GIẤC MỘNG NỒI CƠM KÊ

Giấc mộng nổi cơm kê Năm khanh nguyên thứ bảy đời nhà đường, có vị đạo sĩ tên là Lã ông học được thuật thần tiên thoát tục. Một ngày nọ, trên đường Ngao Du sang đất Hàm Đan, ông Dĩnh Chân ghé vào một quán trọ bên đường, cởi bỏ chiếc mũ xương, tháo rải đai lưng. Đạo sĩ ngả lưng tựa vào chiếc gối, lặng lẽ ngắm nhìn cuộc đời trôi qua. Lát sau, một chàng trẻ tuổi tên là Lư Sinh từ ngoài đồng đi tới. Chàng mặc chiếc áo ngắn cũn, cưới còn ngựa xám đã mệt mỏi, ghé vào quán trọ nghỉ chân. Thấy vị đạo sĩ phòng thái khác thường, Lư Sinh liền tiến lại gần, cùng ngồi chung tấm chiếu dơm, rồi vui vẻ trò chuyện. Đang lúc xôm xả, Lư Sinh trật cuối đầu nhìn xuống bộ dạng làm lũ, áo may đã sờn vai của mình, rồi buồn một tiếng thờ dài. Thật đúng là chi lớn không gặp thời, kẻ đại trưởng phu sinh ra ở đây mà phải chịu cảnh khốn đốn thế này sao? Lá ông mìm cười nhìn chàng trai, ôn tôn hỏi, ta thấy cậu tay chân lành lặn, thân thể chẳng bệnh tật gì, nói năng hoạt bát, nụ cười dạng dỡ. Đang lúc thòng dòng như thế, có sao lại thở thàn khốn đốn? Lư Sinh lắc đầu, giọng chịu nặng ấm ức, chỉ là sống cầu thả qua ngày đoạn tháng, có gì mà gọi là thích trí? Kẻ sĩ ở đời, khi sinh ra, phải lập nên công danh hiển hách, ra làm tướng, vào làm quan, ăn dùng đỉnh đông, nghe nhạc cung đình, làm cho họ hàng hưng thịnh, gia tộc giàu sang. Như thế mới là sống thỏa nguyện. Tôi từ nhỏ đã dốp lòng học hành, trao rồi đủ lục nghệ, tự tin tuổi trẻ sẽ khoác áo tía đai xanh. Vậy mà nay đã tráng niên, vẫn phải bán lưng cho đất, bán mặt cho trời nơi đồng ruộng, không khốn đốn thì là gì? Nói xong, gánh nặng tham vọng như đẻ nặng đôi mắt, khiến Lư Sinh mỏi mệt, cơn buồn ngủ bất chợt kéo đến. Lúc ấy ngoài bếp, người chủ quán trọ vừa bắt một nồi kề lên bếp củi. Là ông thò tay vào túi, lấy ra một chiếc gối bằng xứ xanh, hai đầu còn lỗ rỗng, rồi đưa cho Lư Sinh. Cậu gối cái gối này của ta thì có thể được vẻ vàng thích chí như ý muốn. Lư Sinh đón lấy chiếc gối, tò mò ghé mắt nhìn vào khoảng rỗng ở đầu xứ. Kỳ lạ thay, cái lỗ rỗng nhỏ bé ấy trợt phình to ra, tỏa ra ánh sáng rực rỡ, ấm áp. Chàng nhún người bước vào, thấy mình đã trở về ngôi nhà quen thuộc. Mấy tháng sau, Lư Sinh cưới được người con gái giọng họ thôi ở Thanh Hà. Một tiểu thư dùng mạo tuyệt chân lại mang theo vô số của cải hồi môn. Từ đó, chàng bắt đầu khoác áo gấm, cưỡi kỷ mã. Cuộc sống, ngày một sàng quý. Năm sau, chàng thi đỗ tiến sĩ, cười bỏ áo vải thô để khoác lên mình triều phục, bước chân vào trốn quan trường. Trong vài năm, Lư Sinh thẳng quàn tiến chức, nhanh như diều gặp gió. Chàng làm quan ở huyện Lệnh, rồi thăng làm giám sát ngữ sử. Sau ba năm, chàng được bổ nhiệm hiệu Thư Lan, quận Thiểm Châu. Vốn thích công việc thổ mộc, chàng cho đào con sông dài tám người dặm, thông thương mọi miền. Khiến dân chúng biết ơn mà lập bia ghi công đức. Năm ấy, Thần Vũ Hoàng đế vừa tính đến việc đánh xẹp giặc ngoại biên, vừa để mở mang cương thổ. Lư Sinh được Hoàng đế giao ấn kiếm làm Hà Tây đạo thiết độ xứ. Chàng cầm quân đánh tan quân địch, chém hơn bảy ngàn thủ cấp, mở rộng bờ cõi chín trăm rậm. Dân chúng vùng Biên Cương lại tạc bia trên núi cao để ca tụng vị giành tướng. Chàng trở về chiều, trong tiếng tung hô, được thăng làm hộ bộ thương thư, kiếm ngự sử đại phu. Bấy giờ Lư Sinh ngồi cao vọng trọng, ai nấy kính nể. Chỉ trong một đêm, mọi quyền uy sụp đổ. Lư Sinh bị tước hết quản chức, phải ngậm ngùi khăn gói đầy ra vùng Đoan Châu hẻo lánh. Đoan Châu ngày ấy là nơi rừng thiêng nước độc, núi đồi điệp trùng, chướng khí mịt mờ. Từ một vị quan to ở trốn kinh kỳ, Lư Sinh giờ đây phải sống trong một căn túc lều tranh siêu vẹo, gió lùa từ phía. Cuộc sống lưu đầy đầy tràng vào cảnh đói khổ bần cùng đến tận cùng. Những bữa cơm gấm bọc ngọc nay thay bằng vai củ sắn lùi. Mớ giao rừng đáng ngắt, ăn cẩm hơi qua ngày. Dòng dã nhiều tháng trời, trang phải nhít đói qua đêm. Bụng cồn cào gõ trống, cổ họng khô khốc vì thiếu nước sạch. Rừng sâu chướng khí khiến thất hình tràng ngày một gầy mòn. Da rẻ xám xịt, tay chân gầy dọc như cảnh cây khô. Mỗi đêm đồng rết buốt, trang chỉ có chiếc áo vải sờn sách để đắp, co góp trên trọng tre mà run lầy bẫy, cây đắng gặm nhấm, nỗi tùy hổ. Ba năm sau, lưu sinh được giải oan quay lại triều đình. Trang được trở về, khôi phục chức vị, nắm quyền chính suốt 10 năm trời. Được xưng tụng là Bậc Hiền Tướng Phỏ Nguy, cứu nước. Thế rồi, tai họa tàn khốc lại ấp đến. Kẻ đồng liêu vì ghen ghét đã mua khống bằng chứng, tố cáo lưu sinh câu kết với tướng ngoài biên để làm phản. Quan binh râm rộ kéo đến vây chặt nhà trang. Trong phút giây sinh tử, giữa tiếng binh khí tuốt khỏi vỏ kêu sang sáng, lưu sinh hoảng hốt đến mất hết hồn vía. Trang nắm lấy tay vợ, nước mắt đầm đìa than rằng, nhà ta ở Sơn Đông vốn còn 5 khoảng ruộng tốt, đủ để vợ chồng ăn mặc ấm no suốt đời. Cớ sao, ta lại tham bỏng lọc trốn quan trường, để giờ đây ra nồng nỗi này. Giờ đây, dẫu muốn mặc chiếc áo rách gửi con ngựa sám thong rong trên đường hàm đạn, cũng chẳng thể nào có lại được nữa. Nói rồi, trang rút kiếm tự vẫn. Vợ trang vội cứu, may mắn không chết. Dù thoát chết dưới lưỡi kiếm, trang vẫn bị tống giam, những người liên lụy đều bị chém đầu, còn trang sau đó bị đầy đến vùng hoàn chầu chướng khí. Mấy năm sau, hoàng đế biết Lưu Sinh bị oan, lại mời về triều, phong làm yên quốc công, ân sủng vượt xa mọi người. Các con của trang, 5 người con trai đều tài năng xuất chúng, đỗ đạt làm quan to trong triều, cưới con gái các đại tộc danh giá. Cuộc sống gia tộc vinh hiển, trang có hơn 10 người cháu nội khồi ngồ tuấn tú. Trải qua hai bận lưu đầy biên viễn, rồi lại nắm quyền tể tướng suốt hơn 50 năm, Lưu Sinh sống trong nhung lụa, xà hòa không sao đếm suệ. Nhưng rồi, quy luật của thời gian không chỉ một ai, tuổi già sức yếu ập đến, trang nắm chân sự bệnh, thở thoai thóp. Đến khi sắp mất, Lưu Sinh dâng sớ rằng, thần vốn là kẻ học trò nghèo nơi quê nhà, lấy ruộng vườn làm vui, may gặp Thánh Chúa, được ra làm quạn. Đội ơn Hoàng thượng đặc biệt ân thưởng, về triều phong tể thân. Chu Toàn trong hoài, trải nhiều năm tháng, thần nhờ ơn trời mà chưa giúp gì cho bệ hạ. Tai hèn mà ngôi cao, lo như dẫm băng mỏng. Ngày qua rồi ngày lại, không biết tuổi già đến. Nay thần đã ngoài tám mươi, mạch sắp hết, gân sức già nữa. Còn chút hơi tàn, đợi lìa trần thế. Trong lại cuộc đời chưa có công lao gì, để báo đáp thánh ân, uổng phụ ơn sâu, mà tử biệt. Thần, trong lòng quyến luyến cảm thương, kính cần dâng biểu này, để tỏ bày cảm tạ. Hoàng đế hạ chiếu rằng, Khanh lấy đức lớn giữa ngôi đầu, phỏ tá cho chấm, xuất chấn, dìn giữ biên cương, về chiều giúp đời Thái Bình. Hai mươi năm yên hàn, thực nhờ Khanh giúp sức. Lần này Khanh mắc bệnh, tưởng sẽ dần thuyên giảm. Đâu ngờ bệnh thêm nặng, thực đau đớn lắm thay. Nay lệnh cho phiêu kỵ đại tướng quân đến thăm hỏi, Khanh hãy gắn sức, thuốc thang chạy chữa. Vì ta, ma bảo trọng lấy mình. Mong Khanh sẽ mau khỏi bệnh, như lòng chấm hy vọng. Đêm hôm ấy, Lưu Sinh mất. Lưu Sinh chợt vươn vai, ngáp dài một cái rồi mở mắt ra. Trần nhà tranh đứa, hiện ra trước mắt. Chàng giật mình ngồi phát dậy, ngơ ngác nhìn xung quanh. Chàng vẫn đang nằm trên chức chiếu dơm, trong quán trộn nhỏ bên đường Hàm Đan. Lão đạo sĩ lạ ông, vẫn ngồi điểm nhiên bên cạnh, nụ cười bí hiểm. Và ở góc bếp, nồi cháo kê của chủ quán vừa bắt lên lúc nãy, vẫn chưa kịp chín. Mọi thứ vẫn y nguyên, như trước khi chàng nhắm mắt. Hơn 50 năm, vinh hòa phú quý, những trận chiến đẫm máu, những lần lao tù hoàng sợ, những nỗi đau đầy ải, cùng gia đình ấm êm, và cái chết vinh hiển. Tất cả hóa ra, chỉ diễn ra trong trọn một cõi mơ ngắn ngủi, chưa bằng thời gian nấu chín một nồi cháo kê. Lưu sinh bàng hoàng, mồ hôi hột diện ra trên chán, ngập ngưng hỏi. Lẽ, lẽ nào tất cả, chỉ là một giấc mộng ư? Lã ông nhìn chàng, thòng dòng đáp. Thích ý ở đây, chẳng qua, cũng chỉ như vậy mà thôi. Lưu sinh ngồi lặng đi hồi lâu, những tham vọng bừng bừng lúc đầu, những nỗi oán sận cuộc đời bỗng nhiên tàn biến sạch sẽ như xương tan đầu núi. Chàng đứng dậy chắp tay cuối đầu dập lại lá ông mà thưa rằng cái đạo sang hèn, cái vận thành bại, cái lẽ được mất, cái tình sinh tử, thầy đều đã hiện hiện trọn vẹn trong giấc mộng vừa rồi. Ấy là tiên sinh đã dùng chất lý sâu xa để xứt bỏ lòng hàm muốn mê mụi cho tôi. Lẽ nào tôi lại không biết tuân theo? Nói rồi, lưu sinh sắp mình lại tạ đạo sĩ, rồi nhẹ nhàng bước ra khỏi quán trọ, bùng bỏ mọi hoài hoài công danh ảo ảnh để trở về với cuộc sống bình yên như mọi ngày. Cảm ơn quý vị và các bạn đã dành thời gian lắng nghe tập phát sóng hôm nay của Ngẫn Radio. Cuộc đời rỗng ngắn ngủi như một giấc mộng hoàng lương, nhưng thân người khó đắc. Mong rằng giữa những thăng trầm được mất, mỗi chúng ta đều tìm thấy sự bình yên và trân trọng từng phút giây ở hiện tại. Chúc quý vị một buổi tối an lành. Xin chào và hẹn gặp lại quý vị trong những câu chuyện tiếp theo.