* Vàng tăng vọt hay do các đồng tiền khác đang suy yếu? * Bản chất của việc "in thêm tiền" và sự sụp đổ của những thể chế thất tín? * Làm sao để hiểu đúng về giá trị tài sản trong thời đại biến động? Hãy cùng chúng tôi khám phá ngay trong Talkshow số 24 & số 25 tới đây cùng chuyên gia MSc. Nguyễn Thị Ngọc Hà - Viện Chiến lược chính sách Kinh tế - Tài chính, Bộ Tài chính. Chị nhấn mạnh: "Lịch sử luôn để lại những bài học đắt giá nhất, và đây là lúc chúng ta cần lắng nghe...".
Vì tính chất chuyên sâu và những phân tích mang tầm chiến lược, chương trình sẽ được chia làm 2 tập đặc biệt:
📅 LỊCH PHÁT SÓNG TRÊN KÊNH VIỆT NAM TƯƠI ĐẸP - Nền tảng GAN JING WORLD: TẬP 1: Câu chuyện của Vàng & Bản chất của tiền tệ cùng Những bài học lịch sử ⏰ 20h00 Thứ Bảy - Ngày 31/01/2026
TẬP 2: Sự thất bại của một thể chế tiền tệ khi không có Vàng (Sự sụp đổ của các thể chế & Lời giải cho tương lai) ⏰ 20h00 Thứ Bảy - Ngày 07/02/2026
📍 Đón xem tại kênh: Việt Nam Tươi Đẹp - Gan Jing World
Đừng bỏ lỡ hành trình đi tìm lời giải cho câu hỏi: Liệu lịch sử có đang lặp lại và chúng ta nên làm gì để bảo vệ giá trị tài sản của chính mình?
📍 Quà tặng đặc biệt: Chương trình dành tặng 10 cuốn sách "Niềm Kiêu Hãnh của Vàng" do chị Nguyễn Thị Ngọc Hà đồng tác giả viết, dành cho 10 khán giả đầu tiên chia sẻ góc nhìn về nội dung sau khi xem mỗi tập, ở phần bình luận bên dưới video và gửi địa chỉ nhận sách qua email tới kênh Việt Nam Tươi Đẹp trong vòng 24h kể từ thời điểm công chiếu của mỗi tập. Email gồm tên, địa chỉ và số điện thoại người nhận sách gửi về hòm thư điện tử: [email protected]
Thứ mà làm nên sức mạnh thống trị của một đồng tiền đương nhiên phải là trị tín đồng tiền đã
Thì người ta cáo buộc rằng cái chế độ bản thị vàng khiến cho chính phủ không còn linh hoạt
Bởi vì họ không được in thêm tiền để bù đắp vào khoản nợ xấu đó
Mà bạn biết là khi mà in ra cái đồng tiền xấu
Tức là chẳng qua là đánh cắt một phần từ đồng tiền tốt của những người dân đang nắm giữ
để bù đắp vào khoản nợ đấy mà thôi
Một lịch sử cũng sẽ lập lại thôi
Lịch sử thì luôn cho chúng ta những cái bài học tất giá nhất
Chào mừng quý vị khán giả đang theo dõi chương trình Điều Đản Diệp
Được phát sóng vào 20h thứ Bảy, tuần thứ Hai và tuần thứ Tư hàng tháng trên kênh Việt Nam Tươi Đẹp
Thưa quý vị, thời gian gần đây rất nhiều quý vị khán giả quan tâm tới đầu tư vàng và tiêm loại hiếm
Hôm nay chúng tôi đặc biệt mời đến chương trình chị Nguyễn Thị Ngọc Hà
Một chuyên gia tài chính người đã có hơn 20 năm kinh nghiệm nghiên cứu về tài chính và tiền tệ
Đồng thời cũng là giảng viên thỉnh giảng của các trường đại học kinh tế hàng đầu tại Việt Nam
Xin chào chị Hà
Trước tiên thay mặt chương trình rất là cảm ơn chị đã nhận lời mời tham gia
Và xin mời chị gửi lời chào tới quý vị khán giả
Cảm ơn MC Bảy Mong
Tôi rất là vân hạnh được có mặt hôm nay và được xuất hiện trên chương trình Điều Đản Diệp
Gần đây thì vàng đã có những đợt tăng lột biến
Nó vượt ngoài sự tưởng tượng của rất nhiều người
Thậm chí là vượt qua cả những gư báo của một số chuyên gia
Với suy nghĩ của chị thì chị nghĩ nguyên nhân nó sẽ là gì sao ạ?
Đây là một câu hỏi lớn và rất thú vị
Tôi thì cũng có rất nhiều năm nghiên cứu về tiền tệ
Và trong đó thì nghiên cứu về vàng là một trong những nghiên cứu cơ bản của tôi
Lý do khi chúng tôi nghiên cứu về khủng hoảng
Thì bao giờ chúng tôi cũng phải nghiên cứu về thị trường tài sản thật sự là thấu đáo
Và khi nghiên cứu về khủng hoảng thì chúng tôi hiểu về bản chất của tiền tệ
Thì trong đó thì vàng là một trong những câu chuyện như vậy
Tuy nhiên thì để trả lời một câu hỏi lớn như thế này
Và cũng là câu hỏi chung của hầu hết các nhà đầu tư
Kể cả không phải là đầu tư mà người dân muốn tiết kiệm
Bạn thấy đấy, vàng thì trong năm vừa rồi, 3-4 năm trở lại đây thôi
Vàng đã tăng từ mức 2.000 đô
Mà bây giờ lên đến mức hơn 4.000 đô rồi
Thế thì bạn sẽ thấy rằng vàng tăng giá
Và bạn sẽ thấy rằng là
Ồ, vậy thì nên đáng ngẽ nếu đầu tư vào vàng
Thì tài sản x2, x3 gì đấy lên
Đúng rồi ạ
Nhưng thực ra thì từ cái góc nhìn quan điểm của chúng tôi
Vàng không có tăng giá
Sao dạ?
Vàng không tăng giá
Bởi vì giá trị của vàng nó đền vẫn như vậy theo năm tháng
Và nếu như mà vàng kể cả lên đến 5.000 đô một ao sơ
Thì không có nghĩa là vàng tăng giá
Mà có nghĩa rằng là đồng đô la đang mất giá
Và tất cả những đồng tiền khác bên cạnh đô la cũng đang mất giá
Và nó khiến cho cái giá trị của vàng so với đô là tăng bọc
Như vậy, nếu như mà để trả lời câu hỏi
Vậy tại sao vàng tăng giá, điều nguyên nhân gì thúc đẩy vàng tăng giá
Tôi nghĩ câu hỏi nên là
Chúng ta cần phải hiểu về câu chuyện của tiền
Cái đồng tiền mà gọi là đồng tiền phát định ngày nay ý
Bản chất của nó như thế nào
So với trong lịch sử nó có cái vai trò như thế nào
Và tại sao nó lại khiến cho cái giá trị của nó
So với vàng nó lại mất mắt nhiều đến thế
Vâng, cảm ơn chị
Nghe chị nói thì tưởng rằng là một cái câu hỏi nó đơn giản nhưng mà không đơn giản
Hóa ra là nó có cái nguyên nhân và thứ rất sâu ta trong lịch sử về tiền và về vàng
Chị vừa nhắc đến là đồng tiền pháp định
Vậy thì đồng tiền pháp định như thế nào nhỉ
Đồng tiền pháp định là đồng tiền mà
Ngày nay mà các bạn đang sử dụng ý
Là những cái đồng tiền mà
Đề mặt trong toán thì nó giống như là đề mặt hình thức đủ hiện
Có thể là trên giấy này, đúng không ạ
Trên polymer của chúng ta này
Hay là về mặt hình thức biểu hiện cũng có thể nó là một cái đồng tiền biệt tử
Đúng không ạ
Với đây chúng ta phong tám bằng QR code tất cả mọi thứ
Có phải là cái đồng tiền ấy do pháp luật định ra không
Tại sao lại gọi là đồng tiền pháp định
Mà nó không phải định ra bởi những giá trị khác
Bởi vì hoàn toàn là định ra
Và mang tính thừa nhận bởi pháp luật của đất nước đấy, của quốc gia đó
Nó được thừa nhận bởi một chính phủ hợp pháp
Thì nó là cái đồng tiền gọi là đồng tiền pháp định
Nhưng nằm sau cái tài sản đảm bảo nằm sau đấy
Thì nó không còn như quá khứ
Là bằng vàng
Hoặc là bằng vàng hay là bằng cái tài sản gì đó khác
Tức là bây giờ thì là người ta có thể là in nhiều tiền hơn
Mà không cần phải có một cái giá trị đó tương đương
Về mặt lý thuyết
Cái việc mà đồng tiền pháp định như quan điểm như bạn nói
Chính cho các chính phủ đều phải có thêm một
Một cái thiết chế nữa
Để kiểm soát cái sự in ấn của đồng tiền này
Đấy là các ngân hàng trung ương
Cho nên các ngân hàng trung ương kể từ khi mà cái đồng tiền pháp định nó ra đời
Thì cái vai trò của các ngân hàng trung ương ngày càng trở nên lớn hơn
Lý do là bởi vì ngân hàng trung ương chính là người giữ vai trò
Là đảm bảo rằng lãng pháp của cái đồng tiền pháp định đấy
Nó ở trong một cái mức danh giới mà hợp lý nhất
Để cho khiến nền kinh tế vị mô nó duy trì ổn định
Tức là gì?
Tức là cái giá trị mà tiền in thêm mỗi một năm
Nó không vượt quá bao nhiêu phần trăm đó
Ví dụ như Fed là 2%
Hay là ngân hàng trung ương châu Âu là 2%
So với cái tổng sản lượng nền kinh tế nó
Họ sản xuất ra
Khiến cho giá cả nền kinh tế nó không vượt cái giá cả nói chung
Nói chung cái lãng pháp nói chung của nền kinh tế không bị vượt quá 2%
Cảm ơn cái chia sẻ của chị Hà
Mong đã hiểu biết thêm về tiền rồi ạ
Chúng ta sẽ quay trở lại cái chủ đề chính mà mình đề cập là vàng
Mặc dù quát chia sẻ của chị là vàng và tiền nó có liên quan mật thiết với nhau đúng không?
Trong lịch sử là liên quan vô cùng mật thiết
Và vàng mới bị loại bỏ khỏi cái hệ thống tiền tệ chỉ mấy 50 năm nay thôi
Còn hơn 2.500 năm trước thì vàng đóng một cái vai sở vô cùng quan trọng
Trong cái hệ thống tiền tệ của toàn hệ thống toàn cỏ
Và nó là trở thành một cái giá trị chung trong cái tài sản của toàn cỏ
Thế thì mong người rất tò mò
Vì sao mà vàng có thể được chọn mà không phải là một thứ khác ạ?
Thật ra bên cạnh vàng thì cũng có bạc, có một số kim loại quý nữa
Thế lý do mà vàng được chọn thì chúng ta quay trở lại cái lịch sử của loài người một chút
Bạn biết rồi đấy, khi mà chúng ta là loài người mới bắt đầu gọi là hơn 2.000 năm trước
Trong cái thời mà trước thời Trung Cổ
Toàn người bắt đầu là sản xuất được nhiều hàng hóa hơn
Nhưng mà luôn luôn có nhu cầu trao đổi hàng hóa
Bạn thì chỉ sản xuất được lúa thôi
Tôi thì có thể sản xuất được ngô
Một bạn nào đấy sản xuất được rau
Thế chúng ta có cái nhu cầu là trao đổi những cái hàng hóa mà chúng ta có với nhau
Vâng, có nghĩa là hàng đổi hàng
Để cái nhu cầu sống nó nâng cao cái chất lượng cuộc sống hơn
Nhưng mà nếu mà cứ hàng mà đổi lấy hàng thì đem lại nó vất vả quá
Thì họ cần một cái vật trung gian để trao đổi
Thế cái vật trung gian này chính gọi là tiền
Cái vật trung gian nó phải đảm bảo được một cái yêu cầu để đa lường được cái
Cái giá trị của cái hàng hóa đó
Đúng không ạ?
Và cái giá trị đó phải được thống nhất tóm lại
Tiền nó chỉ là một cái thượng đo như vậy thôi
Vâng ạ
Thế thì bắt đầu thì thời gọi là tiền sử của chúng ta có những giai đoạn
Loài người thấy cái vỏ sò rất là đẹp và quý hiểm
Thấy nó long lanh trên bờ biển
Người ta lấy cái vỏ sò đấy để làm vật trao đổi ngang giá với nhau
Nhưng mà rồi sóng nó đánh những con sò vào trên bờ biển
Và người ta có thái được nhiều con sò đẹp hơn
Người ta mới thấy rằng là
À, cái vỏ sò nó chỉ là cái mà có thể tạo ra
Tức là có thể nuôi dưỡng
Có thể tạo ra
Có thể bị tăng thêm về mặt số lượng
Thế thì giống như một cái thước đo
Thước đo chiều cao của bạn
Nó co giãn được
Đúng rồi ạ, nó co giãn được
Cái thước đo thì nó phải cố định
Cái đơn vị đo thì phải thống nhất
Thế thì tất cả những cái khác như là
Có thời những cái vỏ sò rất đẹp
Những cái lá rất đẹp
Hay như là sắt
Hay như là đồng
Đồng có bị oxy hóa
Sắt cũng thế
Nó có thể không co giãn quá nhiều
Nó có thể ok đấy
Nhưng mà nó không đảm bảo được một số
Đúng rồi, một số những cái tiêu chuẩn
Như là nhẹ, mỏng, nhẹ, dễ tán ra
Cái chữ lượng của nó không làm giả được
Có thể dễ dàng mang theo
Tóm lại nó phải là một cái thước đo
Mà nó có tất cả những cái tiêu chuẩn đấy
Để nó có thể đưa vào lưu thông nữa
Đưa vào lưu chữ nữa
Tiền thì nó không chỉ là cái vật trao đổi ngang giá
Còn người ta có nhu cầu chữ cái tiền đó
Cái vật trao đổi ngang giá đấy
Để sau này người ta có thể dùng cái đó cái đó
Tiếp tục đi mua bán
Tóm lại là đưa nó trở thành một cái
Có thể giao thương được
Thì đấy là lý do mà qua năm tháng
Thì người ta thấy là vàng và bạc có thể rác mỏng này
Cái giá trị của nó không thể làm giả này
Có thể các bạn nghe rất là nhiều câu chuyện thật giả kinh
Có cả huyền sách ấy đấy
Vâng ạ, mơ ước rất là nhiều
Của mọi cái nền kinh tế
Mọi cái nhà khoa học trên thế giới
Là biến một cái kim loại nào đấy khác
Một cái vật chất gì đấy khác thành vàng
Thế và thế giới cổ tích của chúng tôi
Khi ngày còn mé
Chúng ta đọc câu chuyện Homidas
Chạm vào đầu hình đấy thành vàng
Tại sao lại có như thế
Bởi vì thực sự không ai làm giả được cả
Cho đến bây giờ không làm giả được
Mọi cái khối chữ lượng vàng trên toàn toàn cầu
Bề cơ bản là nó có hạng định như vậy
Nó có giới hạn như vậy
Thế cho nên là trong suốt 2.000 năm
2.500 năm
Thì vàng đã trở thành một cái loại
Hiền tệ nó mang tính toàn cầu
Tất nhiên là thời tiến sử thì
Thời Trung Cổ về khoa học về lượng in
Hoặc hạn chế
Cứ độ tinh
Tinh gọi là tinh chết
Tinh chết
Tinh gọi là tinh chết
Tinh chết
Thì mỗi thời khác nhau nhưng nhìn chung
Vàng nó trở thành một cái tiêu chuẩn chung như vậy
Vâng chị ạ
Thế điều gì làm vàng biến mất 50 năm nay ạ?
Đây cũng là một câu hỏi rất lớn
Và không thể trả lời
Nó rất là khó để có thể giải thích với bạn
Trong một cái thời gian ngắn
Như thế này
Thường thì tôi giải thích về câu chuyện vàng biến mất suốt 50 năm nay
Cho các học viên của tôi
Cho các chuyên gia
Và ngay cả giải thích trong các sản phẩm nghiên cứu của tôi
Rất là nhiều trang
Tôi nghĩ rằng trước khi hỏi về câu chuyện
Tại sao vàng lại biến mất suốt 50 năm nay
Chúng ta đi vào một cái câu chuyện
Tôi nghĩ là thú vị hơn
Tôi muốn kể cho cậu bạn nghe một câu chuyện về đồng tiền tốt và đồng tiền xấu
Bạn đều biết rằng vàng chỉ có một tiêu chuẩn thôi đúng không?
Vàng là vàng
Có lẽ sự khác biệt của vàng nó chỉ nằm ở chỗ là đồng vàng này nó tinh khiết hơn đồng vàng khác
Nhưng bạn cũng biết rằng mặc dù vàng là một cái tiêu chuẩn thống nhất trên toàn tổ
Nhưng cũng có những cái đồng tiền vàng của đế chế này nó trở thành đồng tiền thống trị toàn cầu
Nhưng mà cái đồng tiền vàng đấy sau hàng trăm năm thống trị nó cũng biến mất
Và cuối cùng thay thế nó là một đồng tiền vàng của một đế chế khác
Nó có liên quan gì đến cái sự thay đổi chiều đại không?
Hoặc những cái đế chế bị sụp đổ
Có, nó thay đổi rất là nhiều
Mặc dù bản chức của vàng không thay đổi
Cũng giống như bây giờ vậy
Bạn hỏi tại sao vàng nó lại tăng giá quá nhiều so với đồng đô
Tôi nói rằng vàng không tăng giá
Giá trị của vàng không đổi
Chỉ là đồng đô đang mất giá đi mà thôi
Cả những đồng tiền pháp định khác cũng đang mất giá như đồng đô vậy
Thời xưa cũng vậy
Khi mà một cái đồng tiền vàng của một đế chế biến mất
Không phải là giá trị vàng nó suy giặt
Mà bởi vì sức mạnh nằm sau đế chế đấy
Và cái chữ tím của đế chế đấy đã không còn duy trì được nữa
Và khi mà không còn niềm tin
Thì cái đồng tiền tệ mà đế chế đấy tạo ra cũng không đáng tin
Một cách nào đấy nó là một cái câu chuyện
Mà bạn có thể soi chiếu từ lịch sử
Để nhìn ra cái kết cục của đồng đô la bây giờ cũng vậy
Đô la hiện vẫn đang là đồng tiền thống trị
Tôi không nói rằng vì sự mất giá của đồng đô la so với vàng
Thì nó mất cái vai trò thống trị ngay
Có thể nó còn giữ vai trò thống trị một thời gian nữa
Có thể bài thẩm kể nữa
Không ai biết được
Nhưng chắc chắn rằng nếu như mà đô la không có sự thay đổi
Để thể chế về uy tín của mình
Đằng sau về cam kết của mình
Đằng sau về tiền tiền
Một lịch sử cũng sẽ lặp lại thôi
Lịch sử thì luôn cho chúng ta những cái bài học sắc giá nhất
Tôi muốn kể cho các bạn nghe một câu chuyện gọi là
Đồng tiền tốt và đồng tiền xấu
Thế kỷ thứ 16 thì có một nhà kinh tế học gọi là Greg Holmes
Ông thì đã biết ra một cái định luật
Định luật kinh tế gọi là đồng tiền xấu đuổi đồng tiền tốt khỏi lưu thông
Ông nhắc lại xem có đúng không chị nhé
Đồng tiền xấu đuổi đồng tiền tốt ra khỏi lưu thông
Đúng vậy ạ
Rất thú vị
Đây là một cái bài học lịch sử rất là sâu sắc về tiền tệ
Và nó cho cái bản chất của tiền tệ và bản chất của các chính phủ in tiền ngày nay
Và điều gì làm cho cái đồng tiền của chúng ta nó bị mất giá trị
Có lẽ là Greg Holmes đã viết lên cái định luật này
Dựa trên một cái nghiên cứu hết sức sâu sắc về lịch sử
Sâu sắc về các cái gọi là vương chiều
Hay là về các thể chế tiền tệ khác nhau
Thì tôi nói ví dụ thế này
Cái thời điểm đấy
Ở châu Âu thì có rất là nhiều các lãnh địa
Mỗi một cái lãnh địa thì được quản lý bởi một lãnh chúa
Và mỗi một lãnh chúa thì luôn cam kết cái đồng tiền của mình
Họ in một cái đồng tiền khác nhau
Ví dụ như đồng tiền của lãnh chúa Bạch Măng chẳng hạn
Thì sẽ in, có thể là in hình ảnh của bạn
Hoặc là trên cái đồng tiền đấy
Hoặc in đồng tiền của tổ tiên của bạn
Một người hung nào đấy của gia tộc bạn
Trên cái đồng tiền đấy
Và đồng tiền đấy thì lãnh chúa này cam kết rằng là
Tôi sẽ cam kết đồng tiền này là 100% bằng vàng
Chẳng hạn là như vậy
Thế nhưng mà theo năm tháng
Thì cái chuẩn mực đạo đức của cái ông vua đứng đầu
Của vị lãnh chúa đứng đầu
Có thể là vị vua này là kích hoạt một cuộc chiến tranh với cả nước láng giềng
Mà bạn biết rồi đấy
Cứ khi mà có chiến tranh
Chi phí cho chiến tranh
Phải tiêu nhiều
Vâng ạ
Phải nuôi quân đội nhiều hơn
Trong khi đó thì những người lính và đang ngại đi vào sản xuất
Đi vào trồng cấy
Thì lại đã bị rút đi vào quân đội rồi
Và cái tiêu tốn rất là lớn
Và sự tan phá của chiến tranh
Thì luôn mang lại cái khoản nợ rất là khổng lồ
Thế khi mà vị vua lãnh chúa này cần nhiều vàng hơn nữa
Để phục vụ cho chiến tranh
Thì vị ấy sẽ làm gì?
Họ phải đi bay ạ
Nếu không đi bay được nữa thì sao?
Trước khi mà nghĩ đến chuyện đi bay
Cái khoản gọi là ngân khố của quốc gia để ra thôi
Như bù thế chứ ạ
Chiến tranh thì đã lấy hết ngân khố rồi
À thế thì
Và có thể là thâm hụt ngân khố đã diễn ra rồi
Tăng thuế, tăng phí của người dân thôi ạ?
Luôn tăng thuế và tăng phí
Chắn là như vậy
Siêu cao thuế nặng luôn là vấn đề
Mà khiến người dân đứng lên và chống lại cái triều đại đấy
Khi mà họ không thể nào chịu đựng nổi nữa
Khi mà 10 đồng họ làm ra
Thì cái số sau khi đóng thuế xong
Thì cái tiền để lại là không đủ cho họ sinh sống
Họ sinh ra phận lốt
Và những cái cuộc nổi dậy như thế là
Là đã xảy ra và cái triều đại thay đổi bằng cái cách như vậy
Nhưng mà chưa hết đâu
Trước khi họ tăng thuế, tăng phí
Và triều đại nào cũng hướng phải
Khi mà họ hướng phải nợ nần
Chìm sâu trong nợ nần
Có thể là do chiến tranh
Có thể là do thiên tai địch ngoại
Cũng có thể là do
Do họ trôi bời quá xa xỉ của các lãnh chùa
Thứ ra ví dụ như xây dựng quá nhiều cái công trình
Hay là mở rộng hậu cung
Cái hậu cung quá là rộng
Và có quá nhiều tình yêu chẳng hạn vậy
Thế thì cứ đấy thì họ sẽ làm gì
Cái đồng tiền của họ
Họ cam kết là 100% vàng
Nhưng rất có thể họ chỉ còn để lại 70% vàng thôi
30% họ thay vào đồng đồng
Tức là họ làm giảm cái hàm lượng vàng trên cái đồng tiền đi
Đúng rồi
Hoặc là có thể nói nghiêm trọng là đồng tiền giả thôi
Đồng tiền xấu
Nó không tính là giả
Nó chỉ là đồng tiền xấu
Nó không giả bởi vì nó được in ấn ra
Bằng đúng một cái chính phủ thừa nhận chứ
Bằng một quân chiều được thừa nhận
Giống như đồng tiền pháp định của chúng ta bây giờ
Nó bị mất giá nhưng nó không giả
Nó chỉ đơn giản là mất giá
Thế lúc bây giờ
Khi mà cái đồng tiền mà 70% là vàng
Còn 30% là đồng
Ban đầu khi mà cái đồng tiền mới được in ra
Nó gọi là đồng tiền xấu đúng không ạ
So với đồng tiền cũ là đồng tiền tốt
Đồng tiền xấu khi mới được in ra
Thì hầu như chúng ta đều không nhận ra cái giá trị thật của nó
Cho đến khi thị trường đột nhiên thấy quá nhiều cái tiền đó
Nó xuất hiện
Và rất là nhanh những cái người dân
Những cái thương nhân
Khi họ mua họ dùng tiền
Họ mua bán họ nhận ra ngay cái giá trị của đồng tiền đấy
Nó bị pha loãn
Cái lượng vàng ít đi
Và đấy là một cái đồng tiền xấu
Thế lúc bây giờ thay vì là một cốc cà phê này giá là một đồng tiền vàng
Thì bây giờ nó có thể giá là một đồng rưỡi
Đồng tiền vàng để chi trả cho cốc cà phê đó
Bạn có thấy nó giống mất giá bây giờ không
Nó có giống cái cách mà lãng phát bây giờ của chúng ta không
Đúng rồi
Bởi vì đồng tiền thật đã bị pha loãn
Giá trị thật đã bị pha loãn ra
Thế ai là người chịu tổn thương khi mà cái đồng tiền thật bị pha loãn
Những cái người mà nhận được tiền đấy
Những cái người mà đang nhận cái trực tiếp
Những cái đồng lương, lao động từ chính phủ hay từ cái ông chủ
Đặc biệt là binh lính
Binh lính rồi các quan chức chính phủ
Họ là những người nhận đầu tiên
Thế ai là cái người mà phải trung thành đầu tiên với cái chiều đại đấy
Với ông vua đó
Binh lính, quân đội
Nhưng mà khi quân đội bản thân họ chỉ nhận được 10 đồng
Nhưng mà sức tiêu dùng của 10 đồng đấy
Chỉ bằng 5 đồng tiền vũ
Không bằng 7 đồng tiền vũ
Họ cảm thấy rằng chính với vị vua mà mình đang phục vụ đấy
Thế nếu như sự lừa dối này diễn ra
Thì cái sự trung thành của quân đội
Sự trung thành của chính phủ đấy với vị vua đấy đã giảm xuất đi
Thế còn người dân thì sao?
Người dân thì họ cũng có cái cảm giác đấy
Tài sản của người dân là bị mất mát
Với cái giá trị đồng tiền nó bị mất mát đi như thế
Và họ bị mất mát rất là nhiều
Và ví dụ như là trước kia họ làm công
Họ làm thuê hoặc là họ bán
Họ bán cũng là 1 tấn lúa
Họ lấy 10 đồng tiền vàng chẳng hạn thế
Nhưng bây giờ cái 10 đồng tiền vàng đấy
Ngày xưa họ có thể mua lại được cho con cái học hành
Trong vòng, tôi nói ví dụ như là trong vòng 2 tháng
Nhưng bây giờ 10 đồng tiền vàng đấy
Chỉ cho con cái học hành trong vòng 1 tháng thôi
Trong khi họ không thể sản xuất ra 2 tấn lúa được
Cái sức lao động của họ chỉ là 1 tấn lúa thôi
Thế thì như vậy là họ chính là người bị áp cấp
Sức lao động và tài sản đầu tiên
Và trong khi đó thì như bạn nói
Khi mà họ chính phủ hay là các cái hương chiều
Đã buộc phải làm tạo ra 1 tấn lúa đồng tiền sầu
Thì cái siêu cao thuế nặng ưu đắp cho các khoản thâm hụt đấy
Cũng là 1 nước, cũng là 1 cái chính sách mà nằm trong quyển lực của họ
Thường họ cũng làm cái điều đó rất là mạnh mẽ
Thế thì 2 cái việc đó nó cộng rồn lại
Khiến cho sự phản kháng của người dân, của quân đội
Và của những người trung thành với chính phủ đó hay là với triều đại đó
Thường là diễn ra theo cách như vậy
Và khi mà niềm tin nó mất đi
Niềm tin mất đi
Thì bao giờ đó cũng là cái sự khởi đầu
Bắt đầu là sự khởi đầu của sự sụp đổ của 1 triều đại
Bao giờ cũng như vậy
Và nếu như bạn nghiên cứu lịch sử
Thì bạn thấy bất kỳ 1 cái giai đoạn nào
Khi mà 1 cái triều đại mà bắt đầu là hương thịnh
Rồi suy vong
Thì đều gắn chặt với giá trị
Và cái niềm tin của đồng tiền mà triều đạo đấy
Thì đấy là câu chuyện rất là thú vị
Cần quay trở lại với định luật của Red Hat
Tháng này đầu tiên chúng ta nhận ra những cái đồng tiền
Tôi gọi là đồng tiền mới in
Đồng tiền sấu
Cái kỷ lệ vàng mà thấp hơn
Thì bạn sẽ làm gì?
Nếu như là mong nhất
Thì nếu như mình đã biết được 1 cái đồng tiền này
Là vàng nguyên mà đồng tiền này bị pha
Mà giá trị nó tương đương như nhau
Thì tất nhiên là mong em phải giữ cái mà vàng thật rồi
Còn mong em đi tiêu rất nhanh cái khoản đồng tiền kia đi
Để tránh thủy do về thế mình
Đấy cũng chính là điều mà những người dân
Trong mọi triều đạo
Từ hời cổ đạo cho đến nay
Đều ứng xử như vậy
Họ cố gắng tiêu thật nhanh
Cái đồng tiền xấu
Còn đồng tiền tốt họ làm gì?
Họ cất trong trong kho
Nếu như có thể cất chữ
Họ cố gắng cất chữ cái tốt cất lại
Và họ cố gắng tiêu thật nhanh
Những cái đồng tiền xấu đi
Cho nên là định luật của Red Hat
Đồng tiền xấu đuổi đồng tiền tốt
Khỏi lưu thông
Tức là những đồng tiền tốt không còn được lưu thông nữa
Thay vào đó là lưu thông tiền xấu
Đồng này có gợi ý cho bạn
Một hình ảnh gì bây giờ không?
Vàng dường như đang được ưa chuộng
Và đang được cất chữ trong khét của người dân
Và mọi người cố gắng đổi
Thật nhanh tiền đô, tiền euro
Và các đồng nội tệ khác
Nó chính là một trong những cái mà
Người ta đang đi
Săn lùng vàng, thành ra vàng an hiếm
Có rất nhiều câu chuyện đằng sau nữa
Nó không chỉ là đối diện với những chính phủ thất tín
Nhưng rõ ràng là một chính phủ thất tín
Khiến cho đồng tiền của họ suy giảm giá trị
Họ nghĩ là họ rất thông minh
Những vị vua đấy nghĩ là mình rất thông minh
Dường như họ cũng không có cách nào khác
Để xử lý khủng hoảng bằng cách
Tin thêm tiền
Nhưng thực ra đấy là cái bước đầu tiên
Lịch sử đã cho chúng ta phải học
Đó là những bước đi đầu tiên để làm cho cái
Gọi là cái thể chế của họ
Hay là cái chiều đại của họ
Sụt rồi
Vâng chị ạ
Qua cái câu chuyện của chị ấy
Thì mong thấy rằng là
Cái sự suy vong của mỗi một cái đế chế hay một cái chiều đại
Nó gắn liền với cái chữ tín
Thất tín là cái dấu hiệu
Đầu tiên để dẫn đến cái sự thuộc độ
Cùng chính quyền hoặc là cùng hệ thống tiền tệ
Như vậy thì hiện nay
Và trong quá khứ cũng có những đồng tiền
Thống trị thế giới trong một thời gian khá dài
Ví dụ như bây giờ là đồng đô la Mỹ
Trước đó là bảng Anh
Vậy thì liệu chữ tín
Có phải là cái yếu tố duy nhất
Để có thể duy trì được cái sự thống trị của đồng tiền
Thứ mà làm nên sức mạnh
Thống trị của một đồng tiền đương nhiên phải là
Chữ tín đồng tiền đã
Nhưng mà trước khi có chữ tín đấy
Làm thế nào mà cái chữ tín đấy được
Không chỉ là người dân của cái quốc gia để công nhận
Mà phải là quốc gia của các khu vực khác
Mà công nhận nữa
Thì nó mới thống trị toàn cầu được, nhất là khu vực
Sau đấy mới đến toàn cầu
Lịch sử cho chúng ta một cái bài học rất là thú vị
Khi mà các bạn
Nghiên cứu lịch sử về sự hưng vong
Và thị suy của các cái đế chế
Hay là của các loại tiền mà thống trị toàn cầu
Thì cái đồng tiền đầu tiên thống trị toàn cầu
Tôi rất thích lấy ví dụ về đồng tiền đấy
Là đồng tiền vàng của đế chế La Mã Cổ Đạo
Đế chế La Mã Cổ Đạo
Đồng tiền có tên là đồng tiền Euro
Nghe rất giống Euro ngày nay
Euro là đồng tiền
Nó xuất hiện từ thế kỷ thứ
Một chiếc công nguyên
Nó tuổi 500 năm
Trong trong suất 500 năm
Và nó tồn tại đến sau thế kỷ thứ 3, thứ 4
Sau công nguyên, sau đấy mới là đồng tiền
Vàng của Solidus
500 năm rồi ạ?
Vâng ạ, nó thống trị 500 năm
Thế nhưng mà không chỉ là các cái đế chế như là
La Mã Cổ Đạo đấy
Các cái đế chế khác sau này cũng thế
Tôi thấy có một cái câu chuyện
Khi mà phân tích về lịch sử rất là sâu sắc về tiền tệ
Thì tôi thấy rằng là nó có một cái
Một vài cái điểm chung
Của những cái đồng tiền thống trị toàn cầu
Thứ nhất là cái đế chế đó
Phải sở hữu một cái sức mạnh đứng đầu của công nghệ
Tại thời điểm đó
Trong cái thời đại mà đế chế đó dùng
Tại sao lại là công nghệ?
Bao giờ cũng vậy, công nghệ nó mới quyết định sức mạnh
Của vũ khí
Như là tôi nói, thời của
Bạn đã đi đến
Cổ Loa, thành Cổ Loa thành đúng không ạ?
Có, mong có đến
Sở dĩ An Dương Vương
Vua rất là vĩ đại của Việt Nam
Chuyển từ vùng núi về vùng đồng bằng
Để làm Cổ Loa thành
Bởi vì Ngài đã sở hữu hai cái công nghệ tuyệt vời
Thời điểm đấy
Đấy là công nghệ làm nỏ
Tức là công nghệ búc đồng về kim loại
Kim loại viện kim
Ngài đã biết dùng những cái
Mảnh hốm, lung, hoa vân vân
Để tạo ra một cái thành lũy
Công nghệ đấy là
Là tốt nhất Đông Nam Á
Thế kỷ đấy, thời kỷ đấy
Và công nghệ đấy mạnh đến mục độ
Bên Triệu Đà là bên Trung Quốc
Là không có
Không có nắm được cái công nghệ đấy
Thế cho nên là liên tiếp tấn công và thất bại
Và đã phải tìm cách để áp sắc
Cái công nghệ đấy đầu tiên từ Việt Nam mà thông qua
Thông qua câu chuyện rất là
Mỹ Châu Trọng Thủy mà chúng ta đều được học từ
Của bé, thì câu chuyện đấy từ
Của bé khi mà nó ăn sâu vào trong trái tim
Của tôi, thì tôi cứ nghĩ rằng là
Ồ thế nó liên quan gì đến
Cái tiền tệ của chúng ta
Nó giống như là một câu chuyện huyền thoại thôi
Chị nói bây giờ mong
Người ấy có quyền liên hệ đấy ạ
Nhưng quả thật là một cái đế chế
Mà khi nó mạnh, thì họ rất là mạnh với công nghệ
Họ sẽ mạnh với vũ khí
Nhưng mà mạnh hơn cả Triệu Đà
Với vũ khí, nhưng mà khi có một công nghệ mạnh như thế
Thì họ sẽ xây dựng được những công nghệ về hàng hải
Rất là mạnh
Thế mà khi công nghệ hàng hải mạnh thì cùng theo
Cái tuyến đường hàng hải, theo thuyền
Cũng như là các phương tiện vật tải
Thì họ mới đưa quân đội
Đưa hàng hóa, cũng như đưa tiền bảo của họ đi xa được
Thế và cái niềm tin của họ
Cái sức mạnh quân đội của họ
Nó có ảnh hưởng
Và các nước lân cận bắt đầu mong muốn được liên minh với họ
Hoặc là bị khuất cục
Như một chữ hầu
Hai là muốn liên minh
Để được bảo hộ bởi sự mạnh mẽ của quân sự của họ
Và như thế thì đồng tiền của họ sẽ trở thành đồng tiền
Y tín, thống trị chung
Và bản thân họ cũng mới đủ nguồn lực
Mới đủ dầu có, họ đi xa, họ buôn bán
Họ mở rộng lãnh địa
Và chữ hầu, bây giờ thì gọi là thị trường
Mở rộng thị trường
Thế và lúc đấy họ mới thu thập được
Những cái tài nguyên
Và đại diện cho nó
Mới là cái nguồn vàng, mới rồi rào
Mới để trở thành những cái ngân khố rồi rào
Và bạn biết rằng là
Đế chế là mã cổ đại
Khi càng nghiên cứu về tôi càng thú vị
Bởi vì đế chế, đế sở dĩ hùng mạnh
Không chỉ bởi vì họ nắm trong tay
Công nghệ hàng hải tốt nhất thời đại đâu
Mà công nghệ hàng hải
Nó tốt nhất thời đấy
Sở dĩ được tạo ra bởi một cái thể chế tốt nhất
Trước khi mà cái đế chế trước thế kỷ thứ
Tôi nhớ là thế kỷ thứ 1
Trước công nguyên
Thì trước đó là họ đã có một cái
Đó gọi là
Cộng hòa La Mã
Cái chế độ Cộng hòa La Mã, cái thể chế đấy là thể chế rất là tuyệt vời
Cái thể chế Cộng hòa đã xuất hiện
Từ hơn 2.000 năm trước
Nếu như mong nhớ không nhầm
Thì nó đã phát triển và nước Mỹ đang ứng dụng
Đúng rồi ạ
Nước Mỹ tôi nghĩ rằng là
Một phần có lẽ là truyền cảm hứng
Cái chế độ Cộng hòa bây giờ ấy ạ
Ở mọi quốc gia có lẽ là truyền cảm hứng
Từ cái chế độ Cộng hòa của La Mã cổ đại đấy
Và càng đọc về cái chế độ đấy
Thì tôi cảm thấy khâm phục
Tiền nhân của chúng ta
Và tôi cảm thấy lịch sử của loài người là quá là hủy vĩ
Và quá là thâm sâu
Và kiến thức của mình còn quá nhỏ bé và nông cạn
Ở đây chúng ta quay lại câu chuyện của tiền
Tôi cũng không nói sâu lắm về cái thể chế chính trị nữa
Tôi chỉ muốn nói rằng một thể chế như thế
Nó khuyến khích, khuyến khích sáng tạo
Khuyến khích cái tự chủ
Trong việc kinh doanh, trong việc đổi mới
Trong việc sáng tạo
Và khuyến khích cả
Nó tạo ra một cả một cái chế độ để tham gia
Một cách rất là tự nguyện
Vào quân đội và để cho quân đội trở nên hùng mạnh
Thì khi đấy quân đội La Mã
Hùng mạnh đến mức mà
Rất là các nước xung quanh đó là
Tiên liên minh
Để La Mã có thể
Sức mạnh của La Mã có thể ủng hộ họ
Có thể hỗ trợ họ
Có thể bảo trợ cho họ
Tất nhiên là sau này cái chế độ Cộng hòa kết thúc
Từ thời xưa xa
Và khi mà nó kết thúc như vậy
Nhờ sức mạnh của công nghệ
Và cái sức mạnh về thể chế mà nó vẫn còn
Từ trước đó
Nó làm cho cái công nghệ
Cũng như là cái sức mạnh quân đội
Sức mạnh công nghệ
Đổi mới về sáng tạo
Về con đường hàng hải của họ v.v
Nó không có đối thủc
Và khi mà được
Một cái đồng tiền xây dựng trên
Mềm tảng của trị tín là đồng tiền euro
Và lại được bảo trợ
Bởi công nghệ
Bởi uy tín, bởi bảo trợ, bởi quân sự
Thì nó trở thành là
Một cái đồng tiền mà
Đi theo cái con đường hàng hải, đi theo cái con đường
Buôn bán, đi theo những cái con đường giao thượng
Của đế chế và nó trở thành đồng tiền
Thống trị toàn cộng
Nhưng mà rất tiếc sau đấy thì đồng euro cũng
Biến mất và thay thế nó bằng
Đồng tảng solid earth
Và sự biến mất của euro thì nó cũng hoàn toàn là
Đi theo cái
Tạo ra một cái vết xe đầu tiên của lịch sử
Trong cái việc sụp nổ
Của một cái đồng tiền thống trị và một chiều đại
Đấy là thất tính
Và chính là cái câu chuyện mà chị vừa nói chuyện là
Tiền xấu đúng không?
Đúng rồi, nó hoàn toàn là một câu chuyện
Tương tự như vậy
Cảm ơn những câu chuyện của chị
Thì qua đấy thì chị nhắc đến công nghệ
Thì thực sự là mong có cái dịp
Mà sang Rome
Thì rất ấn tượng với
Đấy là cái công nghệ bây giờ
Đến người bây giờ còn chưa có thể sánh kịp được
Ví dụ như là bê tông La Mã
Hiện nay vẫn còn có những con đường từ thời La Mã
Bây giờ vẫn đang sử dụng ở nước Ý
Cảm ơn những câu chuyện rất thú vị của chị
Chị có thể tiếp tục
Tiếp sau khi cái
Đồng tiền euro thay thế
Thì những cái đồng tiền nào
Thay thế và
Cái yếu tố nào ngoài chú Tín
Là quyết định cái việc mà đồng tiền thống trị
Ngoài công nghệ là?
Nó vẫn chỉ là công nghệ thôi, sức mạnh của quân đội thôi
Sức mạnh của quân đội thì được quyết định bởi công nghệ
Và thể chế
Một cái thể chế mà nó đủ y tín
Thể chế đủ y tín thì nó tạo ra đồng tiền đủ y tín
Tương tự như bây giờ có phải như nước Mỹ không ạ?
Đúng vậy
Chúng ta đều biết là
Sau thế kỷ thứ 19
Chúng ta biết cuộc cách mạng công nghệ thứ nhất
Thì đều không xảy ra ở nước Mỹ đúng không ạ?
Đúng rồi
Và đấy là lý do nó xảy ra ở Anh
Và các bạn biết rằng khi mà xảy ra ở Anh
Thì lý do là đồng bằng Anh đã trở thành
Đồng tiền thống trị toàn cầu
Bởi vì khi mà một đất nước mà nắm giữ
Cái công nghệ mới
Cái làng sóng công nghệ mới của cuộc cách mạng công nghệ
Mà nó diễn ra đầu tiên nó thay đổi
Cái phương thức sản xuất đó
Đầu tiên là các cái khung cửi rệt của chúng ta thay bằng máy bóc thiết bị
Nó sản xuất nhiều vải góc hơn này
Chúng ta có thể mở rộng được thị trường này
Nhưng cái công nghệ đấy
Bắt đầu thì là phục vụ cho những cái
Ngành mà để gọi là dân dụng
Nhưng rất là nhanh, nhưng cái công nghệ như vậy
Nó sẽ tiến nhập vào cái ngành sản xuất vũ khí
Và nó làm cho
Cái kho vũ khí mới ra đời
Nó tiên tiến hơn rất là nhiều
Và khi họ đã nắm được sức mạnh của vũ khí
Quân sự, thì họ sẽ có một nhu cầu
Một nhu cầu là thứ nhất là
Thử nghiệm vũ khí mới
Là nhu cầu, nhưng mà một nhu cầu
Cấp tiết hơn thử nghiệm vũ khí mới
Đấy là bán vũ khí
Hay gọi là tiêu hao vũ khí cũ
Để thay thế vũ khí cũ
Bằng vũ khí mới, nhưng nếu như bạn tiêu hao
Bạn tự tiêu hao nó đi
Quá tốn kém
Bạn đã phải bỏ rất nhiều tiền để bạn xây dựng cái kho vũ khí đấy
Phải làm thế nào để tiêu hao kho vũ khí cũ
Mà có phải là
Đấy là một trong nguyên nhân mà họ bắt đầu chiến tranh
Hoặc là kích động những cuộc chiến
Tôi tin là như vậy, vì khi họ sở hữu vũ khí mới
Họ sở hữu sức mạnh, họ có một số nhu cầu
Như cái người mà nắm giữ công nghệ
Công nghệ thì nó đòi hỏi rất nhiều nguyên liệu để sản xuất
Họ cần nhiều nguyên liệu hơn
Họ cần thị trường để tiêu dùng
Vì khi bạn dùng máy móc, bạn sản xuất
Bạn sản xuất rất nhiều vải, quần áo
Với số lượng dân số của Anh
Bây giờ thì không thể tiêu dùng hết được
Họ cần thị trường, họ lại cần cây nguyên
Để sản xuất nó
Họ lại cũng cần nơi để tiêu hủy vũ khí cũ
Họ cũng cần một cái
Chiến trường để họ
Thử nghiệm vũ khí mới
Và đấy là những lý do hoàn hảo
Để sau mỗi một cuộc cách mạng công nghệ
Các cuộc chiến
Tranh luôn nổ ra và thậm chí là thế chiến nổ ra
Các nhà lịch sử học thì thường phân tích rằng là
Ồ thế chiến nổ ra bởi những cái mâu thẫn
Rất là nhỏ bé
Nhưng mà làm sao những mâu thẫn nhỏ bé thế khiến các chính trị gia
Lại thúc đẩy một cuộc chiến
Họ nổ lỗi cho các cá nhân
Nhưng nếu các bạn nhìn rộng hơn, bỏ qua những cái
Những cái sự vụ
Nhỏ hẹp, hãy nhìn xem
Các cuộc chiến của chúng ta, đặc biệt là cuộc thế chiến
Nó xảy ra lần sau
Lần sau nó là gì?
Thì tôi nhận thấy rằng sau mỗi một cuộc cách mạng công nghệ
Mỗi một cái làn sóng vũ khí mới ra đời
Một cái thế hệ vũ khí mới ra đời
Thì
Các cuộc chiến tranh ở đâu đó
Các chiến trường ở đâu đó phải xảy ra
Không ở quy mô lớn thì phải là quy mô nhỏ
Không ở quy mô nhỏ thì phải là quy mô cấp tư
Và
Bây giờ cũng thế
Các bạn thấy là cuộc cách mạng công nghệ 4.0
Đã hoàn thành
Và rõ ràng là
Cái hệ công nghệ vũ khí mới
Ngày mai chúng ta nhìn thấy trên các chiến trường
Nga, Ukraine mà chúng ta chứng kiến
Đấy là đánh
Bằng định vị đúng không ạ? Đúng rồi
Đánh vào bằng công nghệ thôi, không người lái, đánh không phải bằng con người
Chỉ một ai đấy, các chiến binh
Trên chiến trường là ngồi bấm nút
Đúng rồi, UAV
Thế hệ công nghệ vũ khí mới ra đời nhưng
Khi mà cuộc chiến tranh giữa Nga và Ukraine
Sắp ra năm nay, ban đầu thì vũ khí gì được sử dụng ạ?
Không phải là những vũ khí tối tây
Đúng rồi
Mà đều là những vũ khí
Chiến tranh lạnh
Là họ tiêu hủy trên chiến trường
Nga, Ukraine và toàn bộ kho vũ khí
Của châu Âu và Mỹ cũng tiêu hủy trên đó luôn
Rõ ràng là câu chuyện lịch sử lọc lại
Và tôi không thấy có gì mới mẻ
Trong các cuộc chiến tranh diễn ra
Nhưng mà chiến tranh thì liên quan gì đến giá vàng
Đúng rồi, mong thấy rằng là khi có chiến tranh
Thường giá vàng sẽ cao hơn
Lại quay trở lại câu chuyện đồng tiền tốt và đồng tiền xấu
Với lịch sử của chúng ta
Tôi đang nhắc mạnh rằng
Mỗi khi có chiến tranh thì chi tiêu của chính phủ
Cho chiến tranh đấy là vô cùng lớn
Và thường chi tiêu đấy vượt quá rất nhiều
So với
Nguồn thu của chính phủ của họ
Và các bạn nên nhớ rằng không chỉ là chi tiêu
Của những chính phủ mà tích động chiến tranh
Chi tiêu của những chính phủ
Mà bị động, chịu đựng chiến tranh cũng như vậy
Thế họ phải làm thế nào
Để họ vượt qua được khó khăn của chiến tranh
Của chiến tranh là vật khổng lồ
Nó là tạo ra một si phí xã hội khổng lồ
Và họ có nhu cầu rất là lớn
Trong cái việc
Phải chi tiêu cho chiến tranh
Thế lúc bây giờ bao giờ cũng vậy
Cứ có chiến tranh nổ ra khi đấy là giá trị tiền tệ
Mất giá
Các bạn cảm thấy là vàng tăng giá
Không phải, vàng không tăng
Giá trị của vàng là bền vững như vậy
Chỉ là con người tự làm cho cái đồng tiền
Mà dựa trên vàng đấy mất giá đi mà thôi
Hoặc là cái đồng tiền bây giờ không dựa trên vàng
Gọi là đồng tiền đã phát định
Đang mất giá một tổn tệ
Chứ vàng không tăng giá
Tôi nhắc lại
Tôi không thích quan điểm vàng tăng giá
Câu chuyện của chị rất là thú vị
Qua cái chia sẻ của chị
Mong mới thấy rằng là
Cái góc nhìn về lịch sử
Của Mong cũng đã rất khác
So với mình đọc những cái tài liệu hay
Cuốn sách thông thường
Mọi thứ nó có liên quan mật tiết với nhau
Và dường như là
Nó có cái chu kỳ đúng không?
Đúng rồi
Sự hưng thịnh
Duy tồn tại và suy vong
Của bất kỳ một cái đồng tiền mạng nào
Của bất kỳ một đế chế nào
Của bất kỳ một vương chiều nào
Thì nó cũng nằm trong
Cái chu kỳ lớn hơn
Của khu vực
Của thế giới
Và tôi thấy rằng là
Nó cũng đi theo một cái quy luật như vậy
Và đến khi vài nhân từ góc độ
Tất nhiên là các nhà sử học
Thì sẽ thạo hơn tôi rất là nhiều
Tôi không phải là một nhà sử học
Nhưng cái góc độ tiền tệ của tôi
Tôi chỉ nghiên cứu tiền tệ thôi
Từ lịch sử tiền tệ thì tôi thấy rằng là
Bất kỳ khi nào mà chính quyền
Thất tín với đồng tiền của mình
Đấy là cái giai đoạn cáo chung
Của cái thể chế đấy
Của vương chiều đấy đã bắt đầu
Cái yếu tố mà
Chư Tín có thể mở rộng ra đó là
Cái đạo đức của
Người đứng đầu
Nó sẽ quyết định
Cái sự hưng vong của cái thể chế
Hay chiều đại đấy
Nó cũng như cái quy luật hành trụ hoạn việt
Tôi nghĩ là nó có một cái mối tương đồng rất lớn
Và
Các cái tiểu đạo thế gia thì nó không nằm
Trong đại đạo của vũ trụ được, phải không ạ?
Tiếp theo chị có thể
Chia sẻ lúc là
Bản định vàng ấy, cụ thể nó là gì
Bởi vì mong thấy một số
Thì ủng hộ cái chế độ bản định vàng
Một số thì nghĩ rằng bây giờ không còn phù hợp nữa
Khi mà con người phát hành
Phát minh tờ giấy
Thì người ta mới thấy rằng là
Giấy có thể mang theo tiện lợi rất là nhiều
Bạn có thể in trên giấy đấy
Là một nghìn lượng vàng
Cái giá trị của cái tờ giấy mà có cái dấu ân đấy
Cái tờ giấy đặc biệt đấy
Có cái uy tín của
Tiền trang
Trong Trung Quốc gọi là các tiền trang
Trang trả tiền của các dòng họ
Uy tín cá nhân ra đứng lên
Nói rằng là ok, cứ mang cái tờ giấy này
Cái chính phủ này xác nhận như thế
Hay là cái công ty tư nhân này xác nhận thế
Hay là cái tiền trang này xác nhận như vậy
Thì các bạn thấy rằng là
Mang một cái tờ mà ngân phiếu như thế
Với một nghìn lượng vàng
Hai nghìn lượng vàng, ba nghìn lượng vàng
Hay bao nhiêu tấn vàng, nó dễ hơn nhiều
So với chuyện là mang theo từng tấn vàng
Và nó có hạn chế của nó, rất hạn chế
Đấy là bạn không thể mang quá nhiều
Và bạn trao đổi
Nhất là cái thông thương của thế giới
Khi mà công nghệ càng ngày càng phát triển
Cái dòng hàng hóa
Giữa các châu lục nó đi càng xa
Thì bạn phải tải theo một cái lượng hàng hóa
Rất là lớn, rất nhiên mà
Đôi khi là rất là bất tiện
Khi mà mang vàng để trao đổi
Thì khi mà giấy mà được phát minh ra
Thì con người rất là thông minh
Rất là nhanh chóng, đã mang
Đã dùng từ Uy tín
Cái lời cam kết rất là mạnh mẽ
Thế cho nên là cái trái phiếu của Mỹ
Thường từ là bond, bond là rất là cam kết
Ngữ nghĩa của nó là cam kết
Một lời cam kết cực kỳ là mạnh mẽ
Thế thì nó là một lời cam kết thôi
Cam kết rằng, cứ mang cái tờ giấy đấy
Có cái giá trị đấy
Đến cái nơi đấy là nhận được cái số vàng này
Cùng với cái sự phát triển như vậy
Của giấy thì người ta đã dùng một cái
Gọi là bản vị vàng, tất nhiên là không hoàn toàn như vậy
Bản vị vàng là có thể
Người ta phải in cái lượng tiền
Trong quốc gia đó
Theo cái lượng vàng và cuộc
Vàng dự trữ đằng sau đó
Hoặc là theo một cái tỉ lệ vàng nhất định cũng là bản vị vàng
Hoặc là 100%
Hoặc là theo một tỉ lệ
Theo cái của cải năm nay mà tạo thêm bao nhiêu
In thêm bấy nhiêu để sao nó có một cái sự giao thông
Hoặc là thậm chí là
Thậm chí nó không chỉ là in theo vàng thôi
Thì nó sẽ có một cái gọi là
Nó gọi là bản vị vàng
Tức là hoàn toàn con vàng đảm bảo cho tiền tệ đằng sau
Thì như tôi nói
Tiền tệ chẳng có gì cả
Bản thân vàng cũng không là gì cả
Nếu như mà vàng nó có những cái ứng dụng
Trong công nghiệp ngày nay
Thì nó mới là có giá trị
Hay giả sử vàng chữa động bệnh cho bạn
Thì nó là quý giá
Nhưng nếu như vàng chỉ để đơn giản là
Một cái thức đo
Một cái vật trao đổi ngang giá
Thì về một cặng một cốc độ nào đấy
Nó chỉ là trao đổi ngang giá thôi
Không có ý nghĩa gì nhiều
Với tiền tệ cũng thế
Nhưng mà như tôi nói
Những cái ưu điểm của vàng
Khiến cho nước nào
Nơi nơi nào mà sở hữu được vàng
Sở hữu nhiều
Thì cái nơi đấy nó in tiền
Dựa trên cái lượng vàng mà họ có
Thì như vậy nó sẽ trở thành cái đồng tiền đấy gọi là toàn vị vàng
Tức là dựa trên
Vàng để in giả
Thì cái đồng tiền đấy chúng ta chứng kiến rằng
Tất cả những cái giai đoạn mà giữ được toàn vị vàng
Thì thế giới đã chứng kiến
Hàng trăm năm
Không có lãng pháp
Mong đang hiểu rằng là vì vàng nó
Có số lượng nhất định
Cho nên tiền cũng đi theo đó cũng số lượng nhất định
Đúng rồi ạ
Tức là các chính trị gia, các chính quyền, các chính phủ
Chỉ in cái tiền giấy
Theo cái lượng vàng mà nó giữ thôi
Và họ không được phép in nhiều hơn
Cho nên là nó không thể có lãng pháp
Vâng ạ
Trừ khi nào mà họ in quá nhiều lên so với lượng vàng
Thì lập tức là sẽ nhìn thấy lãng pháp
Nhưng bởi vì là có những cái thiết chế
Đúng không ạ?
Giữa cái kho bạc, cái nước và nơi phát hành tiền
Thế cho nên họ không được in bừa bãi
Có những cái sự giám sát treo lẫn nhau
Thế cho nên là ngay ở trong lòng nước Mỹ cũng thế
300 năm
Nước Mỹ có cái đồng tiền
300 năm không có lãng pháp
Giá trị của một cái mặt hàng
Gần như là không đổ
Vâng, coi như là
Vàng chỉ có khoảng 25 đô một ounce
Ờ, trước đấy nó chỉ có 18 đô một ounce
Các bạn biết là 18 đô một ounce
Nó kéo dài ra hàng
200 năm
Và khi mà còn giữ
Vàng thì thứ nhất là không có lãng pháp
Thế tại sao chúng ta lại không thích lãng pháp
Chúng ta cũng vừa mới nói một cái câu chuyện lịch sử
Đúng không ạ?
Là đồng tiền xấu và đồng tiền tốt
Và các bạn biết là khi một đồng tiền xấu ra đời
Thì tài sản của chúng ta gần như lập tức
Cái đồng lương của chúng ta, cái thu nhập của chúng ta
Cái tài sản của chúng ta
Của mỗi người dân, tôi nói là mỗi người dân của mỗi chúng ta
Tôi không nói chính quyền
Lập tức gần như bị đánh cắp
Và chúng ta bị đánh cắp bởi ai?
Bởi chính những người im tiền
Họ đã phan loãng cái giá trị tài sản của chúng ta
Họ nợ nần
Họ muốn bù đắp cái khoản nợ đấy một cách dối trá
Họ không muốn bù đắp khoản nợ đấy bằng mồ hôi công sức
Bằng cách tạo ra thêm sản phẩm mới
Bằng cách tạo ra thêm giá trị mới để bù đắp vào đấy
Họ không chờ được cái điều đấy
Vì nếu như chờ được thì họ sẽ sụp đổ
Để giữ ghế, để giữ chính quyền của họ
Để giữ quyền lực của họ
Họ tạo ra những đồng tiền xấu
Để bắt rằng là mỗi người dân
Tài sản của người dân phải đóng bóp một phần
Tài sản của mình
Vào cái quỹ chung đấy
Vào cái đồng tiền xấu đấy để lấy cái đồng đó
Và để trả, để hỏa lấp
Cho cái nợ xấu đó
Thế thì khi mà có lạng pháp
Chắc chắn đồng tiền, tài sản của chúng ta
Là bị đánh cắp
Có thể là 2-3% mỗi năm chúng ta không nhìn thấy nó nhiều
Nhưng 10 năm
Thì đã là 30% rồi
40% rồi
Các bạn thấy có những năm mà lạng pháp nó lên đến 20%
Hay có những giai đoạn của chúng ta
Là lên đến 700%
770 mấy phần trăm đó
Những năm 85-86
Mà phải đồng tiền
Thì chúng ta sẽ thấy rằng đấy là những giai đoạn mà
Ông bà
Bố mẹ của chúng ta
Rất là khoảng khốt
Đấy là những thế hệ mà họ chứng kiến
Tài sản bị mất mát
Nhiều đến mức nào
Và cuộc sống khó khăn đến mức nào
Hay như bây giờ chúng ta nhìn sang Venezuela
Chúng ta nhìn sang Zimbabwe, những cái nơi mà đang lạng pháp
Gọi là siêu lạng pháp
Chúng ta thấy là người dân đang rất là khổ khổ
Với cái cảnh mà tài sản của họ
Bị mất mát
Và với cái giao thương trở nên vô cùng khó khăn
Và vì tiền cứ im ra quá mức
Cho nên cái nghị giá tài sản trở nên vô cùng khó khăn
Và cái chi phí xã hội thực ra là rất lớn
Trong những cái giai đoạn như thế này
Chị ạ, nếu mà bản vị vàng nó tốt như vậy
Thì tại sao nó lại từ bỏ bản vị vàng?
Nghiên cứu của tôi
Xâm suất những cái giai đoạn bản vị vàng để từ bỏ
Ngay cả thời mà tổng thống Nixon
Của Mỹ từ bỏ bản vị vàng
Tất cả cũng bởi chiến tranh và nợ nần
Nếu không có chiến tranh và nợ nần
Không chính quyền nào từ bỏ bản vị vàng
Nhưng chiến tranh và nợ nần kính cấp chính quyền
Khiến cái đồng tiền mà in theo bản vị vàng
Nó không còn đủ để
Thăng toán cho nợ nần
Để mua vũ khí để thăng toán cho chiến tranh
Để bù đất cái lỗ hổng từ đài chính như vậy
Cho nên mỗi một lần mà chiến tranh xảy ra
Thì kết thúc ra đó
Tuộc cái từ bỏ bản vị vàng
Một ví dụ điển hình
Tại Mỹ thôi tôi không nói đâu xa
Các bạn đều rất là thích câu chuyện
Quấn theo trời gió
Tưởng thiệt tôi cũng thích câu chuyện đấy
Một mối tình rất là lãng mạn
Của Scarlett và Ray Butler
Tôi rất thích câu chuyện đó
Nếu như mà ngày còn nhỏ
Thì đọc câu chuyện đó với cái cảm xúc rất là vui vẻ
Về tình yêu
Thì sau này lớn lên và nghiên cứu sâu hơn
Thì tôi mới đọc câu chuyện đấy dưới góc nhìn của lịch sử
Và đấy là một cuộc nội chiến
Câu chuyện đấy là mô tả
Cuộc nội chiến Nam và Bắc
Rất là lớn của nước Mỹ
Và cuộc chiến tranh đấy đã giúp Mỹ xóa bỏ
Chế độ nô lệ của Tổng thống Abraham Lincoln
Thế thì
Khi mà cái giai đoạn nội chiến đấy
Giai đoạn đấy là
Mỹ đang sử dụng bản vị vàng
Nhưng trong giai đoạn nội chiến đấy
Thì Mỹ buộc phải từ bỏ bản vị vàng
Các chính phủ cả Nam và Bắc đều phải từ bỏ
Họ phải in ra rất nhiều tiền
Để họ mua vũ khí, họ phục vụ chiến tranh
Và cuộc chiến tranh này đã tàn phá
Nhiều cuộc đảo và tài sản
Cũng như cuộc của nước Mỹ
Và kết quả là
Lạng pháp của Mỹ thời ta thấy rất ca
Thế thì làm thế nào Tổng thống Abraham Lincoln
Sở dĩ là trở thành người chiến thắng
Trong cuộc chiến đấy
Bởi vì cũng rất là may
Ông vây được sự hỗ trợ của xã Hoàng Nga
Xã Hoàng Nga thời đó
Và xã Hoàng Nga đã cung cấp cho ông một khối lượng
Gần như là cho ông vây một khối lượng vàng
Rất là khổng lồ
Và cùng nhờ cái khối lượng vàng đấy
Thì ông đã có cái vàng thực trong tay
Chứ không phải là bù đắp
Bằng cái lạng pháp khủng khiếp đấy nữa
Và đấy là cái sức mạnh phải trên đấy đã giúp cho
Ông chiến thắng và thống nhất
Ông chiến thắng
Và xóa bỏ được cái chế độ nô lệ
Và đấy là một cái chiến thắng rất là tuyệt vời
Của nước Mỹ. Và ngay sau khi mà
Chiến tranh kết thúc và nền kinh tế quay ổn định trở lại
Thì cái chế độ tiền tệ của Mỹ
Lại quay trở lại bằng vị vàng
Tức là người ta vẫn thấy ưu niểm của bằng vị vàng
Chắc chắn rồi
Chứ sau đó lịch sử lại tiếp tục là
Mỗi khi
Nợ nần, lại sai lầm
Lại có nợ nần
Lại có tham dục quá lớn
Lại có chiến tranh. Thì người ta cũng buộc lại phải
Thử bỏ bằng vị vàng. Và lúc này
Thì rất nhiều các nhà
Chính trị gia, các nhà kinh tế
Thì người ta cáo buộc rằng cái chế độ
Bằng vị vàng khiến cho chính phủ không còn
Linh hoạt. Linh hoạt là gì?
Tức là linh hoạt để ứng phó với khủng hoảng
Bởi vì họ không được in thêm tiền
Để bù đắp vào khoản nợ xấu đó
Mà bạn biết là khi mà in ra cái đồng tiền xấu
Tức là chẳng qua là đánh cắt
Một phần từ đồng tiền tốt của những người dân đang nắm giữ
Để bù đắp vào khoản nợ đấy mà thôi
Bởi vì ngay khi bạn in thêm tiền
Thì lãng pháp nó không thể nào bùng nổ ngay ra đâu
Nó có độ trễ
Cảm ơn chị Hà với những câu chuyện rất là mới mẻ
Và thú vị về lịch sử tiền tệ
Qua chia sẻ của chị thì mong thấy rằng
Cái sự hưng thịnh hoặc suy vong
Của mỗi triều đại hoặc mỗi đồng tiền
Nó gắn liền chặt chẽ với trí tím
Và có lẽ rằng
Nó cũng đúng với mỗi gia độc
Hoặc mỗi gia nhân
Nhưng mà mong thấy rằng
Cũng có những phản biện hoặc góc nhìn khác
Ví dụ như là
Chế độ bản định vàng làm cho chính phủ không được linh hoạt
Hoặc là
Có lãng pháp thì mới có tăng trưởng
Vậy thì chủ đề tiếp theo này
Mong xin hẹn chị vào tập tiếp theo
Rất là vui
Mong mong chị chị được chia sẻ một câu hỏi hốc bố
Trong một chủ đề tiếp theo
Tôi nghĩ rằng đây là một chủ đề rất đáng ngưng đợi
Mừng ạ
Kính thưa toàn thể quý vị khán giả
Rất cảm ơn quý vị khán giả đã dành thời gian theo dõi
Và chủ đề tiếp theo
Chúng ta sẽ cùng chị Ngọc Hà
Trao đổi, chia sẻ về
Chủ đề
Sự thất bại của một thể chế tiền tệ khi không có vàng
Xin chào và hẹn gặp lại quý vị khán giả
Ở tập tiếp theo