Tóm Tắt Cuộc Đời Tào Duệ - Nhịn Chết Chờ Người Sẽ Phá Nát Nhà Tào | Tam Quốc

Đình Sự
545 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIThe narrative explores the complex power struggle between Emperor Cao Rui and the ambitious Sima Yi during the Three Kingdoms period. It details Cao Rui's strategic governance and his efforts to restrain Sima Yi, the eventual transition of power following the Emperor's death, and Sima Yi's calculated rise that ultimately led to the fall of the Cao Wei dynasty and the birth of the Jin Dynasty.
Năm 234, bên bờ Nam Sông Vị,
sứ giả của Gia Cát Lượng đặt một chiếc hộp xuống giữa trướng quân Ngụy,
và khi nắp hộp vừa mở ra, cả trướng lặng ngắt.
Trong hộp là một bộ khăn áo của đàn bà, gửi tặng từ Mã Ý,
viên tướng đã chặn Gia Cát Lượng ở Ngũ Trượng
Nguyên suốt mấy tháng trời mà không chịu ra đánh.
Các tướng nhao nhao đòi xuất trận,
còn Tư Mã Ý viết biểu gửi về triều xin được quyết chiến
Thứ triều đình gửi lại là một ông già cầm cây gậy của hoàng đế,
đứng chắn ngay giữa cửa doanh
Người gửi ông già ấy tới là Tào Duệ,
hoàng đế thứ hai của nhà Ngụy, cháu nội của Tào Tháo
Vậy vì vua trẻ ấy giữ chặt Tư Mã Ý như thế là vì tin ông,
hay vì đã bắt đầu sợ ông
Ông già ấy tên là Tân Bì, và cây gậy trong tay ông là cây tiết
Thứ gậy cắm chùm lông mà chỉ người mang lệnh hoàng đế mới được cầm
Ông không vào trướng, chỉ xuống ngựa,
chống cây tiết xuống đất ngay giữa lối ra
Bệ hạ có lệnh, ba quân phải giữ yên trong lũy,
từ nay hết thảy đều nghe theo hiệu lệnh của cây tiết này,
kẻ nào bước qua cánh cửa kia để ra đánh,
dù là tướng hay là lính, đều coi như trái chiếu chỉ
Một viên tướng đứng gần đó không nén được, bước lên một bước
Lão tiên sinh, người thuộc đã đem khăn áo đàn bà tới tận trướng mà sỉ
nhục chủ tướng, lẽ nào cả mấy vạn người chúng ta chỉ đứng nhìn hay sao
Tân Bì không nhìn viên tướng ấy, cũng không lùi lấy nửa bước
Đứng nhìn cũng là phụng chiếu
Lão phu đứng ở đây ngày nào
Thì cánh cửa này đóng ngày ấy
Các người muốn qua thì cứ bước qua người lão phu trước
Tư Mã Ý đứng sau lưng các tướng
Lặng lẽ nhìn cây tiết
Rồi quay vào trướng
Thôi bệ hạ đã có chiếu
Thì ta phải theo chiếu
Các người về doanh của mình mà giữ cho chặt
Kẻ nào tự ý ra đánh
Thì chính ta cũng không dung
Cả một đại quân cứ thế đứng lại
Sau lưng một ông già và một cây gậy
hai con người này, một người ngồi trong cung, một người cầm
quân ngoài biên, đã đi hai con đường song song suốt nhiều năm
và chỉ thật sự gặp nhau ở những giờ phút mà không ai muốn có mặt,
muốn hiểu cây gậy ở ngũ trường nguyên, phải quay về thành nghiệp
vào cái năm Tào Duệ chào đời, năm 204,
quân Tào Tháo phá thành nghiệp, đất gốc của họ Viên ở phương Bắc.
Tào Phi, con trai Tào Tháo, khi ấy mới 17 tuổi,
xông vào phủ họ Viên, trước cả cha mình.
Tương truyền trong một gian nhà, chàng bắt gặp một người đàn
bà đang gục mặt vào lòng mẹ chồng, tóc rối, mặt lấm lem bụi đất.
Tào Phi bảo nàng ngẩng mặt lên,
sai lấy khăn lau đi lớp bụi, rồi đứng sững lại.
Người đàn bà ấy là Trân Thị, vợ của Viên Hy,
con trai thứ của Viên Thiệu.
Tào Phi lấy nàng làm vợ, và không lâu sau,
Trân Thị sinh cho chàng một đứa con trai, đặt tên là Duệ.
Chính ngày ra đời ấy về sau thành một cái gai
Nếu tính theo số tuổi mà sử ghi lúc Tào Duệ qua đời
Thì đứa bé chào đời sớm quá
Và người đời thì thầm rằng nó không mang máu họ Tào
Mà là con của Viên Hy
Các nhà chú giải sử đời sau đều nhận ra chỗ vân ấy
Nhưng không ai đưa được lời giải dứt khoát
Tào Tháo thì không hề bận tâm
Ông quý đứa cháu này đến mức thương cho nó theo bên mình
Và có lần nói rằng cơ nghiệp nhà ta có thể truyền tới đời thứ ba
Là nhờ đứa trẻ này
Năm 220
Tào Tháo mất
Tào Phi ép vua Hán nhường ngôi, lên ngôi hoàng đế, lập ra nhà Ngụy
Đáng lẽ đó là lúc mẹ con Tào Duệ bước lên chỗ cao nhất
Nhưng bên cạnh vị hoàng đế mới đã có một người đàn bà khác
Đó là Quách Thị
Xuất thân bình thường mà sắc sảo
Người từng góp mưu giúp Tào Phi giành ngôi thái tử
Chân Thị bị để lại ở thành Nghiệp
Không được theo chồng về Lạc Dương
Cũng không được lập làm hoàng hậu
Bà buông ra vài lời oán trách
Và những lời ấy được người ta mang tới tai Tào Phi
Năm 221
Một sứ giả từ Lạc Dương tới thành Nghiệp
Mang theo chiếu chỉ ban cái chết cho bà
Có sách chép rằng
Chính Quách Thị đã dèm pha để dẫn tới tờ chiếu ấy
Lại có sách chép rằng
Lúc liệm, người ta để tóc bà xõa xuống
Che kín mặt, miệng nhét đầy trấu
Để dưới suối vàng bà không còn mặt mũi nào
mà kêu oan, Tào Duệ
Khi ấy mới 16, 17 tuổi
Không một dòng sử nào chép cậu đã khóc, đã kêu oan hay đã nói gì
Thứ còn lại chỉ là những việc xảy ra sau đó
Cha cậu không lập cậu làm thái tử
Và có lúc đã nghĩ tới việc trao ngôi cho một người con khác
Rồi Tào Phi lập Quách Thị làm hoàng hậu
Và vì bà không có con, ông giao Tào Duệ cho chính bà nuôi dạy
Đứa con của người đàn bà bị ban chết
Giờ phải gọi người đàn bà được lập làm hoàng hậu là mẹ
vì mẹ mất không yên lành
trong lòng Tào Duệ rất bất bình
nhưng việc đã chẳng đặng đừng
cậu cúi đầu cung kính phụng thờ Quách Hậu
sớm tối hỏi han
cho tới khi chính Quách Hậu cũng phải thương cậu
cậu sống lặng lẽ như thế suốt mấy năm liền
không kết giao với quan lại
không hỏi han chuyện chính sự
chỉ ngồi trong phủ đọc sách
Ngôi thái tử vẫn để trống
Cho tới một buổi đi săn
Tương truyền hôm ấy
Tào Phi đem Tào Duệ theo vào bãi săn
Và giữa đám cỏ cao hiện ra hai mẹ con nhà hươu đang gặm cỏ
Tào Phi dương cung
Một mũi tên cắm ngập vào sườn con hươu mẹ
Nó khụy xuống ngay cạnh con hươu nhỏ
Con hươu nhỏ không chạy
Cứ đứng đó cúi đầu xuống bên mẹ nó
Tào Phi quay sang đứa con trai đang ngồi trên lưng ngựa phía sau
Duệ, con hươu nhỏ kia vẫn còn đứng đó
Con dương cung bắn nốt nó đi
Theo phụ hoàng ra bãi săn
Thì đừng để con mồi nào chạy thoát
Tào Duệ cầm cung trong tay
Nhưng không dương lên
Một lúc sau cậu buông cung xuống
Nước mắt chảy dài trên mặt
Bệ hạ đã giết con mẹ rồi
Thần thật lòng không nỡ giết thêm con nó nữa
Tào Phi nhìn đứa con trai rất lâu
Rồi ông ném cung tên xuống đất
Thôi cất cung đi
Sách xưa chép rằng từ hôm ấy, Tào Phi lấy làm lạ về đứa con này
và ý định lập nó làm người nối ngôi mới thật sự quyết.
Câu nói ấy là câu về con hươu
Nhưng cả hai cha con đều biết
Nó không chỉ nói về con hươu
Người cha vừa ném cung ấy chỉ còn sống thêm vài năm
Và trước khi nhắm mắt
Ông sẽ giao đứa con khóc
Vì con hươu cho bốn người
Trong đó có chính Từ Mã Ý
Người mà Tào Tháo từng dặn phải đề phòng
Nếu các bạn muốn biết lời dặn của Tào Tháo
Rồi sẽ ứng vào đâu
Hãy bấm đăng ký Phê Sử
Để cùng mình đi tiếp tới ngày ấy
Trong những năm Tào Duệ ngồi lặng lẽ đọc sách,
có một người đàn ông đã đứng cạnh cha cậu gần 20 năm
Tư Mã Ý, người huyện Ôn, quận Hà Nội,
con nhà danh gia đời đời làm quan
Tương truyền thuở Tào Tháo mới nắm quyền
Ông cho gọi Tư Mã Ý ra làm quan
Và chàng trai họ Tư Mã Ý
Bị chứng phong tê
Nằm liệt trên giường
Nhất định không đi
Lần thứ hai
Tào Tháo dặn sứ giả rằng
Nếu hắn còn chần chừ
Thì cứ bắt trói mà giải tới
Lúc ấy Tư Mã Ý mới chịu ra
Ông được giao theo hầu thái tử Tào Phi
Và hai người thân nhau tới mức
Người ta xếp ông vào hàng bốn người bạn tâm phúc nhất của Tào Phi
Tào Tháo thì chưa bao giờ yên lòng về ông.
Có chuyện kể rằng, Tào Tháo nghe nói Tư Mã Ý có tướng sói ngoái cổ,
bèn bảo ông đi trước, rồi bất ngờ gọi giật lại.
Tư Mã Ý quay hẳn mặt về phía sau, mà thân mình vẫn hướng về phía trước.
Tương truyền Tào Tháo còn nằm mộng thấy ba
con ngựa cùng ăn chung trong một cái máng.
Chữ máng ấy, đọc theo âm Hán, chính là chữ Tào.
Ông gọi Tào Phi tới, dặn rằng, Tư Mã Ý không phải hạng chịu làm bề tôi,
sớm muộn gì cũng sẽ nhúng tay vào việc nhà ta.
Tào Phi vốn thân với Tư Mã Ý, nên lần nào cũng đứng ra che chở cho ông,
còn Tư Mã Ý thì lao vào công việc đến quên ăn quên ngủ,
cả chuyện cỏ khô cho ngựa trong trại cũng tự tay coi sóc,
cho tới khi Tào Tháo dần yên lòng.
Năm 226, giữa mùa hạ, Tào Phi lâm bệnh nặng.
Mãi tới lúc nằm trên giường bệnh, ông mới chịu lập Tào Duệ làm thái tử,
rồi ông cho gọi bốn đại thần vào điện.
Tào Chân là người trong họ, cầm quân trấn giữ miền Tây
Tào Hưu cũng là người trong họ, coi quân ở mặt Đông Nam
Trần Quân là văn thần lo việc triều chính
Người thứ tư là Tư Mã Ý
Thái tử còn trẻ, tính lại ít lợi
Việc lớn trong thiên hạ, trọng giao cả cho các khanh
Các khanh hãy cùng một lòng mà giúp nó giữ lấy cơ nghiệp này
Tư Mã Ý quỳ ở hàng sau cùng
nghe xong thì dập đầu xuống nền điện
Bệ hạ cứ yên lòng tĩnh dưỡng
chúng thần đã nhận ơn hai đời nhà Tào
nguyện đem hết sức mình ra phò tá thái tử
đến chết cũng không dám đổi lòng
Tào Phi quay sang phía đứa con trai
đang quỳ ở chân giường
về sau nếu có kẻ nào đến ly gián con
với mấy vị đại thần này
còn nhất định chớ có nghi ngờ họ
Tư Mã Ý cúi đầu nhận di chiếu
Đó là lần đầu tiên ông đứng bên giường bệnh
Của một vị vua nhà Tào
Để nhận lời giao phó
Không phải lần cuối cùng
Tào Phi mất ngay sau đó
Tào Duệ lên ngôi năm 22 tuổi
Quần thần nóng lòng muốn biết vị vua mới là người thế nào
Vì suốt bao năm
Gần như chưa ai được trò chuyện với ông
Vậy mà tân hoàng đế vẫn không chịu tiếp họ
Ông chỉ cho gọi một người vào là Lưu Diệp
Một mưu thần lão luyện từ thời Tào Tháo
Và hai người ngồi trò chuyện với nhau suốt một ngày
Lúc Lưu Diệp bước ra, cả đám đại thần vây kín lấy ông
Lưu Thị Trung, chúng tôi đợi ở ngoài cả ngày nay
Xin ông nói thật cho biết, vị tân quân mà chúng ta sắp phụng sự
Rốt cuộc là người thế nào?
Lưu Diệp chỉ chậm rãi vuốt tay áo, nhìn quanh một lượt rồi mới đáp
Chư vị không cần phải lo, bậc ấy là người cùng hạng với Tần Thủy
Hoàng và Hán Vũ Đế, chỉ có tài năng là còn kém đi một chút mà thôi.
Cậu bé từng buông cung khóc vì con hưu,
hóa ra không phải người hiền lành vô hại như đám quan lại tưởng,
và ông cũng không phải người dễ tin ai.
Cuối năm 227, Tư Mã Ý đang đóng ở Thành Uyển,
coi quân cả hai vùng Kinh Châu và Dự Châu, thì có tin báo từ Tân Thành.
Mạnh Đạt, viên tướng từng bỏ Thục sang hàng Ngụy, nay lại ngấm
ngầm thư từ với Gia Cát Lượng, định trở cờ thêm một lần nữa
Theo lệ, tướng ở biên muốn đem quân đánh
đâu phải dâng biểu về kinh xin lệnh trước
Mạnh Đạt biết lệ ấy và hắn đã tính sẵn từng ngày
Thành Uyển cách Lạc Dương 800 dặm, cách chỗ ta 1.200 dặm
Nghe tin ta khởi sự, Tư Mã Ý ác phải tâu lên thiên tử
Thư đi thư về cũng mất cả tháng, lúc ấy thành ta đã vững rồi
Ở Thành Uyển, các tướng cũng khuyên Tư Mã Ý đúng theo lệ ấy
Mạnh Đạt đang qua lại với cả Thục lẫn Ngô, việc hệ trọng như thế
Xin tướng quân hãy dâng biểu về triều đợi chiếu,
xem hắn động tĩnh thế nào
rồi hắn ra tay
Tư Mã Ý lắc đầu
chỉ tay lên tấm bản đồ trải trên ám
Mạnh Đạt là kẻ không có tiếng nghĩa
giờ chính là lúc ba bên còn đang nghi kỵ nhau
phải đánh khi hắn chưa kịp quyết
đợi thư từ đi về kinh
thì mọi sự đã muộn mất rồi
Ông gửi cho Mạnh Đạt một lá thư lời lẽ ngọt ngào
để hắn yên lòng
rồi lập tức cho quân đi gấp ngày gấp đêm
Tám ngày sau
quân Tư Mã Ý đã đứng dưới chân thành
Mạnh Đạt chỉ còn kịp viết thư than với Gia Cát Lượng
Ta mới khởi sự được 8 ngày
Mà quân giặc đã kéo tới tận dưới thành
Sao lại có thể thần tốc đến như thế được
16 ngày vây đánh
9 người cháu của Mạnh Đạt mở cửa thành ra hàng
Và Mạnh Đạt không giữ được mạng
Một viên tướng ở biên tự ý cất quân
Không đợi chiếu vua
Đánh xong rồi mới tâu
Ở Lạc Dương
Vì vua trẻ đọc tờ báo tin thắng trận ấy
Ông không hề trách chuyện Tư Mã Ý tự ý động binh
Không lâu sau
Ông gọi Tư Mã Ý về kinh, hỏi ông về việc lớn nhất của nước Ngụy
Thục và Ngô đều phải đánh cả,
nhưng sức nước Ngụy không thể cùng lúc dồn về hai phía
Theo ý Khanh thì nên ra tay với bên nào trước
Tư Mã Ý không cần nghĩ lâu, như thế câu ấy ông đã nghĩ sẵn từ trước
Người Ngô cậy vào sông nước, tưởng quân ta không thể vượt qua
Nếu bệ hạ cho thủy quân đánh thẳng vào chỗ hiểm của họ,
nhanh như sét đánh, thì ắt có thể phá được
Tào Duệ nghe, gật đầu, rồi lại cho ông về thành Uyển giữ quân như cũ
Trong tiểu thuyết Tam Quốc, quãng thời gian này còn có
chuyện Mã Tốc bày kế tung tin Tư Mã Ý muốn làm phản,
khiến Tào Duệ tước hết binh quyền, đuổi ông về quê.
Chiến sử không có cuộc giáng chức nào như thế. Suốt những năm ấy, Tư
Mã Ý vẫn giữ quân ở Thành Uyển và vì vua trẻ để yên cho ông tự quyết.
Năm 228, Gia Cát Lượng lần đầu kéo quân ra Kỳ Sơn,
ba quận phía Tây của nước Ngụy cùng lúc ngã theo Thục,
triều đình Lạc Dương rúng động, Tào Duệ không ngồi yên trong cung.
Ông thân hành tới Trường An, đóng lại ở đó để trấn giữ miền Tây,
sai quân đi chặn đường, và ở Nhai Đình, Mã Tốc của Thục đại bại.
Gia Cát Lượng phải lui về.
vì vua mà quần thần tưởng chỉ biết đọc sách
hóa ra dám đi tới nơi gần chiến trường nhất
trở về Lạc Dương
Tào Duệ bắt tay vào những việc
mà có lẽ ông đã nghĩ suốt những năm im lặng
Việc đầu tiên ông làm là cho mẹ
Ông truy tôn Chân thị làm Văn Chiêu hoàng hậu
lập miếu thờ riêng
để người đàn bà bị ban chết năm xưa
có lại tên trong tông miếu nhà Tào
Rồi ông bắt đầu hỏi tới cái chết của bà
Có sách chép rằng ông nhiều lần vừa khóc,
vừa gặng hỏi Quách Thái Hậu, người đã nuôi ông khôn lớn
Mẫu Hậu đã nuôi dạy Trẩm bao nhiêu năm,
hôm nay xin Mẫu Hậu nói thật một lần
Mẹ ruột của Trẩm năm ấy rốt cuộc đã chết như thế nào
Quách Thái Hậu nhìn đứa con nuôi đang quỳ dưới chân mình, giọng lạnh đi
Chính tiền đế ban chết cho bà ấy,
cớ sao lại đem chuyện ấy ra mà trách hỏi ta
Ngươi là phận làm con, chẳng lẽ muốn oán cả người cha đã khuất
Hay vì người mẹ trước mà làm hại oan người mẹ sau
Tào Duệ không đáp. Câu trả lời ấy, ông cất lại trong lòng.
Còn với các chú, ông giữ nguyên lệ của cha.
Từ thời Tào Phi, các thân vương họ Tào bị đẩy ra những đất phong nhỏ,
có quan giám sát canh chừng,
không được nắm quân, không được tùy ý vào kinh.
Tào Thực, người chú nổi tiếng văn tài,
nhiều lần dân biểu xin được ra sức cho nước,
dù chỉ là cầm một cánh quân nhỏ ngoài biên.
Tào Duệ đọc những tờ biểu ấy và không dùng ông
Năm 232, Tào Thực qua đời trong u uất, chưa từng được giao một việc gì
Ở Kinh Thành, có một nhóm
con em quyền quý ưa kết bè bàn chuyện huyền lý
tâng bốc lẫn nhau, đứng đầu là Hà Yến,
người được nuôi lớn trong phủ Tào Tháo
Tào Duệ ghét thói hư danh ấy, ra chiếu bãi hết quan chức của bọn họ
Họ sẽ quay lại, chưa đầy 10 năm sau,
nhờ tay một người mà chính Tào Duệ chọn
Ông cho soạn lại luật nước thành bộ tân luật 18 thiên,
gọn hơn luật cũ nhà Hán
Và mỗi khi có vụ án lớn, ông thường từ tới ngồi nghe xử
Việc một tổng là chuyện sống chết của cả thiên hạ
Các thanh xử một vụ án là cầm trong tay một mạng người
Chớ có xem nhẹ mà xử cho qua loa
Một vị vua giữ luật nghiêm, giữ họ hàng chặt,
giữ hết quyền bính trong tay mình
Nhưng càng khóa chặt người trong họ,
quanh ngai vàng càng chỉ còn lại những người ngoài họ
Năm 231
Gia Cát Lượng lại kéo quân ra vây Kỳ Sơn
Đúng lúc ấy, Tào Trân, người trấn giữ miền Tây suốt bao năm,
lâm bệnh nặng, không còn cầm quân được nữa
Tào Duệ cho gọi Tư Mã Ý
Miền Tây đang có việc lớn, ngoài Khanh Đa Trẩm không còn ai để giao phó
Khanh hãy tới Trường An thay đại Tư Mã mà coi hết quân các nơi
Lần ấy, Tư Mã Ý đem quân tới,
nhưng cứ bám theo sau quân Thục mà không chịu đánh
Các tướng sốt ruột, súng lại trước trướng
Tướng quân sợ quân Thục như sợ cọp,
cứ lẻo đẻo theo sau mà không dám đánh lấy một trận,
rồi thiên hạ sẽ cười chê quân Ngụy biết đặt mặt vào đâu
Tư Mã Ý, chịu không nổi lời ấy, cho quân ra đánh một trận,
và không được chút lời nào, rồi ông lại đóng chặt doanh mà giữ
Mấy tháng sau, quân Thục hết lương, tự rút về,
một lão tướng nổi danh của nước Ngụy,
đuổi theo tới Mộc Môn, và không trở về nữa
Từ đó, Tư Mã Ý hiểu ra một điều, đánh nhau với Gia Cát Lượng,
người đứng yên lâu hơn mới là người thắng
Tào Duệ cũng hiểu điều đó, và ba năm sau,
ông là người buộc Tư Mã Ý phải đứng yên
Năm 234, nước Ngụy cùng lúc bị đánh từ hai phía
Ở phía Tây, Gia Cát Lượng đem đại quân vượt hang Tà Cốc,
đóng ở Ngũ Trượng Nguyên
Ở phía Đông, Tôn Quyền chia quân ba đường đánh lên,
tự mình vây thành Tân Thành ở Hợp Phì
Tào Duệ viết cho Tư Mã Ý một tờ chiếu
Rồi chính ông xuống thuyền
rồng, thân chinh về phía đông
Quân của vua còn cách Hợp Phì mấy trăm dặm, thì Tôn Quyền đã rút đi
Quân thần lại khuyên ông quay sang phía tây,
tới Trường An đốc chiến với Gia Cát Lượng
Quân Ngô tuy đã lui, nhưng ở phía tây Gia Cát
Lượng vẫn còn đóng ở Ngũ Trượng Nguyên, xin bề hạ
hãy ngự giá tới Trường An để vững lòng ba quân
Tào Duệ đứng ở mũi thuyền rồng
Nhìn về phía Tây một lúc rồi mới trả lời
Tôn Quyền đã chạy
Gia Cát Lượng cũng đã bở mật
Có đại tướng quân, đủ sức chế ngự được hắn rồi
Trẩm không còn gì phải lo nữa
Một vị vua nói câu ấy về một viên tướng
Là đang đặt cả miền Tây vào tay người đó
Vậy mà cũng chính vị vua ấy
Khi tờ biểu xin quyết chiến
Từ Ngũ Trượng Nguyên gửi về
Đã không phê chuẩn
Ông Sai Tân Bì, một lão thần nổi tiếng cứng cỏi,
cầm tiết tới làm quân sư, đứng chắn ở cửa doanh như chúng ta đã thấy,
ở bên kia sông Vị, tin Tân Bì tới cũng bay sang trại Thục, Khương Duy,
viên tướng trẻ mà Gia Cát Lượng tin cậy nhất, vội vào trướng báo
Thưa tướng, lão Tân Bì đã cầm tiết tới trại giặc rồi,
từ nay quân Ngụy sẽ không ra đánh nữa,
trận quyết chiến mà chúng ta chờ e là không bao giờ tới
Tương truyền Gia Cát Lượng chỉ lắc đầu, hắn vốn không có lòng muốn đánh
Cố xin đánh, chỉ là để tỏ uy với quân sĩ mà thôi
Tướng ở ngoài trận, lệnh vua có điều không cần nhận
Nếu hắn thật đánh được ta, cớ gì phải đi xin lệnh từ nghìn dặm xa
Nếu lời ấy đúng, thì cây gậy của Tân Bì không chỉ để trói tay Tư Mã Ý
Nó còn là chiếc thang để Tư Mã Ý bước
xuống trước mặt ba quân mà không mất mặt
Và người đặt chiếc thang ấy ở cách xa hàng nghìn dặm là Tào Duệ
Mùa thu năm ấy Gia Cát Lượng lâm bệnh nặng và chút hơi
thở cuối cùng ngay trong doanh ở Ngũ Trượng Nguyên
Quân Thục lặng lẽ rút đi
Tư Mã Ý đuổi theo
Nhưng thấy quân Thục quay cờ đánh trống như sắp nghênh chiến
Ông lại vội thu quân
Dân trong vùng đặt ra câu
Da các chết dọa chạy
Trọng đạt sống
Trọng đạt là tên từ của Tư Mã Ý
Người sống thì ta còn đoán được lòng dạ
Chứ người đã chết thì ta biết đoán làm sao
Chuyện ấy có gì mà phải cười
Tiểu thuyết còn kể thêm chuyện đèn bảy sao kéo dài số mệnh
Chuyện tượng gỗ ngồi trên xe dọa Tư Mã Ý
Những chi tiết ấy chính sử không hề chép
Khi đi xem lại doanh trại bỏ trống của quân Thục,
Tư Mã Ý chỉ đứng nhìn rất lâu, rồi buông một câu,
rằng đó đúng là bậc kỳ tài trong thiên hạ
Năm 235, lần đầu tiên từ khi lên ngôi, trước cửa nước
Ngụy không còn đối thủ nào đáng sợ, và Tào Duệ bắt đầu xây
Ở Lạc Dương, Điền Chiêu Dương, Điền Thái Cực mọc lên,
rồi tới Lầu Tổng Chương cao hơn 10 trượng
Ở vườn Phương Lâm, ông cho đắp núi đất,
trồng cây lạ, thả chim thú từ khắp nơi mang về
Để quản lại khỏi chậm trễ, chính ông cầm xẻng đào đất trước mặt họ
Và từ các vị tam công trở xuống, không ai dám đứng ngoài
Hàng vạn dân phu bị kéo về kinh thành,
ruộng đồng bỏ hoang trong lúc mùa màng đang cần người
Quần thần dâng biểu can liên tiếp
Cao Đường Long, một lão thần giỏi kinh sách,
là người can nhiều nhất và gây gắt nhất
Bệ hạ!
Nay ba nước chia nhau thiên hạ,
giặc ở hai đầu biên cương còn chưa dẹp xong,
vậy mà dân ở kinh thành phải bỏ ruộng để khuân đất đá,
thần e rằng lòng người sẽ mỏi mệt mà sinh oán.
Tào Duệ nghe hết.
Ông không phạt người can, có khi còn khen lời họ thẳng thắn
Nhưng việc xây thì vẫn không dừng
Cũng năm ấy, Quách Thái Hậu đột ngột qua đời
Một sách chép rằng, bà vì lo buồn mà mất
Một sách khác chép rằng, Tào Duệ đã ban cho bà cái chết
Và khi liệm, sai để tóc xõa che mặt, miệng nhét đầy trấu
Đúng như cách người ta đã liệm mẹ ông năm xưa
Sử liệu không đủ để nói sách nào đúng
Nhưng câu trả lời mà Tào Duệ cất trong lòng bao năm
Có lẽ đã tìm được chỗ để ra
Người được ông yêu nhất trong hậu cung
Khi ấy là Mao Hoàng Hậu
Bà đã theo ông từ ngày ông còn là một vị vương lặng lẽ
Và được lập làm hoàng hậu không lâu sau khi ông lên ngôi
Nhưng rồi lòng vua dần nghiêng sang một người thiếp mới
Năm 237, Tào Duệ vào chơi vườn sau
Gọi các cung phi tới bày tiệc vui suốt ngày
Người thiếp mới khuyên nên mời cả hoàng hậu tới dự
Tào Duệ không cho
Hôm nay chỉ có những người trong giường này cùng vui với Cẩm
Các người nhớ cho kỹ
Không một ai được hé răng nửa lời về bữa tiệc này với hoàng hậu
Sáng hôm sau, ông tới cung của Mao Hậu
Bà nhìn ông, nở một nụ cười
Hôm qua, Bệ Hạ dạo chơi bày tiệc ở vườn Bắc suốt cả ngày
Chắc hẳn là vui lắm, phải không?
Tào Duệ quay về, cho gọi hết đám người hầu
Trẫm, đã dặn không một ai được hé răng
Vậy mà hoàng hậu lại biết hết cả
Rốt cuộc là kẻ nào trong các người đã dám truyền lời ra ngoài?
Không ai nhận, hơn 10 người hầu không ai được toàn mạng
Ít lâu sau, một tờ chiếu ban cái chết được đưa tới cung hoàng hậu
Bà được chôn cất theo đúng lễ của một hoàng hậu
Và cũng năm ấy, Cao Đường Long lâm bệnh nặng
Không còn cầm nổi bút, ông nằm trên giường
Đọc cho người khác chép tờ biểu cuối cùng của đời mình
Thần xin bệ hạ chọn lấy các vị vương trong họ
Cho giữ đất cầm quân
Đứng như quân cờ bày quanh kinh thành
Và che chở cho nhà vua
Và phải đề phòng những kẻ bệ tôi
Như chim ưng vươn cánh ngay trong tường nhà mình
Tào Duệ từ tay viết chiếu an ủi người bệ tôi già sắp mất
Còn lời khuyên ấy, ông không làm theo
Các con trai của ông lần lượt chết yểu
Không còn đứa con ruột nào sống tới tuổi trưởng thành
Ông nhận hai đứa trẻ trong họ về làm con nuôi
Đứa lớn hơn tên là Tào Phương, được phong làm Tề Vương
Việc trong cung giữ kín tới mức không ai
biết đứa trẻ ấy thật ra là con của ai
Trong lúc ấy, ở tận Liêu Đông, viên tướng họ Công Tôn tên là Uyên,
đời thứ ba của họ Công Tôn cát cứ đất ấy,
đánh lui quân Ngụy rồi tự xưng là Yên Vương
Tào Duệ cho gọi Tư Mã Ý từ Trường An về
Việc này vốn không đáng phải làm gì tới Khanh,
nhưng chẳng muốn gì phải thành cho bằng được, nên mới phải nhờ Khanh
Theo Khanh, Công Tôn Uyên sẽ đối phó với quân ta thế nào?
Tư Mã Ý đáp rằng, kẻ ấy chỉ có ba đường để đi
Bỏ thành mà chạy trước là thượng sách
Dựa vào sông Lô mà chặn đại quân là trung sách
Còn ngồi giữa thành Tương Bình là hạ sách
Nếu hắn chọn kế ấy thì ắt bị thần bắt sống
Tào Duệ nghiêng người về phía trước
Hỏi tiếp hai điều mà cả triều đình đang muốn biết
Vậy theo Khanh, hắn sẽ chọn kế nào?
Còn Khanh đi rồi về thì hết bao nhiêu ngày?
Tư Mã Ý tính trên đầu ngón tay
Rồi trả lời từng chặng một
Kẻ ấy không đủ sáng suốt để chọn kế trên
Thần đi mất 100 ngày, đánh mất 100 ngày, về mất 100 ngày
Lại để 60 ngày cho quân nghỉ ngơi, cả thấy một năm là đủ
Mùa xuân năm 238, Tư Mã Ý đem 4 vạn quân lên đường
Có người trong triều chê 4 vạn quân là quá đông,
tiền lương sẽ không gánh nổi
Tào Tháo gạt đi, bảo đánh xa 4.000 dặm
thì không thể ngồi đếm từng đấu thóc
Quả nhiên công tôn nguyên chọn đúng hạ sách
Rút vào giữ thành Tương Bình
Rồi trời đổ mưa
Mưa suốt một tháng
Nước sông Liêu dâng lên ngập cả đồng
Thuyền bè treo thẳng từ cửa sông tới tận chân thành
Trong doanh trại
Nước ngập tới đầu gối
Các tướng xin dời doanh lên chỗ cao
Đại quân ngâm mình trong nước cả tháng trời
Lính tráng đã bắt đầu đổ bệnh
Xin thái úy cho dời doanh lên chỗ đất cao
Kiểu chưa đánh mà quân ta đã tự rã mất
Tư Mã Ý đập tay xuống án
Tiếng nước mưa trên mái trướng vẫn rào rào không dứt
Kẻ nào còn dám nói tới chuyện dời doanh
Thì xử theo quân pháp
Quân giặc đông mà đói
Quân ta ít mà no
Chỉ cần đợi mưa tạnh là thành ấy tự khắc nằm trong tay ta
Ở Lạc Dương
Tin mưa lũ, về tới triều
Quân thần đồng loạt xin gọi quân về
Bệ hạ, quân ta đi xa 4.000 dặm
Nay lại bị mưa lũ vây giữa đồng
E rằng chưa thấy mặt giặc đã mất sạch cả quân
Xin bệ hạ sớm hạ chiếu gọi thái quý về
Tào Duệ nghe hết
rồi gạt đi tất cả.
Tư Mã Công là người gặp nguy,
biết tùy cơ ứng biến,
bắt Công Tôn Uyên
chỉ còn là chuyện ngồi đếm ngày mà chờ thôi.
Các khanh chớ có bàn chuyện gọi quân về nữa.
Cả triều đình muốn gọi Tư Mã Ý về.
Chỉ có một người không muốn
và người đó là hoàng đế.
Mưa tạnh,
thành Tương Bình bị vây chặt,
lương cạn,
người trong thành ăn thịt lẫn nhau.
Mùa thu,
thành vỡ,
Công Tôn Uyên bỏ chạy và không thoát.
Tư Mã Ý vào thành,
ra lệnh cho đàn ông từ 15 tuổi trở lên ra hết khỏi nhà.
Hơn 7.000 người không còn ai sống sót, thây chất thành gò
Viên tướng mà Tào Duệ một mình bênh vực trước cả triều đình
Đã trở về với chiến công lớn nhất đời, đúng như lời hẹn một năm
Nhưng người hoàng đế đời ông ở Lạc Dương lại không còn một năm nào nữa
Cuối năm 238, Tào Duệ ngã bệnh và bệnh trở nặng rất nhanh
Ông mới khoảng 35 tuổi, lúc phải chọn người phò tá đứa con nuôi 8 tuổi
Người đầu tiên ông nghĩ tới không phải Tư Mã Ý,
đó là Yên Vương Tào Vũ, con trai Tào Tháo
Người chú đã chơi thân với ông từ thuở nhỏ,
vì vua cả đời khóa chặt các chú
Tới giờ phút cuối, lại muốn giao cơ nghiệp cho một người chú
Ông phong Tào Vũ làm đại tướng quân,
cùng mấy người trong họ Tào và họ Hà Hầu đứng ra phụ chính
Trong đó có Tào Sảng, con trai của Tào Trân, còn Tư Mã Ý
Đang trên đường từ Liêu Đông trở về,
nhận được chiếu bảo cứ đi thẳng tới Trường An, không cần về Kinh
Nhưng trong cung có hai người không muốn tờ chiếu ấy thành sự thật
Đó là Lưu Phóng và Tôn Tư,
hai viên quan giữ việc thảo chiếu cho vua đã hơn hai chục năm
Họ vốn bất hòa với mấy người họ Hà Hầu, họ Tào sắp nắm quyền
Và biết rằng ngày những người ấy lên thì ngày mình cũng tới
Tào Vũ thì lại một mực khiêm nhường chối từ
Nhân lúc ấy, hai người vào tận chỗ vua nằm
Yên vương cứ một mực chối từ mãi
Các thanh nói thật cho trọng biết
Yên vương rốt cuộc có gánh nổi việc này hay không
Lưu Phóng liếc sang Tôn Tư
Rồi cúi đầu đáp thay cả hai
Yên vương tự biết mình không kham nổi trọng trách
Nên mới chối từ đến thế
Bệ hạ cho nên ép người không muốn nhận phải nhận lấy việc lớn
Tào Vũ im lặng một hồi lâu, hơi thở nặng nhọc
Nếu không phải Yên vương,
thì trong triều này còn ai có thể đứng ra thay được
Tào Sảng khi ấy đang đứng hầu ngay bên giường
Tào Sảng là con của Đại Tư Mã, có thể kham được việc này
Nhưng còn phải gọi Thái Úy Tư Mã Ý về kinh,
cùng phò tá thì mới giữ yên được thiên hạ
Tào Duệ quay sang nhìn Tào Sảng
Tào Sảng, ngươi đã nghe rồi đó, việc lớn của cả nước
Ngụy đặt lên vai ngươi, ngươi có gánh nổi hay không?
Tào Sảng mồ hôi ướt đẫm lưng áo, đứng sững không nói được lời nào
Lưu Phóng lén dẫm lên chân hắn, ghé sát vào tai
Mau nói đi, cứ nói rằng thần xin đem cái chết ra, để phụng sự xã tắc
Đứng im thế này, thì hỏng hết cả việc
Tào Sảng nuốt khan, rồi lấp bắp nhắc lại
Thần xin đem cả tính mạng này ra, để phụng sự xã tắc
Dù có chết, cũng không dám chối từ
Tào Duệ nghe theo, nhưng chỉ ít lâu sau, ông lại đổi ý
Say dừng tờ chiếu ấy lại, Lưu Phóng và Tôn Tư lại vào
Bệ hạ, việc đã quyết rồi, mà nay lại đổi
Lòng người trong triều ắt sẽ hoang mang
Kẻ có giả tâm sẽ thừa cơ mà sinh biến
Xin bệ hạ hạ chiếu ngay cho
Tào Duệ lại đổi ý thêm một lần nữa
Xin bệ hạ tự tay viết chiếu
Có nét chữ của bệ hạ
Thì không ai còn dám nghi ngờ
Hay chống lại được nữa
Tào Duệ nhìn bàn tay gầy guộc của mình
Đặt trên mép chăn
Đã bệnh nặng tới mức này rồi
Bàn tay còn cầm nổi bút
Đâu mà viết được nữa
Lưu Phóng trèo lên giường bệnh
Nắm lấy bàn tay của vua
Ép bàn tay ấy viết ra tờ chiếu
Tờ chiếu định đoạt cả nhà ngụy, được viết bằng bàn tay của một vị vua,
nhưng người cầm bàn tay ấy lại là kẻ khác.
Hai người cầm tờ chiếu ra ngoài, lớn tiếng tuyên đọc.
Tào Vũ và mấy người họ hạ hầu,
bị bãi hết chức phụ chính, khóc mà lui ra khỏi cung.
Lúc ấy, Tư Mã Ý đang ở Bạch Ốc, trên đường về miền Tây.
Trong ba ngày, năm tờ chiếu liên tiếp đuổi tới chỗ ông.
Tờ chiếu trước bảo ông đi thẳng tới Trường An. Tờ chiếu sau,
lại là chiếu tay của chính hoàng đế, bảo ông về ngay Kinh Thành.
chẳng nằm nghiêng mà nín thở trong khanh tới
khanh tới nơi thì cứ thẳng cửa cung mà đào
đào tận đây mà nhìn mặt Trẩm
Tư Mã Ý đọc xong
biết trong cung đã có biến
ông lên chiếc xe nhẹ nhất
chạy suốt một ngày một đêm không nghỉ
vượt hơn 400 dặm về Lạc Dương
năm 239
ngày mồng một tháng giêng
ông bước vào điện Gia Phúc
Tào Duệ nằm trên giường gầy rộc
đưa tay ra nắm lấy tay ông
Trẩm bệnh nặng lắm rồi, việc về sau xin giao cả cho Khanh,
Khanh hãy cùng Tào Sảng phò tá đứa con nhỏ này
Cái chết vốn là thứ còn nhịn được, Trẩm đã nhịn chết để chờ Khanh,
nay được gặp nhau rồi, Trẩm không còn gì phải ân thận nữa
Ông cho gọi hai đứa con nuôi vào, giơ tay chỉ vào Tào Phương
Chính là đứa này đây, Khanh nhìn cho thật kỹ,
nhớ lấy gương mặt nó, chớ có nhầm với ai khác
Rồi ông bảo đứa trẻ 8 tuổi tiến lên, ôm lấy cổ Tư Mã Ý, đứa bé làm theo
Vòng hai tay nhỏ ôm lấy cổ người đàn ông đã ngoài 60 tuổi
Thái úy, phụ hoàng bảo từ nay về sau
Ngày nào ta cũng phải ở cạnh người, người cũng phải ở cạnh ta
Có đúng như thế không?
Tư Mã Ý cúi rạp đầu xuống đất, nước mắt chảy dài
Bệ hạ há không nhớ năm xưa tiên đế
Cũng từng giao bệ hạ cho thần đó sao
Thần xin đem hết sức mình mà phò tá thái tử
Cho tới chết mới thôi
Ngay trong ngày hôm ấy, Tào Duệ trút hơi thở cuối cùng ở Điện Gia Phúc.
Tư Mã Ý đã đứng bên giường bệnh của hai đời vua nhà Tào,
nhận hai lời giao phó cho hai đứa trẻ.
Vậy cây gầy ở ngũ trường nguyên năm ấy là vì tin hay vì sợ?
Với tài cầm quân của Tư Mã Ý, Tào Duệ tin hơn ai hết,
tin tới mức một mình đứng ra chống lại cả triều đình.
Nhưng với con người Tư Mã Ý, ông chưa bao giờ buông tay.
Ông giữ ông ta bằng cây tiết của tân bì,
rồi lúc sắp chết, ông chọn người chú trước.
và chỉ quay lại với Tư Mã Ý khi bàn tay mình đã bị người khác cầm.
Đến cuối cùng, ông cũng không giao trọn cho Tư Mã Ý
mà đặt Tào Sảng bên cạnh như hai quả cân trên một cái cân.
Có điều, cái cân ấy chỉ đứng thẳng khi người cầm cân còn sống.
Tào Sảng vừa nắm quyền, đã đẩy Tư Mã Ý lên một chức thật cao
mà không còn quân trong tay,
rồi gọi Hà Yến cùng đám người bị Tào Duyệt bãi chức năm xưa trở về.
Tư Mã Ý cáo bệnh, ở yên trong nhà,
mặc cho người ta tưởng ông đã già yếu sắp chết
Năm 249, giữa tháng Giêng,
vị vua trẻ Tào Phương ra khỏi thành đi tế Lăng Cha
Tào Sảng và các em đều theo hầu
Lăng mộ ấy tên là Cao Bình Lăng, nơi Tào Duệ đang nằm
Họ vừa đi khỏi, Tư Mã Ý, khi ấy đã 70 tuổi, đứng dậy khỏi giường bệnh
Đóng hết cửa thành Lạc Dương,
chiếm kho binh khí, rồi dẫn biểu kể tội Tào Sảng
Ông sai người tới nói với Tào Sảng một lời hứa
Ngươi về nói với Tào Sảng
Chỉ cần hắn giao lại binh quyền
Thì vẫn được giữ tước hầu mà về nhà an hưởng
Ta xin chỉ dòng sông Lạc này mà thề
Tào Sảng tin lời thề ấy
Buông binh quyền
Chỉ mấy ngày sau
Bà họ nhà hắn
Cùng Hà Yến và cả đám người cũ
Không ai được toàn mạng
Từ giường bệnh ở điểm Gia Phúc
tới ngày cửa thành đóng lại
Vừa tròn 10 năm
5 năm sau đó, Tào Phương bị con trai Tư Mã Ý phế bỏ
16 năm sau ngày ấy,
cháu nội Tư Mã Ý ép nhà Ngụy nhường ngôi, lập ra nhà Tấn
Người ta có thể giữ một người bằng cây gậy khi mình còn ngồi trên ngai
Nhưng không giữ được ai bằng một lời dặn khi mình đã nằm xuống
Sáng hôm ấy ở Cao Bình Lăng, đứa trẻ năm nào từng ôm cổ Tư Mã Ý
Giờ đã 17 tuổi, đang quỳ trước mộ cha mình
Và sau lưng nó, cánh cửa thành Lạc Dương đã đóng lại
Các bạn nghĩ sao nếu đêm ấy Lưu Phóng không nắm tay Tào Duệ
viết tờ chiếu, người chú Tào Vũ có giữ được nhà Ngụy không?
Hãy để lại suy nghĩ của các bạn ở phần bình luận và đăng ký phê
sử để nghe tiếp những lần lịch sử rẽ ngoặt chỉ vì một nét bút.
