Lý Thế Dân - Người Mở Đầu Triều Đại Hưng Thịnh Nhất Lịch Sử Trung Hoa Bằng Máu
Đường Thái Tông Lý Thế Dân được xem là chân mệnh thiên tử khi vừa mới chào đời. Quả thật, ông chính là một trong những vị Hoàng đế vĩ đại nhất trong lịch sử Trung Hoa, là người mở đầu thời thịnh trị Trinh Quán nổi tiếng. Tuy nhiên, bên cạnh những công lao to lớn, cuộc đời ông cũng không thoát khỏi cái bóng của những tranh cãi, thậm chí là phê phán, nhất là sự biến Huyền Vũ Môn và những sai lầm lúc cuối đời.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Video giới thiệu về cuộc đời Lý Thế Dân (Đường Thái Tông), một trong những hoàng đế vĩ đại nhất lịch sử Trung Hoa. Nội dung bao gồm quá trình từ khi sinh ra, tài năng quân sự, cuộc tranh giành quyền lực đẫm máu tại cửa Huyền Vũ, thời kỳ trị vì thịnh trị (Trinh Quán) cho đến những sai lầm và tranh cãi vào cuối đời.
Comments are disabled for this video.
Đường Thái Tông Lý Thế Dân được xem là chân mệnh thiên tử từ khi mới chào đời
Và quả thật, ông là một trong những vị hoàng đế vĩ đại nhất trong lịch sử phong kiến Trung Hoa
cũng là người mở đầu cho thời kỳ rinh quán thịnh trị nổi tiếng
Tuy nhiên bên cạnh những công lao to lớn, cuộc đời ông cũng không thoát khỏi cái bóng
của những tranh cãi thậm chí là phê phán, nhất là sự biến huyền vũ môn
và những sai lầm lúc cuối đời
Trong video ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về Lý Thế Dân
Chân mệnh thiên tử
Lý Thế Dân sinh ngày 28 tháng 1 năm 598
Có tài liệu ghi là ngày 23 tháng 1 năm 599
Tại một biệt quán ở Võ Công, nay thuộc Hàm Dương, tỉnh Thiểm Tây Trung Quốc
Cha ông là Lý Uyên, mẹ là Thái Mục Hoàng hậu Đậu Thị
Bà sinh được bốn trai một gái gồm Lý Kiến Thành, Bình Dương Chiêu Công Chúa
Lý Thế Dân, Lý Nguyên Bá và Lý Nguyên Cát
Tên Lý Thế Dân có nghĩa là Tế Thế An Dân
Trong cựu đường thư Thái Tông Thượng ghi rằng khi Lý Thế Dân chào đời
có hai con rồng xuất hiện ban lượng bên ngoài cổng của biệt quán
ba ngày sau mới rời đi
Trong lịch sử Trung Hoa, mỗi người kỳ tài khi chào đời thường gắn liền với những điều thần kỳ
Bởi thế hậu nhân tin rằng Lý Thế Dân vừa mới sinh ra
đã được định sẽ tiếp nhận quyền hành từ Thiên Thượng
Khi ông còn nhỏ tuổi, một hoa thượng cũng đã đoán mệnh
nói rằng ông sẽ trở thành hoàng đế
Bản thân Thế Dân từ tuổi nhỏ đã bộc lộ tài hoa
rất giỏi võ nghệ, có tài cầm quân, sử dụng binh pháp
lại rất can đảm, không sợ nguy hiểm
Chẳng những thế, ông còn có năng khiếu về nghệ thuật
đặc biệt về thư pháp và đánh đàn
Một quan chức nhà Tùy là Cao Sĩ Liêm
thấy ông tài hoa nên đã gã cháu gái mình là trưởng tuân thị
Khi mới 18 tuổi, ông đã nắm binh quyền trong tay
thuộc phục được nhiều tướng tài
tận tâm như Lý Tỉnh, Úc Trì Kính Đức, Tân Thúc Bảo
Năm 615, Tùy Giảng Đế bị quân đột quyết
vây ở nhà Môn Quang
Nhà vua Hạ Chiếu Cần Vương kêu gọi
quân mã Cát Trấn đến cứu giá
Lý Thế Dân cũng tham gia và đã thể hiện
tài cầm quân xuất chúng khi đánh lui
một nhánh quân đột quyết
Năm 616, ông theo cha đến Trấn Thủ Thái Nguyên
bắt đầu xây dựng lực lượng của mình
và chưa mộ được các nhân tài như
Phòng Huyền Linh, Đỗ Như Hối
Hầu Quân Thập, Trưởng Tuân Vô Kỵ
Chống Tùy, Lập Đường, Thống Nhất Trung Hoa
Tuy cha con họ Lý lập công
nhưng Tùy Giảng Đế lại nhanh chóng
bất mãn với Lý Uyên
Ông còn sợ hãi hơn khi có lời xóm
rằng triều đại mới sắp xuất hiện
họ Lý sẽ thay họ Dương
Chính vì điều này mà Giảng Đế
đã cho giết tướng quân Lý Hồn
và cả dòng họ vì cháu Lý Hồn
là Lý Mẫn vốn thân thuộc với nhà vua
Năm 617, Lý Thế Dân
động viên cha đứng lên khởi nghĩa
chống lại nhà Tùy tại Thái Nguyên
Lý Uyên cũng đã có ý định
nhưng không thể ngờ rằng
con trai mình cũng có mưu đồ tương tự
Thế Dân đã bàn với hai thủ hạ của cha
là Bùi Tịch và Lưu Văn Tỉnh
để lên kế hoạch tấn công
Sau khoảng thời gian bàn bạc
cha con họ Lý cho quân tiến đến
Hót ấp Hà Đông
Tuy vậy quân của họ đã bị kẹt lại
vì thời tiết và hết lương thực
Lý Uyên ban đầu muốn rút quân
nhưng bị kiến thành và Thế Dân phản đối
Hót ấp vốn được danh tướng nhà Tùy
là Tống Lão Sinh Trấn Thủ
dưới trướng có 3 vạn tinh binh
là ý thành cao hào sâu nên không chịu ra đánh
muốn quân họ Lý cạn lương
chuẩn bị phá
Lý Uyên dùng mẹo sao hai con trai
đem kỳ binh đến trước thành
dụ Tống Lão Sinh ra đánh
Tống Lão Sinh mắc mưu
cho là Lý Uyên hết lương nên đánh liều
liền đem quân ra ngoài giao chiến
quân họ Lý ban đầu bị áp đảo
phải giả vờ bỏ chạy để quân Tùy đuổi theo
sau đó Lý Uyên tung quân chủ lực
đánh vào hai cánh của quân Tùy
kiến thành và thế dân dưỡng kỳ
binh chặn đường lui
Lý Uyên lại cho một nhánh quân đến hoác ấp
phào tin rằng Tống Lão Sinh đã chết
quân Tùy nghe thế liền đầu hàng
Tống Lão Sinh thế mất thành bèn tự sát
Khi phá được hoác ấp
Lý Uyên tiến quân vào Quang Trung
chiếm lấy kinh đô Trường An
Tùng Dương Hữu làm hoàng đế
dạng đế làm thái thường hoàng
Việc Lý Uyên chiếm Trường An
đã bị một thủ lĩnh khởi nghĩa khác
là tiết cử phản đối
xài con trai tiết nhân cáo
đem quân đánh Trường An
Lý Thế Dân chỉ một trận đập phá được quân họ tiết
Một năm sau
khi nghe tin dạng đế
bị vụ văn hóa cập hại chết
Lý Uyên ép Dương Hữu dừng ngôi
lật đổ nhà Tùy lập ra nhà đường
phòng con trưởng Lý Kiến Thành làm thái tử
Lý Thế Dân làm tầng hương
kiêm thượng thư lĩnh
tiếp tục coi việc quân đi thu phục
hầu hết các vùng đất quan trọng
bị chia rẽ sau khi thành lập nhà đường
Năm 618
Lý Thế Dân cầm quân
bình định vùng Tây Bắc
diệt tiết cử tiết nhân cáo
sau đó ông lại khiến La Nghệ ở Ú Châu phải đầu hàng
Ngay cả khởi nghĩa của Lý Mật
ở Lạc Dương cũng thất bại
Thực lực quân đội nhà đường nhanh chóng tăng trưởng
dần dần diệt hết các quân hùng
ở Trung Nguyên thống nhất thiên hạ
Huyền Vũ Môn Chi Biến
là sự kiện tranh giành
quyền lực dịch thái tử Lý Kiến Thành
Tân Vương Lý Thế Dân
và Tề Vương Lý Nguyên Cát
Lo lắng vì Lý Thế Dân nắm trong tay
toàn bộ quân đội nên thái tử Lý Kiến Thành
luôn thấp thỏm không yên
tìm mọi cách để trừ khử
Kiến Thành và Nguyên Cát liên minh
chống lại Thế Dân, hai bên mâu thuẫn gây gắt
ra sức xây dựng thế lực chiên
và dùng nhiều thủ đoạn để
triệt hạ lẫn nhau
Khi cuộc tranh đấu giữa hai anh em
đã đến hồi cao trào, Lý Kiến Thành
đã khuyên đường cao tổ cô lập em trai
bằng cách điều đi xa hoặc sử tội chết
những văn thần võ tướng trong Phủ Tân Vương
Danh tướng Trình Giáo Kim
bị điều ra ngoài Phủ Tân Vương
làm thứ sử, Phòng Huyền Linh
và đội Như Hối cũng cùng chung số phận
trong khi út trì Kính Đức
thì suýt nữa bị Lý Uyên sử tội chết
Năm 626
khi quân đột quyết xâm phạm lãnh thổ
đường cao tổ đã nghe lời
Lý Kiến Thành cử Lý Nguyên Cát
lãnh binh thay Lý Thế Dân kháng địch
lại mang theo nhiều binh tướng cũ
của Lý Thế Dân, những biến động này
khiến người trong Phủ Tân Vương
đều tự cảm nhận được sự nguy hiểm đang trình đập
Khi Lý Uyên
đang còn do dự, băng khoăn
về cách thức xử lý người con trai thứ
thì ông lại được như một bản tấu
viết rằng, trong hai ngày vừa qua
sao Thái Bạch, điểm báo
chính biến liên tiếp xuất hiện
trên bầu trời Trường An, hiện trại
ở địa phận nước Tân. Ông sai người
đưa Lý Thế Dân xem bản mật tấu
ngâm yêu cầu Tân Vương lấy cái chết
để chứng minh mình trong sạch
Lý Thế Dân lập tức viết
một bản tấu đáp lại rằng, đây
thực tế là âm mưu của Lý Kiến Thành
và Lý Nguyên Cát, vốn đã kéo
bè kết đảng từ lâu, đây là
âm mưu giết oan mình. Ông nói
Thần không hề có oán hơn gì
với hai người anh em, đây họ lại
muốn giết Thần. Thần đây chết oan
nhưng vĩnh viễn sẽ không phạm vào đạo
quân Thần. Lý Uyên đọc xong
nói rằng ngày mai sẽ cho gọi Lý Kiến Thành
và Lý Nguyên Cát vào Triều để đối chất
Ngay sau khi nhận được tin đó
Lý Thế Dân quyết định sẽ ra tay trước
giết chết Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát
trước khi hai người vào Triều gặp cha
Đêm đó, Lý Thế Dân dẫn
thuộc hạm mai phục bên trong cửa huyền vũ
đồng thời phóng tích toàn bộ tù nhân
trong ngục, phân phát vũ khí
để gây hỗn loạn trong cung
Sáng sớm, Kiến Thành và Nguyên Cát
vào Triều nhưng đến cửa huyền vũ
thì bị sát hại. Ngay ngày hôm sau
thì Lý Uyên đã ban chiếu
lập Lý Thế Dân làm thái tử
và 2 tháng sau thì ông quyết định
nhường ngôi, còn mình làm thái thượng hoàng
sống ăn nhằn đến cuối đời
Năm 626, Lý Thế Dân lên ngôi
tức đường Thái Tông, sử dụng niên hiệu Trinh Quán
và cuộc chiến tranh giành
động máu của anh em nhà hội Lý
được sửa sách Trung Hoa gọi là
huyền vũ môn chi biến
Bạn đang xem video trên kênh người nổi tiếng
đừng quên là hãy ghé thăm kênh mới của nhóm
chuyên tổng hợp video về người thành công
Thông tin chi tiết, xem bên dưới comment nha các bạn
Minh quân trị nước
Khi lên ngôi
thấy rằng đất nước có quá nhiều châu huyện
Thái Tông ra lệnh sáp nhập
một số châu huyện lại với nhau
lập ra một đơn vị hành chính mới lớn hơn
cấp châu và cấp đạo
Ông chia đất nước thành 10 đạo
là vì vui giỏi việc cai trị quốc gia
Ông biết cách không lạp lại sai lầm của nhà tùy
nên đã thực hành một loạt chính sách
giảm nhẹ sưu thúy, thúc đẩy sản xuất
Nằm trên quán thứ nhất
Lý Thế Dân muốn xây dựng
một cung điện, nguyên liệu
đã chuẩn bị xong, nhưng vừa nhớ đến
phải giảm sự xa xỉ, tiết kiệm chi tiêu
Ông quyết định không xây nữa
Ông nói với các đại thần
Việc trang hoàng lộn lễ cung điện
tham luyến cảnh đẹp, vui chơi
trong lầu gác đình đài, tuy là nguyện vọng
của mỗi vị vua, nhưng sự xa xỉ
hoang phí là mối hỏa cho dân chúng
vì vậy không thể tùy tiện xây dựng
Đầu đời trên quán các địa phương
ở Quang Trung, liên tục 3 năm
xảy ra tai nạn, Thái Tông hạ lệnh
mở kho phát trẩn cho dân
Thái Tông còn hạ lệnh
lấy vàng bạc vài lũi trong kho của hoàng gia
chuột những nạn dân phải bán
mình làm đô tì
Đường Thái Tông chú ý cất nhắc nhân tài
Một lần ông phát hiện có một viên quang
trình lên một bảng sở tố viết rất hay
Hỏi ra mới biết
do một người không có bất kỳ chức vị gì
tên Mã Chu viết
Thái Tông lập tức chọn ông ta làm quang
thăng thẳng cho lên đến tệ tướng
Thái Tông có một câu nói nổi tiếng
Anh hùng trong thiên hạ đều nằm
Về quân đội
Thái Tông cho áp dụng phủ binh chế
là sự kết hợp giữa binh sĩ và nông dân
để giảm gánh nặng cho quốc gia
Lúc thái bình thì cai cấy
Lúc chiến tranh thì ra trận
Quân không biết tướng, tướng không biết quân
Đánh trận xong thì quân về phủ, tướng về triều
Quân sĩ được miễn thuế má
Nhưng khẩu phận lương thực và binh khí
thì phải tự chuẩn bị
Nhà sư Đường Huyền Trang
tức Đường Tăng đi Tây Thiên Lấy Kinh
vốn là huynh đệ kết nghĩa với Đường Thái Tông
Về nhà nhớ đến
các công thần cùng mình vào sinh ra tử
lập nên nhà đường
Thái Tông đã hạ lệnh xây lăng yên cát
cho người vẽ hình và ghi lại sự tích
của 24 vị công thần để được đời sau thờ phụng
Về đối ngoại
ông rất khôn khéo trong việc kết hợp giữa Cương và Nhu
bắt các nước lên bang đột quyết
thổ phùng phải thân phục
Vị Hoàng đế gây nhiều tranh cãi
Sau khi lên làm thái tử
để trừ hậu họa về sau
Lý Thế Dân dự vào tội làm phản
của Thành và Cát giết sạch
những người có liên quan
Toàn bộ gia đình Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát
cũng như những người dính liếu đến sự việc mưu phản
đều bị Lý Thế Dân xử tội chết
trong đó có 5 người con trai của Lý Kiến Thành
và 2 người con trai của Lý Nguyên Cát
Tuy nhiên trong cuộc tàn sát
đậm máu ấy vẫn có 1 người sống sót
đó chính là Dương Khuê My
vợ của Lý Nguyên Cát tức em dâu của Lý Thế Dân
Dương Khuê My
vốn là mỹ nhân nổi tiếng Thành Trường An
không chỉ sát nước hương trời
hát hay, đàn giỏi
bà còn am hiểu sách Thánh Hiền
xuất khẩu thành văn
nhiều ý kiến bình luận rằng
sự biến huyền vũ môn là 1 tên trúng 2 đích
giết thấy tử Lý Kiến Thành
Lý Thế Dân được ngay vàng
còn giết Lý Nguyên Cát
ông ta có được mỹ nhân Dương Khuê My
bằng chứng là chỉ ít lâu
sau khi yên vị trên ngay vàng
Lý Thế Dân đã bất chấp mọi đàm tiếu
để đưa Dương Khuê My vào hậu cung
Thậm chí ông từng nghĩ đến việc
lập họ Dương làm hoàng hộ sau khi
trưởng tuôn hoàng hộ qua đời
Tuy nhiên kế hoạch này vì bị phản đối dữ dội
nên bất thành
Hành động Đường Thái Thông được coi làm mở đầu
trong một loạt các cuộc hôn nhân trái
với luân thường đạo lý của các vị vua nhà đường sau này
Không chỉ sát huynh đoạt vị
và sát đệ đoạt thiết
Lý Thế Dân còn dính vào
nghi án sửa sửa viết lại
Theo tư trị thông nhám cuốn 196-197
Đường Thái Thông
Lý Thế Dân nhiều lần yêu cầu xem
và sửa quốc sử cho nên
các nhà nghiên cứu lịch sử hiện đại không khỏi
đặt ra nghi vấn về tính trung thực
của các tài liệu sử học được viết dưới thời gian này
đặc biệt là những đoạn sửa
có liên quan tới các tì vết trong cuộc đời nhà vua
Ở thời kỳ đầu
trên quán Đường Thái Thông đúng là giỏi
việc cai trị nhưng cuối đời
ông lại sống theo cách xa hoa
xây dựng cung điện nghề mục nhiều
Đối với lời căng giáng có khi nhà vua
cũng không chịu nghe
Trước khi chết một năm
Đường Thái Thông nói với Thái tử Lý Trị rằng
một đời mình tuy công lớn hơn lầm lỗi
nhưng nếu đem so sánh
với tận thiện tận mỹ
thì còn rất đáng hổ thẹn
Những năm cuối đời ông còn trở nên cuồn tính
mềm mụi vào tác dụng của đàn dược
với khắc khao trường sinh bất tử
Năm 649
Đường Thái Thông băng hạ
ở tuổi 51 được truy tuôn
Miếu Hiệu là Thái Thông, Thụy Hiệu là
Văn Hoàng đế táng tại Chiêu Lăng
Về sau các vị Hoàng đế hậu duyệt của ông
dân thêm Thụy Hiệu đầy đủ
thành Văn Vũ Đại Thánh Đại Quản Hiếu Hoàng đế
Sau khi ông mất
Thái tử Lý Trị lên kế vị
tức là Đường Cao Tông
Hình tượng Lý Thế Dân xuất hiện khá nhiều
trong những tác phẩm văn học
như Đại Đường Song Long hay Tây Dô Ký
Ông cũng chính là nhân vật chính trong bộ truyện tranh
Thiên tử truyền kỳ của Hoàng Lan Ngọc
Đây là bộ truyện tranh hư cấu
nói về sự hình thành của các triều đại
trong lịch sử Trung Hoa
Trong đó nhân vật chính thường là những vị vua khai quốc
Ngoài ra hình tượng Lý Thế Dân
cũng là đề tài cho nhiều bộ phim truyền hình
như Trinh Quán Trường Ca
hay Tùy Đường Anh Hùng
Cảm ơn bạn đã xem video trên kênh Người Nổi Tiếng
Đừng quên nhấn nút đăng ký
và xem thêm những video mới để ủng hộ nhé