Vũ Văn Thái - Đặt Nền Móng Cho Triều Đại Bắc Chu || Chính Sách Là Nguồn Gốc Cai Trị Thời Tùy, Đường

Sử Đông & Sử Tây
56 người theo dõi
24 Lượt xem video·7 thg 11, 2026
Vũ Văn Thái - Đặt Nền Móng Cho Triều Đại Bắc Chu || Chính Sách Là Nguồn Gốc Cai Trị Thời Tùy, Đường
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIVũ Văn Thái là một chính trị gia và quân sự kiệt xuất, người đặt nền móng cho Tây Ngụy và Bắc Chu. Từ một tướng lĩnh, ông vươn lên kiểm soát vùng Quan Trung, thực hiện những cải cách sâu rộng về quân sự, kinh tế, xã hội và đối đầu quyết liệt với Đông Ngụy để bảo vệ thế lực, tạo tiền đề cho sự phát triển của các triều đại Tùy, Đường sau này.
Comments are disabled for this video.
Hãy subscribe
cho kênh Ghiền
Mì Gõ Để không
bỏ lỡ những
Vũ Văn Thái chào đời năm 507.
video hấp dẫn
Ông là hậu duệ của vị thủ lĩnh cuối cùng của bộ lạc Vũ Văn.
Vũ Văn Giật Đậu Quy,
người bị đánh bại và thu phục bởi Hoàng đế Tiền Yên Mộ Dung Hoàng.
Con cháu họ Vũ Văn sau đó phục vụ cho Tiền
Yên và quốc gia kết tục của nó là Hậu Yên.
Sau này, nước Ngụy của Thác Bạc quê nhanh chóng lớn mạnh,
cất quân Nam tiến đánh Hậu Yên, giết được Hoàng đế Hậu Yên Mộ Dung Bảo.
Cao tổ phụ của Vũ Văn Thái là Vũ Văn Lăng Nhân
đó đầu hàng Bắc Ngụy và từ đó định cư ở Vũ Xuy
Năm 524, khi chính quyền Bắc Ngụy bị nguy
khốn bởi phong trào khởi nghĩa nông dân,
thì Vũ Xuyên bị bao vây bởi một thủ
lĩnh phản quân là Phá Lục Hàn Bạc Lăng.
Vũ Văn Quang và Cổng sự là Hạ Bạt Đổ Bạt đã dùng kế phục
kích và giết chết tướng dưới chướng Bạc Lăng là Vệ Khả Cưu,
tạm thời bảo vệ được Trấn Thành.
Có thể từ thời điểm này, Vũ Văn Thái đã gặp và kết bạn với
con trai của họ Hạ Bạt là Hạ Bạt Nhạc.
Tuy nhiên ít lâu sau đó, trước sự tấn công trở lại của phản quân,
Vũ Văn Quang và các con trai chạy đến Trung Sơn
và bị buộc phải gia nhập vào lực lượng của
thủ lĩnh nổi dậy khác là Tiên Vũ Tu Lễ
Vũ Văn Quang sau đó chết trong một cuộc
chiến với quân triều đình Bắc Ngụy
Còn anh em Vũ Văn Thái vẫn tiếp tục phục vụ cho Tiên Vũ Tu Lễ
Sau khi Tu Lễ bị tướng Triều Đình là
Nguyên Hồng Nghiệp giết chết năm 526
Tướng dưới chướng là Cát Vinh lại giết Hồng
Nghiệp và lên nắm quyền chỉ huy nghĩa quân
Vũ Văn Thái khi ấy mới 18 tuổi được làm tướng
Tuy nhiên, Vũ Văn Thái nhận thấy Cát Vinh không phải là minh
chủ và đã tính tới việc đảo ngũ cùng với các anh em của mình
Nhưng trước khi ông thực hiện kế hoạch này thì Cát Vinh đã bị đánh
bại bởi tướng triều đình Bắc Ngụy là Nhĩ Chu Vinh vào năm 528
Anh em Thái lại theo Nhĩ Chu Vinh, Vinh không tin anh em họ Vũ Văn
Giết anh Thái là Vũ Văn Lạc Sinh, Thái phải van xin mới được tha mạng
Năm 529, Bắc Hải Vương nhà Bắc Ngụy là Nguyên Hạm,
dưới sự trợ giúp của nhà Lương,
đã tấn công Bắc Ngụy Hiếu Trang Đế và áp sát thành Lạc Dương,
sau đó tự xưng đế. Hiếu Trang Đế bỏ trốn đến phía bắc sông Hoàng Hà,
còn Nhĩ Chu Vinh tiến quân về phía nam,
cử Hạ Bạt Nhạc nắm giữ một cánh quân.
Nhạc dùng Thái làm phụ tá cho mình,
và sau khi Nhĩ Chu Vinh đánh bại Nguyên Hạm, đưa nhà vua về Lạc Dương,
Vũ Văn Thái được thưởng công và phong chức Ninh Đô tử.
Năm 530, Nhĩ Chu Vinh sai cháu là Nhĩ Chu Thiên Quang cùng
Hà Bạc Nhạc và Hầu Mạc Trần Duyệt dẫn quân tấn công thủ lĩnh
khởi nghĩa là Vạn Sĩ Sú Nô, đang cát cứ các tỉnh phía Tây.
Vũ Văn Thái tiếp tục phục vụ dưới chướng Hà Bạc Nhạc,
sau khi Thiên Quang tiêu diệt Sú Nô,
đã phong Vũ Văn Thái làm thứ sử Nguyên Châu.
Và trong thời gian này ông quản lý địa phương bằng chính sách nhân từ khiến
người trong châu truyền tụng nhau rằng nếu ông Vũ Văn đến đây sớm hơn thì
chúng ta đâu cần phải theo quân tào phản
các cự quan trung.
Cuối năm 530, do lo ngại Nhĩ Chu Vinh sẽ cướp ngôi vào một
Mì Gõ Để không
ngày không xa, Hiếu Trang Đế đã giết chết Vinh trong cung
bỏ lỡ những
Ngay sau đó, các thành viên gia tộc Nhĩ Chu tạo phản,
dẫn đầu là Nhĩ Chu Triệu và Nhĩ Chu Thế Long
video hấp dẫn
Quân Nhĩ Chu nhanh chóng tấn công Kinh Thành,
bắt giết nhà vua, lập trường Quảng Vương Nguyên Diệt
Sau lại lập Quảng Lăng Vương Nguyên Cung, tức là bắt Nguyễn Tiết Mẫn Đế
Năm 531, tướng Cao Hoan khởi binh chống lại họ Nhĩ Chu
Nhĩ Chu Thiên Quang khởi hành từ Trường
An tiến về phía đông để hỗ trợ các cánh quân Nhĩ Chu khác
Khi Thiên Quang rời đi,
Thái khuyên Hạ Bạc Nhạc nên chống lại họ Nhĩ Chu
Và Nhạc nghe theo, đem quân tấn công và đánh bại
em của Thiên Quang là Nhĩ Chu Hiển Thọ
Từ đó Hạ Bạc Nhạc cùng Hầu Mạc Trần
Duyệt chia nhau cắt cứ vùng Quan Trung
Năm 532, Cao Hoan diệt họ Nhĩ Chu, đồng thời phế Tiết Mẫn Đế
Lập Bình Dương Vương Nguyên Tu lên ngôi là Hiếu Vũ Đế
Nhạc nắm quyền ở Quan Trung
rất tin tưởng Thái và thường hỏi ý kiến ông về các việc quan trọng.
Năm 533, Nhạc cử Thái làm sứ giả đến gặp Cao Hoan,
tiếng là cống nạp nhưng thực chất là quan sát thái độ của ông ta.
Khi Cao Hoan gặp Vũ Văn Thái, ông ta đã rất ấn tượng với cách
đối đáp của Thái và muốn bắt giữ ông về dưới chướng của mình.
Nhưng Thái biết được việc ấy nên đã trốn thoát về quan trung.
Sau đó ông lại được cử vào cung yết kiến Hiếu Vũ Đế,
người lúc này cũng đang e sợ quyền thế của Cao Hoan quá lớn mạnh.
Thái trở thành trung gian cho một minh ước bí mật
giữa nhà vua với Hạ Bạc Nhạc để cùng chống lại Hoan
Nhạc bèn đề cử Thái làm thứ sử Hạ Châu
Vào lúc này, Hạ Bạc Nhạc đang liên minh với Hầu Mạc
Trần Duyệt và kiểm soát hầu hết các châu phía Tây
Tuy nhiên vào lúc đó có thứ sử Linh Châu,
phục tùng Cao Hoan và không theo lệnh của Nhạc
Hạ Bạc Nhạc sai tướng Triệu Quý đến Hạ Châu hỏi ý kiến của Vũ Văn Thái
Thái cho rằng Hầu Mạc Trần Duyệt không đáng tin tưởng,
nên khuyên Nhạc thay vì đánh Tào Nê thì hãy đánh Duyệt
Nhạc không theo lời, mà ông ta cũng không hề biết rằng
Duyệt đã nhận mật lệnh của Cao Hoan mưu giết Nhạc
Ít lâu sau
Duyệt dụ Nhạc vào trong lều rồi
cho phục binh giết chết bạn đầu binh
lính của Nhạc tỏ ra kinh ngạc và sợ hãi trước cái chết của chủ tướng
nhưng Hầu Mạc Trần Duyệt lại do dự không dám thu phục đạo quân này mà
bỏ chạy đến Thủy Lộ do đó quân của Hà Bạch không ai chỉ huy cũng rút về Bình Lương
gần chỗ đóng quân của Duyệt sau nhiều cuộc thương nghị các tướng quân quyết định mời
Vũ Văn Thái làm thống lĩnh và họ gửi Hách Liên Đạt đến Hạ Châu nghinh
đón Thái Thái đồng ý và nhanh chóng đến tiếp quản quân của Nhạc
Hiếu Vũ Đế nghe tin Hạ Bạc Nhạc đã chết
Bèn cử Nguyên Bì triệu tập cả Vũ Văn Thái
Và Hầu Mạc Trần Duyệt đến Lạc Dương
Duyệt từ chối một cách thẳng thừng
Còn Thái thuyết phục nhà vua cho mình
Nắm quyền chỉ huy quân của Hà Bạch Nhạc
Sau đó ông viết thư trách cứ Duyệt
Và khi thấy Duyệt không hồi âm
Bèn đem quân tấn công ông ta
Quân của Thái tiến rất nhanh
Và Duyệt trở tay không kịp phải rút về Lạc Dương
Và lại lui về Thượng Khuê
Thái tấn công thiên thủy
Duyệt lại bỏ chạy
có ý muốn đến nương nhờ Cao Hoan
Nhưng giữa đường thấy quân của Thái truy kích đã đến gần, bèn tự sát
Sau khi làm chủ được khu vực phía Tây để có thể đương
đầu với Đông Ngụy của Cao Hoan, vốn giàu mạnh hơn
Năm 542, Vũ Văn Thái cho thi hành cải cách về quân sự, kinh tế,
giảm xa hoa, lãng phí, tham nhũng trong giới quan tước
Ông đặt 6 điều thư căn bản
1. Thanh tâm tư, quy định các quan chức phải có tâm trong sáng,
không được ham muốn quá đáng
Lấy lễ giáo của Nho ra để giáo hóa bá tánh
2. Đôn giáo hóa, nhà nước tăng cường mở rộng giáo dục
3. Tận địa lợi, khuyến khích sản xuất nông nghiệp,
khai thác hết đất đai canh tác
Quy định quan lại các nơi khi làm vụ mùa xuân thì phải đi tuần tra
Bắt buộc những tráng đinh có thể cầm nông cụ đều phải ra đồng canh tác
Những người đi muộn về sớm sẽ bị xử phạt
4. Trạc hiền lương, tìm kiếm những người có năng lực,
không kể nguồn gốc xuất thân, không đóng khung trong phạm vi môn đệ
5. Tất dục tụng, thận trọng về tư pháp,
cấm các hình phạt tra tấn, dùng các biện pháp để ép cung.
6. Quân phủ dịch, bình quân trong gánh vác sưu dịch,
mọi người đều phải thực hiện các nghĩa vụ về nộp thuế và lao dịch,
giới quý tộc không được trốn tránh các nghĩa vụ này.
Về quân sự, dùng chế độ phủ binh,
tức dùng binh phương chấn luân phiên phòng thủ kinh đô,
bình thường và khi không có chiến tranh lui về kể kế
Đây chính là cải cách gây dựng sức mạnh quân sự không
riêng cho Tây Ngụy và Bắc Chu mà cả Tùy và Đường sau này
Về kinh tế và thống trị, Thái dùng chế độ phù điền,
lại biết dùng những người có khả năng như Tô Sức,
Chu Huệ Đạt vào các vị trí quan trọng.
Vũ Văn Thái ngưỡng mộ Chu Công Đán,
quan chế cũng đổi phòng theo nhà Chu.
Về mặt xã hội, để giảm mâu thuẫn giữa người Hoa và dị tộc,
đặc biệt Tiên Ti, Thái bắt triều thần mang cả họ Hán và Tiên Ti.
Các phong tục Tiên Ti đã bị phế bỏ từ thời Hiếu Văn Đế gây bất bình
trong tộc chúng Tiên Ti cũng được tái lập lại, nghênh đón thánh giá.
Cao Hoan tìm cách liên minh với Vũ Văn Thái, song Thái từ chối
và còn đem thư của Hoan về Lạc Dương trình cho Hiếu Vũ Đế.
Hiếu Vũ Đế nhận thấy ông nắm được quân của Hạ Bạc Nhạc,
giờ như là lãnh chúa ở Quan Trung,
bèn tấn phong cho ông là Lược Dương công.
Nhà vua thấy Cao Hoan chuyên quyền lấn át nên có ý chống lại.
Hoan phát giác được âm mưu này và Hiếu Vũ Đế tính tới chuyện nương nhờ
Vũ Văn Thái, vì chỉ có ông mới là đối trọng với Cao Hoan hiện tại.
Mùa thu năm 534, nhân Cao Hoan không có ở Lạc Dương, Hiếu Vũ Đế dẫn
tùy tùng chạy về Tây và gặp tướng của Thái là Lý Hiền trên đường đi,
Hiền hộ tống nhà vua đến Trường An, trị sở của Thái.
Sau khi Cao Hoan trở lại Lạc Dương,
ông ta viết tấu xin Hiếu Vũ Đế trở về Lạc Dương, nhà vua không đồng ý,
và do đó Cao Hoan lật hoàng thân Nguyên Thiện Kiến lên ngôi,
tức là Hiếu Tĩnh Đế nhà Đông Ngụy, từ đó Bắc Ngụy chia làm đôi,
với Đông Ngụy do họ Cao kiểm soát và Tây Ngụy do họ Vũ Văn kiểm soát
Tuy nhiên mối quan hệ của Vũ Văn Thái với Hiếu Vũ Đế nhanh chóng xấu đi
Hiếu Vũ Đế trước đây đã có quan hệ bất chính với ba vị công chúa
Trong đó có Bình Nguyên công chúa Nguyên Minh Nguyệt
Người theo ông ta đến Trường An
Vũ Văn Thái cảm thấy không hài lòng
Và thuyết phục các hoàng thân và đại thần ép chết Nguyên Minh Nguyệt
Hiếu Vũ Đế tức giận và thể hiện sự bất mãn của mình với Vũ Văn Thái
Vũ Văn Thái biết chuyện
Và do đó ông đã hạ độc giết Hiếu Vũ Đế
Và lập Nam Dương Vương Nguyên Bảo Cự
Cũng là anh ruột của Nguyên Minh Nguyệt làm vua
Tức là Tây Ngụy Văn Đế
Chiến tranh Đông Tây Ngụy
Khi mới thành lập, Tây Ngụy có lãnh địa
nhỏ và quân đội ít hơn hẳn Đông Ngụy
và người ta rất hồ nghi rằng nó có thể đứng vững được hay không.
Vũ Văn Thái đã rất nỗ lực để chống lại
những cuộc tấn công tới tấp của Cao Hoàn.
Ông cũng tỏ ra là một người hâm mộ các
phong tục truyền thống của Trung Quốc,
nhất là cơ cấu chính quyền của nhà Chu,
cũng như các phong tục truyền thống của người tiên ti.
Rất nhiều cải cách hán hóa của Bắc Ngụy Hiếu Văn Đế đã bị bãi bỏ.
Ông cũng tìm cách để thu hút sự kính trọng
của các quan chức và tướng lĩnh khác.
Bao gồm cả thân tín của Hiếu Vũ Đế là Vương Sạc và Bùi Hiệp
Ban đầu cả hai người này đều có thành kiến với Thái
Nhưng sau đó trở thành những tướng lĩnh trung
thành và quan trọng phục vụ dưới quyền của ông
Mùa xuân 537, Cao Hoan cùng các tướng Đậu Tái
và Cao Ngao Tảo dẫn binh tấn công Tây Ngụy
Vũ Văn Thái nhận định rằng Cao Hoan dùng bản
thân làm mồi nhử để thu hút đại quân của Thái
Trong khi sẽ cho cánh quân của Đậu Tái đột kích cánh quân phía Tây
Ông bèn tuyên bố sẽ rút quân về vùng Đông Can Túc
Nhưng thực tế lại bất ngờ tấn công Đậu Tái ở Tiểu Quan
Tiêu diệt phần lớn lực lượng của ông này
Đậu Tái xấu hổ đã tự sát
Còn Cao Hoan cùng Cao Ngao Tảo đành phải dẫn quân về
Sử gọi đây là trận Tiểu Quan
Mùa thu năm đó, Vũ Văn Thái nhân đã thắng lợi,
tấn công vào lãnh thổ Đông Ngụy và chiếm được Hoàng Nông
Vì thủ phủ Quan Trung bị nạn đói,
Thái bèn thu gom lương thực ở vùng Hoàng Nông trở về Quan Trung
Cao Hoan được tin mất Hoàng Nông, bèn dẫn đại quân từ Tấn
Dương men theo sông Phần, muốn đánh thọc vào phía sau Thái
Thái bèn lui binh dần và gặp lực lượng của Hoan ở Sa Huyền,
quân Tây Ngụy ít hơn, phải bày trận men theo bờ cỏ
Cao Hoan theo lời Hầu Cảnh, kệ quân đông, không dùng hỏa công
Cũng không chia quân đi vòng tấn công Trường An
Mà tấn công trực diện
Không ngờ bị thua to
Phải rút lui
Vào mùa đông năm 537
Tướng Tây Ngụy là Độc Cô Tín
Chiếm được kinh đô cũ của Bắc Ngụy là Lạc Dương
Và các vùng lân cận khác cũng đầu hàng Tây Ngụy
Mùa hạ năm 538, tướng Đông Ngụy là Hầu
Cảnh và Cao Ngao Tào bao vây Lạc Dương.
Vũ Văn Thái hộ tống Văn Đế dẫn đại quân giải vây cho thành này.
Khi ông đến nơi, các tướng Đông Ngụy tháo bỏ vòng vây,
Thái thừa cơ truy kích,
thì ngựa của ông bị trúng một mũi tên,
khiến ông bị ngã xuống, suýt nữa là bị tóm sống.
Tuy nhiên, ông cùng với tướng Lý Mục đã kịp cải
trang thành quân lính và trốn thoát về doanh trại.
Sau đó, ông cho quân đánh tiếp, giết chết Cao Ngao Tào.
Đêm hôm đó, quân Đông Ngụy phản kích, Thái thua to,
phải rút lui và hội quân với Văn Đế ở Hoàng Nông
Cũng vào lúc đó, ở Trường An có tướng Triệu Thanh Tước
nghe tin quân Tây Ngụy thua to, bèn thừa cơ nổi loạn
Thái tử Nguyên Khâm cùng tướng Chu Huệ Đạt bỏ trốn khỏi Kinh Thành
Nghe lời khuyên của Lục Thông, Vũ Văn Thái nhanh chóng
rút quân về phía Tây để tiêu diệt Triệu Thanh Tước
Sau sự kiện này, ông cho thiết lập trị sở ở Hoa Châu, nay là Vị Nam,
một nơi có vị trí tương đối gần với Trường An, và cho triệu
tập nhiều đại thần và tướng lĩnh tài năng làm phụ tá cho mình.
Ông cũng mở các trường học vào ban đêm dành
cho các tướng lĩnh cấp thấp tại Hoa Châu.
Mùa xuân năm 543, tướng Đông Ngụy là Cao Trọng Mật,
thứ sử Bắc Dự Châu, vốn bất hòa với Thôi Tiêm là trưởng sử của
Cao Trường, con trưởng Cao Hoan, lại giận Cao Trường muốn hám
hiếp người vợ kế của mình, đem đất hổ lao hàng Tây Ngụy.
Vũ Văn Thái dẫn quân đến cứu
Tuy nhiên trong trận đại chiến
Với quân Đông Ngụy tại Lạc Dương
Ông bị thua to
Bị tướng Đông Ngụy là Bành Nhạc truy đuổi bức bách
Thái bảo Nhạc rằng
Tao mất liệu mày có sống được không
Ý của Thái là một khi Vũ Văn Thái bị diệt rồi
Thì Bành Nhạc nếu không bị bộ hạ của ông trả thù
Thì cũng bị Cao Hoan giết
Vì ông ta công cao quá sẽ lấn át Hoan
Thái lại cởi đai vàng thảy cho Nhạc
Bành Nhạc bèn quay về
Hôm sau tái chiến
Cao Hoan bị truy bức bởi tướng Tây Ngụy là Hạ Bạc Thắng
May mắn thoát chết chỉ vì ngựa Thắng hụt hơi
Thế bất lợi
Vũ Văn Thái rốt cuộc đành rút quân
Lần này Tây Ngụy thiệt hại nặng
Ông Dâng Biểu xin tự giáng chức
Nhưng vua Tây Ngụy không phê chuẩn
Năm 546, Cao Hoan lại đánh Tây Ngụy, mục tiêu là thành Ngọc Bích.
Ý đồ của Hoan là dụ dỗ Thái đem đại binh đến cứu Ngọc Bích,
nhưng Thái không hề có động thái gì.
Tướng Vi Hiếu Quan, người chấn giữ Ngọc Bích, ra sức chống giữ,
các kế hoạch công chiếm của Hoan đều bị hóa giải.
Cao Hoan khổ chiến 60 ngày,
sĩ tốt tử thương hơn 7 vạn người, đều chôn ở một hố sâu.
Quân Đông Ngụy không thể đánh phá như trước,
Vi Hiếu Quan phản công đoạt mất núi đất.
Cao Hoan không làm gì được.
Quá tức giận và buồn bực mà phát bệnh
Cuối cùng đành phải quyết định lui quân
Không lâu sau đó
Ông ta uất ức mà chết
Đó là trận Ngọc Bích chấn danh trong lịch sử
Mùa xuân 547, tướng Đông Ngụy là Hậu Cảnh đang chấn giữ
vùng đất phía nam sông Hoài Hà, biết rằng Cao Hoan đã chết,
đã tỏ ý không thần phục người thừa kế của ông ta là Cao Trừng,
nên đã đem các quận vùng Hà Nam đến Hoài Bắc hàng Tây Ngụy.
Vũ Văn Thái ban phong các chức tước cho Hậu Cảnh,
nhưng ban đầu lại không muốn hỗ trợ quân để ông
cùng chống lại các cuộc tấn công của Cao Trừng.
Sau do sự cố vấn của Vương Tư Chính, ông đã sai Lý Bật
và Triệu Quý dẫn quân cứu Hậu Cảnh với điều kiện là 4 quận dưới
quyền của Hậu Cảnh phải được cắt giao hàng cho mình quản lý
Tuy nhiên sau đó Hậu Cảnh và Lý Bật sinh ra bất hòa, nghi kỵ nhau
Đến khi Vũ Văn Thái yêu cầu Hầu Cảnh đến Trường An yết kiến Văn Đế
Song ông ta đã từ chối, mối liên minh do đó tan vỡ
Quân Tây Ngụy tiến vào Bốn Châu nhưng không giúp đỡ gì hết cho Hầu Cảnh
Và do đó Hầu Cảnh về đầu hàng nhà Lương ở phía Nam
Còn các vùng đất của Hầu Cảnh đều bị Đông Ngụy chiếm lại
ngoại trừ bốn châu đã cắt cho Tây Ngụy trước đó.
Trong năm 547, tướng Đông Ngụy là Cao Nhạc đem quân đánh vào
Dĩnh Xuyên, vùng đất mà Tây Ngụy đã nhận được từ Hầu Cảnh.
Quân Tây Ngụy ban đầu phòng thủ thành công,
tuy nhiên khi quân Đông Ngụy đổi cách tháo nước sông Vị
vào làm ngập thành thì tình thế lại bất lợi cho Tây Ngụy.
Vũ Văn Thái sai Triệu Quý đến giải vây,
nhưng quý bị dòng nước làm cản trở và không thể tiến vào.
Dĩnh Xuyên do vậy thất thủ vào năm 549, rồi toàn bộ vùng đất mà Hầu
Cảnh dâng cho Tây Ngụy đến đây Đông Ngụy đã giành lại tất cả.
Mùa xuân năm 550, em trai của Cao Trừng là Cao Dương,
người nắm quyền kiểm soát Đông Ngụy sau cái chết của Trừng, đã buộc
Đông Ngụy Hiếu Tinh Đế truyền ngôi cho mình và lập ra nhà Bắc Tề.
Vũ Văn Thái nhân đó lấy cớ Cao Dương giết vua xoán vị,
đem quân thảo phạt tiến đến Kiến Châu.
Tuy nhiên, Cao Dương đã đích thân dẫn đại quân đánh chống trả,
và Vũ Văn Thái khi được tin quân kỷ của quân Tề nghiêm
minh và sức chiến đấu tốt, đã thốt lên rằng ôi,
Cao Hoan chưa chết. Sau đó, do trời mưa.
gia súc bị chết hàng loạt, khiến Vũ Văn Thái phải lui quân,
mở rộng lãnh thổ về phía Nam.
Hầu Cảnh sau khi đào thoát về phía Nam theo
về nhà Lương không được lâu thì đã tạo phản
Năm 548, ông ta bao vây kinh thành Kiến Khang của Lương
Đến năm 549, Lương quốc đại loạn bởi sự giao tranh của Hầu
Cảnh và thế lực thân vương họ Tiêu ở khắp nơi của miền Nam
Nổi bật trong thế lực các thân vương là Tương Đông Vương Tiêu Dịch,
con trai thứ 7 của Vũ Đế
Mùa đông năm đó, cháu nội Lương Vũ Đế là Nhạc Dương Vương Tiêu Sát
do trốn tránh sự truy đuổi của người chú Tiêu Dịch
Bèn đem lãnh địa của mình là Tương Dương
dâng cho Tây Ngụy và cầu xin viện trợ
Vũ Văn Thái cử tướng Dương Trung đến trợ giúp Tiêu Sát
Mùa xuân năm 550, tướng Dương Trung đánh bại và
bắt được tướng của Tiêu Sát là Liễu Trọng Lễ
Và Vũ Văn Thái lập Tiêu Sát làm Lương vương
Từ đây lãnh địa của Sát sau này gọi là Tây
Lương trở thành một chư hầu của Tây Ngụy
Khoảng năm 550, một người con trai khác của Lương Vũ Đế
là Thiệu Lăng Vương Tiêu Luân nổi dậy đánh chiếm An Lục,
vùng đất mà Tiêu Dịch đã dâng cho Tây Ngụy.
Vũ Văn Thái cử Dương Trung đến giải vây cho An Lục,
Trung đã thành công và thừa thắng bao vây trị sở của Tiêu Luân
là Nhữ Nam, sau cùng chiếm được nơi này, giết chết Tiêu Luân.
Mùa xuân năm 552, Tiêu Dịch và Hầu Cảnh giao chiến một lần nữa.
Tiêu Dịch đã cầu xin sự giúp đỡ của Tây Ngụy,
hứa cắt vùng Nam Trịnh cho Tây Ngụy,
nhưng tướng chấn giữ thành là Tiêu Tuần lại không chịu nộp thành.
Vũ Văn Thái và tướng Đạt Hề Vũ bèn tấn công Hán Trung.
Do vây hãm lâu ngày không hạ được, Vũ Văn Thái và Đạt Hề Vũ
tức giận muốn sau khi không hạ thì sẽ đổ sát dân trong thành.
Song có lưu phần một tù binh trong chiến trận nhưng lại rất được
Thái Kính trọng lên tiếng khuyên can thì ông mới bỏ ý định đó.
Không lâu sau, Tiêu Tuần đầu hàng, Nam Trịnh lọt vào tay Tây Ngụy
Vũ Văn Thái ban đầu chấp thuận cho Tiêu Tuần trở về Lương
Nhưng sau đó lại đổi ý và giam giữ ông ta
Tuần bèn đến gặp ông thuyết phục Thái nên giữ lời hứa chỗ mình
Và cuối cùng ông đã đồng ý cho Tuần ra đi
Sau khi Hầu Cảnh bị đánh bại, có hai hoàng thân nhà Lương đã xưng đế
Gồm Tương Đông Vương Tiêu Dịch, Lương Nguyên Đế
Ở Giang Lăng và Vũ Lăng Vương Tiêu Kỳ ở Thành Đô
Tiêu Dịch liệu thế không chống nổi Tiêu Kỳ
Liền sai sứ thần đến Tây Ngụy xin binh viện trợ
Vũ Văn Thái sai cháu là Út Chỉ Huấn tấn công lãnh địa của Tiêu Kỳ
Hầu hết vùng đất này rơi vào tay Tây Ngụy
Còn Tiêu Kỳ bị Tiêu Dịch bắt giết
Mùa xuân 554
Khi Tây Ngụy cử sứ thần là Vũ Văn Nhân Thứ đến gặp Lương Nguyên Đế
Cùng lúc sứ giả Bắc Tề cũng tới
Thì vua Lương không những tỏ ra khinh miệt sứ thần
Mà còn hậu lễ với sứ thần Bắc Tề
Sự việc càng tồi tệ hơn khi Nguyên Đế lại gửi thư đòi Vũ Văn
Thái trả lại hết các vùng đất cũ, khôi phục biên giới khi trước
Vũ Văn Thái mắng rằng, thằng Tiêu Dịch là loại người mà
cổ nhân gọi là trời muốn bỏ thì không ai cứu được vậy
Sau đó Vũ Văn Thái chuẩn bị lực lượng tiến đánh Giang Lăng,
kinh đồ lúc ấy của nhà Lương.
Mùa đông năm 554, theo lệnh của Vũ Văn Thái,
quân Tây Ngụy do Vũ Cẩn cầm đầu
và phu tá là Vũ Văn Hộ cháu của Vũ Văn
Thái cùng Dương Trung gồm 5 vạn người
mở cuộc tấn công vào lãnh thổ nhà Lương.
Lương Nguyên Đế Tiêu Dịch vẫn không hề hay
biết thế tấn công của Tây Ngụy đã rất gấp
mà tỏ ra khá xem thường.
Lúc này quân đội của các chấn của Lương như Trần Bá Tiên,
Vương Tăng Biện đều ở xa Giang Lăng không về cứu kịp
khiến tình thế nhà Lương ngày càng quẫn bách
Quân Tây Ngụy lập phòng vây quanh Giang Lăng. Ít lâu sau,
Tiêu Dịch đầu hàng, Vũ Cẩn đưa ông ta đến chỗ Tiêu Sát rồi giết chết.
Vũ Văn Thái nhân danh Hoàng đế Tây Ngụy phong
cho sát làm lương đế, tức lương tuyên đế,
trao cho vùng Giang Lăng nhưng đổi lại phải giao lại Tương Dương.
Quốc gia của Tiêu Sát gọi là Tây Lương và chỉ là một nước nhỏ,
thực quyền kiểm soát đều nằm trong tay Tây Ngụy và sau đó là Bắc Chu.
Tuy nhiên, các vùng lãnh thổ còn lại
của Nam Triều không công nhận Tiêu Sát.
Một số người theo về với một hoàng thân
được phía Bắc Tây ủng hộ là Tiêu Uyên Minh
Hầu hết dân chúng Giang Lăng bị bắt làm nô lệ
Mặc dù cuối cùng hầu hết họ đã được thả
Do sự thuyết phục của quan viên nhà
lương là giữ quý tài đối với Vũ Văn Thái
Thao túng Triều Cương
Mùa xuân 551, Văn Đế chết, Thái tử khâm,
con rể của Thái lên kế vị là Tây Ngụy Phế Đế.
Từ bấy giờ với thân phận quốc trượng, quyền lực của Thái ngày càng to.
Hoàng hậu Vũ Văn Vân Anh là con gái của Thái và sử sách
thuật lại rằng có thể do tình yêu thương với Hoàng hậu
hoặc do sợ thế lực của Thái mà Phế Đế
không hề lập thêm bất kỳ một phi tần nào.
Mùa đông năm 553, một hoàng thân là Nguyên Liệt lập kế mưu
sát Vũ Văn Thái, song tin tức bị lộ ra và Liệt bị giết chết.
Sau cái chết của Liệt, phế đế cảm thấy tức giận và bất
an trước sự chuyên quyền của Vũ Văn Thái và lập mưu giết ông,
bất chấp sự can gián từ các hoàng thân là Lâm Hoài Vương
Nguyên Dục và Quảng Bình Vương Nguyên Tán. Lúc này vì các
con trai còn nhỏ nên Thái dùng các con rể chỉ huy cấm binh.
Do đó, khi phế đế cố gắng liên lạc với các đại thần và tướng lĩnh,
thì một vị tướng dưới chứa một người
con rể của Vũ Văn Thái đã thông báo kế hoạch này cho Vũ Văn Thái.
Thái bèn quản thúc và sau đó phế ngôi phế đế, lập người
em là Tể Vương Nguyên Khoách lên ngôi, tức là Tây Ngụy Cung Đế.
Sau đó, Thái hủy bỏ cải cách của Bắc Ngụy Hiếu Văn Đế khi xưa
Buộc Hoàng gia đổi từ họ Nguyên sang
họ Tiên Ti như cũ là Thác Bạt Vũ Văn
Bỏ việc đặt niên hiệu và gọi là Đế Nguyên Niên, Nhị Niên
99 dòng họ Tiên Ti đã đổi sang họ Hán cũng được trở lại họ cũ
Vũ Văn Thái sau đó cũng ép phế Đế đến chết
Sử sách ghi lại rằng Vũ Văn Hoàng Hậu, con gái của Thái
Cũng buộc phải chết vì lòng trung thành của bà với nhà Ngụy
Song không rõ thời gian cụ thể mà Vũ Văn Hậu bị giết
Mùa xuân năm 556, Vũ Văn Thái bắt đầu lo lắng đến vấn đề kế vị.
Vợ chính thất của ông, tức Phùng Dực Công Chúa,
chỉ sinh một người con trai là Vũ Văn Giác,
trong khi công tử cả là Vũ Văn Dục do Diêu Phu Nhân sinh ra.
Dưới sự cố vấn của Lý Viễn,
người lập luận rằng đích xuất luôn cần được ưu tiên hơn thứ xuất,
Vũ Văn Thái đã chỉ định Vũ Văn Giác làm thế tử.
Mùa thu năm 556, trong khi đang kinh lý các châu phía Bắc,
Vũ Văn Thái nhuốm bệnh ở núi Khiên Chuân.
Biết không thể qua khỏi, ông triệu tập người cháu
là Vũ Văn Hộ đến Khiên Chuân để giao phó quốc sự.
Sau đó ông qua đời, con đích là Vũ Văn Giác
lên kế tục dưới sự bảo trợ của Vũ Văn Hộ.
Ít lâu sau, Vũ Văn Giác xưng thiên vương,
phế nhà Tây Ngụy và lập ra nhà Bắc Chu, nhận định.
Cuộc đời của Vũ Văn Thái đang ở một bước
ngoặt trong lịch sử từ hỗn loạn đến thống trị
Ông đã có thể thay đổi theo thời đại và đi theo xu hướng
phát triển lịch sử trong những điều kiện lịch sử phức tạp
Cuối cùng ông đã giành được quyền lực và quyền bá chủ,
biến điểm yếu thành sức mạnh
Việc kiểm soát Giang Hán,
Ba Thục và Sa Mạc ở phía Bắc đã đặt nền móng cho triều đại Bắc Chu
Hệ thống quân sự, phương pháp lựa chọn quan chức và
những thứ khác được ban hành dưới thời ông trị vì
là nguồn gốc của hệ thống chính trị thời nhà tùy và nhà đường
Thành tích của Vũ Văn Thái có thể coi là thịnh vượng
Và ông có thể được coi là một nhân vật xuất
sắc của tộc Tiên Ti trong lịch sử Trung Quốc
Sau Bắc Ngụy Hiếu Văn Đế
