài trước
Thì nếu như chúng ta đặt điện tích V3 là điện tích dương
Ở bên trong
Thì chúng ta để ý
V1 và V3
Là cùng dấu với nhau
Cùng điện tích dương
Thì sẽ tác dụng lực đẩy
Gọi là F13
V2 và V3 là trái dấu
Một dương một âm
Thì sẽ tác dụng lực hút
Là F23
Vậy chúng ta thấy rõ ràng là 2 lực này
Nó không hề ngược lại với nhau
Vậy nên cái điện tích V3
Thì lực điện tác dụng lên nó chắc chắn là khác không
Không thể nào bằng 0 được
Tại vì muốn lực điện tác dụng bằng 0
Thì phải là 2 cái lực nó ngược chiều với nhau
Thì nó mới bằng 0
Vậy nên cái trường hợp điện tích V3
Mà nằm ở giữa, chúng ta loại
Xé cái trường hợp điện tích V3
Nằm ở bên ngoài
Thì giả sử ban đầu thì đặt ở bên ngoài
Phía bên phải, tức là gần cái V2 hơn
Thì lúc này chúng ta để ý
V1 và V3 cùng dấu
Tác dụng lực đẩy
F13
V2 và V3 trái dấu
Tác dụng lực hút
Là F23
Và chúng ta thấy 2 lực này
Là ngược chiều với nhau
Vậy khi chúng ta đặt bên phải thì có thể là
Cái trường hợp lực điện tác dụng lên V3
Nó sẽ bằng 0
Tại vì 2 lực này nó ngược chiều rồi
Vậy đây chúng ta trả lời
Để lực điện tác dụng lên V3 bằng 0
Thì 2 lực F13 và F23
Phải ngược chiều nhau
Và có cùng độ lớn
Tại vì ngược chiều và cùng độ lớn
Thì nó bằng 0
Lực điện tác dụng lên đây bằng 0
Vì vậy điện tích V3 phải nằm
Ở bên ngoài cái khoảng AB
Tức là nằm ở ngoài V1 và V2
Thì lúc này
2 cái lực điện này bằng nhau
Tức là F13 và F23
Thì F13 công thức tính là K
Chỉ tuyệt đối V1, V3 chia E, R, B
Mà 1 là A
3 là C
Thì khoảng cách giữa V1 với V3
Chính là cái đoạn A, C
Vậy nên ở đây thì ghi là A, C, B
Tương tự như với F23
Thì bằng K
Chỉ tuyệt đối V2, V3 chia cho B, C, B
Tại vì V2 là B
V3 là C
Thì khoảng cách giữa 2 điện tích này chính là cái đoạn B, C
Thì lúc này chúng ta thấy
K 2 bên có mất
V3, V3 2 bên có mất
V1 thì đề bài cho là 15
V2 đề bài cho là trừ 6
Nhưng chúng ta lấy chỉ tuyệt đối
Cho nên chỉ còn 6 thôi, bỏ dấu trừ đi
Còn A, C với B, C
Bình phương chúng ta biết lại
Thì lúc này chúng ta nhìn
Trên tử số là 15 lớn hơn 6
Vậy thì bắt buộc mẫu số là A, C phải lớn hơn B, C
Thì lúc này 2 bên
Nó mới bằng nhau được
Mà để cho A, C lớn hơn B, C
Thì bắt buộc cái điện tích
V3 phải nằm ở bên phải
Gần V2 hơn
Tại vì khi nó nằm ở vị trí này chúng ta thấy cái đoạn A, C
Là nguyên cái đoạn dài đây nè
Đó, nó lớn hơn cái đoạn B, C
Vậy nên đoạn A, C có mẫu này
Là đúng với cái trường hợp chúng ta lập lộn
Còn nếu như chúng ta đặt ở bên ngoài
Nhưng mà nằm ở bên trái
Tức là gần V1
Thì chúng ta thấy cái đoạn A, C có bé tí này
Còn đoạn B, C là cái đoạn dài này
Vậy trường hợp này là A, C nhỏ hơn B, C
Nó không có đúng
Đối với trường hợp chúng ta lập lộn
Vậy nên bắt buộc là V3
Phải nằm ở bên ngoài
Và gần V2 hơn
Và khi nó nằm ở vị trí này
Chúng ta để ý
A, C là nguyên cái đoạn bự này
B, C là cái đoạn nhỏ này
Và nếu như chúng ta lấy nguyên cái đoạn bự
Trừ cái đoạn B, C nhỏ
Nó sẽ là cái khoảng cách giữa 2 điểm tích
Là bằng 0,2 như đề bài cho
Vậy đây chúng ta có
A, C trừ B, C
Là bằng 0,2 mét
Xong rồi thì sẽ lấy
A, C thế lên trên đây
Thì 15 chúng ta viết lại
Dưới mẫu đây là A, C bình
Thì từ đây chúng ta chuyển qua bên đây
Thì có phải A, C
Sẽ bằng 0,2
Chuyển qua là cộng B, C
Vậy ở dưới mẫu này thay vì thầy ghi
A, C, thầy ghi là
0,2 cộng B, C
Xong rồi bên phải này là 6 phần
B, C bình thầy viết lại
Rồi từ đây thầy bấm máy ship zone
Sẽ tính được B, C là 0,34 mét
Rồi thầy lấy B, C này
Thầy thế lên trên đây
Bấm máy sẽ tính được A, C
Thì đó là đáp án câu số 10
Và đó là toàn bộ nội dung
Bài học ngày hôm nay
Nếu như các em thấy video này hay và có ích
Bấm nút like và đăng ký kênh
Để theo dõi thêm nhiều bài giảng khác nữa nhé
Chào các em và hẹn gặp lại