[Q&A] VÌ SAO TRẺ CHẬM NÓI | HỎI ĐÁP CÙNG CHUYÊN GIA (7.1.25)

Ví dụ như có gen chậm nói hay không thì cái đấy nó không thay đổi theo thời gian Nhưng cái mà anh muốn hỏi đấy tức là cái biểu hiện của gen thì nó có thay đổi Có nghĩa là một bạn có gen chậm nói nhưng cái biểu hiện bạn ấy có bị chậm nói hay không thì nó sẽ thay đổi theo thời gian, nhờ tác động của lối sống Đó chính là tại sao chúng ta ngồi ở đây đấy đó Đó là lý do chúng ta ngồi ở đây để chúng ta biết là À, con mình có gen chậm nói thì chúng ta sẽ phải thay đổi lối sống để thay đổi cái biểu hiện là biểu hiện gen ở đây là có bị chậm nói hay không Thì câu trả lời là nếu mà nói gen thì gen không thay đổi anh Trung nhá Nhưng mà cái biểu hiện gen là có thể thay đổi Có nghĩa là con mình mang gen năng khiếu về ngôn ngữ hay không có năng khiếu về ngữ thì cái đấy không thay đổi Nhưng cái biểu hiện thực tế là con có chậm nói hay không hay là con có nói tốt hay không thì nó có thể thay đổi Ví dụ như con có gen chậm nói nhưng chúng ta áp dụng những cách không có chia sẻ về cái cải thiện về ngôn ngữ cho con thì con sẽ hoàn toàn không bị chậm nói Bởi vì cái phần gen về ngôn ngữ nó tác động không nhiều Lối sống tác động nhiều hơn Nhưng quan trọng là mình biết để mình cải thiện dành thời gian cho con cải thiện thôi Cho nên gen thì không thay đổi anh nhá Nhưng mà biểu hiện của gen thì thay đổi theo lối sống Đó là câu trả lời của Hương Các bạn đấy, bạn tức là 2 tuổi mà chưa nói Nhưng mà chỉ xem là ít nhất là từ đôi bạn có kép được không Thì thực ra cái vấn đề chậm nói nó không phải là trí tuệ của bạn không thông minh Cho nên bạn ấy vẫn hoàn toàn có thể hiểu được lời nói của người khác Chỉ là bạn chưa có phát âm ra được thôi Thì cái việc chúng ta đừng không nhầm đẫn giữa việc là Cứ nghĩ là con chậm nói là không hiểu lời nói người khác là không phải Cho nên trong trường hợp này thì chị vẫn nếu mà bạn chưa nói từ gì Thì có thể cân nhắc và đi khám để bác sĩ kiểm sa xem có phải liên quan đến Vấn đề chậm nói của con nó có thể liên quan đến tính lực hay là Dính thắng ngưỡi hay vấn đề khác không Và cộng thêm là giải mã gen để xem là trong gen của bạn ấy có nguy cơ hay không Thì nếu như mà mình cứ loại trừ được các cái vấn đề Cái nào không bị thì cái tốt là cái đấy Nhưng mà mình tách biệt với cái việc là hiểu hành động của người khác Các bạn vẫn hiểu rất là tốt nhưng mà các bạn không nói ra thôi Thường có nhiều bạn là cứ kéo tay bố mẹ đến chỉ lấy cái đồ chơi Chứ không nói thì đó cũng là vấn đề về chậm nói Chứ không phải các bạn chậm phát triển trí tuệ đâu Chỉ là liên quan đến khả năng về ngôn ngữ thôi Một câu hỏi tiếp theo đến từ chị Bích Phương Vâng, thì cũng giống như chia sẻ của Hương từ đầu cảm ơn câu hỏi của chị Bích Có nghĩa là như thế này chị Tất cả cái vấn đề của chúng ta nó đều có cái nguyên nhân từ bên ngoài và nguyên nhân từ bên trong Kể cả cái chậm nói nó cũng không phải là 100% từ gen Thế nên cái chậm phát triển cũng thế Nó cũng có thể có nguyên nhân từ gen Và cũng có thể có nguyên nhân từ việc như là Có thể là sinh non hay là cái quá trình nuôi dạy con có vấn đề Thì cái gen nó sẽ là cái quyết định trung bình từ 20% cho đến 3% Thế thì giải mã gen ra để xem là mình có cái nguy cơ chậm phát triển từ gen hay không thôi Chứ còn nó sẽ không giải đáp được cho chúng ta tất cả các nguyên nhân gây chậm phát triển đâu Chị Phương Bích nhé Chia sẻ là gen nó là một phần thôi Nó là nguyên nhân từ bên trong mà lâu rồi chúng ta không có cái thông tin nào để biết cả Còn những cái nguyên nhân từ bên ngoài thì chúng ta có rất là nhiều phương tiện truyền thông Có chia sẻ chậm phát triển là nguyên nhân gì Thì gen nó là một phần Cho nên giải mã gen là chỉ giúp cho chúng ta hiểu được cái phần từ gen của chúng ta thôi Chứ không bao gồm tất cả các nguyên nhân dẫn đến một cái bệnh bất kỳ Cụ thể như là chậm nói hay là chậm phát triển Còn một câu hỏi nữa của anh Tạ Đức Trung Trẻ tự kỷ có nguyên nhân từ gen không ạ? Dạ có, câu trả lời là có Có nghĩa là bệnh tự kỷ có nguyên nhân từ gen Nhưng mà riêng bệnh tự kỷ thì gen nó tác động khá là lớn Đấy có thể lên đến 70-80% Cho nên là nếu như mà biết được cái nguyên nhân từ gen Thì chúng ta cũng có thể phòng tránh được cho con một phần Có nghĩa là không riêng cái bệnh tự kỷ thì do gen tác động nó lớn Cho nên cái việc phòng tránh được 100% từ nó là khó hơn so với cái bệnh về chứng chọn nó Nhưng mà cái lợi ích của nó vẫn là giúp cho chúng ta biết được cái nguy cơ Để mình phòng tránh cũng như là phát hiện sớm Thì cũng sẽ giúp cho các bạn tự kỷ có thể hòa nhập sớm Nhưng mà mọi người hình dung là nguy cơ cũng phải khá là cao Còn giải mã gen ra mình nguy cơ tự kỷ chỉ khoảng 1,2-1,3 Thì cái biểu hiện nó không phải là chắc chắn biểu hiện đâu Thường là phải gấp 2,5 trở lên Thì cái khả năng biểu hiện nó mới cao hơn nhiều so với các bạn khác Nhưng mà cái cải thiện của cái gen tự kỷ thì sẽ khó hơn so với cái chọn nó Đó là câu trả lời của Vân Câu hỏi tiếp theo cũng đến từ anh Đức Trung là Những nguyên nhân chính của đột biến gen là gì? Và hậu quả của đột biến gen là gì? Cái đột biến gen thì nó có thể là Do trong nhiều quá trình sinh sống của chúng ta Nó có những tác động từ môi trường, từ thời ông bà cổ xá xưa Đó là những cái đột biến Tức là nó có những cái gen lỗi Trong quá trình hình thành phô nó tạo ra những cái gen lỗi Còn cái đột biến có thể là đột biến từ cái môi trường Ví dụ như những cái bệnh ung thư Chúng ta giải mã gen ra Thì chúng ta không bị đột biến của cái gen với ung thư đó Nhưng mà chúng ta lấy cái tế bào Ví dụ bị ung thư dạ dài Chúng ta lấy cái tế bào dạ dài đấy Đi chúng ta sinh thiết giảm giải mã ra Thì nó lại đột biến vào cái phần tế bào dạ dài đấy Cho nên hậu quả cái nguyên nhân Đột biến gen thì nó có rất nhiều nguyên nhân Có thể trong quá trình con người chúng ta sinh sống phát triển Rồi lại ảnh hưởng từ cái môi trường Hậu quả của đột biến gen thì Nếu mà gọi là đột biến Thì cái tỷ lệ của nó rất là thấp Thường khoảng tầm dưới 1% tỷ lệ người mắt Thì người ta gọi là đột biến Còn trên 1% thì người ta gọi là biến thể Cái mà lúc nãy có tríu màu cam Thì người ta gọi là biến thể Bởi vì số người có là nó trên 1% Còn đột biến thì tỷ lệ Phải dưới 1% thì người ta mới gọi là đột biến Và cái này thường hiếm Cho nên cái hậu quả của đột biến Thì nó gây ra nó nặng nề hơn Ví dụ đột biến gen gây Các cái bệnh về Tim đúng không ạ Đột biến gây bệnh về làm cho Phụ nữ có thai nhưng mà Dữ thai là khó Rồi đó gọi là những đột biến Thì hậu quả của đột biến gen thì Nó tùy thuộc vào gen nào nữa Thường nó sẽ nặng nề hơn So với những cái biến thể Và những thay đổi nhỏ trên gen Thì ở Genetica thì sẽ không Phân tích những đột biến như vậy Mà ở Genetica phân tích là Những thay đổi trên cái gen Và tác động của nhiều gen Tạo ra cái thay đổi Thì không biết là anh Trung đã Thấy câu trả lời như vậy Anh có nắm rõ chưa ạ Anh nghĩ là Những câu hỏi này rất là rõ ràng rồi Nếu anh Trung có ý kiến gì thì Anh Trung đã cảm ơn chị Hương rồi ạ Có lẽ thời gian thì cũng không còn nhiều Nhưng sẽ nhờ chuyên gia Thêm một câu cuối cùng Bé 2 tuổi rưỡi chưa biết nói Cho đến trung tâm can thiệp 3 tuổi nói được nhưng không hiểu gì hiện tại Bé 9 tuổi Bé học nói tiếng Việt chậm Nhưng nói tiếng Anh rất giỏi Không biết nguyên nhân như thế nào Dạ vâng Thì cái này nó cũng là bình thường Trong cái ngôn ngữ của chúng ta Thì gen nó chỉ là một phần thôi Cái lớn nhất của cái việc phát triển ngôn ngữ Đó là môi trường Khi mà bạn tiếp xúc với môi trường Nào nhiều hơn thì chúng ta sẽ nói được Cái ngôn ngữ đấy nhiện tốt hơn Thế thì trong trường hợp này nếu như Cũng cùng một cái khả năng Mà chúng ta thấy bạn nói tiếng Việt kém Mà tiếng Anh giỏi Thì chắc chắn là do bạn tiếp xúc với tiếng Anh nhiều hơn Mà có thể là bố mẹ đang Có rất nhiều người cứ nghĩ là chúng ta Cần thiết cho con học ngoại ngữ sớm Nhưng chúng ta lại bỏ đi Quên mất tiếng mẹ đẻ của mình Về nhà cũng toàn là nói tiếng Anh với con Thì con lại nói tiếng Anh tốt Nhưng tiếng Việt lại kém Cho nên trong trường hợp nếu được Thì chúng ta cố gắng Phải đảm bảo tiếng mẹ đẻ chúng ta hiểu trước Ngoại ngữ thì chúng ta Tốt thêm Nó gọi là tốt nhất Chứ còn nếu như mà mình chỉ được Tiếng nước ngoài giỏi mà mình học Ở môi trường Việt Nam thì Các bạn cũng sẽ gặp khó khăn Trừ khi bạn học môi trường quốc tế Thì sau này bạn đi du học thì có thể là nó sẽ không ảnh hưởng Nhưng mà trong trường hợp này Câu trả lời của Hương đó là do bạn tiếp xúc Với tiếng Anh nhiều hơn tiếng Việt Tiếng Việt chậm là do có thể là Nếu như bạn mà mang gen Bất lợi nhưng bạn được tiếp xúc với tiếng Anh nhiều hơn Thì bạn vẫn nói tiếng Anh rất là tốt Cụ thể như là Nếu một bạn có Không có năng khiếu về ngôn ngữ Nhưng có trí tuệ thông minh là EQ Và nó là hiểm thức tốt Thì những bạn đấy có thể học Ngoại ngữ thông qua đọc thì kém Tức là học theo kiểu dạng ngữ pháp Ngữ pháp mà bắt bạn nhớ Thì kia bạn không học được đâu Nhưng mà học thông qua TV, điện thoại Mà nghe xe mặt hình Thì bạn học rất là tốt Bởi vì cái khả năng EQ là giúp bạn nhớ nhanh Còn năng hiểm thức thì giúp bạn nhớ lâu Và liên hệ thông tin nhanh Thì những bạn đấy bạn ấy vẫn học Rất là tốt ngôn ngữ nếu như chúng ta Biết cách là thông qua nghe nói nhiều Cho nên ở trong trường hợp này Chắc chắn là bạn này nếu tiếng Việt chậm hơn tiếng Anh Thì do bạn tiếp xúc tiếng Việt còn ít hơn tiếng Anh Thì bây giờ mình muốn phát triển tiếng Việt Thì mình phải tăng cái thời gian tiếp xúc Với tiếng Việt lên là được Và cũng với cùng một cái phương pháp Giống như là trước nay Đọc đã học tiếng Anh Còn nếu mà mình thấy là sau này Bạn ấy toàn nói dùng tiếng Anh thôi Học môi trường quốc tế và đi nước ngoài Thì có thể là mình lại không có cải thiện cái này Mà mình tập trung vào tiếng Anh Thì cũng tùy vào cái nhu cầu của gia đình nữa Nhưng mà tóm lại vẫn là Phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc Với cái ngôn ngữ đấy chị nhé Cảm ơn Trân Giang rất là nhiều Chúng ta có thể dành cảm phá tay Cảm ơn