🎙️ TẬP 3 – HAI NÀNG CÔNG NỮ: GIEO MẦM NAM TIẾN BẰNG MỘT TẤM LÒNG 🌾 Series Podcast: NỤ CƯỜI MIỀN TÂY
🔥 Một tập đặc biệt đưa quý vị về với buổi đầu mở cõi phương Nam – nơi hai nàng công nữ đất Thuận Hóa đã dùng tấm lòng hiền hòa thay cho gươm giáo, vun bồi mầm sống giữa đất lạ, gieo hạt văn hóa Việt vào lòng xứ Miên và đất Chiêm...
🎧 Trong tập này, quý vị sẽ được đồng hành cùng hai nhân vật lịch sử ít được nhắc tới: Ngọc Vạn, hoàng hậu Chân Lạp – người mở đường cho thương cảng Mô Xoài; và Ngọc Khoa, công nữ trở thành hoàng hậu Panduranga – người vun đắp tình hữu nghị Việt–Chiêm bằng trí tuệ và đức hạnh.
Music info ▸ Music: AudioBay ▸ Spotify: @AudioBay ▸ Website: audiobay.net ▸ Download Music: audiobay.sourceaudio
Chào mừng quý kháng thính giả đến với podcast Nụ Cười Miền Tây
Nơi ta cùng nhau nhắc lại chuyện xưa đất cũ
Gợi tiếng cười mọc mạc nghĩa tình
Và góp phần khơi dậy những giá trị đạo đức, văn hóa tốt đẹp của vùng đất phương Nam
Xin kính chào quý kháng thính giả của Nụ Cười Miền Tây
Hai nàng con nữ, hai số phận
Một sứ mệnh thay đổi đất Nam
Trong tập này của Nụ Cười Miền Tây
Chúng ta sẽ cùng nhau ngược dòng lịch sử
Khám phá câu chuyện về Ngọc Vàng và Ngọc Khoa
Hai nàng con nữ đã gieo mầm văn hóa Việt trên đất lạ
Hãy cùng nhau hòa mình vào dòng lịch sử
Quý vị đang đứng bên bờ sông Hương
Nhìn đoàn thuyền rồng lọng lẫy xuôi Nam
Đưa nàng con nữ đến vùng đất xa lạ
Lòng bạn sẽ nghĩ gì?
Bạn có bao giờ tự hỏi
Một người con gái thời xưa
Với trái tim nặng triệu vì vận nước
Đã làm gì để thay đổi cả một vùng đất?
Quý vị hãy cùng chúng tôi khám phá nha
Thưa quý vị
Trong câu chuyện hôm nay
Quý vị sẽ nghe tôi nhắc đến hai nàng con nữ
Chứ không gọi là công chúa như thường thấy
Bởi lẽ dưới thời chúa Nguyễn
Tuy quyền hành của các ngài ở đàn trong
Gần như ngang với đế vương
Nhưng vì kính thiên mệnh
Và giữ đạo trung quân với triệu lê
Các ngài vẫn xưng là chúa
Không xưng vương
Do đó con gái của chúa
Không được phong danh hiệu công chúa như con vua
Mà gọi là công nữ
Xong vị thế của các nàng
Công nữ Ngọc Vạn và Ngọc Khoa
Trong lòng dân gian và trong sự sách
Vẫn sánh ngang hàng công chúa
Bởi những gì các nàng để lại cho non sông
Là không thể ông đếm bằng thước vị
Năm ấy vào đầu thế kỷ 17
Chúa sải Nguyễn Phúc Nguyên đang trị vị xứ đàn trong
Ông không chỉ là bậc lãnh chúa tại ba
Mà còn là người nặng lòng với đạo Phật
Người ta kể rằng
Ông thường ghé thăm chùa Chiền
Cũng dường cho các vị sư
Sống giãn dị như một nhà tu hành
Chính vì thế dân chúng gọi ông là sải
Như cách gọi thân thương
Dành cho một vị vương mang tâm hồn thanh tịnh
Để nối kết tình ban giao với nước chân lạc
Chúa sải Nguyễn Phúc Nguyên đã gã ái nữ của mình
Công nữ Ngọc Vạn
Trở thành vương phi của vua Chaychéta II
Ngọc Vạn
Người con gái đất thuần khóa
Sát nước hương trời
Tiến độn đoan trang, lễ độ
Nàng không chỉ xinh đẹp mà còn nết hành
Thông kinh sử, giỏi chữ háng nôm
Khi lệnh vua ban xuống
Nàng không than khóc, không chói tự
Chỉ lặng lẽ cuối đầu vân mệnh
Từ giã phụ chúa
Nàng lên thuyền xuôi nam
Rẽ sóng đến Phnom Penh
Nay là thủ đô nước Campuchia
Trên chiếc thuyền rộng trang trí hoa văn cung đình
Lấp lánh màu son thép vàng
Nàng Ngọc Vạn khoác áo gấm tím nhạt
Mái tóc cải trăm phượng ngọc
Đoàn nưa tiễn là hàng trăm binh lính
Quang viên, chân làng chen chân hai bờ sông hương
Khăn áo chích vạnh, tay cầm đút lửa tiễn biệt
Thuyền xuôi dọng vào nam
Băng qua vùng biên giới hoang vắng
Nơi chỉ có rừng thưa, lau sậy và tiếng vạt kêu sương đêm
Thưa quý vị
Ngọc Vạn về làm chính thất hoàng hậu của vua Chaychéta II
Nàng không chỉ làm tròn phận làm vợ
Mà còn khuyên chồng tiếp đải người Việt
Mở thương cảng mô xoài
Bà rìa Vũng Tàu ngày nay
Dẫn sớm làng cho lưu dân từ Đàn Trong
Quý vị thân mến
Như cánh sen nhẹ lay trên dòng mê cong
Nàng mở lối cho lưu dân Việt mang phong tục Tết nguyên đáng
Kỹ thuật canh tác lúa nước đến vùng đất trù phú
Nhờ đó người Việt dần cắm rễ
Khai khẩn đồng Nai gia định
Nơi sau này trở thành Sài Gòn phổng thịnh
Có câu thơ rằng
Một bước rời cung tóc còn xanh
Vì dân vì nước chẳng cầu danh
Chân lạc nương nhờ duyên gã lạ
Gieo mầm Việt hóa giữa trời thanh
Quý vị thân mến
Hãy đặt mình vào vị trí của Ngọc Vàng
Một cô gái trẻ rời xa quê hương
Bạn sẽ mang theo điều gì để dựng lấy bản sắc của mình
Một câu ca giao
Một món ăn quê nhà
Hay chỉ là nỗi nhớ gia đình
Với Ngọc Vàng
Ngọc Vàng mang theo cả văn hóa Việt
Từ cách trồng lũa nước đến phong tục Tết nguyên đáng
Ngọc Vàng không cầm gươm giáo
Không thân chinh chiến trận
Nhưng bằng trí tuệ và đức độ
Nàng tạo dựng nền mỏng cho mối giao hòa hai nước
Mở ra dòng chạy phương Nam một cách êm đềm
Thuận hòa như nước lũ miền Tây mỗi năm
Đến nhẹ nhàng đi lặng lẽ
Mà để lại phù sa bồi đấp muôn thở
Thưa quý vị
Không lâu sau khi công nữ Ngọc Vàng xuất giá
Vương quốc diêm thành phía Nam Trung Bộ
Nơi nay là Phan Rang, Ninh Thuận, Ngõ Lời Cầu Thân
Và lần này người được chọn là công nữ Ngọc Khoa
Em gái Ngọc Vàng
Lễ Cầu Thân diễn ra tại hành cung biên giới phía Nam
Nơi các sứ thần hai bên gặp gỡ bên bờ sông Vinh
Phía chiêm thành mặc lễ phục thiêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ vàng
Đầu đội mũ có chọm cao
Còn phái đòn đàn trong mặc áo dài thụn xanh lơ
Thắt lưng điều, tai cầm quạt giấy
Những nhà cụ sứ chiêm như đàn ra bắp
Trống ghi năng vang vọng trong lễ nghiên thân
Ngọc Khoa sinh ra trong nhung góng
Nhưng tính tình hòa nhã
Yêu hoa thơ, thích nhạc
Nàng được dạy dỗ cẩn thận về đạo tam tồng Tứ Đức
Biết cả tiếng chiêm và chữ hán
Lại thêm dung mạo khả ái
Khi vua chiêm ngõ lời cầu hôn
Nàng chấp thuận không vì tình riêng
Mà vì mưu cầu hòa bình lâu dài cho hai nước
Tại đất Panduranga phan rang ngày nay
Nàng sống kiệm lợi
Lấy lễ nghi dạy cung phi
Lấy nhu hòa cảm hóa triều đình
Nàng khuyên vua chiêm không cướp phá biên ải
Giao thương cùng đàn trông
Tình hữu nghị hai bên được bồi đấp
Vùng đất cát trắng, nắng cháy
Dần trở nên hiền hòa với bóng dáng người Việt
Quý vị thân mến
Những thôn làng Việt mọc lên rải rác
Giữa các đồi cát Panduranga
Tường xây đất nền, mái rươm tranh
Treo câu đổi viết chữ hán
Người Việt mang theo phong tục gói bánh tét
Dựng bàn thờ tổ tiên
Và ăn tết theo âm lịch
Trong khi người Châm chia sẻ nghệ thuật dệt thổ cẩm
Và lễ hội canh tê
Dần già, hai nền văn hóa đang sen
Như dòng nước ngọt hòa vào biển
Có câu thơ kể rằng
Chim quốc may xa dán liễu buông
Tình nhà nén lại bước theo đường
Một đời em giữ giao hòa cũ
Cho giống lạc hồng nối rộng phương
Quý vị ơi!
Nếu bạn là Ngọc Khoa
Đứng giữa cung điện chim thành xa lạ
Bạn sẽ làm gì để xây cầu nối giữa hai dân tộc?
Làm sao để hòa hợp hai dân tộc?
Hai nền văn hóa?
Ngọc Khoa đã chọn cách dùng nhu hòa và trí tuệ
Khuyên vua chim giao thương với đàn trông
Mở ra những thôn làng Việt
Giữa vùng cát trắng Pandurganga
Quý vị nghĩ sao về sức mạnh
Của sự kiên nhẫn và lòng nhân ái
Trong việc xây dựng hòa bình?
Quý vị thân mến!
Trong mắt khẩu thế
Ngọc Khoa là người nói chí chị mình
Một nữ nhân dùng nghĩa để xóa thù
Lấy đất mà thắng biên cương
Nhờ có nàng, vùng đất phan rang
Xứ sở từng oán nghịch
Dần hòa quyện vào dòng chảy dân tộc Việt Nam
Đó không chỉ là phép ngoại giao khéo léo
Mà còn là minh chứng cho trí và tâm
Của người phụ nữ Việt
Thưa quý vị!
Người xưa có câu
Hai nàng công nữ ấy
Một người làm hoàng hậu xứ miên
Một người làm dâu xứ chim
Đều âm thầm tố điểm vận mệnh nước nhà
Từ bước chân rời phủ chúa của hai nàng
Ta có Mô Soài
Và Ray Nokor, gia đình ở phía nam
Và vùng đất Panduranga phan rang
Phan rí ở duyên hải miền trung
Những vùng đất từng xa lạ
Nhờ chữ nhân của hai người con gái
Đã trở nên gần ngũi
Trở thành đất Việt
Quý vị thân mến!
Ở vùng đồng Nai
Nơi lưu dân Việt đặt chân khai phá
Dân chúng lập miếu thờ các vị thần bảo hộ
Tưởng nhớ những người góp phần mở rộng đất Nam Bộ
Họ mang theo phong tục Tết nguyên đáng
Và thờ cúng Tổ tiên
Hòa quyền cùng đời sống văn hóa bản địa
Tạo nên một bức tranh giao thoa rực rỡ
Tại tháp Boromé ở Ninh Thuận
Vào mùa trăng tròn
Người châm dân lễ vật kính cận tưởng niệm
Vua Boromé và Hoàng hậu Vy Út
Tức công nữ Ngọc Khoa
Con gái chúa Nguyễn
Người đã gắn kết hai dân tộc
Công nữ Ngọc Khoa trong truyền thuyết
Vẫn được tôn vinh như biểu tượng của sự hòa hợp
Như dòng sông hòa vào biển cả
Mang theo nét đẹp văn hóa Việt vào lòng đất châm
Quý vị thân mến
Đặc biệt chính những vùng đất mà hai nàng dâu mở lối
Đã trở thành bàn đạp quan trọng
Cho hành trình nam tiến của người Việt
Về sau
Chính tại vùng đất ấy
Nguyễn Hữu Cảnh
Danh tướng của chúa Nguyễn
Nhận lệnh vào Kinh Lý Phương Nam
Hai nàng công nữ không chỉ là sứ dạ hòa bình
Mà còn là người gieo mầm cho chữ nghĩa
Đạo lý
Và cả niềm tin
Rằng nữ nhi cũng có thể mở cõi
Mà không cần gươm giáo
Quý vị khán giả thân mến
Khác với những bộ phim cổ trang được làm thời nay
Nơi tình riêng thường dẫn đến u sầu hay quất ức
Hai nàng công nữ đã đặt phận nước lên trên cảm xúc cá nhân
Hy sinh thầm lặng để mang lại sự hòa hợp giữa hai dân tộc
Nhờ đó
Dân chúng được sống trong no ấm, hạnh phúc
Quý vị nghĩ gì về sức mạnh của sự nhẫn nại và lòng vị tha?
Liệu ngày nay
Chúng ta có thể học được gì từ hai người phụ nữ ấy
Để xây dựng một cộng đồng hòa thuận hơn?
Có câu ca giao kể rằng
Hai nàng công nữ đất nam
Một theo gió miên, một đến chim thành
Bước chân ngỡ nhỏ mong manh
Mà khai trời mở đất
Lưu danh sự vàng
Thưa quý vị
Trong biên hòa sử lược toàn thư
Nguyện 2 có chép
Ngọc Vạn, Ngọc Khoa giữ một niềm
Vì ai tô điểm nước non tiên
Chỉ lo giữ vẹn tình miên Việt
Em nhớ làm tròn nghĩa Việt chim
Bà rẻ biên hòa thêm vàng dặm
Phan rang phan rí mở hai miền
Non sông gấp mấy lần ô lý
Nam tiếng công người chẳng dám quên
Kính thưa quý vị
Kể chuyện hai nàng công nữ
Để thấy lòng người xưa rộng như trời nam
Sống vì nghĩa lớn, hy sinh tình riêng
Chuyện cổ nhưng đạo lý không cũ
Mỗi bước chân các nàng đã mở ra một góc trời
Để ngày nay chúng ta ngồi đây an họa kể lại
Quý vị thân mến
Nếu quý vị muốn chia sẻ cảm nhận về câu chuyện của hai nàng công nữ
Hoặc đề xuất nhân vật lịch sử cho tập tiếp theo
Hãy để lại bình luận ở bên dưới
Hãy chia sẻ podcast này với bạn bè
Để cùng nhau lan tọa những câu chuyện quê hương
Cảm ơn quý vị đã lắng nghe podcast Nụ Cười Miền Tây
Nếu quý vị yêu thích những câu chuyện như thế này
Xin đừng quên nhấn theo dõi
Để không bỏ lỡ những câu chuyện kế tiếp
Hẹn gặp lại quý vị trong kỳ tới
Cũng trong một khung trời ký ức quê hương như hôm nay