Xe điện Trung Quốc bị vây thuế khắp nơi; Đài Loan bất ngờ chọn Việt Nam

Thưa quý vị, 96% thị trường xe điện nhập cảng tại Thái Lan đã rơi vào tay các hãng xe Trung Quốc trong 9 tháng đầu năm nay, với kim ngạch là 2,36 tỷ đô la. Thế nhưng, ngay khi Bắc Kinh ngỡ đã biến nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á thành sân sau tiêu thụ hàng dư thừa, chính phủ Thái Lan quyết định nâng thuế tiêu thụ đặc biệt lên 35% từ tháng 1 năm 2027. Cú quay lưng của Bangkok là mắt xích mới nhất trong bức tường thuế quan toàn cầu đang dựng lên từ Liên minh châu Âu, Mexico, Brazil tới báo động đỏ vừa phát đi tại Hàn Quốc vào ngày 5 tháng 11. Các quốc gia đều nhận ra rằng mở cửa miễn thuế cho hàng giá rẻ của Đảng Cộng sản Trung Quốc chỉ dẫn tới nguy cơ xóa sổ nền sản xuất bản địa. Giữa lúc mô hình xả hàng Bắc Kinh bị vây chặn, ngày 6-11 tại TP.HCM, các hiệp hội công nghiệp Đài Loan lại ký kết hợp tác chuyển giao công nghệ và sản xuất thông minh với doanh nghiệp Việt Nam. Vì sao chiêu bài lấy thịt đè người của Trung Nam Hải rơi vào thế gậy ông đập lưng ông? Và Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử nào? Chào mừng quý vị đã quay trở lại với kênh Dòng chảy Thời sự cùng Thùy Miên. Thưa quý vị, trong nhiều năm qua, truyền thông nhà nước của Đảng Cộng sản Trung Quốc liên tục ca ngợi thị trường Đông Nam Á, đặc biệt là Thái Lan, như một hình mẫu thành công nhất trong chiến lược đưa xe điện Trung Quốc vươn ra toàn cầu. Theo số liệu từ Bộ Thương mại Thái Lan và báo cáo của Liên đoàn Công nghiệp Hàn Quốc công bố vào ngày 5 tháng 11, chỉ tính riêng trong tháng đầu năm nay, lượng ô tô điện từ Trung Quốc đã chiếm tới 96% tổng lượng xe điện nhập cảng vào xứ sở Chùa Vàng. Tổng giá trị của khối hàng hóa này đã đạt xấp xỉ 2,36 tỷ đô la, biến đường phố Bangkok thành nơi trưng bày của đủ mọi thương hiệu từ BYD, Great Wall Motor cho tới MG. Để đạt được con số thống trị gần như xóa sổ các đối thủ cạnh tranh đó, Bắc Kinh đã tận dụng triệt để kẽ hở từ Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN-Trung Quốc có hiệu lực từ năm 2010. Nhờ hiệp định này, xe điện lắp ráp nguyên chiếc từ các nhà máy tại đại lục khi đưa qua biên giới vào Thái Lan được hưởng mức thuế nhập cảng bằng 0%. Hàng trăm ngàn chiếc xe điện nhận trợ cấp trực tiếp từ ngân sách của chính quyền Trung Quốc đã ồ ạt tràn vào Thái Lan với mức giá rẻ, đánh gục các dòng xe chạy xăng truyền thống vốn là trụ cột của nền kinh tế nước này. Thế nhưng, đằng sau những con số tăng trưởng nhập cảng kỷ lục ấy lại là một bi kịch âm ỉ đối với nền công nghiệp nội địa của Thái Lan. Trước làn sóng xe điện Trung Quốc bán phá giá để giải quyết tình trạng dư thừa công suất, tức là sản xuất ra quá nhiều trong nước, không tiêu thụ hết nên phải đem bán tháo ra nước ngoài với giá thấp hơn giá thành, các hãng xe truyền thống tại Thái Lan đã rơi vào cảnh điêu đứng. Điển hình như hãng xe Suzuki của Nhật Bản đã buộc phải tuyên bố đóng cửa nhà máy có công suất 60.000 chiếc mỗi năm tại Thái Lan, kéo theo hàng loạt nhà cung ứng linh kiện mất đơn hàng. Điều khiến giới hoạch định chính sách tại Bangkok tỉnh ngộ chính là việc các hãng xe Trung Quốc chủ yếu chỉ mượn danh nghĩa đầu tư để hưởng ưu đãi, còn thực tế vẫn ưu tiên chở xe nguyên chiếc từ đại lục sang bán kiếm lời. Hình thức nhập cảng nguyên chiếc này hoàn toàn không sử dụng linh kiện do các nhà máy tại Thái Lan sản xuất, cũng không tạo ra giá trị gia tăng hay tạo ra việc làm bền vững cho người lao động bản địa. Great Wall Motor có xây dựng cơ sở lắp ráp tại chỗ phần lớn linh kiện cốt lõi vẫn được đưa từ Trung Quốc sang theo dạng đóng kín nhận thấy nguy cơ toàn bộ hệ sinh thái c ông nghiệp ô tô trong nước bị rút ruột đến kiệt quệ Chính phủ Thái Lan đã quyết định tung ra đòn trừng phạt thuế quan trực diện Từ tháng 1 năm 2027, Bangkok dự kiến nâng mức thuế tiêu thụ đặc biệt, không bỏ lỡ những tức là loại thuế đánh trực tiếp vào hàng hóa nhập cảng để điều tiết thị video hấp dẫn trường. Đối với xe điện nguyên chiếc từ mức 10% hiện tại lên thẳng 35%. Cùng lúc đó, nhà chức trách Thái Lan gắn chặt ưu đãi thuế với tỷ lệ nội địa hóa, nghĩa là buộc các hãng xe nước ngoài phải thực sự đầu tư nhà máy và mua linh kiện sản xuất ngay tại địa phương. Thưa quý vị, nếu câu chuyện tại Thái Lan là hồi chuông cảnh tỉnh cho các nền kinh tế Đông Nam Á, thì bản báo cáo do tờ Chosun của Hàn Quốc dẫn lại từ Liên đoàn Công nghiệp Hàn Quốc ngày 5 tháng 11 lại phơi bày mối đe dọa trực tiếp đối với các cường quốc công nghiệp châu Á. Lần đầu tiên trong lịch sử ngành công nghiệp ô tô hiện đại, lợi thế xuất cảng xe điện của Hàn Quốc đã chính thức bị Trung Quốc vượt mặt trên bảng xếp hạng toàn cầu. Đây là một cột mốc đáng báo động đối với quốc gia vốn tự hào sở hữu tập đoàn chế tạo xe hơi hàng đầu thế giới như Hyundai hay Kia để đo lường sức mạnh thực chất của một quốc gia thị trường quốc tế. Các chuyên gia kinh tế sử dụng chỉ số lợi thế so sánh biểu hiện, viết tắt là RCA, được tính bằng tỷ trọng xuất cảng xe điện trong tổng kim ngạch xuất cảng của nước đó, chia cho tỷ trọng tương ứng của toàn thế giới. Theo dữ liệu của Liên đoàn Công nghiệp Hàn Quốc, trong giai đoạn 6 năm từ năm 2019 đến năm 2025, chỉ số lợi thế xuất cảng của Hàn Quốc đã lao dốc từ mức 3,02 xuống chỉ còn 1,48. Ngược lại, chỉ số này của Trung Quốc trong cùng thời kỳ đã tăng vọt gấp gần 8 lần để đạt mức 1,49 vào năm 2025, chính thức vượt qua Hàn Quốc. Sự đảo chiều về chỉ số cạnh tranh này lập tức phản ánh qua những con số thị phần thương mại thực tế trên bản đồ tiêu thụ xe hơi thế giới. Từ năm 2019 đến năm 2025, thị phần xe điện xuất cảng của Trung Quốc trên toàn cầu đã tăng gần 10 lần, nhảy vọt từ mức 2,6% lên tới 24,8%, qua đó bám sát ngôi đầu bảng của Đức ở mức 29%. Trong khi Bắc Kinh bành trướng nhờ nguồn tiền trợ cấp khổng lồ của nhà nước, thì thị phần xe điện thế giới của Hàn Quốc lại bị thu hẹp gần một nửa, tụt từ 8,9% xuống chỉ còn 4,6%. Đáng chú ý hơn, trong nhóm 4 cường quốc xuất cảng ô tô lớn nhất thế giới bao gồm Đức, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, Liên đoàn Công nghiệp Hàn Quốc cảnh báo rằng Hàn Quốc là quốc gia duy nhất hứng chịu sự sụt giảm mạnh về lợi thế xuất cảng. Với đà suy giảm hiện tại, ngành công nghiệp xe điện Hàn Quốc có nguy cơ đánh mất tới 2.200 tỷ won, tương đương khoảng 1,6 tỷ đô la doanh thu xuất cảng vào tay đối thủ, tính đến năm 2030. Ngay tại sân nhà Hàn Quốc, ô tô điện từ Trung Quốc cũng đã chiếm trên 38% lượng xe đăng ký mới trong 9 tháng đầu năm nay, theo thống kê của Hiệp hội Ô tô và Di chuyển Hàn Quốc. Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng bất cân xứng này nằm ở chính sách thuế quan thiếu tính phòng vệ của Seoul so với sự bảo hộ khắc nghiệt từ phía Bắc Kinh. Hiện tại, mức thuế cơ bản mà Hàn Quốc áp dụng đối với ô tô điện nhập cảng từ Trung Quốc vẫn chỉ duy trì ở mức 8%, tức là chỉ bằng một nửa so với mức thuế mà chính quyền Bắc Kinh đang đánh vào xe hơi nhập cảng từ Hàn Quốc. Chính sự chênh lệch này đã khiến trưởng ban kinh tế thuộc Liên đoàn Công nghiệp Hàn Quốc là ông Lee Sang-ho phải nhấn mạnh rằng chính sách hỗ trợ tín dụng thuế cho sản xuất trong nước là yếu tố then chốt để ngăn chặn nền tảng sản xuất xe điện Hàn Quốc sụp đổ. Thưa quý vị, nhìn rộng ra toàn cảnh diện kinh tế thế giới vào tháng 11 năm 2026, cú đánh thuế 35% của Thái Lan hay tiếng chuông báo động khẩn cấp từ Liên đoàn Công nghiệp Hàn Quốc đều chỉ những mảnh ghép trong một bức tranh lớn hơn rất nhiều. Sau nhiều năm chứng kiến Bắc Kinh dùng ngân sách nhà nước bơm hàng trăm tỷ đô la cho các doanh nghiệp nội địa mở rộng nhà máy, bất chấp quy luật cung cầu, các nền kinh tế lớn từ Tây sang Đông đã đồng loạt dựng lên những bức tường thuế quan cao ngất ngưỡng. Mục tiêu của vòng vây này vô cùng rõ ràng, khóa chặt con đường xuất cảng khủng hoảng dư thừa công suất từ đại lục ra thế giới. Tại mặt trận Tây Bán Cầu, Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Trump cùng hệ thống phòng vệ thương mại của Tòa Bạch Ốc đã dựng hàng rào thuế quan lên ngưỡng 100% đối với xe điện Trung Quốc, đóng sập cánh cửa đi thẳng vào thị trường tiêu dùng giàu có nhất hành tinh. Khi các tập đoàn xe hơi Trung Quốc tìm cách lách luật bằng con đường vòng qua biên giới phía Nam của Hoa Kỳ, chính phủ Mexico trong năm 2026 đã lập tức ra đòn chặn đứng. Quốc gia láng giềng của Hoa Kỳ quyết định nâng mức thuế quan đối với hàng hóa từ các nước chưa ký Hiệp định Thương mại Tự do, trong đó có Trung Quốc và Hàn Quốc lên thẳng mức 50%. Ở bên kia bờ Đại Tây Dương, Liên minh châu Âu vốn từng là thị trường béo bở nhất cho hãng xe điện Bắc Kinh cũng đã không còn giữ thái độ nhân nhượng như trước. Kể từ năm 2024, khối EU đã chính thức áp đặt mức thuế bổ sung lên tới 45% đối với các dòng xe thuần điện nhập cảng từ Trung Quốc sau các cuộc điều tra chống trợ cấp. Không dừng lại ở đó, khi phát hiện các hãng xe đại lục chuyển hướng sang đẩy mạnh xuất cảng dòng xe lai xăng điện để né thuế, EU hiện đang đàm phán để cắt giảm một nửa lượng xe lai nhập cảng từ Trung Quốc. Ngay cả Brazil, một đối tác lớn trong khối BRICS, cũng đã nối gót Hoa Kỳ và châu Âu dựng lên các rào cản thuế quan nghiêm ngặt nhằm bảo vệ ngành công nghiệp lắp ráp ô tô trong nước trước làn sóng xe giá rẻ Trung Quốc. Khi cả Hoa Kỳ, EU, Mexico và Brazil cùng lúc khóa van nhập cảng, lượng xe điện ế ẩm chất đóng tại các bến cảng ở tỉnh An Huy hay thành phố Thượng Hải chỉ còn biết dồn toàn bộ áp lực xả hàng sang khu vực châu Á. Đó chính là lý do vì sao Thái Lan bị chiếm tới 96% thị phần nhập cảng và Hàn Quốc bị chiếm mất hơn 38% lượng xe đăng ký mới chỉ trong 9 tháng đầu năm nay. Trong binh pháp và triết lý trị quốc phương Đông, các bậc cổ nhân từng đúc kết kế sách mang tên rút củi dưới đáy nồi để dập tắt ngọn lửa đang sôi trào từ gốc. Thay chỉ vì tìm cách đối phó phần ngọn, việc các quốc gia từ Âu sang Á đồng loạt đánh thuế 35% đến 50% chính là đòn rút củi đáy nồi nhắm thẳng vào cỗ máy sản xuất dư thừa của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Khi mọi thị trường tiêu thụ bên ngoài đều dựng rào cản thuế quan, ngọn lửa khủng hoảng thừa vốn được Bắc Kinh tìm cách đẩy ra nước ngoài sẽ buộc phải quay ngược trở lại đốt cháy chính hệ thống tài chính trong nước của họ. Thưa quý vị, chỉ đúng một ngày sau khi bản báo cáo về làn sóng xe điện Trung Quốc gây chấn động dư luận Hàn Quốc và Thái Lan, một sự kiện kinh tế mang tính biểu tượng cao đã diễn ra ngay tại TP.HCM vào ngày 4-6-1 năm nay. Đoàn công tác thuộc Tổng hội Liên hiệp các doanh nghiệp khu công nghiệp Đài Loan do Chủ tịch Hứa Chính Vân dẫn đầu đã tổ chức kết nối giao thương, trao đổi công nghệ và ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Tổng hội Thương mại Đài Loan tại Việt Nam cùng cộng đồng doanh nghiệp bản địa. Dưới sự chứng kiến của Trưởng Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại TP.HCM là Hàn Quốc Diệu, một bước tiến mới trong liên kết chuỗi cung ứng giữa Đài Loan và Việt Nam đã được xác lập. Nếu đặt câu chuyện xe điện Trung Quốc tại Thái Lan bên cạnh chương trình hợp tác công nghiệp của Đài Loan tại Việt Nam, chúng ta sẽ thấy ngay sự đối lập rõ rệt giữa hai mô hình kinh tế hoàn toàn khác biệt về bản chất. Mô hình của Bắc Kinh tại Đông Nam Á là tận dụng thuế suất 0% để xả hàng nguyên trước đã sản xuất sẵn từ đại lục, chiếm lĩnh 96% thị trường nhưng để lại những nhà máy bản địa điều khiêu và chuỗi cung ứng nội địa bị đứt gãy. Ngược lại, trọng tâm mà các doanh nghiệp khu công nghiệp Đài Loan mang tới Việt Nam lại xoay quanh các trụ cột cốt lõi, truyền giao công nghệ, phát triển sản phẩm, ứng dụng tự động hóa, sản xuất thông minh và liên kết chuỗi cung ứng. Phát biểu tại sự kiện kết nối ngày 6 tháng 11, Chủ tịch Hứa Chính Vân đã chỉ rõ triết lý hợp tác của giới công nghiệp Đài Loan bằng một nhận định rất thực tế. Điều doanh nghiệp thực sự cần là mạng lưới hợp tác có thể vận hành lâu dài và đầu mối kết nối kỹ thuật. Công nói ngắn gọn ấy đã vạch rõ ranh giới giữa một bên chỉ coi nước sở tại là nơi tiêu thụ hàng dư thừa ngắn hạn, với một bên coi doanh nghiệp bản địa là đối tác cùng nâng cấp năng lực kỹ thuật để đi đường dài. Chương trình kết nối này, vốn đã được khởi động từ năm 2025 và sang đến năm 2026, đã đi thẳng vào chiều sâu kỹ thuật, giúp các nhà máy tại Việt Nam từng bước làm chủ quy trình tự động hóa. Cần phải hiểu rằng, chuyển giao công nghệ và liên kết chuỗi cung ứng có nghĩa là doanh nghiệp nước ngoài không giữ khư khư mọi khâu sản xuất trong tay mình, mà chủ động hướng dẫn quy trình kỹ thuật, chia sẻ tiêu chuẩn chất lượng và đặt hàng linh kiện từ các nhà máy Việt Nam. Khi một nhà máy tại TP.HCM hay Bình Dương được tiếp nhận công nghệ sản xuất thông minh từ Đài Loan, người kỹ sư và công nhân Việt Nam sẽ học được cách vận hành dây chuyền hiện đại, từ đó tự nâng cao năng suất và giá trị sức lao động. Nhờ vậy, vốn đầu tư không chảy ngược về nước xuất xứ một cách chóng vánh, mà thẩm thấu sâu vào nền kinh tế thực của Việt Nam. Hơn thế nữa, bước đi của Tổng hội Liên hiệp các doanh nghiệp khu công nghiệp Đài Loan tại Việt Nam còn nằm trong dòng chảy chiến lược dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu nhằm thoát khỏi sự phụ thuộc vào Trung Quốc đại lục. Sau những bài học đắt giá về rủi ro địa chính trị và chính sách chèn ép doanh nghiệp ngoại của Đảng Cộng sản Trung Quốc, hàng loạt nhà sản xuất linh kiện điện tử cơ khí chính xác và tự động hóa của Đài Loan đã chọn Việt Nam làm cứ điểm chiến lược mới để kết nối với mạng lưới thương mại minh bạch của Hoa Kỳ và phương Tây. Thưa quý vị, từ cú đảo chiều chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt của Thái Lan cho tới lời cảnh báo khẩn thiết của Liên đoàn Công nghiệp Hàn Quốc, Việt Nam có thể rút ra những bài học phòng vệ kinh tế vô cùng quý giá trong giai đoạn bản lề hiện nay. Cả Thái Lan và Việt Nam đều là những quốc gia thành viên trong khối ASEAN, cùng nằm sát biên giới phía Nam của Trung Quốc và cùng chịu tác động trực tiếp từ Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN-Trung Quốc. Những gì đã và đang diễn ra tại thị trường Bangkok suốt 9 tháng đầu năm nay chính là tấm gương phản chiếu rõ nét nhất những rủi ro nếu một quốc gia thiếu đi hàng rào kỹ thuật và thuế quan đủ mạnh. Tại Thái Lan, ban đầu nhiều người từng lầm tưởng rằng việc xây điện Trung Quốc tràn vào với giá rẻ và thuế quan nhập cảng bằng 0% sẽ giúp người tiêu dùng được hưởng lợi và thúc đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi năng lượng xanh. Thế nhưng, kinh tế học thực chứng đã chỉ ra rằng không hề có bữa trưa nào là miễn phí khi giao phó thị trường chiến lược cho một đối thủ nắm giữ công suất dư thừa khổng lồ được nhà nước chống lưng. Khi 96% lượng xe nhập cảng nằm trong tay các thương hiệu Trung Quốc chỉ trong 9 tháng, cái giá phải trả là sự suy kiệt của hàng ngàn doanh nghiệp phụ trợ cơ khí, nhựa, cao su và điện tử trong nước vốn sống nhờ chuỗi cung ứng ô tô truyền thống. Đối với Việt Nam, nơi ngành công nghiệp chế tạo ô tô điện và hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ đang trong giai đoạn định hình và vươn lên, bài học từ Thái Lan và Hàn Quốc lại càng mang tính sống còn. Nếu để làn sóng hàng hóa giá rẻ nhận trợ cấp từ bên kia biên giới tràn vào tự do, mà không kèm các điều kiện khắt khe về tỷ lệ nội địa hóa cũng như cam kết chuyển giao công nghệ, các doanh nghiệp sản xuất trong nước sẽ bị bóc nghẹt ngay trên chính sân nhà. Hãy nhìn cách Hàn Quốc chỉ vì duy trì mức thuế cơ bản 8% mà để xe điện Trung Quốc chiếm hơn 38% lượng xe đăng ký mới ngay tại thị trường nội địa trong 9 tháng qua để thấy sức tàn phá của chiến thuật bán phá giá này. Mặt khác, cái bẫy nguy hiểm thứ hai mà Việt Nam cần hết sức cảnh giác chính là nguy cơ bị các tập đoàn Trung Quốc lợi dụng làm trạm trung chuyển để lách thuế quan của Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu. Như chúng ta đã thấy trong báo cáo ngày 5 tháng 11, khi EU áp thuế bổ sung 45% và Mexico dựng rào cản thuế 50%, đối với các nước không có hiệp định thương mại tự do, dòng hàng dư thừa từ đại lục đang ráo riết tìm kiếm những vỏ bọc xuất xứ mới tại Đông Nam Á. Nếu một doanh nghiệp chỉ nhập cảng hầu hết linh kiện từ Trung Quốc về lắp ráp sơ sài rồi dán nhãn sản xuất tại địa phương để xuất cảng sang phương Tây, quốc gia sở tại sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị Hoa Kỳ và châu Âu điều tra chống gian lận xuất xứ. Chính vì vậy, con đường mà chính phủ Thái Lan vừa lựa chọn khi nâng thuế tiêu thụ đặc biệt lên 35% từ tháng 1 năm 2027 và buộc các hãng xe phải chứng minh tỷ lệ nội địa hóa thực chất tại địa phương là một hướng đi hoàn toàn xứng đáng. Đối với Việt Nam, việc siết chặt quy tắc xuất xứ hàng hóa, kiểm soát gắt gao chất lượng kỹ thuật và ưu tiên các đối tác thực tâm chuyển giao công nghệ như mô hình hợp tác với doanh nghiệp khu công nghiệp Đài Loan ngày 6 tháng 11 chính là lá chắn vững chắc nhất để bảo vệ nền sản xuất nội địa. Thưa quý vị, nhìn lại toàn bộ những biến chuyển xôn xốp từ Bangkok, Seoul cho tới TP.HCM trong những ngày đầu tháng 11 năm nay. Chúng ta có thể thấy một trật tự kinh tế mới đang hình thành rõ nét tại châu Á. Cơn bão xe điện giá rẻ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, vốn được thổi phồng như biểu tượng cho sự trỗi dậy công nghệ của Bắc Kinh, thực chất lại đang tự đẩy Trung Nam Hải vào thế cô lập chưa từng có. Từ mức thuế 100% của Hoa Kỳ, 50% của Mexico, 45% của Liên minh châu Âu cho tới đòn thuế 35% sắp có hiệu lực tại Thái Lan. Thế giới tự do đã giăng sẵn một bát trận đồ, tức là thế trận vây hãm biến hóa tám hướng, khiến đối phương càng vùng vẫy càng sa lầy. Nhằm khóa chặt chiến lược xuất cảng khủng hoảng của Bắc Kinh, sự thức tỉnh đồng loạt của các quốc gia bắt nguồn từ một quy luật nhân quả bất biến trong kinh tế và chính trị. Bất kỳ thế lực nào muốn dùng sức mạnh độc quyền mà thủ đoạn bán phá giá để triệt hạ đường sống của người khác thì cuối cùng đều sẽ bị chính đòn thuế đó quật ngã. Khi Bắc Kinh lợi dụng thuế suất 0% của Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN Trung Quốc để chiếm đoạt 96% thị trường xe điện nhập cảng Thái Lan mà không hề đoái hoài tới chuỗi cung ứng bản địa, họ đã tự tay phá hủy lòng tin của chính người láng giềng Đông Nam Á. Tương tự, khi xe điện Trung Quốc vượt qua Hàn Quốc về chỉ số lợi thế xuất cảng ở mức 1,49 so với 1,48 và tràn vào chiếm hơn 38% lượng xe đăng ký mới tại Seoul, họ cũng buộc giới công nghiệp Hàn Quốc phải bừng tỉnh. Trong bối cảnh bát trận đồ thuế quan toàn cầu đang siết chặt quanh các cảng biển Trung Quốc, vị thế địa chiến lược của Việt Nam lại càng trở nên sáng giá trong mắt các nhà đầu tư công nghệ cao quốc tế. Cuộc gặp gỡ và ký kết biên bản ghi nhớ giữa Tổng Liên hội Liên hiệp các doanh nghiệp khu công nghiệp Đài Loan với phía Việt Nam tại TP.HCM vào ngày 6-11 là minh chứng sống động nhất cho xu thế chuyển dịch này. Thay vì cuốn theo vòng xoáy hàng giá rẻ chất lượng thấp của Bắc Kinh, doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước kết nối trực tiếp với những mắt xích tinh hoa nhất trong chuỗi cung ứng tự động hóa, sản xuất thông minh và cơ khí chính xác của Đài Loan. Để nắm bắt trọn vẹn thời cơ lịch sử này và tránh đi vào vết xe đổ của Thái Lan trong giai đoạn trước, Việt Nam cần kiên định thực thi chiến lược tự chủ về mặt cấu trúc công nghệ và nguồn cung linh kiện. Một mặt, chúng ta cần thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, gắn mọi ưu đãi đầu tư với tỷ lệ nội địa hóa thực chất và ngăn chặn triệt để các hành vi mượn đường xuất xứ Việt Nam để lách thuế sang phương Tây. Mặt khác, việc mở rộng cánh cửa đón nhận các dòng vốn chất lượng cao có đi kèm chuyển giao kỹ thuật từ Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu sẽ giúp doanh nghiệp nội địa nâng tầm năng lực cạnh tranh từ gốc rễ. Cuộc đọ sức thương mại và công nghệ trong thập niên 2020 không còn là cuộc đua xem ai sản xuất được nhiều hàng hóa giá rẻ hơn, mà là cuộc đua xem ai nằm ở vị trí đáng tin cậy hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Khi Bắc Kinh tự tách mình ra khỏi luật chơi chung bằng chính sách trợ cấp méo mó và bán phá giá bất chấp hậu quả, đó chính là lúc các quốc gia biết tôn trọng sự minh bạch và hợp tác bền vững như Việt Nam cùng Đài Loan vươn lên khẳng định vị thế. Cảm ơn quý vị đã dành thời gian quan tâm theo dõi. Thùy Miên xin kính chào và hẹn gặp lại.