Sáng 12/11/2026, Hội đồng Quản trị Nvidia chuẩn bị họp phế truất ông Hoàng Nhân Huân sau bê bối tình ái thứ 2 với Phó Chủ tịch Kimberly Powell, cùng lúc Ngũ Giác Đài lập Biệt đội Cổng Sắt, Ngoại trưởng Marco Rubio điện đàm với ông Vương Nghị và ASEAN đối mặt bài toán Bộ Quy tắc Biển Đông tại Manila. 💔 Tờ New York Times và Wall Street Journal phanh phui đoạn băng tại San Jose giữa ông Hoàng Nhân Huân với Phó Chủ tịch Kimberly Powell, khiến Hội đồng Quản trị Nvidia họp bàn bãi nhiệm ông. 📉 Cổ phiếu Nvidia sụt thêm 9% làm bốc hơi 1.000 tỷ đô la vốn hóa trong 1 tuần lễ khi hạn chót điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ chính thức hết hiệu lực. 🛡️ Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ thành lập Biệt đội Cổng Sắt nhằm khóa chặt các hành lang tiếp vận trên đất liền và biển Caspi nối giữa Iran với Trung Quốc. ☎️ Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio điện đàm trực tiếp với Ngoại trưởng ĐCSTQ Vương Nghị đêm 11/11 để ấn định lằn ranh kiểm soát Siêu trí tuệ AI trước thềm APEC Thâm Quyến. ⚓ Cảnh báo từ giới phân tích tại Thượng đỉnh ASEAN Manila (15-17/11) về việc Bắc Kinh thúc ép hoàn tất Bộ Quy tắc Biển Đông (COC) nhưng bỏ trống Phán quyết La Haye 2016. ⚖️ Điển tích Mượn đường diệt Quắc và bài toán tự chủ chiến lược, cân bằng thương mại của Việt Nam giữa làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Sáng ngày 12 tháng 11 năm 2026,
truyền thông Hoa Kỳ công bố thông tin hội đồng quản trị tập đoàn Nvidia
đang họp khẩn để bàn việc bãi nhiệm tổng giám đốc Hoàng Nhân Huân.
Bước ngoặt này nổ ra ngay sau khi tờ New York Times phanh phui một
quan hệ ngoài luồng thứ hai của ông với một nữ phó chủ tịch cấp dưới.
Sự sụp đổ uy tín của vị tỷ phú bản dẫn từng giúp Bắc
Kinh tiếp cận hàng trăm ngàn con chip tối tân diễn ra
đúng lúc Hoa Thịnh đóng giết chặt gọng kìm chiến lược.
Trong khi Ngũ Giác Đài vừa lập biệt đội cẩn sát
để khóa chặn hành lang tiếp vận trên bộ của Iran,
Ngoại trưởng Marco Rubio cũng gọi điện trực tiếp cho ông Phương Nghị.
Cho thấy bước đi dồn dập từ thung lũng Silicon tới Trung Đông
đã thức đi những quân bài mặc cả cuối cùng của Bắc Kinh
trước thềm hội nghị thượng đỉnh tại Manila và Thâm Quyến.
Vì sao hội đồng quản trị Nvidia lại chuẩn bị phế truất người
sáng lập ngay sát hạn chót điều trần tại Quốc hội Hoa Kỳ?
Và khi mất cả cầu nối công nghệ lẫn hậu phương năng lượng,
việc Bắc Kinh vội vã thúc ép các nước Đông Nam Á ký
bộ quy tắc Biển Đông ẩn chứa chiếc bẫy pháp lý nào?
Kim Chi xin kính chào quý vị đã quay trở lại với chương trình.
Để hiểu vì sao chiếc ghế quyền lực của ông Hoàng Nhân Huân tại tập
đoàn bán dẫn lớn nhất hành tinh lại lung lay dữ dội trong sáng
ngày 12 tháng 11 năm 2026, chúng ta cần nhìn vào bản tin độc quyền
vừa được tờ Wall Street Journal và tờ New York Times công bố.
Chỉ hai ngày trước đó,
dư luận quốc tế vẫn nghĩ rằng nhà đồng sáng lập 63 tuổi nắm giữ
khối tài sản 155 tỷ đô la này là nhân vật không thể thay thế.
Thế nhưng, tối ngày 11 tháng 11 theo giờ Hoa Kỳ,
các thành viên hội đồng quản trị của NVIDIA đã chuẩn bị nhóm
họp khẩn cấp để định đoạt tương lai của ông Hoàng Nhân Huân,
bao gồm cả phương án phế truất ông khỏi vị trí tổng giám đốc điều hành.
Ngoài ngòi nổ trực tiếp dẫn tới cuộc họp khẩn cấp này, không còn dừng
lại ở nghi án tình báo với nữ thương gia Trung Quốc Hoàng Lạc,
mà bắt nguồn từ mối quan hệ ngoài hôn nhân thứ hai vừa bị phanh phui.
Theo cuộc điều tra của tờ New York Times dựa trên lời khai
của 5 nhân sự từng làm việc tại NVIDIA, ông Hoàng Nhân Huân
đã có quan hệ tình cảm mật thiết với bà Kimberly Bowen.
Bà Kimberly Bowen, năm nay 48 tuổi, đã lập gia đình,
gia nhập tập đoàn từ năm 2008 và hiện giữ chức
phó chủ tịch phụ trách mảng y tế của NVIDIA.
Khác với bà Hoàng Lạc, vốn là đối tác bên ngoài,
bà Kimberly Bowen là nhân sự cấp dưới báo cáo công
việc trực tiếp cho chính ông Hoàng Nhân Huân.
Chi tiết hiện trường đắt giá nhất trong hồ sơ điều tra nằm ở một đoạn
băng ghi hình tại thành phố San Jose, thuộc tiểu bang California.
Hai nhân chứng cho biết, vào tháng 3 năm 2026,
bên lề hội nghị công nghệ thường niên của NVIDIA,
ông Hoàng Nhân Huân và bà Kimberly Bowen đã có
những cử chỉ thân mật tại một khách sạn ở San Jose.
Một người có mặt tại sảnh khách sạn lúc đó đã tình cờ dùng điện thoại
di động quay lại toàn bộ cảnh tượng này.
Ngay lập tức, đội ngũ vệ sĩ riêng của ông Hoàng Nhân Huân đã
phát hiện vây giữ người quay phim vào một phòng riêng và yêu
cầu người này đặt bút ký bản thỏa thuận bảo mật thông tin.
Trong bức thư gửi toàn thể nhân viên hôm 8 tháng 11 để xin
lỗi người vợ đã gắn bó suốt 41 năm, ông Hoàng Nhân Huân hoàn
toàn giấu kín vụ việc thứ hai này trước Hội đồng Quản trị.
Tại các tập đoàn đại chúng Hoa Kỳ, việc người đứng đầu có quan hệ tình
cảm với cấp dưới trực tiếp và dùng đội ngũ an ninh công ty để bịt miệng
nhân chứng là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy tắc đạo đức quản trị.
Mặc dù hiện có hơn 60 giám đốc cấp cao đang báo cáo trực tiếp cho
ông Hoàng Nhân Huân, nhưng xét về mặt pháp lý, ông chỉ nắm giữ 3,56%
cổ phần của Nvidia và hoàn toàn không có quyền biểu quyết đặc biệt.
Ngày 10 tháng 11, các thành viên độc lập trong hội đồng quản
trị gồm 11 người của Nvidia đã chính thức thuê cựu công tố viên
liên bang John HKim cùng hãng luật danh tiếng Octel Little,
Rosen và Katz để tiến hành cuộc điều tra độc lập.
Khi phóng viên gọi điện xác minh vào tối 11 tháng 11,
ông Hoàng Nhân Huân đã lập tức cúp máy và yêu
cầu không được liên lạc trực tiếp với ông.
Thưa quý vị, thông tin Hội đồng Quản trị Nvidia xem
xét bãi nhiệm nhà sáng lập đã lập tức tạo ra một cơn
chấn động tài chính trên sàn chứng khoán Phố Wall.
Ngay trong phiên giao dịch ngoài giờ tối ngày 11 tháng 11 năm 2026,
giá cổ phiếu của Nvidia đã sụt giảm thêm 9% chỉ sau vài giờ đồng hồ.
Cộng gộp với đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ sau cuộc bầu cử giữa kỳ
tại Hoa Kỳ, tổng giá trị vốn hóa thị trường của Nvidia đã bốc hơi
tròn 1.000 tỷ đô la chỉ trong vòng một tuần lễ, đẩy thị giá cổ phiếu
rớt xuống thấp hơn gần một phần ba so với mức đỉnh hồi đầu tháng 10.
Cùng ngày 11 tháng 11, Ngân hàng đầu tư BAE tại Hoa Kỳ
đã quyết định hạ bậc tín nhiệm đối với cổ phiếu Nvidia,
kèm theo bản báo cáo phân tích mang tựa đề rất giàu
hình ảnh là sự trỗi dậy và sụp đổ của đôi cánh Icarus.
Trong thần thoại cổ đại phương Tây, chàng trai trẻ Icarus
bị quá say mê bay cao trên bầu trời, đã bay sát mặt trời,
khiến lớp sáp gắn lông vũ tan chảy và rơi thẳng xuống biển sâu.
Chuyên gia phân tích Dan Iver của quỹ Whitewood ước tính
rằng nếu thiếu vắng ông Hoàng Nhân Huân, giá trị của đế
chế nắm giữ 90% thị phần trí tuệ nhân tạo toàn cầu này,
có thể sụt giảm tới gần 30% trước khi Giám đốc Tài
chính Colette Gretz công bố báo cáo quý vào tuần tới.
Nhưng nhìn từ lăng kính địa chính trị của nhà bình luận Văn
Chiêu và chuyên gia Phương Vĩ, cuộc khủng hoảng tại Nvidia
không đơn thuần là chuyện đạo đức cá nhân nơi công sở,
mà là điểm nổ của cuộc chiến an ninh bán dẫn giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Cần lưu ý rằng, ngày thứ Tư 11 tháng 11 cũng chính là hạn
chót mà Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ đưa ra để buộc ông
Hoàng Nhân Huân phải phản hồi yêu cầu ra điều trần kín.
Do ông Hoàng Nhân Huân để mặc hạn chót này trôi qua mà không đưa ra
câu trả lời thỏa đáng, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ Viện Brian Mast đã
tuyên bố chuẩn bị ban hành các trát triệu tập cưỡng chế theo luật định,
song song với cuộc điều tra của Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ.
Theo phân tích của ông Phương Vĩ, trong chương trình phát sóng
ngày 11 tháng 11, các cơ quan phản gián của Tòa Bạch Ốc thực
chất đã nắm giữ hồ sơ vụ án Song Hoàng từ nhiều tháng trước.
Sở dĩ những sự kiện về đường dây 7,5 tỷ đô
la chip của bà Hoàng Lạc và đoạn băng tại khách sạn San Jose đồng
loạt bung ra vào đúng tuần lễ này là nhằm khóa chặt các lỗ hổng
rò rỉ công nghệ trước thềm hội nghị thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến.
Suốt nhiều năm qua, Bắc Kinh luôn tận dụng kẽ hở thương
mại và sự vận động hành lang của các tập đoàn công nghệ
để lách qua hàng rào kiểm soát của Bộ Thương mại Hoa Kỳ.
Giờ đây khi chính Tổng thống Donald Trump đã ủng hộ chiến
dịch truy quét hành vi chuyển hướng chip bất hợp pháp
theo xác nhận của trang tin Axios ngày 12 tháng 11,
còn ông Hoàng Nhân Huân phải
lo tự cứu chiếc ghế của mình trước Hội đồng Quản trị và Quốc hội,
Bắc Kinh đã mất đi một cầu nối công nghệ
quan trọng bậc nhất tại Hoa Thịnh Đốn
và không chỉ bị khóa chặt nguồn chip tối tân ở phía đông,
Trung Nam Hải còn vừa hứng chịu thêm
một đòn phong tỏa đường bộ ở phía tây.
Thưa quý vị, đúng vào thời điểm trước ghế của ông Hoàng Nhân
Huân lung lay tại California vào sáng ngày 12 tháng 11 năm 2026,
báo VN Express dẫn nguồn tờ Wall Street Journal và hãng
tin Reuters cho biết quân đội Hoa Kỳ vừa thiết lập
một đơn vị đặc nhiệm mới mang tên Biệt đội Cưỡng bắt.
Đơn vị này được đặt dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ,
tức cơ quan phụ trách toàn bộ địa bàn Trung Đông và Trung Á
do Đô đốc Brad Cooper đứng đầu.
Mục tiêu cốt lõi của biệt đội Cưỡng bắt là mở rộng vòng
vây phong tỏa Iran từ các tuyến hàng hải trên biển
sang toàn bộ các mạng lưới cung ứng trên đất liền.
Để thấy rõ sức nặng của bước đi này, chúng ta cần nhìn lại cục diện
8 tháng đối đầu căng thẳng tại vùng Vịnh kể từ mùa xuân năm 2026.
Hiện tại, Ngũ Giác Đài đang duy trì khoảng 20 chiến hạm tại
khu vực Trung Đông, đồng thời điều động thêm nhóm tác chiến
hàng không mẫu hạm USS Theodore Roosevelt mang theo hàng trực
chiến đấu cơ từ Thái Bình Dương cùng một đơn vị thủy quân
lực chiến Viễn Trinh tiến về vùng Vịnh vào cuối tháng 11.
Tuy nhiên, nếu chỉ khóa chặn eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư ở phía nam,
chính quyền của lãnh tụ tối cao Iran Mohammad Khamenei
vẫn còn những lối thoát hiểm trên bộ ở phía bắc.
Nhìn lên bản đồ địa lý,
Iran có đường biên giới đất liền giáp với 7 quốc gia gồm Iraq,
Thổ Nhĩ Kỳ, Armenia, Azerbaijan, Turkmenistan, Afghanistan và Pakistan,
đồng thời nối trực tiếp ra vùng biển Caspian khép kín.
Suốt thời gian qua, khi đường biển bị chiến hạm Hoa Kỳ kiểm soát gắt
gao, Tehran đã sử dụng các tuyến đường sắt và hành lang vận tải xuyên
qua biển Caspian vào vùng Trung Á để tiếp nhận linh kiện chế tạo hỏa
tiễn, thiết bị UAV cũng như xuất cảng dầu mỏ ngầm sang Trung Quốc.
Do đó, việc Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Đô đốc Brad
Cooper kích hoạt biệt đội Cưỡng bắt chính là đòn điểm huyệt
nhằm cắt đứt những mạch máu hậu cần trên đất liền này mà không
cần phải đưa bộ binh Hoa Kỳ đến đóng chốt tại biên giới.
Theo tiết lộ của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio vào tối ngày
11 tháng 11, bên trong nội các của Tổng thống Donald Trump
hiện có sự phối hợp chặt chẽ giữa cánh quân sự và các kinh tế.
Trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Ben Harris chuẩn bị sẵn sàng các phương
án không kích quy mô lớn vào hạ tầng hạt nhân và kho UAV của Iran,
thì Tân Trợ lý Văn phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller và Bộ
trưởng Ngân khố Scott Bessent lại chủ trương dùng sức ép
kinh tế tối đa để làm tê liệt đối phương từ bên trong.
Ngoại trưởng Marco Rubio nhấn mạnh rằng chính các đồng minh tại
Trung Đông cũng đã xác nhận với Tổng thống Donald Trump về mức
độ thiệt hại kinh tế nghiêm trọng mà Tehran đang phải gánh chịu.
Khi biệt đội Còng Sắt bắt đầu thu thập tình báo để tịch thu hàng hóa và
khóa chặt các cửa khẩu biên giới đất liền cũng như tuyến biển Caspia,
hành lang trao đổi dầu mỏ lấy công nghệ quân sự giữa
Iran và Trung Quốc đã bị đặt vào tầm ngắm trực diện.
Chính thế trận khóa chặt cả công nghệ lẫn năng
lượng đó đã dẫn tới cuộc điện đàm đặc biệt vào đêm
ngày 11 tháng 11 giữa Washington và Bắc Kinh.
Thưa quý vị, vào lúc 23h08 phút đêm ngày 11 tháng 11 năm 2026 theo
giờ Bắc Kinh, tức rạng sáng ngày 12 tháng 11 theo giờ Việt Nam,
hãng thông tấn Tân Hoa Xã và tờ Epoch Times đồng loạt đưa tin Ủy viên
Bộ Chính trị kiêm Ngoại trưởng Đảng Cộng sản Trung Quốc Vương Nghị
đã có cuộc điện đàm trực tiếp với Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio.
Cuộc trao đổi qua đường dây nóng giữa hai nhà ngoại giao đứng đầu hai
siêu cường diễn ra chỉ đúng 6 ngày trước khi Hội nghị Thượng đỉnh
APEC khai màn tại thành phố Thâm Quyến
vào ngày 18 và ngày 19 tháng 11 tới đây.
Nếu quan sát kỹ ngôn từ trên truyền thông nhà nước Trung Quốc
so với thái độ của phía Hoa Kỳ,
quý vị sẽ nhận thấy một sự tranh lệch vị thế rất rõ rệt.
Trên bản tin của Tân Hoa Xã và tờ Tinh Đảo Nhật Báo sáng 12 tháng 11,
ông Vương Nghị đã dùng giọng điệu hết sức mềm mỏng khi
nói với ông Marco Rubio rằng cuộc điện ổn định hiện nay
trong quan hệ Trung Mỹ là điều khó khăn lắm mới có được.
Ông Vương Nghị bày tỏ mong muốn hai bên duy trì tính ổn định,
tăng cường đối thoại và hỗ trợ lẫn nhau tổ chức
tốt hội nghị thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến,
cũng như hội nghị thượng đỉnh G20 tại Hoa Kỳ vào tháng 12.
Trái ngược hoàn toàn với những lời lẽ cầu thị và mong muốn
giữ thể diện cho kỳ hội nghị sắp nhà của ông Vương Nghị,
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ giới quyền ông Marco Rubio đã giữ thái độ
im lặng lạnh lùng, không hề vội vã công bố thông cáo ca ngợi cuộc gọi.
Theo phân tích của giáo sư Trương Thiên Lượng và tờ Epoch Times ngày
12 tháng 11, sở dĩ ông Vương Nghị phải chủ động xuống giọng với Ngoại
trưởng Marco Rubio, một chính khách vốn nổi tiếng có lập trường cứng
rắn nhất với Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Washington là bởi Bắc Kinh.
đang rơi vào thế bị động toàn diện
trước giờ đón Tổng thống Donald Trump.
Hồi tháng 9 năm 2026, khi lãnh đạo Tập Cận Bình
thực hiện chuyến thăm Hoa Thịnh Đốn lần đầu tiên
sau hơn một thập niên, đoàn đàm phán của
Bắc Kinh đã không thể chốt được thỏa thuận
cắt giảm 60 tỷ đô la thuế quan đối đẳng bị chặn
trừ trong việc mua nông sản và giao nộp đất hiếm.
Bước sang tuần lễ giữa tháng 11 này,
Bộ trưởng Ngân khố Scott Bessent vừa công khai tuyên bố trước báo
giới rằng phía Hoa Kỳ sẽ đặt thẳng vấn đề kiểm soát rủi ro siêu
trí tuệ nhân tạo lên bàn hội đàm tại Thâm Quyến và không hề ôm
bất kỳ ảo tưởng nào về những bất đồng cốt lõi giữa hai chế độ.
Càng khó xử hơn cho Bắc Kinh, khi người từng được kỳ vọng
sẽ tháp tùng Tổng thống Donald Trump sang Trung Quốc để làm
cầu nối xoa dịu căng thẳng công nghệ là ông Hoàng Nhân Huân,
nay đã bị gạch tên khỏi danh sách, phái đoàn và đang đứng
trước bờ vực bị chính hội đồng quản trị NVIDIA bãi nhiệm.
Khi không thể ép tòa Bạch Ốc đọc theo kịch bản soạn sẵn và cũng không
thể ngăn chặn làn sóng điều tra lỗ hổng bán dẫn tại Quốc hội Hoa Kỳ,
Trung Nam Hải đã lập tức chuyển hướng sang gây sức ép ngoại giao với
các nước láng giềng Đông Nam Á tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN ở Manila.
Thưa quý vị, trước khi chuyên cơ của các nhà lãnh đạo thế
giới đáp xuống thành phố Thâm Quyến vào ngày 18 tháng 11,
tâm điểm địa chính trị của cả châu Á sẽ dồn về thủ đô Manila
của Philippines từ ngày 15 đến ngày 17 tháng 11 năm 2026.
Tại trung tâm hội nghị quốc tế Philippines vừa được trùng tu ở Manila,
Tổng thống nước chủ nhà Ferdinand Marcos Jr. sẽ chủ trì hội nghị
thượng đỉnh ASEAN lần thứ 49 cùng các hội nghị cấp cao liên quan.
Theo hãng thông tấn AP và tờ Manila Standard ngày 11 và 12 tháng 11,
nội dung nóng nhất trên bàn nghị sự tại Manila
lần này chính là việc Bắc Kinh và ASEAN đang tiến
sát tới bước hoàn tất bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông,
thường gọi tắt là văn kiện COC, sau 23 năm đàm phán kéo dài.
Theo dữ liệu do hãng tin AP công bố chiều 11-11,
chỉ tính riêng trong năm 2026, Trung Quốc và Malaysia đã đồng
chủ trì ít nhất 10 vòng đàm phán lớn để thúc đẩy việc chốt văn
bản COC ngay trong nhiệm kỳ chủ tịch ASEAN của Philippines.
Thoạt nghe qua, việc Bắc Kinh đột nhiên rốt ráo muốn ký kết một bộ
quy tắc ứng xử trên vùng biển đang có tranh chấp gay gắt với Việt Nam,
Philippines, Malaysia và Brunei có vẻ như là một tín hiệu hòa dịu.
Thế nhưng, các học giả an ninh hàng đầu tại Manila và quốc tế đã lật
tức chỉ ra những điều khoản đầy rủi ro nằm ẩn bên dưới dự thảo này.
Điểm bất thường thứ nhất,
theo tạp chí Phân tích Chiến lược Indra Star ngày 10 tháng 11 là trong
các dự thảo thông cáo chung đàm phán với Bắc Kinh hoàn toàn không hề
nhắc tới phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế tại La Hay năm 2016, vốn
đã bác bỏ yêu sách đường lưỡi bò phi pháp của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Điểm bất thường thứ hai là Bắc Kinh liên tục lồng ghép yêu
sách đòi biến Biển Đông thành vấn đề nội bộ riêng của châu Á,
coi đó yêu cầu các quốc gia Đông Nam Á hạn chế tập trận chung và
buộc Hoa Kỳ cùng các đồng minh phương Tây phải đứng ngoài khu vực.
Trong khi các nhà ngoại giao của ông Vương Nghị
nói lời hòa hiếu trên bàn đàm phán để kịp có văn
kiện khoe thành tích trước thềm APEC thâm quyến,
thì hành động thực tế của lực lượng hải cảnh Trung
Quốc trên mặt biển lại hoàn toàn trái ngược.
Hãng tin AP ngày 11 tháng 11 nhấn mạnh rằng trong suốt thời gian qua,
tàu hải cảnh và tàu dân binh của Bắc Kinh
vẫn liên tục sử dụng vòi rồng áp lực cao,
chiếu tia laser cấp độ quân sự và
thực hiện các pha chặn đầu nguy hiểm.
nhắm vào tàu công vụ cũng như tàu cá
của ngư dân Philippines và Việt Nam
quanh quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và Bãi Cỏ Mây.
Trả lời phỏng vấn hãng tin AP tại Manila vào ngày 11 tháng 11,
chuyên gia phân tích địa chính trị Julio Amador
de Tam đã đưa ra một lời cảnh báo rất thẳng thắn.
Ông chỉ rõ rằng một bộ quy tắc ứng xử nếu thiếu tính ràng buộc pháp lý
và không có cơ chế chế tài cưỡng chế thì hoàn toàn
không thể ngăn chặn được hành vi xâm lấn trên biển.
Ông nhấn mạnh các quốc gia Đông Nam Á không thể tự trói mình và một
văn kiện duy nhất mà bắt buộc phải kết hợp đồng thời nhiều công cụ,
vừa đối thoại ngoại giao, vừa sẵn sàng khởi kiện ra tòa án quốc tế,
vừa phải tăng cường ngân sách quốc phòng và liên kết an ninh với
các cường quốc bên ngoài để khiến kẻ muốn gây hấn phải trườn bước.
Thưa quý vị, khi đặt bức tranh khủng hoảng tại tập đoàn Nvidia,
cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Marco Rubio với ông Vương Nghị và dự
thảo Bộ Quy tắc Biển Đông tại Thượng đỉnh Manila lên cùng một bàn cờ,
chúng ta sẽ thấy hiện rõ một mưu kế cổ
đại trong sách Tài truyện thời Xuân Thu.
Đó chính là kế sách mang tên Giả đạo Phạt quắc,
nghĩa là mượn đường của nước ngu để đánh nước quắc.
Chuyện xưa kể rằng vua Tấn Hiến Công muốn thôn tính hai
nước nhỏ nằm sát cạnh nhau là nước ngu và nước quắc.
Bèn đem ngọc quý và ngựa tốt tặng cho vua nước Ngu
để xin mượn đường kéo quân qua đánh nước Quắc trước.
Đại thần nước Ngu là Cung Chi Kỳ đã nhìn thấu mưu kế
ấy và can ngăn nhà vua rằng nước Ngu và nước Quắc
nương tựa vào nhau chẳng khác nào môi với răng.
Nếu môi mất đi thì răng ắt phải lạnh.
Thế nhưng vua nước Ngu vì tin vào lời hứa hẹn hòa hiếu và chút lợi
nhỏ trước mắt của nước Tấn nên đã mở cổng thành cho quân Tấn đi qua.
Kết cục là ngay trên đường thắng trận trở về sau khi diệt
xong nước Quắc, đạo quân của Tấn Hiến Công đã bất ngờ quay
ra chiếm gọn luôn cả nước Ngu mà không tốn một mũi tên nào.
Nhìn vào bàn cờ châu Á tháng 11 năm 2026,
cách Bắc Kinh vừa dùng những đơn hàng tỷ đô và cạm bẫy tình báo
ở thung lũng silicon để tiếp cận công nghệ lõi của phương Tây,
vừa hối thúc các nước ASEAN ký một bản quy tắc ứng xử loại trừ sự
hiện diện của Hoa Kỳ ở Biển Đông, cũng mang bóng dáng của kế sách ấy.
Nếu các quốc gia Đông Nam Á vì nể hoặc vì những lời hứa hẹn mang thương
mại ngắn hạn mà chấp nhận ký vào một văn kiện là suy yếu hiệu lực của
Công ước Liên Hiệp Quốc về luật biển năm 1982 và tự cắt đứt sự gắn kết
an ninh với các đối tác quốc tế,
thì văn kiện đó sẽ biến thành chiếc lồng trói tay chính
những nước nhỏ trước đội tàu hải cảnh áp đảo của Bắc Kinh.
Đối với Việt Nam, chuỗi biến động dồn dập từ cuộc
khủng hoảng thượng tầng tại Nvidia cho tới hai hội nghị
thượng đỉnh tại Manila và Thâm Quyến đang đặt ra cả cơ
hội lớn lẫn những thử thách đòi hỏi sự tỉnh táo cao độ.
Ở chiều hướng cơ hội, việc Quốc hội Hoa Kỳ và Hội đồng Quản trị Nvidia
siết chặt kỷ luật an ninh bán dẫn sau bê bối của ông Hoàng Nhân Huân
sẽ thúc đẩy các tập đoàn công nghệ phương Tây đẩy nhanh tiến trình rút
chuỗi cung ứng phần cứng khỏi đại lục để dịch chuyển sang các điểm đến
an toàn hơn như Nhật Bản, Ấn Độ và Việt Nam.
Cùng lúc đó, việc Việt Nam chủ động mở rộng nhập càng thêm hơn 2 tỷ đô
la hàng hóa từ Hoa Kỳ, theo ghi nhận của báo VN Express,
ngày 11 tháng 11 cũng là bước đi thực chất để cân bằng cán
cân thương mại và giảm thiểu rủi ro bị áp thuế quan đối đẳng.
Tuy nhiên, ở chiều hướng thử thách, khi Bắc Kinh đang bị biệt
đội cảnh sát của Ngũ Giác Đài khóa chặt ở Trung Đông và bị Ngoại
trưởng Marco Rubio dần đè trước thềm APEC, áp lực xả hàng hóa
công nghiệp dư thừa từ Trung Quốc sang thị trường Việt Nam,
cũng như sức ép ngoại giao trên Biển Đông sẽ càng gai gắt hơn.
Giữ vững nguyên tắc thượng tôn luật pháp quốc tế,
bảo vệ chủ quyền tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường
Sa bằng thực lực tự cường, kết hợp đa phương hóa đối tác,
chính là chìa khóa để đất nước không bao giờ rơi vào chiếc bẫy,
môi hở răng lạnh giữa cuộc đối đầu của các đại cường.
Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi.
Kim Chi xin kính chào và hẹn gặp lại.