Lịch Sử Việt Nam || Thời Kỳ Hai Bà Trưng(40-43): Cuộc Khởi Nghĩa Hai Bà Trưng

Sử Đông & Sử Tây
56 người theo dõi
31 Lượt xem video·4 thg 11, 2026
Lịch Sử Việt Nam || Thời Kỳ Hai Bà Trưng(40-43): Cuộc Khởi Nghĩa Hai Bà Trưng
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Comments are disabled for this video.
Hai bà Trưng là thời kỳ xen giữa Bắc thuộc lần
1 và Bắc thuộc lần 2 trong lịch sử Việt Nam
Đây là tên gọi chung của hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị
Hai người phụ nữ này đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống
lại quân xâm lược Đông Hán vào năm 46 công nguyên
Về sau, hai bà Trưng được xem là những anh hùng dân
tộc của Việt Nam và được thờ cúng tại nhiều đền thờ
Trong đó lớn nhất là đền Hai bà Trưng tại xã Hát
Môn và đền Hai bà Trưng tại thôn Hạ Lôi, xuất thân
Hãy subscribe
cho kênh Ghiền
Mì Gõ Để không
bỏ lỡ những
video hấp dẫn
Như vậy, dù hai bà mang họ nào đi chăng nữa,
thì có một điều tất cả các loại thư tịch đều khẳng định rằng hai bà là
dòng dõi quý tộc Lạc Việt, Nam Việt dưới ách thống trị của nhà Hán.
Sau khi chiếm được đất Nam Việt,
nhà Hán đã chia đất này thành 9 quận là Đạm Nhĩ, Chu Nhai, Nam Hải,
Hợp Phố, Quất Lân, Thương Ngô, Giao Chỉ, Cửu Trân, Nhật Nam.
Năm 106 trước công nguyên,
nhà Tây Hán đặt bộ Giao Chỉ thống suốt 7 quận ở lục địa.
Nếu chỉ tính riêng ở quận Giao Chỉ, Cửu Trân và Nhật
Nam thì số hộ khẩu là 143.643 hộ với 981.735 nhân khẩu.
Đất Long Biên là nơi đặt trụ sở chính của quận Giao Chỉ,
quận lớn nhất và quan trọng nhất của bộ Giao Chỉ.
Đứng đầu châu là thứ sử, phụ trách toàn bộ công việc của các quận.
Mỗi quận đứng đầu là một viên thái thú và một viên đô úy,
phụ trách về dân sự và quân sự.
Dưới quận là huyện, tại đây nhà Hán vẫn
dùng các lạc tướng trị dân như trước.
Như vậy, trên danh nghĩa chính quyền đô hộ đã đặt ra chế độ quận
huyện để thống trị Nam Việt, song thực tế từ cấp huyện trở xuống,
nhà Hán vẫn phải duy trì chế độ lạc hầu, lạc tướng,
bổ chính để cai quản người dân, trong thời nhà Tây Hán,
nhà nước chưa đủ mạnh để với tay xuống can thiệp vào cơ sở xã
hội cổ truyền của người dân Âu Lạc, tại đây, thể chế chính trị,
kết cấu xã hội, nền tảng văn hóa vẫn được giữ nguyên,
đó là điều mà các sách sử cũ của Trung Quốc đều công nhận,
lấy tục cũ của nó mà cai trị.
Buổi đầu thời Hán chưa đặt ra chính sách phú thuế nhất định,
hình thức bóc lột chính vẫn là cống nạc.
Đồ cống nạp là những đặc sản ở phương Nam như ngọc trai, sừng tê,
ngà voi, đồi mồi và cả những chim muông, thú lạ, hoa quả.
Để thu gom và vận chuyển hoa quả, thức ăn về phương Bắc,
triều đình nhà Hán đã đặt ra chức vụ tu quan ở Nam
Hải và tu quan ở Liên Lâu, quận quan ở Giao Trị.
Nguyên nhân và diễn biến của khởi nghĩa của hai bà Trưng
Khi nhà Đông Hán lật đổ nhà Tân,
tình hình chính trị ở Trung Quốc khá ổn định.
Bên ngoài, phía Bắc, Hung Nô đã suy yếu, không còn khả năng đe dọa.
Sau nhiều cuộc viễn chinh xâm lược của quan tướng nhà Hán,
ở Trung Á đã có trên 50 nước chịu nộp cống cho Lạc Dương.
Chính vì vậy, phía Nam là hướng đế quốc Hán muốn bành trướng thế lực.
Năm 29, Quang Vũ Đế của nhà Đông Hán cử Tích Quang làm thái thú ở Giao
Trị và vẫn tiếp tục thi hành chính sách bóc lột về kinh tế đi đôi với
việc đồng hóa dân Việt. Từ việc canh tác đất đai cho đến việc cưới hỏi,
ăn mặc đều phải theo lễ nghĩa của người Hán.
Năm 34, Tô Định thay Tích Quang làm thái thú
quận Giao Trị càng tàn bạo, tham lam hơn,
y cùng bọn Tây Trân ra sức đốc thúc nhân dân nộp cống, thuế,
thẳng tay trừng trị những người có tư tưởng và hành vi chống lại
chính quyền đô hộ, chèn ép và ràng buộc các quan lại bản địa.
Do đó, mâu thuẫn giữa các tầng lớp nhân dân Giao Trị với
Tô Định và chính quyền đô hộ càng ngày thêm sâu sắc,
không những ở Giao Trị mà các quận Cửu Chân và Nhật Nam cũng
không thích cách cai trị của chính quyền đô hộ nhà Đông Hán.
Cuối cùng, sau những lần bị áp bức quá mức,
nhiều cuộc đấu tranh lẻ tẻ đã diễn ra ở Kinh Môn Hải Dương,
Đông Triều Quảng Ninh, Duyên Hạ Thái Bình và nhiều khu vực khác,
dụng mâu thuẫn giữa nhân dân với chính quyền đô hộ đã lên tới cực điểm.
Hai bà Trưng, tức Trưng Trắc và Trưng Nhị đứng lên hô hào nhân dân
vùng lên khởi nghĩa. Được biết, Trưng Trắc và Trưng Nhị là hai chị em,
con lạc tướng huyện Mê Linh thuộc dòng dõi họ Hùng.
Theo sự ghi chép của sử sách nhà Hán
Thì Trưng Trắc là người rất hùng dũng
Có can đảm, dũng lược
Chồng bà là Thi Sách
Con trai của lạc tướng Chu Diên
Hai nhà cùng có chí hướng chống Hán
Mối quan hệ giữa hai gia đình quý tộc
Càng làm tăng thêm uy thế của bà trong vùng
Và đồng thời điều đó cũng khiến Tô Định
Theo dõi và chú ý hơn
Cuối cùng, nhằm trấn áp người Việt chống lại,
thái thú Tô Định đã giết Thi Sách.
Tuy nhiên, điều đó không khiến Trưng Trắc và các lạc tướng sợ hãi.
Đầu năm 40, cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở Hát Môn.
Khi cờ khởi nghĩa phất lên,
liền được đông đảo nhân dân khắp nơi như các quận Cửu Trân,
Nhật Nam, Hợp Phố và cùng 60 thành ở Lĩnh Nam đều hưởng ứng.
Được sự hưởng ứng mạnh mẽ của người dân, hai bà Trưng cùng
phối hợp với các cuộc đấu tranh vũ trang ở các địa phương khác
Nhờ vậy lực lượng nghĩa quân đã lớn mạnh nhanh chóng,
hai bà chỉ huy nghĩa quân ồ ạt vây hãm quận Giao Chỉ
Quân khởi nghĩa tấn công quá nhanh khiến Tô Định không kịp trở tay
Trước thế mạnh của quân hai bà,
các viên quan cầm đầu không dám chống cự, bỏ chạy về phương Bắc
Cuộc khởi nghĩa toàn thắng, cả bốn quận được giải phóng,
chính quyền đô hộ bị lật đổ
Khi đã đánh đuổi hết các viên quan nhà Hán ra khỏi Giao Chỉ,
hai bà Trưng được các lạc tướng và tầng lớp quý tộc và nhân
dân trong cả nước ủng hộ xưng vương, gọi là Trưng Nữ Vương.
Ngay sau đó, cả hai bắt tay vào việc xây dựng chính quyền tự chủ,
lấy Mê Linh làm kinh đô cả nước, phong chức tước cho những
người có công lao lớn trong sự nghiệp giành lại độc lập.
Việc cai trị và tổ chức chính quyền tự
chủ của hai bà Trưng còn rất sơ sài.
Do thời gian cai trị của hai bà không dài và không còn tài
liệu để khôi phục lại hệ thống tổ chức bộ máy vào thời đó
Tuy nhiên, các sử gia căn cứ trên các sử liệu liên quan đến sự
cai trị của nhà Hán trước và sau thời hai bà Trưng cho rằng
Về cơ bản, hai bà Trưng vẫn duy trì hệ thống quản
lý của nhà Hán trước đó do người Việt nắm giữ
Chính quyền mới do Trưng Vương đứng đầu đã xóa thuế
2 năm liền cho nhân dân hai quận Giao Chỉ, Cửu Trân
Nhân dân Âu Lạc được sống trong một đất nước độc lập,
tự chủ trong gần 2 năm
Khi nghe tin Trưng Trắc khởi nghĩa và xưng vương,
vua Quang Vũ đã phong Mã Viện làm Phục Ba tướng quân,
chỉ huy đạo quân kéo sang đánh Giao Chỉ.
Bây giờ, Mã Viện đã 58 tuổi,
là một lão tướng có nhiều chiến công và kinh nghiệm đàn áp các phong
trào đấu tranh của các dân tộc tạng, miến và nông dân ở An Huy.
Cùng với Mã Viện còn có Phiêu Kỵ tướng quân Đoàn Trí được phong
làm Lâu Thuyền tướng quân, chỉ huy đạo binh thuyền sang Giao Chỉ.
Liêu Long vốn làm thái thú Nam quận,
được phong làm trung lang tướng, làm phó tướng cho Mã Viện.
Quân Hán mang đi đánh Giao Chỉ lần này vào khoảng 2 vạn quân bao
gồm 8.000 lính tuyển từ các quân trường Sa, Quế Dương, Linh Lăng.
12.000 lính lấy ở các quận thuộc bộ Giao Chỉ,
cùng 2.000 tuyển bè với một đạo thủy quân.
Đạo thủy quân này toàn người Hoa Nam Trung Quốc,
Mã Viện chia làm 2 đạo quân để tiến đánh Giao Chỉ.
Một đạo quân bộ do Mã Viện trực tiếp chỉ huy vượt qua Quảng Tây,
Quảng Đông đến Hợp Phố để tiến vào Âu Lạc
Đạo Thủy Quân do Đoàn Chí chỉ huy theo đường
biển đến Hợp Phố để hợp với quân bộ của Mã Viện
Đến Hợp Phố Đoàn Chí chết, Viện thống xuất cả hai đạo thủy bộ
Trong khi cánh quân bộ tiến vào vùng Đông Bắc,
Mã Viện chỉ huy cánh quân thủy tiến theo đường ven biển
Vào đầu năm 42, trên đường tiến vào Mê Linh,
Mã Viện vấp phải sự chống trả quyết liệt của các phòng tuyến dày đặc
mà Hai Bà Trưng đã lập nên để b
vào vệ kinh đô Mê Linh. Vào khoảng mùa hạ,
quân Mã Viện dần tiến sâu vào Giao Chỉ đóng
cho kênh Ghiền
quân ở Lãng Bạc, chuẩn bị tấn công vào quân đội của Hai Bà Trưng
Sau khi đã quan sát hướng tấn công của quân địch,
Mì Gõ Để không
Trung Vương muốn nhân lúc địch mệt mỏi khi phải
di chuyển một chặng đường dài, lại gặp thời tiết nóng,
bỏ lỡ những
đã chủ động kéo quân qua Cổ Loa, tấn công quân Mã Viện ở Lãng Bạc.
Đây là một trận đánh lớn của nghĩa quân,
video hấp dẫn
Hai Bà Trưng chiến đấu kiên cường, nhưng do quân giặc mạnh và đông,
cả hai đường thủy bộ phối hợp với nhau.
Quân Hai Bà lại thiếu thốn trang bị và kinh
nghiệm chiến đấu nên bị thất bại nặng nề,
nhiều người hy sinh và bị bắt, phải lui về Mê Linh rồi Cấm Khê.
Mã Viện thắng trận, đuổi theo chiếm Mê Linh
rồi lại đánh bại Trưng Vương ở Cấm Khê
Quân Hai Bà Trưng bị đánh bại, chạy đến sông Hát thì Hai
Bà đã nhảy xuống sông Hát tự vẫn để bảo toàn khí tiết
Tháng 11 năm 43, sau cái chết của Hai Bà Trưng,
Mã Viện đã tổ chức một cuộc hành quân lớn vào đất Cửu Chân
Quyết tiêu diệt quân Khởi Nghĩa,
đại quân của Mã Viện theo hai đường Thủy và bộ tiến vào phía Nam
Quân Hán tiến tới huyện Vô Công, các thủ lĩnh Nghĩa quân đầu hàng
đến huyện Dư Phát, quân Mã Viện tấn công thành lũy ở đây, trước sức tấn công mạnh
mẽ của quân địch, quân của thủ lĩnh Chu Báp phải rút vào rừng sâu đến Cư Phong.
Quân Mã Viện đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt của nghĩa quân
Hai Bà tại vùng núi Trị. Các nhà khảo cổ đã phát hiện một di
chỉ trên trên núi tại đây có rất nhiều mũi tên
đồng và các di cốt tàn tích của một trận giao tranh ác
liệt cuối cùng sau thời gian cầm cự quân khởi nghĩa cũng
bị
video hấp dẫn
Sử nhà Hán ghi rằng trong cuộc trinh phạt các dư đảng của khởi
nghĩa Hai Bà ở Cư Phong, chúng đã giết và bắt bớ hơn 5.000 người.
Thủy Kinh Chú còn cho biết riêng tướng giặc
không hàng đều bị chém tới hàng trăm người.
Hơn 300 thủ lĩnh khác bị bắt đưa đi đầy ở vùng Linh Lăng, Hồ Nam.
Đây là cuộc tàn sát đẫm máu của chính quyền Hán tộc, thực hiện
quyết tâm tiêu diệt đến cùng sự phản kháng của người dân giao chỉ.
Đầu năm 44, Mã Viện dẹp xong các cuộc khởi nghĩa,
tiến hành rút quân về nước.
Sau 2 năm tiến hành cuộc chiến tranh đàn áp sự phản kháng của người
dân Giao Chỉ, hơn một nửa số quân đã phải bỏ mạng trên mảnh đất này.
Sử nhà Hán đã xác nhận quân đi 10 phần chỉ còn lại 4, 5 phần.
Cuộc kháng chiến của nhân dân Âu Lạc dưới
sự lãnh đạo của hai bà Trưng thất bại.
Nước Việt lại thuộc quyền kiểm soát của nhà Hán, bắt đầu thời Bắc
thuộc lần 2, thời kỳ Hai Bà Trưng chỉ kéo dài được hơn 3 năm.
Nhận định, Hai Bà Trưng là biểu tượng của lòng yêu nước,
lòng dũng cảm và tinh thần tự chủ của người Việt Nam.
Hai Bà Trưng cũng là những người phụ nữ tiên phong trong lịch sử
Việt Nam, thể hiện vai trò và vị thế của phụ nữ trong xã hội.
Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng đã góp phần duy trì sự tồn vong của
dân tộc Việt Nam và đồng thời mở đường cho nhiều cuộc khởi nghĩa
chống lại chính quyền đô hộ của phong kiến phương Bắc sau này.
