Rượu cần là một đặc sản của người Raglai. Rượu cần không thể thiếu trong đời sống ẩm thực cũng như trong văn hóa tinh thần của họ, nó gắn liền với các lễ hội của người Raglai.

Rượu cần của người Raglai được chế biến từ nhiều loại hạt như: các loại bắp, hạt bo bo, cao, ngoài ra còn có thể chế biến từ chuối và khoai mì.

119098469_344264330255036_4988279794262939875_n.jpg

Các ché rượu cần của người Raglai

  1. Cách Làm Men Rượu Cần.

Nguyên liệu - tỉ lệ chế biến:

  • Củ riềng: 1 lon - cạo sạch lớp da ngoài rồi sắt mỏng, phơi khô và giã thành bột.
  • Rễ cây dong: 1 lon - Rữa sạch, lột vỏ, sắt mỏng, phơi khô rồi giả thành bột.
  • Rễ cây pateh: 1 lon - Rữa sạch, lột vỏ, sắt mỏng (vỏ), phơi khô rồi giả thành bột.
  • Rễ cây Janhuk: 1 lon - Cách làm như trên.
  • Rễ cây rawe: 1 lon - Cách làm như trên.
  • Ớt hiểm (ớt chỉ thiên): 1 - 2 lon.
  • Gạo: 8 lon - Ngâm 1 đêm rồi mới vớt lên giã.
378387440_3570198763225310_1671911836100657851_n.jpg

Nguồn Ảnh: Fb Hong The

-> Trộn đều những hỗn hợp trên rồi đưa vào cối dã chày tay rồi dã thật nhuyễn, sau đó vo viên (lớn nhỏ tùy ý). Dùng lá chuối và tranh sang ủ ba ngày, nếu men lên men có màu trắng đều và mùi thơm (hèm) là men tốt. Để dùng lâu người Raglai thường xo xâu treo lên giàn bếp.

  1. Cách Chế Biến Rượu Cần Từ Bắp, Bo Bo, Cao Lương.

Bắp, bo bo, cao lương được nấu cả vỏ, khi chín thì vớt ra nong rồi dàn mỏng đều, sau đó chờ nguội rồi bắt đầu rắc đều bột men lên (nếu là bắp thì lượng men phải nhiều hơn). Ủ bằng lá chuối khoảng 12 giờ đồng hồ.

378065594_3570198533225333_6016011395850412909_n.jpg

Nguồn Ảnh: Fb Hong The

Rữa ché thật sạch, rữa khô rồi mới được cho hỗn hơp trên vào, đậy nắp và trát kín miệng ché bằng tro bếp và chờ từ 10 - 15 ngày là có thể thưởng thức. Để càng lâu rượu tiết ra mật (lek ia la hiềng) màu cánh kiến là càng ngon. Ba loại rượu cần này chỉ uống tầm 2 nước là thôi.

  1. Cách Chế Biến Rượu Cần Từ Khoai Mì (Sắn - hu bơi kayau).

Lột vỏ, luộc chín sau đó vớt ra nong. Tách củ khoai thành hai rồi xếp đều để nguội, sau đó rắc đều bột men. Ủ bằng lá chuối từ 2 đến 3 ngày để mì lên men đều, lúc này mùi hèm đã có vị ngọt như cơm rượu mới đưa vào ché. Đậy nắp, trét kín miệng ché bằng tro bếp, thời gian ủ rượu cũng từ 10 - 15 ngày.

173351702_124898769674222_1686662210642171151_n.jpg

Khoai mì sau khi luộc: nguồn ảnh fb

Thường thì các nguyên liệu nói trên chỉ được cho vào khoảng 2/3 dung lượng của ché, khi mang ra dùng thì đổ nước đầy ché, ngâm từ 2 - 3 giờ mới dùng. Rượu cần mì nước có màu trắng đục, đặc biệt rượu cần khoai mì uống được nhiều nước (3 - 4 nước) vẫn còn ngon nên được bà con Raglai ưa thích, nhất là trong các dịp lễ hội, cưới hỏi...

z4775727081961_349dd05057590cd4450854f5d3fbd01a.jpg

Nguồn ảnh: Thị Phôn

-> Để có được một ché rượu ngon, người Raglai phải qua một quá trình chế biến với sự kiên trì và thời gian chờ đợi chính là yếu tố giúp cho rượu cần được ngon hơn. Ngoài yếu tố lương thực, cách lên men thì thơi gian cũng là yếu tố làm cho rượu cần được ngọt, ngon, hay chua đắng. Đó cũng là một quá trình tôi luyện sự kiên nhẫn để có được thành quả tốt đẹp như mong muốn.

149848965_167096868479537_2702898416970160585_n.jpg162051059_198352842020606_3722388859393296099_n.jpg

Nguồn ảnh: fb Rượu cần Awơi Cơu

Một cách chế biến rượu cần và ngôi nhà sàn truyền thống đồng bào Raglai. Nguồn: Đam mê và Cuộc sống - Youtube

Sưu Tầm

Tài liệu tham khảo:

  • Văn Hóa Raglai (NXB Khoa Học Xã Hội 2010) - Phan Quốc Anh, 341 Trang