"Chữ 象 (xiàng) trong tiếng Trung có nghĩa là ""hình tượng,"" ""con voi,"" hoặc ""biểu tượng,"" và nó cũng có nhiều ý nghĩa và ứng dụng khác nhau trong ngữ cảnh văn hóa và ngôn ngữ Trung Quốc. Chữ tượng trong Giáp cốt văn rất chân thật và sống động, ban đầu nó là hình dạng của một con voi. Trong suốt chiều dài lịch sử, đặc biệt qua thời kì Phật Giáo và Đạo giáo phát triển, chữ Tượng được khoác lên những hàm ý sâu sắc và phong phú. Xin mời bạn cùng khám phá chữ “象” (xiàng) – một ký tự tưởng như đơn giản nhưng lại ẩn chứa chiều sâu văn hóa và lịch sử đáng kinh ngạc. Hãy cùng chúng tôi bước vào hành trình giải mã ý nghĩa thâm sâu của chữ tượng này! ----------------- Kênh Ngẫm Radio được lập ra với mong muốn chia sẻ với quý khán giả những kiến thức mới mẻ từ nhiều góc độ về những chủ đề như: dự ngôn, bí ẩn, lịch sử, tâm linh huyền bí cùng những câu chuyện nhân sinh cảm ngộ, khám phá thế giới. Hy vọng sẽ mang đến cho quý vị những phút giây thư giãn đầy ý nghĩa, đồng thời được truyền cảm hứng để luôn sống tích cực và thiện lương.
Hoan nghênh quý vị chia sẻ ý kiến, trải nghiệm và những khám phá của mình ở phần bình luận bên dưới để giúp chúng tôi cùng xây dựng cộng đồng yêu thích khám phá và chia sẻ kiến thức!
Để không bỏ lỡ những nội dung thú vị khác, hãy kết nối với chúng tôi qua: ✿ YouTube: www.youtube.com/c/NgẫmRadio ✿ Liên hệ và góp ý qua hòm thư: [email protected]
Chân thành cảm ơn quý vị và các bạn đã luôn đồng hành và yêu mến Ngẫm Radio! Chúc mọi điều bình an và tốt lành đến với mọi người! #NgamRadio#bian#tientri"
Giải mã chữ Hán, nghệ thuật giao thoà giữa ngôn từ và hình ảnh qua một chữ tượng.
Xin chào quý vị khán giả đã quay trở lại với Ngẫm Radio.
Xiàng
Chữ xiàng trong tiếng Trung có nghĩa là hình tượng, con voi hoặc biểu tượng
và nó cũng có nhiều ý nghĩa và ứng dụng khác nhau trong ngữ cảnh văn hóa và ngôn ngữ Trung Quốc.
Chữ tượng trong giáp cốt văn rất chân thật và sóng động.
Ban đầu, nó là hình dạng của một con voi.
Trong suốt chiều dài lịch sử, đặc biệt qua thời kỳ Phật giáo và Đạo giáo phát triển,
chữ tượng được hoác lên những hàm ý sâu sắc và phong phú.
Voi vốn phổ biến trong các kinh điển Phật giáo.
Ví dụ, trong Thần Thoại Vệ Đà, tám con voi chống đỡ lục địa.
Trong Thần Thoại Sáng Thế của Người Hiền Đi,
sau khi thế giới được tạo ra, một con voi dung chân vào voi của mình để nâng đỡ trời và đất.
Mẹ của Đức Phật Thích-ca-mô-ni, Hoàng hậu Maya,
đã từng mơ thấy một con voi trắng chui vào lòng mình và mang thai.
Vật cưỡi của Bồ-Tát Phổ Hiền là một con voi trắng sóng ngà.
Người ta nói rằng, Đức Như Lai Bất Động cũng cưỡi một con voi.
Indra cũng cưỡi một con voi.
Dòng trong Tiếng Phạn cũng được dịch là voi.
Và voi dòng thường được sử dụng trong Phật giáo để chỉ các nhà sư thành tựu và đức hạnh lớn lao.
Người ta nói rằng, voi là loài động vật lớn nhất trên cạn và có sức mạnh vô song.
Nhưng, chúng cũng có tính tình hiền lành, cách cư xử duyên dáng
và nhiều đức tính của chúng rất phù hợp với nguyên lý của Phật giáo.
Khi nhắc đến chữ tượng, người ta sẽ liên tưởng tới sức trở và hay là sự tưởng tượng.
Ngoài ra, có nhiều từ liên quan tới chữ tượng như
hình dáng, hình tượng, vật thể, hiện tượng, ấn tượng, dấu hiệu, cảnh tượng, v.v.
Khi con người được sinh ra, mang hai con mắt để nhìn thế giới xung quanh.
Những hình ảnh mà ta có thể nhìn thấy, chạm vào được.
Thời Ban Sơ đều chỉ là sự phản ánh màu sắc, vật thể, mang ý nghĩa ràng đơn.
Sau này, qua sự tưởng tượng và mang hàm ý sâu sắc, phong phú hơn.
Các học giả phương Tây chỉ ra rằng
Chí tưởng tượng là năng lực mà Thượng Đế ban cho con người.
Chính vì có chí tưởng tượng, nên con người mới có thể tạo nên
những thành tựu phong phú và sâu sắc trong văn học nghệ thuật.
Xây dựng, tư thường và nhiều lĩnh vực khác.
Cuộc sống của con người có thể đầy màu sắc và tươi đẹp,
chứ không phải máy móc và cứng nhát.
Mục đích của Chúa khi ban cho con người chí tưởng tượng
là để giúp họ theo đuổi sự ẩn sau những hình ảnh, hiện tượng bên ngoài.
Giống như Mạnh Tử đã nói, ai cũng có thể trở thành Nghiều và Tuấn.
Điều đó có nghĩa là mọi người đều có phẩm chất
để trở thành một người như Nghiều và Tuấn.
Điều đó không có nghĩa là mọi người đều trở thành Nghiều và Tuấn.
Bởi vì điều đó phụ thuộc vào mức độ nỗ lực của từng cá nhân
để theo đuổi tới những giá trị cao thượng, nâng cao cảnh giới, tinh thần.
Tượng – Từ hình ảnh diễn đạt ý nghĩa
Kinh dịch có chép rằng sách không thể diễn đạt hết mọi ý tưởng,
lời nói không thể diễn đạt hết mọi ý tưởng.
Thánh nhân sáng tạo ra hình ảnh để diễn đạt ý tưởng của mình.
Bát quái hay 64 quái trong kinh dịch đều hiện tám,
hay 64 hình ảnh quái.
Những hình ảnh quái này tuy đơn giản
nhưng ẩn chứa bên trong là những bí mật sâu xa,
cũng có thể nói là ý trời.
Trở nên thánh nhân thông qua bát quái dạy người ta hiểu ý trời, thiền ý.
Ngoài kinh dịch, trong hệ thống văn hóa truyền thống của Trung Quốc
có rất nhiều phương diện theo đuổi ý nghĩa thực sự đằng sau.
Tượng, hình ảnh, bề ngoài gần như xuyên suốt toàn bộ hệ thống văn hóa truyền thống.
Ví dụ, từ ngữ và con số, ký hiệu, màu sắc,
sự vật, con người, động vật, cảnh tượng, nghi lễ, giấc mơ.
Đằng sau những hình ảnh bề mặt này có thể là hàm ý sâu xa
từ cấp độ thật đến cao.
Có một dài thoại như thế này trong câu chuyện tù luyện của Milarepa.
Đại sư Mapa bảo Milarepa rằng
Con đã uống hết rượu ta đưa cho và cay ruộng cho đến khi không còn gì.
Đây là dấu hiệu cho thấy con sẽ nhận được thần thú,
trở thành một lạp tử của Pháp và đạt được sự giác ngộ hoàn hảo.
Sau đó, con đã dâng cho ta một cái bát đồng có bốn quay.
Điều đó có nghĩa là con sẽ trở thành một trong bốn đại đệ tử của ta.
Không có vết nước nào trên cái bát đồng.
Điều đó có nghĩa là các ô nhiễm của con nhẹ
và cơ thể con đang tận hưởng sự ấm áp và niềm vui lớn lao từ sự an lạc.
Con đã dâng cho ta một cái bát rỗng.
Điều đó có nghĩa là trong tương lai khi con thực hành,
con sẽ gặp khó khăn về thức ăn và phải chịu đói.
Để mang lại lợi ích cho con và các đệ tử của con trong nửa sau cuộc đời
và để các đệ tử có căn cư tốt cảm thấy thăng hoà trong thu hành,
ta đã đổ đầy bơ vào cái bát rỗng và đốt nó.
Hãy trở thành một ngọn đèn sáng để làm cho con nổi tiếng.
Ta đã đánh vào chiếc bát đồng để nó phát ra âm thanh.
Để thành lọc tội lỗi của con,
ta đã yêu cầu con xây một ngôi nhà để tu bỏ an giật,
hận thù, kêu ngạo và trừng phạt.
Ta đã đuổi con ra khoai bùi lễ trao quyền và làm nhiều điều vô lý.
Nhưng con không hề có một chút ta kiến nào.
Điều này có nghĩa là trong tương lai,
các đệ tử và dòng dõi Pháp của con sẽ có thể có được đức tin,
sự tinh tấn, trí tuệ, lòng tử bi
và những điều kiện khác mà các đệ tử nên có khi họ học Pháp.
Khi thực hành Pháp, họ sẽ không quá tham làm trong cuộc sống này
và có sự kiên trì để chịu đựng những khó khăn và thực hành tinh tấn.
Cuối cùng, họ sẽ có được sự chứng ngộ,
tràn đầy lòng tử bi và phước lành và trở thành một bậc thầy hoàn trình.
Dòng dõi Pháp truyền khẩu của ta sẽ được truyền bá và phát triển
giống như đĩa trăng phát triển với vinh quang vô hạn.
Con trai của ta còn nên hạnh phúc.
Trong câu chuyện này, đằng sau những hình ảnh bề mặt,
hành vi của nhân vật, nghỉ lễ, v.v.
ẩn chứa những điều sẽ xảy ra trong tương lai.
Bậc thầy Giác ngộ Mạc Ba đã biết những tượng này khi chúng xuất hiện
và ông cũng có thể kiểm soát hướng đi của các sự kiện trong tương lai
bằng cách tự mình an bài một số hành vi và nghỉ lễ.
Điều này cũng có thể được gọi là sự an bài trong tù luyện.
Tất nhiên, đây là biểu hiện ý tưởng thông qua hình ảnh
của những người đã đạt được thành tựu trong tù luyện.
Đối với người thường, mực độ biểu hiện ý tưởng thông qua hình ảnh
tương đối thấp. Ví dụ, khi giải mã giấc mơ,
số 8 có nghĩa là sao có, số 6 có nghĩa là phú quý.
Bạn phải mặc màu đỏ tươi khi kết hôn,
có những điều cấm kỵ và một số ngày đặc biệt, v.v.
Hầu hết mọi người chỉ biết kết quả,
chứ không biết lý do đằng sau chúng.
Tương truyền rằng, Hàn Tín là người phát minh ra cờ tướng.
Người Trung Quốc Hàn đều biết cờ là như thế nào.
Hai người ngồi đối diện nhau và chơi.
Bàn cờ được chia thành Bên Sở và Nhà Hán.
Có tướng lĩnh, binh lĩnh, vòi, pháo, xe, ngựa, quân cờ, v.v.
ở mỗi bên.
Nhìn bề ngoài có vẻ như đang thể hiện cảnh chiến tranh giữa Sở và Nhà Hán.
Nhưng tại sao lại gọi là cờ tướng thay vì cờ Hán,
cờ chiến hay các loại cờ khác?
Vì nó là một hình ảnh.
Điều đó có nghĩa là nó chỉ là vẹp bề ngoài,
Vậy điều đó có nghĩa là gì?
Mỗi bên tham chiến đều có một vị tướng chỉ huy trò chơi.
Nhưng thực tế, người thực sự chỉ huy trò chơi không phải là một vị tướng trên bàn cờ.
Vị tướng trên bàn cờ cũng được một người chỉ huy.
Vậy, ai là người thực sự chỉ huy trò chơi?
Đó là người đang chơi cờ vua.
Nếu chúng ta mở rộng tầm nhìn hơn nữa,
cuộc tranh chấp chủ Hán thực ra chỉ là một hình ảnh hời hật của thế giới.
Nhưng những gì thực sự kiểm soát cuộc chiến này
đằng sau hậu trường là những sinh mệnh cấp cao hơn.
Ngay cả thành tích của những người lãnh đạo các bên tham chiến
cũng được sắp xếp bởi ý trời sinh mệnh cao cấp hơn.
Có lẽ Hàn Tín đã phát binh ra cờ để nói cho thế giới biết sự thật này.
Chúng ta đều đã đọc phong thần diễn nghĩa,
biểu tả cuộc trinh phạt của vua Vũ đối với vua Chú.
Nhưng phong thần diễn nghĩa thực chất là biểu tả cuộc chiến giữa thần và ma.
Do đó, nhiều người bị chủ nghĩa vua thần tẩy não nói rằng
phong thần diễn nghĩa hoàn toàn là do trí tưởng tượng tạo nên.
Tưởng tượng như vậy, sân khấu Tây Du Ký
là câu chuyện về cuộc hành trình của Đại sư Huyền Trang đi thỉnh kinh Phật.
Tôn ngộ không, trừ bát giới, hòa thượng Sátang
và rất nhiều vị thần, Phật, ma quỳ và quái vật khác đến từ đâu?
Trên thực tế, những gì được viết trong Tây Du Ký
vẫn là những gì xảy ra ở một không gian khác
đằng sau sự xuất hiện biểu tả của ngôn từ.
Người Trung Quốc đã đám chim trong nền văn hóa hình ảnh
trong hàng ngàn năm và biết rằng
có những ý nghĩa sâu xa hơn đằng sau về bề ngoài.
Tuy nhiên, một khi họ bị tẩy não
bởi học thuyết ta ác của chủ nghĩa vua thần,
họ chỉ nhận ra về bề ngoài,
giới hạn bản thân trong không gian bề mặt này
và không thể nhìn thấy sinh mệnh cao cấp ở tầng thứ cao hơn.
Có một câu chuyện ngụ ngôn tên là
Người Mù Sờ Voi trong kinh Đại Bát Niết Bàn.
Nó kể về câu chuyện có bốn người mù
chưa bao giờ nhìn thấy một con voi.
Một người trong số họ chạm vào ngà voi
và nói rằng con voi giống như một củ cà rốt.
Một người khác chạm vào tay
và nói rằng con voi giống như một chiếc quạt lá cỏ.
Một người chạm vào chân của con voi
và nói rằng con voi giống như một cây cột lớn.
Và một người chạm vào đuôi của con voi
và nói rằng con voi giống như một sợi dây dơm.
Hơn nữa, bốn người này vẫn còn ám ảnh với những gì họ biết,
không chịu nhượng bộ lẫn nhau và tranh cãi không ngừng.
Điều này có nghĩa là mọi người không thể hiểu được toàn bộ sự thật
mà chỉ nhận ra phần mà họ có thể chạm vào và khái quát hóa nó.
Những người được gọi là duy vật ngày nay
chỉ nhận ra những gì họ có thể nhìn thấy và chạm vào.
Họ có giống như người mù sợ voi không?
Đạo Đức Kinh nói rằng con voi lớn vô hình
có nghĩa là con voi thực sự lớn là vô hình.
Lão Tử nói với thế giới rằng
nếu bạn muốn hiểu con voi thực sự, tức là sự thật,
bạn không nên ám ảnh với những thứ hữu hình trên thế giới.
Đồng thời, Phật giáo và Đạo giáo đều trụ trường vô vi.
Hình dạng ban đầu của chữ quầy là một bàn tay cầm voi,
tức là tay cầm voi.
Do đó, vô vi mà Phật giáo và Đạo giáo yêu cầu
cũng có thể là bảo người tu hành không nên chấp trước vào hình tướng thế gian.
Quý vị và các bạn thân mến!
Từ chữ tượng, chúng ta có thể thấy,
cũng giống như con người,
mỗi người đều có tên gọi, thần thể và ý thức cá nhân.
Điều đó cũng giống như âm, hình, nghĩa ức của tiếng Hán vậy.
Nghĩa ức của Hán Tự giống như tư tưởng và ý thức của một con người.
Còn âm và hình lại đóng vai trò làm tài thể của nghĩa.
Xét trên tông thể, nội hàm và mục đích của nghĩa của chữ Hán
chính là để khái quát và diễn giải nội hàm
của tất cả mọi thứ tồn tại trong thiền địa vũ trụ,
là con đường để con người lý giải và nhận thức về chân lý vũ trụ.
Đương nhiên, âm, hình, nghĩa trong mỗi Hán Tự đều là một trình thể hoàn mỹ.
Âm Tự, hình Tự và nghĩa Tự có thể bổ sung lẫn nhau,
cùng nhau biểu đạt đến cho con người một tín tức hoàn trình
mà chữ Hán đó cần thể hiện.
Trên góc độ này mà nói thì kết cấu trình thể của Hán Tự
thật đúng là huyền diệu vô cùng.
Trên thế giới không có bất cứ một loại ngôn ngữ
hay văn tự nào có thể sánh được.
Xét trong toàn bộ quá trình từ thời kỳ văn tự sơ khai
hoặc trên đồ gốm, chữ giác cốt, kim văn, đại triện, tiều triện
đến lệ thư, thảo thư, khải thư
và cho tới cách quy phạm hóa trong văn tự,
trong in ấn của thời hiện đại
thì hình của chữ Hán cũng có thay đổi rất to lớn.
Bởi vì một chiều thiên tử, một chiều thần dân,
một chiều thiên tử, một chiều văn hóa
cho nên đã đem đến cho Hán Tự
những biến hóa khác nhau về ngoại hình.
Đây cũng không phải là điều ngẫu nhiên.
Trong dòng lịch sử trên dưới 5.000 năm của dân tộc Trung Hoa,
âm, hình, nghĩa của Hán Tự đến hôm nay
đã có những biến đổi rất lớn.
Khi tiến trình lịch sử phát triển đến ngày hôm nay
thì có thể truyền tài một cách đầy đủ
và biểu đạt đại đạo của vũ trụ.
Có thể khiến con người dựa vào đó
mà học tập và lĩnh ngộ được nội hàm của đại đạo
ở các thần thứ khác nhau.
Vậy thì không thể tách rời văn tự của văn hóa thần truyền.
Chữ Hán
Xin chào và hẹn gặp bạn trong các số tiếp theo
trong truyền đề Từ vẽ đến viết
Hành trình của chữ tượng hình Trung Hoa