MỐI LO MỚI CHO CẢ THẾ GIỚI: Hoàng Đế Mới Còn Hơn Cả TẬP CẬN BÌNH? | Thế Giới Cổ Đại

Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại. Tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay. Có một câu hỏi đang khiến giới quan sát Trung Quốc giật mình. Nếu ngày mai Tập Cận Bình đột ngột rời khỏi quyền lực, ai sẽ là người bước lên chiếc ghế tối cao? Câu trả lời được tạp chí The Economist của Anh nêu ra trong bài viết ngày 30 tháng 4 năm 2026. Không phải Lý Cương, không phải Triệu Lạc Tế, cũng không phải một nhân vật quân đội nào. Cái tên được đặt vào trung tâm bàn cờ là Thái Kỳ, người được mô tả là nhân vật quyền lực số 2 trong giới chính trị Trung Quốc. Khi Tập Cận Bình không còn tin ai, nhưng cũng không thể tự mình kiểm soát mọi thứ, ông ta buộc phải cần một người thay mình cầm dao, thay mình ra tay, thay mình xử lý những việc không tiện trực tiếp xuất hiện. Trước đây, người đó là Vương Kỳ Sơn, còn hiện nay, người đó rất có thể là Thái Kỳ. Và nếu Thái Kỳ thật sự tiếp tục trỗi dậy trong Đại hội 21, đây sẽ không còn là một tim đồn chính trị để bàn cho vui. Nó có thể là tín hiệu báo trước một giai đoạn Trung Quốc bước vào thời kỳ kiểm soát khắc nghiệt hơn, lạnh lung hơn, nơi số phận của tầng lớp lao động, giới trẻ 5 thằng, dân nhập cư đô thị và thậm chí cả tầng lớp trung lưu đều bị cuốn vào quần máy an ninh, ý thức hệ ngày càng siết chặt. Vì vậy, tập hôm nay không chỉ nói về một con người, nó nói về câu hỏi lớn hơn nhiều. Sau tập cận bình, nếu người cầm quyền là Thái Kỳ, Trung Quốc sẽ đi về đâu? Vậy Thái Kỳ là ai? Ông ta chính là người đã thực hiện chiến dịch xua đuổi dân số cấp thấp khỏi Bắc Kinh Cung tư dân số cấp thấp dùng để chỉ những người lao động nhập cư có thu nhập thấp đến Bắc Kinh làm việc. Trong những năm trước, cung tư này từng xuất hiện trong các văn bản thông báo ở cấp cơ sở của chính quyền Bắc Kinh. Do cách gọi này là có tính xúc phạm dân lớn, gây tổn thương sâu sắc. Nên sau làn sóng chỉ trích mạnh mẽ của toàn xã hội, chính quyền mới xóa bỏ cung tư ấy. Nhưng rất có khả năng, những công thức ở cấp cơ sở ở Bắc Kinh khi đó chỉ đang truyền đạt mệnh lệnh từ cấp trên. Và cấp trên lúc bấy giờ chính là bí thư thanh ủy Bắc Kinh, Thái Kỳ. Sau đại hội 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Thái Kỳ trở thành ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, phụ trách lĩnh vực ý thức hệ, xếp thứ 5 trong hàng vũ lãnh đạo. Hãy cùng xem một bài viết của The Economist đã phát họa một chân dung Thái Kỳ cho thấy ông nắm đại quyền ra sao và đặc biệt đến mức nào. Sự đặc biệt ấy càng trở nên nổi bật trong quá trình Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hiệu Hiệp bị bắt. Vì sao? Theo bài viết này, việc bắt giữ Trương Hiệu Hiệp đã huy động lực lượng của Cục Cảnh vệ Trung ương. Mà Thái Kỳ với tư cách chủ nhiệm văn phòng Trung ương lại là người lãnh đạo Cục Cảnh vệ Trung ương. Như vậy, hình ảnh Thái Kỳ nắm quyền sinh sát trong tay bỗng trở nên càng đáng sợ hơn. Ngoài ra, Thái Kỳ còn kiêm một loạt chức vụ lãnh đạo cấp cao. Ngoài phụ trách mảng ý thức hệ trong thường vụ Bộ Chính trị, ông còn là bí thư thứ nhất ban bí thư Trung ương, xử lý công việc thường ngày của Trung ương Đảng. Thực ra, nếu so sánh với Đại thần quân cơ thời nhà Thanh, vai trò của Thái Kỳ còn giống hơn với kiểu Thái Giám chấp bút trong Tư lễ Giám bên cạnh Hoàng đế cuối thời mình, giống như vai trò của Nguyễn Trung Hiền. Vì vậy, có người còn gọi ông với cái tên khá mỉa mai là Thái Công Công. So với Đại thần quân cơ, Thái Giám chấp bút trong Tư lễ Giám có quan hệ với Hoàng đế gần gũi hơn rất nhiều. Đồng thời, Thái Kỳ còn nắm nhiều vị trí liên quan trực tiếp đến an ninh và kiểm soát thông tin. Ông phụ trách mảng an ninh mạng, tức là lĩnh vực quản lý internet, dữ liệu và không gian mạng của Trung Quốc. Ông cũng giữ vai trò quan trọng trong Ủy ban an ninh quốc gia Trung ương, cơ quan bàn về những vấn đề an ninh lớn nhất của đất nước. Nói cách khác, nhiều vấn đề liên quan đến công an, an ninh, quân đội, kiểm soát mạng và rủi ro chính trị đều có thể đi qua tay ông trước khi báo cáo lên tập cận bình. Vì vậy, quyền lực của Thái Kỳ không chỉ nằm ở tuyên truyền, mà còn ăn sâu vào cả bộ máy an ninh của Trung Quốc. Trước vụ sau cùng này, có ý nghĩa là Thái Kỳ có tiếng nói nhất định trong các lĩnh vực công an, an ninh quốc gia và quân đội. Trong toàn bộ hệ thống đại an ninh quốc gia, vai trò của Thái Kỳ là cực kỳ quan trọng. Không chỉ vậy, ông Thái Kỳ còn can giữ sâu vào các lĩnh vực ngoại giao. Khi ông tập cận bình công du nước ngoài, chúng ta thường thấy ông ta đi bên cạnh. Rất nhiều lần, phía sau tập cận bình là hình ảnh Thái Kỳ, cao lớn, chán hơi hối, mặt không biểu cảm. Thậm chí, ông ta còn quản lý cả đội ngũ y tế của tập cận bình. Nếu ngoài bành lệ viện ra, còn có một người nắm rõ hoàn toàn tình trạng sức khỏe của tập cận bình, thì người đó chắc chắn là Thái Kỳ. Vì vậy, Thái Kỳ thực sự có thể được gọi là dưới một người trên một tỷ người. Sau khi Thái Kỳ chỉ huy Cục Cảnh vệ Trung ương bắt giữ trường hữu hiệp, điều đó đã tạo ra sự chấn động và uy hiệp rất lớn đối với các lãnh đạo cấp cao khác của chính quyền. Cho nên, các quan chức cấp cao khác cũng vô cùng e dè ông. Vậy tại đại hội 21 của Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 2027, ông sẽ đóng vai trò gì? Điều này khiến người ta không khỏi suy đoán. Bài viết của The Economist dẫn lời một chuyên viên phân tích tình báo Trung Quốc của CIA nói rằng Nếu ông tập cận bình đột ngột qua đời mà không để lại kế hoạch kế nhiệm, thì ai là người có khả năng nhất tiếp quản vị trí lãnh đạo tối cao? Thái Kỳ dường như là lựa chọn rõ ràng nhất. Đó là quan điểm của người Mỹ. Thực ra, kiểu phán đoán này của người Mỹ đã từng được chứng thực ở Iran. Vai trò của ông Thái Kỳ rất giống với nhân vật lãnh đạo Iran tiền nhiệm Larijani, người không lâu trước đó bị Iran và Israel chặt đầu về mặt chính trị quyền lực. Larijani xuất thân từ lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo, từng giữ chức vụ Chủ tịch Quốc hội Iran trong thời gian dài, từng muốn tranh cử Tổng thống, sau đó lại đảm nhiệm chức vụ Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran. Vai trò đó tương đương với một vị đại thần phụ trách cơ mật của Iran. Người giữ vai trò như vậy thường có tư cách chính trị sâu dày, lại trải qua nhiều lĩnh vực khác nhau. Khi lãnh tụ tối cao đột ngột để chống vị trí, ông ta sẽ trở thành người thực tế đứng ra xoay chuyển cục diệt. Vai trò của Thái Kỳ cũng gần tương tự. Ngay qua thì có vẻ Thái Kỳ đang ở thời điểm quyền lực lên rất mạnh. Nhưng nếu nhìn về Đại hội 21 của Trung Quốc, ông lại có một bất lợi rất lớn, đó chính là tuổi tác. Ông Thái Kỳ sinh năm 1955. Đến thời điểm Đại hội 21, ông đã gần 72 tuổi. Trong khi đó, Lý Cương trẻ hơn ông 4 tuổi, Đinh Tiết Tường trẻ hơn ông 7 tuổi, còn Lý Hy thì còn trẻ hơn 1 tuổi. Trước đây, trong nội bộ bộ máy Trung Quốc, có một quy tắc ngầm gọi là 7 lên, 8 xuống. Hiểu đơn giản là nếu đến kỳ thay đổi nhân sự, mà một lãnh đạo mới 67 tuổi, người đó vẫn có thể ở lại thêm một điểm kỳ. Nhưng nếu đã lên 68 tuổi, thì theo thông lệ là phải nghỉ hưu. Nếu áp dụng đúng quy tắc này, nhiều người trong thường vụ bộ chính trị hiện nay đều phải rời vị trí. Trong đó Lý Cương, Thái Kỳ, Lý Hy, Vương Hỗ Ninh và Triệu Lạc Tế. Nhưng vấn đề là thời ông Tập Cận Bình, quy tắc tuổi tác này đã không còn tuyệt đối nữa. Chính ông Tập Cận Bình đã phá lệ khi tiếp tục nắm quyền sau độ tuổi thông thường. Dù vậy, tuổi tác vẫn không phải chuyện có thể bỏ qua hoàn toàn. Trong hệ thống chính trị Trung Quốc, tuổi đời vẫn là một yếu tố quan trọng khi sắp xếp nhân sự cấp cao. Vì thế, dù có một số lãnh đạo nhiều khả năng vẫn được giữ lại, chẳng hạn như Lý Cương, có thể tiếp tục thêm một nhiệm kỳ thủ tướng. Thì riêng với Thái Kỳ, tuổi tác vẫn là điểm yêu lớn nhất. Gần 72 tuổi là một con số rất nhạy cảm trong cuộc chơi nhân sự. Và đó có thể chính là điều khiến Thái Kỳ lo lắng nhất trước Đại hội 21. Điểm đáng chú ý là phần kết của bài viết trên tờ Economist có dòng điệu khá đặc biệt. Bài viết cho rằng, khi quyết định tương lai của Thái Kỳ, ông Tập Cận Bình phải rất thận trọng. Vì cố vấn hay thuộc hạ đều có thể thay thế, nhưng lòng tin thì rất khó thay thế. Nói dễ hiểu, bài viết như đang nhắc ông Tập Cận Bình rằng, Thái Kỳ là người đã ở bên cạnh ông nhiều năm, hiểu ý ông, làm những việc khó nói thay ông và được ông tin tưởng sâu sắc. Một người như vậy không dễ tìm. Vì thế, nếu Đại hội 21 có ý kiến cho rằng Thái Kỳ nên nhỉ hiu, thì ông Tập Cận Bình cần cân nhắc thật kỹ. Chính vì vậy, bài viết này nghe giống như một cách tạo dư luận để giúp Thái Kỳ tiếp tục ở lại quyền lực. Điều đang nói hơn là thời điểm bài viết xuất hiện. Nó được đưa ra vào đúng lúc Trung Quốc bắt đầu chuẩn bị nhân sự cho Đại hội 21. Từ tháng 4 năm 2026, nhiều tin tức về thay đổi nhân sự cấp cao liên tục xuất hiện. Có người bị miễn trước khi chưa đến tuổi nhỉ hiu, có người thì bị điều tra. Trong đó có cả những quan chức liên quan đến các phè cũ như Lưu Hạc hay Vương Kỳ Sơn. Những động thái này cho thấy, quá trình dọn đường nhân sự trước Đại hội 21 có thể đã bắt đầu. Trước mỗi kỳ Đại hội, Trung Quốc thường sắp xếp lại đội ngũ từ cấp bộ trưởng, phó bộ trưởng, rồi dần đến các cấp cao hơn như Ủy viên Bộ Chính trị. Vì thế, việc một bài viết ca ngợi Thái Kỳ là nhân vật quyền lực số 2 xuất hiện đúng thời điểm này rất đáng chú ý. Nó không giống một bài phân tích bình thường, nó giống như một tín hiệu chính trị. Vấn đề là, nếu Thái Kỳ được nhắc đến như người có thể kê nhiệm, liệu đó có khiến ông Tập Quận Bình nghi ngờ ông ta không? Theo tôi thì chưa chắc, bởi Thái Kỳ tuy nắm nhiều quyền lực, nhưng ông vẫn giữ một danh giới rất quan trọng, không xây dựng phe cánh riêng. Đây chính là điểm giúp ông khác với nhiều nhân vật quyền lực khác trong nội bộ Trung Quốc. Dù Thái Kỳ từng làm trưởng ban tổ chức Tinh hủy Chiết Giang, bế thư Thanh hủy Bắc Kinh, nhưng bên ngoài gần như chưa từng nghe nói thư ký riêng của Thái Kỳ là ai, cấp phó thân tín của ông ta là ai, càng chưa từng nghe nói những người như vậy thằng tiến. Bất kể ở Thanh hủy Bắc Kinh hay tại ban bi thư Trung ương, đội ngũ do Thái Kỳ lãnh đạo thực chất chính là đội ngũ chính sách của Tập Quận Bình, không mang màu sắc cá nhân của Thái Kỳ. Vai trò của Thái Kỳ là người chấp hành trung thành của Tập Quận Bình. Hơn nữa, ông còn là chiếc áo bông nhỏ chi kỳ của Tập Quận Bình. Ông Tập chỉ cần nhíu mày một cái, Thái Kỳ cũng có thể đoán được hôm nay ông có phải ăn uống không ổn nên đau bụng hay là bệnh trĩ lại tải phát hay không. Thái Công Công có thể nghĩ điều ông Tập nghĩ, lo điều ông Tập đang gấp. Hơn nữa, ông còn chủ động nhận lấy những mệnh lệnh lạnh lùng. Ví dụ, trong chuyện xô đuổi dân nhập cư khỏi Bắc Kinh, ông Tập Quận Bình không thể tự bình dung tư cư dân cấp thấp, Thái Kỳ liên đứng ra nói. Như vậy, ông ta vừa thể hiện năng lực chấp hành đặc biệt, vừa hiểu được ấn ý của lãnh đạo. Những lời Tập Quận Bình muốn nói nhưng không tiện nói để ông ta nói ra, rồi ông ta còn thực hiện đến cùng. Dù cách nói thời thượng hiện nay, Thái Kỳ không chỉ có năng lực chấp hành mà còn đặc biệt cung cấp giá trị cảm xúc cho ông Tập Quận Bình. Một người như vậy quả thực rất khó tìm. Quyền lực của Thái Kỳ phụ thuộc rất cao vào cá nhân ông Tập Quận Bình. Ông ta không có ngọn núi nhỏ của riêng mình. Cho nên, ở điểm này, ông ta có sự khác biệt bản chất với Trương Hiệu Hiệp. Trương Hiệu Hiệp tuy cũng là bạn nối khố của ông Tập Quận Bình, nhưng Tập Quận Bình và Trương Hiệu Hiệp là hai tuyến quan trường song song. Khi ông Tập Quận Bình từng bước thẳng tiến, không ai biết ông ta có thể đi xa đến đâu. Vì vậy, những ngày khác đồng thời cũng kinh doanh ngọn núi nhỏ của riêng mình. Trương Hiệu Hiệp là như vậy, thực ra Vương Kỳ Sơn cũng như vậy. Chỉ khi ông Tập Quận Bình đã xác định sẽ lên tới đỉnh cao quyền lực, họ mới vì mục tiêu chung mà đi cùng với ông Tập Quận Bình. Cho nên, giữa họ không có kiểu hòa quyện sâu sắc, họ thiếu một tầng tim cậy sâu hơn. Nhưng Thái Kỳ thì không như vậy. Quan hệ giữa ông ta và ông Tập Quận Bình không còn là vấn đề có giao điểm hay không nữa. Hai người này từ đầu đã bị xoắn cùng một sợi dây. Vì vậy, Tập Quận Bình tự nhiên sẽ không dễ dàng từ bỏ ông ta. Chỉ cần Thái Kỳ không vượt qua lằn danh đỏ, lắc can thiệp và nhân sự, thì mức độ khoan rung của ông Tập Quận Bình đối với ông ta sẽ lớn hơn đối với những người khác. Phần trên vừa nói bài viết của The Economist đã vẽ một bức chân rung về Thái Kỳ. Nhưng mọi người có biết không, Thái Công Công còn có một bức chân rung khác. Bức chân rung đó không phải hình ảnh một viên quan tàn khốc mặt lạnh, mà là một KOL chính hiệu. Năm 2011, khi đó vẫn là thời đại của Weibo. Thái Kỳ là quan chức cấp cao đầu tiên, có hơn một triệu người theo dõi. Thái Kỳ từng viết trên Weibo về đời sống số của mình như sau. Toàn bộ đời sống số của tôi đều nằm trên chiếc iPhone. Sáng thức dậy, tôi dùng RSS đọc các tin tức đã đăng ký, bao gồm cả The New York Times. Trên đường đi làm, tôi dùng email để nhận và trả lời thư, đọc tân kinh báo The Wall Street Journal. Buổi trưa thì xem và viết quý quý Weibo. Sau khi ta làm, dùng Quý Quý, Skype, Gtalk để giao lưu với bạn bè. Nghe xem, bí thư Thái ngày nào cũng đọc The New York Times, The Wall Street Journal. Cả phong cách sống đúng như một giám đốc cấp cao của công ty quốc tế vậy. Tôi đoán ông Tập Cận Bình cũng chẳng có thói quen này. Cuối đoạn Weibo đó, Thái Kỳ còn nói buổi tối ông ta sẽ vào App Store để chọn những ứng dụng mình thích. Khi Thái Kỳ viết đoạn Weibo này, đúng lúc ông ta đi khảo sát ở nước ngoài. Đối tượng mà ông ta đem ra đối chiếu là đời sống số của giới trẻ nước ngoài. Năm đó Thái Kỳ 56 tuổi, sau vụ tai nạn tàu ca tốc Ôn Châu năm 2011, Thái Kỳ còn liên tiếp đăng hàng chục bài Weibo cập nhật tiến trình cứu hộ. Ông ta còn đề nghị cán bộ tỉnh Chiết Giang đều nên lên Weibo. Phải theo kịp trào lưu thời đại. Theo ông, làm như vậy có thể khiến chính quyền trở nên minh mạch hơn, cũng có thể hiểu sát hơn động thái của quân chúng. Hơn nữa, ông còn khiêm tốn nói với truyền thông rằng Tôi không dám nói mình là trai xanh điệu, chỉ là không muốn bị áo thôi. Nhìn xem, còn nói không phải trai xanh điệu, nhưng từ ngữ dùng toàn là từ rất thời thường. Đến năm 2014, bí thư Thái vẫn chưa từ bỏ Weibo. Hơn nữa, lúc ấy lượng người theo dõi của ông ta đã tích lũy đến hơn 10 triệu. Ông ta còn cùng Obama xem bộ phim House of Cards, rồi đăng bình luận về tình tiết phim. Từ năm 2010 đến năm 2014, Thái Kỳ tổng cộng đăng 9.278 bài trên kênh xem Weibo. Tần suất cập nhật là 6,3 bài mỗi ngày. Nhìn con số này, tôi cũng thấy xấu hổ. Ông ta còn cập nhật mạng xã hội chăm hơn tôi. Tất nhiên, phần lớn tinh lực của tôi là làm video. Nhưng riêng về việc cập nhật mạng xã hội bằng chữ viết, tôi cũng phải học bí thư Thái. Giả sử năm đó để Thái Kỳ trở thành lãnh đạo tối cao của Trung Quốc, thì ông ta rất có thể đã sớm hơn trăm trở thành nhà lãnh đạo đầu tiên trên thế giới dùng Twitter để trị quốc. Ở Trung Quốc thì gọi là dùng Weibo trị quốc. Đó chính là bản lĩnh Weibo của bí thư Thái. Các bạn nhìn xem, từ một Thái Kỳ cao thủ Weibo năm 2014 đến Thái Kỳ mặt lạnh, tàn khốc trong chiến dịch xua đuổi dân số cấp thấp giữa đêm đông năm 2017, chỉ có 3 năm. Vì sao hình ảnh lại thay đổi lớn đến như vậy? Ở đây phản chiếu ra bộ mặt dữ tợn của chốn quan trường Trung Quốc. Vào thập niên 2010, bờ không khí lúc đó là gì? Đó là giai đoạn cuối thời Hồ Cầm Đào ôn ra bào. Quan trường lúc ấy nói nhiều đến cởi mở, theo kịp thời đại, đuổi kịp trào lưu. Một quan chức thỉnh thoảng bật ra vài từ tiếng Anh còn được xem là điểm cộng. Bầu không khí ấy kéo dài đến giai đoạn đầu khi ông Tập Cận Bình nắm quyền. Khi đó, một lượng lớn quan chức vẫn là những người tiếp nối từ thời Hồ Cầm Đào và ôn ra bào. Nhưng theo thời gian, quan chức thuộc các phe phái khác lần lượt bị bắt, bị đè xuống rồi ra khỏi cuộc trời. Cả quan trường dần trở thành thiên hạ của ông Tập. Khi ấy, chuyện chạy theo trào lưu bỗng trở thành sai. Nó bị xem là biểu hiện của việc suy thoái. Vào lúc đó, Thái Kỳ liên quay quắt 180 độ. Thái Kỳ và Vương Hộ Ninh đều đại diện cho kiểu quan chức biết nhìn gió xoay chiều trong quan trường Trung Quốc. Cần biết rằng, Vương Hộ Ninh thời trẻ cũng từng viết những bài như Suy ngẫm về cách mạng văn hóa và cải cách thể chế chính trị. Những người này năm xưa đều từng thể hiện ra rằng, họ rất gần gũi với dân, lại tràn đầy hơi ấm nhân tình. Nhưng hoàn cảnh chính trị bộc họ phải thay đổi. Vậy sự thay đổi và trỗi dậy của Thái Kỳ đem lại hậu quả gì? Thực ra, sự trỗi dậy của Thái Kỳ không còn là lịch sử tương lai của năm 2027 nữa. Ông đã âm thầm trỗi dậy từ lâu. So với các ủy viên thường vụ Bộ Chính trị khác, Thái Kỳ không chỉ tham gia vào phạm vi công việc rộng hơn, mà còn có một bí quyết độc môn, một vai trò vượt lên các ủy viên thường vụ khác. Đó là Thái Kỳ là tổ trưởng tổ lãnh đạo trung ương về học tập, quán triệt tư tưởng Tập Cận Bình. Điều này có nghĩa là gì? Nếu xem 24 người trong Bộ Chính trị trung ương như một lớp học, thì ông Tập Cận Bình là giáo viên chủ nhiệm. Các ủy viên Bộ Chính trị khác là học sinh trong lớp, còn Thái Kỳ chính là lớp phá học tập. Ông thay mặt thầy giáo giao bài tập, rồi lại phụ trách thu bài tập. Đã là lớp phó học tập thì địa vị tự nhiên cao hơn các bạn học khác. Nếu có bạn học nào không hoàn thành bài tập đúng hạn, trước hết người đó sẽ bị lớp phó học tập độc thuốc. Phải giải thích với lớp phó rằng tại sao tối qua chưa làm bài xong. Việc lớp phó có thể giúp người bạn ấy nói vài lời tốt đẹp với thầy hay không, cũng trở nên cực kỳ quan trọng đối với việc người đó có bị trách phạt hay không. Những thân phận đặc biệt này của Thái Kỳ trong tầng lớp lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc lại tạo ra một vấn đề mang tính kết cấu. Đó là trong Bộ Chính trị, Thái Kỳ xếp thứ 5, còn Lý Cường xếp thứ 2. Nhưng trên thực tế, Thái Kỳ mạnh, Lý Cường yếu. Muốn cứu kinh tế thì cần nới lòng quản lý, còn ý thức hệ thì đòi hỏi mọi thứ phải siết chặt. Vì vậy, vị trí của Lý Cường và Thái Kỳ khác nhau, tiêu chuẩn thành tích của hai người cũng xung đột với nhau. Anh tốt lên thì tôi kém đi, anh kém đi thì tôi mới tốt lên. Vì vậy, giữa Lý Cường và Thái Kỳ luôn tồn tại sự căng thẳng ngầm. Sự căng thẳng này có thể không phải ngẫu nhiên, mà là cách Tập Cận Bình cố ý tạo ra để hai người kiềm chế lẫn nhau. Ông Tập Cận Bình không thật sư mạnh về kinh tế, cũng không muốn tự mình đứng ra chỉ đạo quá sâu trong lĩnh vực này. Bởi nếu kinh tế tiếp tục gặp vấn đề, ông sẽ khó để trách nhiệm cho người khác. Vì vậy, ông không muốn can dự quá sâu. Nhưng nếu ông Tập lại không đủ yên tâm với Lý Cường thì phải làm sao? Thế là ông ta nâng đỡ Thái Kỳ để kiềm chế Lý Cường. Vốn dĩ các biện pháp mà Trung Quốc có thể dùng để cứu kinh tế đã không nhiều. Trong tình huống này, những biện pháp vốn đã hữu hạn lại càng bị hạn chế khả năng phát huy tác dụng. Vì vậy, chúng ta sẽ thường xuyên nhìn thấy hiện tượng một bên bóp cổ, một bên làm hồi sức tim phổi. Nói như vậy là phân tích về mặt kết cấu nghe có vẻ hơi chiều tượng. Lấy một ví dụ thì mọi người sẽ hiểu rõ hơn. Đó chính là chuyện vừa xảy ra của nhóm khởi nghiệp AI của Trung Quốc tên là Manus. Năm ngoái, nhóm này được Meta mua lại với giá 2 tỷ đô. Nhưng vào tháng 3 năm nay, nhà sáng lập kỷ nghị siêu và CEO của nhóm này đã bị Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia triệu hồi về Bắc Kinh họp. Kết quả là họ bị câu cá, vừa về đến Bắc Kinh thì bị kiểm soát, không được xuất cảnh. Sau đó, thương vụ này cũng bị tuyên bố hủy bỏ. Về sau, Financial Times tiết lộ rằng một nguyên nhân then chốt khiến sự việc đảo chiều là sự can thiệp của Ủy ban An ninh Quốc gia Trung ương ở cấp cao nhất. Họ cho rằng thương vụ này đã gây tổn hại đến an ninh quốc gia. Ma Thái Kỳ chính là một trong các phó chủ tịch cơ quan này. Ma chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Trung ương là ông Tập Cận Bình. Rất có thể ông Tập Cận Bình đã trực tiếp hỏi đến vụ việc này. Nhưng Thái Kỳ còn có một vai trò khác, đó là chủ nhiệm văn phòng Ủy ban An ninh Quốc gia Trung ương. Ông ta phổ trách công việc thường ngày, những rủi ro quan trọng về an ninh quốc gia đều phải do ông ta tổng hợp rồi báo cáo lên ông Tập Cận Bình. Vì vậy, trong quá trình đào chiều của vụ việc này, rất có thể Thái Kỳ đã đóng một vai trò quan trọng. Lý Cường muốn thể hiện sự bao dung và cởi mờ đối với vốn đầu tư nước ngoài. Nhưng trong vụ màn ớt này lại diễn ra cảnh đóng cửa đánh chó, chẳng khác nào tát thẳng vào mặt Lý Cường. Cùng với sự trỗi dậy của Thái Kỳ, tôi tin rằng những chuyện như vậy sẽ ngày càng nhiều hơn. Nhưng ngoài vấn đề tuổi tác, Thái Kỳ còn có một bất lợi khác. Đó là quyền lực của ông hoàn toàn phụ thuộc vào cá nhân ông Tập Cận Bình. Ông ta không có căn cơ riêng, cũng không nói được là có thành tích chính trị gì đáng kể. Tình huống này rất giống với Uông Đông Hưng, Ủy viên Thương vụ Bộ Chính trị từ cuối cách mạng văn hóa đến đầu thập niên 1980. Uông Đông Hưng từng phát huy vai trò trong quá trình bắt giữ tứ nhân bang, đồng thời lại là cận thần của Mao Trạch Đông. Vì vậy, từ cuối cách mạng văn hóa đầu thập niên 1980, trong giai đoạn quá độ của Trung Quốc, ông ta từng nói một vai trò thèn chốt. Nhưng khi ảnh hưởng của Mao Trạch Đông dần phai nhạt, Uông Đông Hưng cũng nhanh chóng bị đẩy xuống khỏi vũ đại quyền lực. Tóm lại, Thái Kỳ rất có thể sẽ là một biến số lớn trong chính trường Trung Quốc tương lai. Nhưng đối với người dân bình thường, đó không phải là tín hiệu tích cực. Tương lai Trung Quốc như thế nào phụ thuộc rất nhiều vào việc ai là người đứng đầu. Chúng ta hãy cùng chờ xem nhé!