TỨ ĐẠI PHÁT MINH CỦA TRUNG QUỐC CỔ ĐẠI GỒM NHỮNG GÌ?

Chào mừng các bạn đến với bình luận viên Hải Thanh History với những câu chuyện về lịch sử và văn hóa Văn hóa Trung Quốc là một nền văn hóa lâu đời với hàng nghìn năm lịch sử Người Trung Quốc thời xưa nổi tiếng với những phát minh vĩ đại đóng góp cho văn minh nhân loại Trong đó nổi bật là tứ đại phát minh Trong sinh hoạt hàng ngày thì người Trung Quốc coi chữ tứ Không may mắn vì nó phát âm gần giống với chữ tử Tuy vậy những thành quả văn hóa quan trọng Những nhân vật, những phát minh lại thường được cô đọng trong các nhóm tứ Hay còn gọi là tứ đại Và bây giờ đó chính là tứ đại phát minh của người Trung Quốc cổ đại Đó là gì? Đó là giấy, đó là la bàn, đó là thuốc súng và nghề in Những phát minh này đã làm thay đổi thế giới như thế nào và chúng hữu ích ra làm sao? Hãy cùng nhau đi tìm hiểu ngay bây giờ Đầu tiên là thuốc súng Trước khi có thuốc súng thì những cuộc chiến tranh sẽ sử dụng các loại vũ khí như là dao, kiếm, cung, máy bắn đá Ra trận thì còn dùng trống để mà đốc thuốc quân sĩ Nhưng thuốc súng ra đời đã thay đổi cuộc diện trên chiến trường rất nhiều Sức công phá cao có thể tạo ra tiếng nổ, ánh sáng, lấn át tinh thần của đối thủ Trong lịch sử loài người thì không có nhiều chất có ảnh hưởng sâu sắc như thuốc súng Việc phát hiện ra nó ở Trung Quốc chỉ là một sự tình cờ Trong những câu chuyện được kể bởi những người châu Âu Thì thuốc súng chỉ đơn giản được sử dụng để bắn phá hoa tại Trung Quốc Nhưng mà thực sự nó được đưa vào ứng dụng trong quân sự ngay từ khi được phát hiện Cuối cùng, vũ khí bí mật này đã lọt ra phần còn lại của thế giới Trong thời nhà đường của Trung Quốc thì một đạo sĩ đã trộn 75 phần diêm sinh Với 15 phần than và 10 phần lưu hình Ý tưởng của ông ban đầu là tìm ra một chất có tác dụng là trường sinh bất tử Giống như mong ước của con người từ tuổi xa xưa và của cả bây giờ nữa Nhưng mà hỗn hợp này thì không có đặc tính kéo dài tuổi thọ của con người Nhưng nó đã phát nổ chơp nhoáng và nổ khi tiếp xúc với ngọn lửa trần Theo một văn bản từ thời nhà đường, kết quả là khói và lửa khiến tay và mặt của đạo sĩ bị cháy Thậm chí toàn bộ ngôi nhà đang làm việc cũng bị thiêu rụi Nhiều sách lịch sử phương Tây trong nhiều năm đã nói rằng Trung Quốc sử dụng phát hiện này chỉ để bắn pháo hoa Nhưng điều đó không đúng Những lực lượng quân sự của nhà đường ngay sau đó đã ứng dụng thuốc nổ Và sử dụng các thiết bị chứa thuốc nổ để chống lại kẻ thù của họ Các ứng dụng quân sự khác của thuốc nổ bao gồm có lựu đạn cầm tay thô sơ Đạn hơi độc, súng phun lửa và cả mìn nữa Đến đời nhà Tống thì chính quyền của nước này đã trở nên lo ngại về việc công nghệ thuốc súng lan sang các nước khác Và nước Tống thời bấy giờ sẽ mất đi ưu thế của mình trên chiến trường Việc bán riêm sinh cho người nước ngoài bị cấm Tuy nhiên, kiến thức về cái chất kỳ diệu này đã được truyền đi dọc theo con đường tơ lụa Đến với Ấn Độ, đến với Trung Đông và đến với cả châu Âu Đến giữa cuối thế kỷ 13, một nhà văn châu Âu đã đề cập đến thuốc súng Và rồi từ những áng văn chương, thuốc súng đã chính thức xuất hiện tại châu Âu vào cuối thế kỷ 13 Bí mật của Trung Quốc đã bị lộ Đến thế kỷ 16 thì có một người Trung Quốc tên là Vạn Hộ nuôi giấc mộng có thể bay được Ông Mong muốn thậm chí còn bay lên được mặt trăng cơ Ông liền liều mạng gắn 47 quả tên lửa vào sau chiếc ghế của mình 47 quả tên lửa ở đây thực chất đó là những cái ống được nhồi thuốc súng Hai tay của ông giữ hai cánh diều lớn Rồi nhờ người thân châm lửa phát hỏa để hỏa tiễn đẩy ông bay lên không Tất nhiên là cuộc phỹ hành này thất bại Tuy nhiên nó đã để lại những ý tưởng và nguyên lý thiết kế này rất giống với những loại tên lửa đẩy của con người hiện đại Vạn Hộ cuối cùng cũng thực hiện được ước mơ bay ra ngoài không gian của mình Khi mà cơ quan hàng công vũ trụ Mỹ NASA đã đặt tên cho một miệng núi lửa trên mặt trăng Là Vạn Hộ, phỏng theo cái tên của ông Sự tồn tại của Vạn Hộ trong lịch sử không được xác nhận Và không có ghi chép nào về Vạn Hộ được tìm thấy trong các văn bản chính xử của Trung Quốc Do vậy nhiều người cho rằng câu chuyện này chỉ là hư cấu về ước mơ bay lên bầu trời của con người Và đôi khi nó giống như những trò trẻ con mà chúng ta vẫn suy nghĩ Phát binh vĩ đại tiếp theo của người Trung Quốc cổ đại đó là La Bàn Không biết các bạn như thế nào nhưng mà mình hồi nhỏ khi đọc sách rất hay thấy cụm từ Kim Chỉ Nam Ví dụ như là đây là Kim Chỉ Nam cho các hoạt động của tổ chức ABC nào đó Lúc đó thì rất thắc mắc Kim Chỉ Nam là gì Trước khi có La Bàn thì con người định hướng bằng cách nào Con người khi mà đi ra ngoài và đi trong những không gian rộng lớn Thì định hướng và quan sát dựa trên địa hình, địa vật, mặt trời, các vòng gỗ trên thân cây hay là hướng gió Cùng nhiều yếu tố khác Nhưng mà giả sử nếu chúng ta đi vào một hôm trời mưa đến một khu vực không quen thuộc Hay là đang ở giữa biển khơi mênh mông hay ở những nơi không có những cái vật tiêu chuẩn để có thể nhận biết phương hướng Thì phải biết đi theo hướng nào đây, phải biết làm như thế nào đây Vậy thì La Bàn đã ra đời La Bàn là dụng cụ để xác định phương hướng trong không gian nhất định La Bàn được ứng dụng rất là nhiều cho các hoạt động như là hàng hải, đi rừng, sa mạc, hướng bay của máy bay, tàu thủy, tàu ngầm, tên lửa, tàu vũ trụ Thế thì câu chuyện sâu xa nó như thế này Vào thời xuân thu chiến quốc cách đây hơn 2000 năm Con người đã phát hiện ra từ trường và biết được khả năng hút sắt của nó Ngoài ra con người cũng biết rằng khi tìm được nam châm thì sẽ tìm được các mỏ sắt Thời chiến quốc thì con người đã biết nam châm có khả năng chỉ về hướng nam Và dùng nam châm tự nhiên để chế tạo một công cụ chỉ về hướng nam Gọi là bàn chỉ nam Căn cứ vào văn tự và các hiện vận khảo cổ Hiện nay loài người đã phục chế thành công bàn chỉ nam theo các nguyên lý trước đây Đó là một vật có hình dáng như một chiếc thìa chế tạo từ đá nam châm tự nhiên Và được đặt trên một chiếc bàn chỉ phương vị Cho thìa chuyển động khi chiếc thìa dừng lại ta thấy cán thìa chỉ về phía nam Người Trung Quốc thì xem hướng nam là hướng của vua chúa nên đã dùng từ chỉ nam chứ không dùng từ chỉ bắc Từ thế kỷ 11 thì con người đã bắt đầu sử dụng la bàn trong lĩnh vực hàng hải La bàn với hàng hải giúp ích rất là nhiều vì trên biển khơi mênh mông chẳng biết đâu để làm dấu mốc Nói về la bàn trong ký ức của nhiều thế hệ thì trước đây khi mua một cái túi hoặc một cái ba lô Thường có một cái la bàn nhỏ nhỏ để ở bên cạnh trông rất là pro Còn cái giai đoạn mà điện thoại mới thịnh hành đặc biệt là Iphone để ứng dụng la bàn Cũng là một ứng dụng được nhiều người sử dụng Mặc dù có thể là nguyên lý hoạt động của nó, nguyên lý làm việc của nó thì khác so với la bàn truyền thống Phát minh vĩ đại thứ 3 cần phải nhắc tới đó là giấy Trước khi phát minh ra giấy thì con người đã ghi chép lại các văn kiện Đó là các hình vẽ trong hang động hoặc khắc lên các tấm bia bằng đá, bằng đất xét Sau đó nữa thì người ta dùng ra để mà lưu trữ các văn kiện, các văn bản Một cách khác nữa là viết trên các thẻ tre Cái này thì rất dễ hình dung thôi, xem trên các tác phẩm phim ảnh từ Trung Quốc cho đến phương Tây Rất là dễ để nhận ra tất cả những cái điều đó Và kể từ khi người Trung Quốc phát minh ra giấy vào năm 105 Thì giấy đã bắt đầu được sử dụng rộng rãi ở Trung Quốc Và mãi cho đến năm 750 Thì kỹ thuật sản xuất giấy mới được lan truyền đến phần còn lại của thế giới Qua các tù binh của Trung Quốc trong các cuộc tranh chấp biên giới Với châu Âu thì mãi tới thế kỷ 12 Giấy mới bắt đầu xuất hiện qua những cuộc giao lưu văn hóa Đông Tây Có thể bạn sẽ bất ngờ bởi người phát minh ra giấy là một hoạn quan thời nhà Hán Hoạn quan này có tên là Thái Luân Nguyên tắc của làm giấy đó là ngâm sau đó là dã những cái phần từ vỏ cây cho nó nhuyễn ra Tạo thành bột Sau đó liên kết lại với nhau thành những lớp mỏng phơi khô Và chúng ta sẽ có giấy Người Trung Quốc cổ đại không chỉ ứng dụng giấy vào việc viết lách cho những văn kiện Mà họ còn tạo ra cả giấy vệ sinh nữa Việc sử dụng loại giấy vệ sinh được ghi nhận đầu tiên từ thời nhà Đường Sau đó thì giấy vệ sinh được sử dụng rộng rãi và dần trở nên phổ biến vào thời nhà Minh Trong khi đó thì giấy vệ sinh chỉ trở thành một sản phẩm được sử dụng rộng rãi ở phương Tây Ở nửa sau của thế kỷ 19 Còn về tiền giấy thì từ giữa thế kỷ thứ 9 thì người Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng giấy để mày in tiền Các hóa đơn giấy đầu tiên còn gọi là ngân phiếu được dùng để thay thế cho tiền mặt hoặc là để trao đổi Và phát minh vĩ đại cuối cùng trong số tứ đại phát minh của người Trung Quốc đó là nghề in Trước khi có nghề in muốn có thêm một văn bản muốn có thêm một cuốn sách Đều phải chép bằng tay chạy bằng cơm Chép bằng tay có nhiều nhược điểm ví dụ như là tốc độ thấp Khả năng size shot cao và tính đồng bộ không cao Tốn công tốn sức Không phải ai cũng chữ đẹp như nhau Không phải ai cũng biết chữ Vì học chữ thời xa xưa không phải là chuyện đơn giản Giả sử mà có sao thêm một bản của một cuốn sách không khó lắm Nhưng giờ thêm cần một trăm bản một nghìn bản hoặc nhiều hơn nữa thì làm thế nào Chẳng phải điều đó sẽ tốn rất nhiều thời gian hay sao Thậm chí chép bằng tay với nhiều học sinh một thời còn là hình phạt Đương nhiên đó là dụ ý của thầy cô Đó là muốn các bạn hiểu bài hơn thôi Nghề in thì bắt nguồn từ thói quen ký tên bằng triện hay là con dấu của người Trung Quốc cổ đại Khởi nguồn của nghề in có liên quan đến những ký tự khắc trên ngọc trên đá Người Trung Quốc xưa khi sử dụng con dấu vẫn phải bôi trên con dấu này một lớp mực từ đó mà ấn xuống Và từ những sự gợi ý này người ta đã khắc những con chữ lên tấm gỗ giống như những con dấu đó Rồi phủ một lớp mực mỏng lên bề mặt của tấm gỗ Đặt tờ giấy lên dùng một cái gạt và gạt nhẹ trên tờ giấy Thế là in được rồi Mặc dù có nhiều hiện vật in ấn trước đó Nhưng Kinh Kim Cang được coi là cuốn sách in cổ nhất trên thế giới Với kích thước bình thường như một cuốn sách ngày này Theo ghi chép của lịch sử Cuốn sách này được in vào năm 868 vào thời nhà Đường Và thời đó thì in khắc gỗ là kỹ thuật được sử dụng rộng rãi Nhược điểm của bản in gỗ là khi hư một ký tự, khi hỏng một ký tự Thì phải làm lại cả một khuôn in Bởi vì cả một khuôn là khối liền mạch Chính vì thế mà người ta đã nghĩ ra việc ghép các chữ rời lại với nhau Như vậy hỏng thì chỉ cần thay thế từng chữ mà thôi Và với những văn bản khác nhau thì ghép từng chữ khác nhau vào Vào khoảng năm 1040 thì một nghệ nhân có tên là Tất Thăng Đã sáng tạo ra chữ rời bằng gốm Tuy nhiên những chữ rời bằng gốm lại rất mau bị hỏng Và đến khoảng 300 năm sau thì Vương Trình Một người tại tỉnh Sơn Đông đã tạo ra những chữ rời bằng gỗ Vâng và đó là tứ đại phát minh của người Trung Quốc cổ đại Gồm có giấy, la bàn, thuốc súng và nghề in Bạn thì bạn ấn tượng với phát minh nào nhất? Hãy để lại ý kiến của bạn dưới phần comment Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này Và nếu cảm thấy thú vị Cũng đừng quên nhấn nút đăng ký kênh Bật chuông thông báo cũng như chia sẻ Giờ thì sẽ được nói lời chào tạm biệt