Loại quả rẻ bèo bán đầy chợ nhưng lại chứa nhiều chất chống oxy hóa tốt cho sức khỏe | SKĐS
BAO SAN
648 người theo dõi
#quamuop #mướp
SKĐS | Mướp là loại quả quen thuộc trong mâm cơm của nhiều gia đình Việt, thường xuất hiện trong các món canh thanh mát ngày hè. Ít ai biết ngoài giá trị thực phẩm, mướp còn được xem là vị thuốc dân gian với nhiều lợi ích cho sức khỏe nhờ chứa chất xơ, flavonoid và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIVideo cung cấp cái nhìn chi tiết về giá trị dinh dưỡng và y học của quả mớp. Từ góc độ Đông y và khoa học hiện đại, mớp không chỉ là thực phẩm thanh mát, hỗ trợ tiêu hóa, giảm cân mà còn chứa các chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, chuyên gia khuyến cáo không nên thần thánh hóa công dụng chữa bệnh và cần sử dụng cân bằng tùy theo cơ địa.
Mớp từ lâu đã là loại quả dân dã quen thuộc trong bữa cơm của người Việt.
Từ những dàn mớp xanh phủ kiến trước sân nhà ở nông thôn đến các khu chợ thành phố,
loại quả này xuất hiện quanh năm với giá thành rẻ và cách chế biến đa dạng.
Không cầu kỳ như nhiều thực phẩm đắt đỏ, mớp thường được dùng để nấu canh cua,
xào tôm, nấu với rau đay, mồng tơi hoặc chế biến thành các món ăn thanh mát trong ngày hè.
Dù quen thuộc là vậy nhưng ít người biết rằng dưới góc nhìn y học cổ truyền và dinh dưỡng hiện đại,
mớp không chỉ là thực phẩm mà còn mang nhiều giá trị hỗ trợ sức khỏe.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học Thuốc Nam cho biết trong y học cổ truyền,
cây mớp có tên khoa học là Lapha cylindrica, được sử dụng từ lâu như một vị thuốc dân gian khá phổ biến.
Theo chuyên gia, gần như mọi bộ phận của cây mớp đều từng được người dân sử dụng trong các bài thuốc cổ truyền,
từ quả, dây, lá, hoa cho tới phần sơ mớp giả.
Trong đời sống thường ngày, phần quả non là bộ phận được dùng phổ biến nhất để chế biến món ăn.
Loại quả này chứa nhiều nước, vị ngọt thanh, chất sơ mềm nên tạo cảm giác dễ ăn, đặc biệt phù hợp trong thời tiết nóng mức.
Theo tiến sĩ Ngô Đức Phương, cảm giác mát mà nhiều người cảm nhận khi ăn mớp không đơn thuần là quan niệm dân gian.
Dưới góc nhìn đông y, mớp có tính mát, giúp thanh nhiệt, hỗ trợ làm giữ cơ thể trong mùa hè.
Còn theo dinh dưỡng hiện đại, đặc tính này có thể liên quan tới việc mớp chứa lượng nước cao, ít năng lượng và giàu chất sơ.
Không chỉ vậy, nhiều nghiên cứu hiện đại còn ghi nhận trong quả mớp có chứa flavonoid, saponin, carotenoid cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa khác.
Đây là những hoạt chất được cho là có vai trò hỗ trợ chống viêm, giảm tác động của góc tự do và góp phần bảo vệ tế bào trước quá trình lão hóa.
Một số nghiên cứu thực nghiệm còn ghi nhận chất xuất từ mớp có khả năng hỗ trợ chuyển hóa đường huyết trên mô hình phòng thí nghiệm.
Tuy nhiên, tiến sĩ Ngô Đức Phương nhấn mạnh người dân không nên hiểu theo hướng mớp là thuốc chữa bệnh.
Mớp là thực phẩm tốt cho sức khỏe và có thể hỗ trợ chế độ ăn lành mạnh.
Tuy nhiên không nên coi đây là thuốc điều trị bệnh gan hay thuốc giải độc, chuyên gia cho biết.
Mớp giúp bổ sung nước và hỗ trợ tiêu hóa theo các chuyên gia dinh dưỡng, thành phần nổi bật nhất của mớp là hàm lượng nước cao.
Điều này giúp cơ thể bổ sung nước tự nhiên, đặc biệt trong thời tiết oi nóng hoặc với những người thường xuyên lao động ngoài trời.
Ngoài ra, chất sơ mềm trong mớp còn giúp hỗ trợ hoạt động tiêu hóa, giảm cảm giác đầy bụng và góp phần hạn chế táo bón.
So với nhiều loại thực phẩm dầu đạm hoặc nhiều dầu mỡ, các món ăn từ mớp tạo cảm giác nhẹ bụng hơn nên thường được người lớn tuổi hoặc người mới ốm dậy ưa chuộng.
Theo chuyên gia, việc kết hợp mớp cùng các loại rau như rau đây, mồng tơi không chỉ giúp món ăn dễ ăn mà còn tăng lượng chất sơ và vitamin cho cơ thể.
Có lợi cho người muốn kiểm soát cân nặng một trong những lý do khiến mớp được nhiều người lựa chọn trong thực đơn giảm cân là lượng calor khá thấp.
Do chứa nhiều nước và ít năng lượng, ăn mớp giúp tạo cảm giác no mà không làm cơ thể nạp quá nhiều calor.
Ngoài ra, lượng chất sơ trong mớp cũng giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, hỗ trợ kiểm soát cảm giác thèm ăn.
Các chuyên gia cho rằng nếu được chế biến lành mạnh như luộc, nấu canh hoặc xào ít dầu, mớp có thể là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn kiểm soát cân nặng.
Tuy nhiên, hiệu quả giảm cân không đến từ một loại thực phẩm riêng lẻ mà cần kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý cùng vận động thể chất thường xuyên.
Sơ mớp già từng được dùng làm vị thuốc dân gian theo tiến sĩ Ngô Đức Phương.
Ngoài phần quả non, sơ mớp già cũng là bộ phận được sử dụng nhiều trong đông y.
Sau khi quả già khô tự nhiên, phần sơ bên trong được lấy ra, phơi khô và gọi là ti qua lạc.
Trong y học cổ truyền, ti qua lạc thường được dùng theo hướng hỗ trợ thông kinh lạc, giảm đau nhất, hỗ trợ giảm ho có đờm hoặc tức ngược nhẹ.
Ở nhiều địa phương, người dân còn sử dụng dây, lá hoặc hoa mớp trong các bài thuốc dân gian đơn giản.
Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý các bài thuốc cổ truyền cần được sử dụng đúng cách và không nên tự ý áp dụng kéo dài nếu chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Chứa nhiều chất chống oxy hóa tự nhiên theo phân tích dinh dưỡng, carotenoid và flavonoid trong mớp là những hợp chất chống oxy hóa quan trọng.
Các chất này giúp trung hòa gốc tự do, yếu tố liên quan đến lão hóa tế bào và nhiều bệnh lý mạng tính.
Việc bổ sung thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như rau xanh, trái cây và mớp có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và tăng cường miễn dịch.
Ngoài ra, vitamin và khoáng chất trong mớp cũng góp phần duy trì hoạt động chuyển hóa bình thường của cơ thể.
Nhiều người có thói quen ăn uống nhiều dầu mỡ, ít rau xanh thường dễ gặp tình trạng nóng trong, đầy bụng hoặc táo bón.
Việc bổ sung các món ăn thanh nhẹ từ mớp có thể giúp cân bằng khẩu phần ăn hàng ngày.
Người nào nên thận trọng khi ăn mớp?
Dù là thực phẩm khá lành tính nhưng tiến sĩ Ngô Đức Phương cho rằng không phải ai cũng nên ăn quá nhiều mớp.
Với những người có cơ địa lạnh, thường xuyên lạnh bụng hoặc rối loạn tiêu hóa, ăn quá nhiều mớp có thể gây đầy bụng hoặc khó chịu.
Ngoài ra, những người đang tiêu chảy hoặc hệ tiêu hóa yếu cũng nên sử dụng với lượng vừa phải.
Chuyên gia khuyên cáo nên chế biến mớp chính kỹ và kết hợp cân bằng với các nhóm thực phẩm khác thay vì chỉ ăn một loại rau quả duy nhất.
Bên cạnh đó, người dân cũng cần lựa chọn mớp tươi, sạch, tránh sử dụng các loại quả có dấu hiệu héo úa hoặc tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật.
Không nên thần thánh hóa công dụng thực phẩm theo tiến sĩ Ngô Đức Phương.
Hiện nay trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin thổi phồng công dụng của các loại rau củ quả, trong đó có mớp.
Một số người cho rằng ăn mớp có thể giải độc gian, chữa tiểu đường hay thanh lọc cơ thể nhưng thực tế chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định điều này.
Chuyên gia nhấn mạnh thực phẩm chỉ đóng vai trò hỗ trợ sức khỏe khi được sử dụng hợp lý trong tổng thể chế độ dinh dưỡng cân bằng.
Để duy trì sức khỏe tốt, mỗi người cần kết hợp ăn đa dạng thực phẩm, ngủ nghỉ hợp lý, vận động điều đặn và khám sức khỏe định kỳ.
Mớp là loại thực phẩm dân dã, dễ ăn và có nhiều giá trị dinh dưỡng.
Tuy nhiên, điều quan trọng là sử dụng đúng cách và hiểu đúng vai trò của thực phẩm đối với sức khỏe, tiến sĩ Ngô Đức Phương chia sẻ.
Các chuyên gia cũng khuyên cáo người dân không nên quá lạm dụng các món ăn từ mớp với suy nghĩ ăn càng nhiều càng tốt.
Dù là thực phẩm lành tính, việc ăn quá nhiều trong thời gian dài có thể khiến cơ thể mất cân bằng dinh dưỡng nếu thiếu bổ sung các nhóm thực phẩm khác như đạm, chất béo tốt hay tinh bột.
Ngoài ra, khi chế biến mớp nên hạn chế nấu quá kỹ hoặc sử dụng nhiều dầu mỡ vì có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng tự nhiên của loại quả này.
Để đảm bảo sức khỏe, mỗi người nên duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối và ưu tiên thực phẩm tươi sạch, rõ nguồn gốc.
