ĐÍNH CHÍNH: Ở câu ?3, độ tan S tính ra là 35 g/100gH2O (trong video thầy ghi là 36). Xin lỗi các em vì sai sót của thầy Khoa học tự nhiên lớp 8 - Kết nối tri thức - Bài 4: Dung dịch và nồng độ - Thầy Nguyễn Chí Sơn Facebook: / nguyenchhison Website: http://thaynguyenchison.vn/
Tóm tắt nội dung bài học: Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của chất tan và dung môi. Ở nhiệt độ, áp suất nhất định, dung dịch có thể hòa tan thêm chất tan đó được gọi là dung dịch chưa bão hòa, dung dịch không thể hòa tan thêm chất tan được gọi là dung dịch bão hòa Độ tan là đại lượng đặc trưng cho khả năng tan của mỗi chất. Độ tan của một chất trong nước là số gam chất đó hòa tan trong 100 gam nước để tạo thành dung dịch bão hòa ở nhiệt độ, áp suất xác định Để định lượng một dung dịch đặc hay loãng, người ta dùng đại lượng nồng độ dung dịch. Có hai loại nồng độ dung dịch thường dùng là: nồng độ phần trăm và nồng độ mol Nồng độ phần trăm của một dung dịch cho biết số gam chất tan có trong 100 gam dung dịch. Nồng độ mol của một dung dịch cho biết số mol chất tan có trong 1 lít dung dịch Thực hành pha chế dung dịch theo một nồng độ cho trước
Nội dung của video bao gồm: 00:00 - (1) Dung dịch, chất tan và dung môi 04:15 - (2) Độ tan 06:49 - (3) Nồng độ dung dịch 14:30 - (4) Thực hành pha chế dung dịch theo một nồng độ cho trước
Chào các em, hôm nay sẽ hướng dẫn các em bài số 4
Dung dịch và nồng độ
Đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu về dung dịch, chất tan và dung môi
Thì ở lớp 6 các em đã được học
Dung dịch là hỗn hợp nồng nhất của chất tan và dung môi
Lấy ví dụ
Khi thầy bỏ muối vào trong nước
Thì để in sau một thời gian
Thì các hạt muối nó sẽ bị tan ra
Và phân bố đều ở bên trong nước
Tạo thành một hỗn hợp trong suốt
Thì cái hỗn hợp trong suốt đó chính là hỗn hợp đồng nhất
Vậy thì trong trường hợp này
Muối chúng ta bỏ vào bên trong
Thì nó là chất tan
Nước thì là dung môi
Còn cái nước muối thu được lúc sau
Thì nó là dung dịch
Và ở một nhiệt độ và áp sốt nhất định
Thì dung dịch có thể hòa tan thêm chất tan
Thì được gọi là dung dịch chưa bảo hoàng
Ví dụ
Nước muối ở đây nè
Chúng ta bỏ thêm muối vào và khuấy lên hoặc để in
Thì muối đó nó vẫn tan
Vẫn hòa tan thêm được nữa
Thì cái dung dịch nước muối lúc đó
Chúng ta gọi là chưa bảo hoàng
Tuy nhiên không phải chúng ta cứ cho muối vào
Cho hoài thì nó cứ tan hoài đâu
Mà tới một cái mức độ nào đó
Là nó không tan được nữa
Thì đối với trường hợp khi mà dung dịch
Nó không thể hòa tan thêm chất tan được nữa
Thì chúng ta gọi là dung dịch đã bảo hoàng
Câu số 1
Cho 20ml nước vào 4 cốc thủy tinh
Cốc 1 thì cho 3g muối
Cốc 2 thì cho 3g cốc bơ 2 xinh pháp
Cốc 3 thì cho 3g sữa bột
Và cốc 4 thì cho 12g muối ăn
Khuấy đều trong 2 phút sau đó để in
Câu an
Trong cốc 1, 2 và 3
Thì cốc nào chứa dung dịch
Dựa vào dấu hiệu nào để nhận biết
Chỉ ra chất tan dung môi trong dung dịch tôi được
Thì muốn biết cái cốc nào chứa dung dịch
Thì chúng ta phải xem coi
Chất tan trong dung dịch có tan được hay không
Chất rắn trong dung dịch có tan được hay không
Khi làm thực hành thí nghiệm
Ở cốc số 1 bỏ muối ăn
Kem khuấy
Thì sẽ thấy sau 1 thời gian nó tan hết
Cốc số 2 có cốc bơ 2 xinh pháp
Kem khuấy lên
Sau 1 thời gian nó cũng tan hết
Còn cốc số 3 là nó chứa sữa bột
Kem khuấy cỡ nào đi chăng nữa
Thì sau 1 thời gian
Kem vẫn thấy nó lợn cỡ, nó đục
Nó gợn gợn ở bên trong
Vậy thì trong trường hợp này
Cốc 1, cốc 2
Là cái chất rắn nó tan hết
Vậy cho nên cốc 1 và cốc 2
Là nó sẽ chứa dung dịch
Dựa vào dấu hiệu là cái chất nó sẽ tan hết
Và tạo thành hỗn hợp trăm số đồng nhất
Còn cái cốc số 3 là chứa sữa bột
Thì cái bột nó không tan
Thì hỗn hợp nó sẽ bị đục
Thì trong trường hợp ở cốc số 1
Thì chất tan ở đây là muối ăn
Còn dung môi nó sẽ là nước
Còn ở cốc số 2
Thì chất tan là cốc bơ 2 xinh pháp
Còn dung môi thì nó vẫn là nước thôi
Tiếp theo của B
Phần dung dịch ở cốc số 4
Có phải là dung dịch bảo hòa
Ở nhiệt độ phòng không?
Giải thích
Thì ở cốc số 4
Chúng ta cho tới 12 gram muối ăn
Vào trong nước
Chúng ta khuấy lên
Thì chúng ta thấy nó chỉ tan một phần thôi
Mà một phần còn lại nó không tan
Nó không tan được
Vậy thì rõ ràng lúc này
Cái dung dịch muối ăn
Ở bên trong cốc số 4 này
Nó là dung dịch bảo hòa
Tại vì dung dịch này
Nó không thể hòa tan thêm chất tan được nữa
Câu số 2
Hãy nêu cách pha dung dịch bảo hòa
Của sodium carbonate trong nước
Thì để pha được một dung dịch bảo hòa
Thì đơn giản thôi
Chúng ta chỉ việc lấy một cái cốc nước này
Chúng ta bỏ sodium carbonate vào trong đó
Chúng ta khuấy đều lên
Chúng ta khuấy mà thấy nó vẫn tan
Thì chúng ta lại bỏ thêm vào
Cứ bỏ thêm vào cho tới khi nào
Chúng ta thấy Na2CO3 nó không tan được nữa
Thì lúc này chúng ta sẽ thu được
Một cái hỗn hợp nó lợn cỡn trong đó
Cái phần lợn cỡn đó chính là
Cái Na2CO3 nó chưa tan, nó không tan
Sau đó chúng ta đổ cái hỗn hợp
Vào trong cái giấy lọc
Thì lúc này cái phần Na2CO3
Nó không tan, nó sẽ bị giữ lại
Bên trong giấy
Còn dung dịch Na2CO3
Nó sẽ thấm qua giấy và chạy xuống dưới
Thì cái dung dịch Na2CO3
Chạy xuống dưới ở đây nè
Nó chính là cái dung dịch đã bảo hòa
Tại vì nó không thể hòa tan được nữa
Cái dung dịch đó chính là cái phần dung dịch đã bảo hòa
Tiếp theo chúng ta sẽ tìm hiểu
Về độ tan
Thì không phải cái chất nào tan thì nó cũng tan giống nhau đâu
Mà có những chất tan nhiều
Có những chất tan ít
Và để đặc trưng cho cái khả năng tan đó
Chúng ta có một đại lượng được gọi là độ tan
Thì độ tan
Là đại lượng đặc trưng cho khả năng tan
Của mỗi chất
Độ tan của một chất trong nước
Thì nó là số gam chất đó
Hòa tan trong 100 gam nước
Để tạo thành dung dịch bảo hòa
Ở nhiệt độ và xuất xét định
Thì có một tính độ tan là S
Sẽ bằng m chất tan chi m nước như 100
Trong đó S ở đây nè
Nó là độ tan
Thì đơn vị của nó là gam chi 100 gam nước
M chất tan là khối lượng chất tan
Đơn vị là gam
M nước là khối lượng nước cũng đơn vị gam luôn
Câu số 3
Ở nhiệt độ 25 độ C
Khi cho 12 gam muối x vào 20 gam nước
Quấy kỹ
Thì còn lại 5 gam muối không tan
Tính độ tan của muối x
Thì ở đây để bày vào tính độ tan
Thì có một tính độ tan là bằng
M chất tan chi m nước như 100
Khối lượng nước thì chúng ta có rồi nè
20 gam nước nè
Khối lượng chất tan thì chúng ta chưa có nha
Nhưng chúng ta để ý
Ban đầu chúng ta có 12 gam muối
Bỏ vào trong nước khuẩy đều lên
Thì sau một thời gian nó còn 5 gam muối
Nó không bị tan
Vậy thì rõ ràng cái khối lượng muối nó đã tan
Là 7 gam
Vậy khối lượng chất tan là 7 có rồi
Vậy đây chúng ta là
Khối lượng muối x đã tan là
Lấy khối lượng muối ban đầu là 12 nè
Trừ cho cái khối lượng muối chưa tan
Là 5
Nếu 12 trừ 5 ra khối lượng muối đã tan là 7 gam
Xong rồi chúng ta lấy 7 gam này
Ráp vô công thức tính độ tan là
M chất tan chi m nước như 100
M chất tan là khối lượng muối tan nè
Là 7 nè
Khối lượng nước để bày cho 20 nè
Ráp vô như 100 bấm máy
Nó sẽ ra 36 gam chi 100 gam nước
Câu số 4
Ở 18 độ C
Khi hòa tan hết
53 gam Na2CO3
Trong 250 gam nước
Thì được dung dịch bảo hòa
Tính độ tan của Na2CO3
Trong nước ở nhiệt độ trên
Thế để yêu cầu tính độ tan
Thì cũng là M chất tan chi m nước như 100 thôi
Thì M chất tan là
Khối lượng chất tan là 53 gam nè
Khối lượng nước là 250 gam nè
Ráp vô bấm máy ra là xong
Ở đây cũng là có
Khối lượng chất tan 53 nè
Khối lượng nước 250 bấm máy nguyên cục này
Nó sẽ ra là 21.2 gam chi 100 gam nước
Tiếp theo
Chúng ta sẽ tìm hiểu về nồng độ dung dịch
Thì có những dung dịch
Thì nó sẽ đặc
Và có những dung dịch thì nó sẽ loãng
Và để định lượng một dung dịch đặc hay loãng
Thì người ta sẽ dùng đại lượng
Nồng độ dung dịch
Có 2 loại nồng độ dung dịch thường dùng
Là nồng độ phần trăm
Và nồng độ một
Đầu tiên nói về nồng độ phần trăm trước
Thì nồng độ phần trăm của một dung dịch
Sẽ cho biết số gam chất tan
Có trong 100 gam dung dịch đó
Lấy ví dụ
Ở đây thì có 100 gam nước muối đi
Thì nồng độ phần trăm sẽ cho biết
Trong 100 gam nước muối này
Có bao nhiêu gam muối ăn
Ở bên trong đó
Và có bức tính nồng độ phần trăm
Là C phần trăm bằng M chất tan
Từ công thức này chúng ta chia được công thức
Tính M chất tan bằng M dung dịch
Nhân C phần trăm chia cho 100
Trong đó C phần trăm này
Chính là cái nồng độ phần trăm
M chất tan là khối lượng chất tan biết rồi
M dung dịch là khối lượng dung dịch biết rồi
Hai cái này đều đơn vị gam
Và chúng ta cần lưu ý một điều
Khối lượng dung dịch
Sẽ bằng khối lượng chất tan cộng cho khối lượng dung muối
Lấy ví dụ
Thầy bỏ 10 gam muối ăn
Vào trong 80 gam nước
Thì sẽ thu được dung dịch
Nước muối
Vậy thì lúc này dung dịch nước muối
Sẽ có khối lượng là 90 gam
Tức là lấy 10 x 80 ra 90
Lấy ví dụ
Hòa tan 20 gam đường
Trong 60 gam nước thu được dung dịch đường
Tính nồng độ phần trăm
Của dung dịch đường đó
Thì tính nồng độ phần trăm chúng ta phải có khối lượng chất tan
Có khối lượng dung dịch
Khối lượng chất tan thì có rồi
Nhưng khối lượng dung dịch chưa có
Vậy đầu tiên chúng ta phải tính khối lượng dung dịch trước
Rồi sau đó
Thế vào đây tính khối lượng dung dịch tan
Mà khối lượng dung dịch
Sẽ bằng khối lượng chất tan cộng cho khối lượng dung muối
Thì chất tan ở đây chính là đường
Còn dung muối ở đây chính là nước
Khối lượng đường là 20 gam
Khối lượng nước là 60 gam
Cộng lại ra khối lượng dung dịch đường là 80 gam
Rồi lấy khối lượng dung dịch
Thế vào công thức tính nồng độ phần trăm
M chất tan là khối lượng đường là 20
M dung dịch này tính được là 80
Ráp vô bấm máy nó sẽ ra là 25%
Tiếp theo là về nồng độ môn
Thì nồng độ môn của một dung dịch
Sẽ cho biết số môn chất tan
Có trong một lít dung dịch
Ví dụ
Thầy có một lít dung dịch nước muối
Thì nồng độ môn sẽ cho thầy biết
Trong một lít dung dịch nước muối đó
Thì sẽ có bao nhiêu môn
Môn là muối nguyên chất
Và công thức tính nồng độ môn là
CM sẽ bằng N chất tan
Thì cho V dung dịch
Và từ công thức này mà nhấn kéo lên
Sẽ có N chất tan bằng CM
Nhân cho V dung dịch
Trong đó CM chính là nồng độ môn
Đơn vị của nó là môn trên lít
Hoặc chúng ta ký hiệu là một chữ M
Viết hoa này cũng được
Và N chất tan là số môn chất tan
Đơn vị là môn
Còn V dung dịch là thẻ chất dung dịch
Đơn vị là lít
Ví dụ, hoa tan hoàn toàn
1.35 gram copper 2 chloride
Tức là siêu Cl2
Vào trong nước
Thu được 50 ml dung dịch
Tính nồng độ môn của dung dịch
Copper 2 chloride thu được
Thế tính được nồng độ môn
Thì chúng ta phải có số môn chất tan
Và có thẻ chất dung dịch
Thế ở đây thẻ chất dung dịch có rồi
Để bài cho 50 ml dung dịch
Vì thẻ chất có rồi, chúng ta phải tính số môn chất tan ra
Thế vô là xong
Thì có mức tính số môn ở đây
Chúng ta đã học ở bài trước
Và sẽ bằng m nhỏ chia m lớn
Thì chất tan ở đây là siêu Cl2
Nên số môn ở đây sẽ bằng khối lượng
Siêu Cl2 chia cho m lớn siêu Cl2
Thì khối lượng
Siêu Cl2 là 1.35
M lớn tức là khối lượng môn
Thì sẽ bằng khối lượng mấy cái nguyên tử
Trong này cộng lại với nhau
Siêu là 64
Cl là 35.5
Mà Cl2 có 2 Cl
Nên đây chúng ta nhấn 2
Bấm máy nguyên cái cục này nó sẽ ra
0.01 môn
Rồi từ đây chúng ta sẽ tính được cái nồng độ môn
Là Cm hoặc N chiều V
Thì chất tan ở đây chính là siêu Cl2
Và số môn siêu Cl2
Này chúng ta tính được là 0.01
Còn thẻ chất dung dịch
Để bài cho 50 ml
Chúng ta đổi qua lit là 0.05
Bấm máy sẽ ra là 0.2 M
Thì đó là cách chúng ta tính nồng độ môn
Câu số 5
Tính khối lượng H2S4
Có trong 20g dung dịch
H2S4 98%
Thì khối lượng H2S4
Tính khối lượng chất tan
Thì khối lượng chất tan hồi nãy chúng ta học
Sẽ bằng M dung dịch x C%
Thì cho 100%
M dung dịch là khối lượng dung dịch
Đây chúng ta có rồi 20g
Nồng độ % ở đây là 98%
Ráp vô bấm máy ra
Vậy đây chúng ta thấy
Khối lượng dung dịch là 20
Nồng độ % chúng ta ghi
Nguyên 98% vào
Rồi bấm máy nguyên
Nó sẽ ra là 19.6g
Câu số 6
Trộn lẫn 2 lit dung dịch
URE 0.02 M
Là dung dịch A
Với 3 lit dung dịch URE 0.01 M
Tức là dung dịch B
Chúng ta sẽ thu được 5 lit dung dịch C
Câu A
Tính số môn URE trong dung dịch
A, B và C
Thì ở đây chúng ta sẽ có 1 dung dịch
Là dung dịch URE thôi
Nó chỉ khác nhau ở nồng độ
Dung dịch A là URE 0.02 M
Dung dịch B
Là URE 0.01 M
Xong rồi người ta lấy
2 dung dịch A và B đó trộn lại với nhau
Sẽ thu được dung dịch C
Giờ yêu cầu tính số môn URE
Trong A, B và C
Thì có mức tính số môn
Thì hồi nãy chúng ta mới học xong
N sẽ bằng cmv
Thì tùy theo dung dịch
A, B hay C
Thì nó sẽ có nồng độ môn và thể tức dung dịch
Các nhau, thì chúng ta thể vô cho nó phù hợp
Là xong
Vậy đầu tiên chúng ta sẽ có số môn URE
Trong dung dịch A
Thì công tức vẫn là cmv thôi
Thì nồng độ môn của dung dịch A là 0.02
Thể tức ở đây là 2 lit
Thì chúng ta thể vô là 0.02 x 2
Sẽ ra 0.04 môn
Tương tự như vậy
Số môn URE
Trong dung dịch B
Thì nó cũng là cmv
Nhưng nồng độ môn ở đây là 0.1
Thể tức là 3
Bấm máy sẽ ra là 0.3 môn
Còn số môn URE trong dung dịch C
Thì nó sẽ tính hơi khác một chút
Tại vì dung dịch C
Là trộm lẫn giữa A và B
Vậy nên số môn URE
Trong C sẽ bằng số môn URE
Trong A, cộng cho số môn URE
Trong B
Thì lấy 2 cái này cộng lại
Sẽ ra là 0.34 môn
Tiếp theo cùng B
Tính nồng độ môn của dung dịch C
Nhận xét về giá trị
Nồng độ môn của dung dịch C
So với nồng độ môn của dung dịch A và B
Ở đây là bài yêu cầu
Tính nồng độ môn
Tính nồng độ môn là số môn chất tan
Trong dung dịch
Tính nồng độ môn của dung dịch C
Thì số môn chất tan
Vậy là số môn URE trong dung dịch C
Hồi nãy chúng ta mới tính
Còn thể tích dung dịch có rồi
Đây là bài cho 5 lít
Thì số môn URE trong dung dịch C
Là 0.34
Thể tích dung dịch C là 5 lít
Bấm máy sẽ ra 0.068 m
Và cái giá trị nồng độ môn này
Chúng ta thấy là nó nằm
Ở giữa giá trị nồng độ môn
Của dung dịch A và dung dịch B
Dung dịch A là 0.02
Dung dịch B là 0.1
Thì 0.068 nó nằm ở khoảng giữa
2 cái này
Tiếp theo thì sẽ hướng dẫn
Các em cách thực hành pha chế dung dịch
Theo 1 nồng độ cho trước
Ví dụ
Ở đây muốn pha 100 gram dung dịch muối ăn
Nồng độ là 0.9%
Thì dung dịch muối ăn
Đơn giản là chỉ có muối và nước thôi
Lấy muối bỏ vào nước khuấy đều lên
Và chúng ta sẽ có
Nhưng vấn đề ở đây là chúng ta cần bao nhiêu gram muối
Và bao nhiêu gram nước
Vậy nên bước đầu tiên là chúng ta phải tính
Khối lượng muối và khối lượng nước trước
Thì khối lượng muối đó chính là khối lượng
Chất tan, tại vì muối tan trong nước mà
Thì công hức tính khối lượng chất tan chúng ta học
Là M dung dịch x C%
Khi cho 100%
Ở đây khối lượng dung dịch chúng ta cần pha là 100 gram
Nồng độ ở đây là
0.9%
Thế nhưng mà thể vô, bấm máy sẽ là 0.9 gram
Còn khối lượng nước
Thì chúng ta biết rằng là khối lượng dung dịch
Sẽ bằng khối lượng chất tan
Cộng cho dung muối
Thì chất tan ở đây là muối
Dung muối ở đây là nước
Vậy muốn tính khối lượng nước chúng ta chỉ biết lấy khối lượng dung dịch
Trừ cho khối lượng muối là sao
Thì khối lượng dung dịch chúng ta có là 100 gram
Khối lượng muối hồi nãy
Chúng ta tính được là 0.9
Bấm máy sẽ ra 99.1 gram
Vậy ở đây chúng ta đã có khối lượng muối
Khối lượng nước rồi
Vậy chúng ta chỉ biết cân 0.9 gram muối
Bỏ vô 1 cái cốc
Xong rồi cân 0.99.1 gram nước
Bỏ vô trong cái cốc đó
Khuấy đều lên
Chúng ta sẽ có được là 100 gram dung dịch muối ăn
Nồng độ là 0.9%
Và khi chúng ta pha chúng ta cần lưu ý
Cái muối ăn mà chúng ta sử dụng
Nó phải là muối ăn khen
Nó khô thiệt hoàn toàn
Không có lẫn nước trong đó
Thứ còn muối ăn mà nó hơi ẩm ẩm
Tức là nó sẽ có nước trong đấy
Và khi chúng ta cân 0.9 gram muối
Thì cái này không phải là toàn bộ đều là muối ăn đâu
Mà nó có khối lượng nước nhỏ nhỏ trong đó nữa
Thì lúc này nó sẽ không chính xác cho lắm
Nên lưu ý cái muối ăn mà chúng ta sử dụng
Phải là muối ăn khen, khô luôn
Và cái dung dịch muối ăn
Nồng độ 0.9%
Chúng ta gọi là nước muối sinh lý
Cái này các em ra nhà thuốc mua rất là nhiều
Và thường được sử dụng
Để nửa mắt, mũi, hoặc là suốt miệng
Vân vân
Và đó là toàn bộ nội dung bài học ngày hôm nay
Nếu như các em thấy video này hay và có ích
Là bấm nút like và đăng ký kênh
Để theo dõi thêm nhiều bài giảng khác nữa nhé
Chào các em và hẹn gặp lại