《Tam Tự Kinh》 là một tác phẩm kinh điển nổi tiếng đã được dùng làm sách giáo khoa trong trường tư thục từ thời nhà Tống, tương đương với sách giáo khoa tiểu học ngày nay, do đại Nho gia Tống triều Vương Ứng Lân tiên sinh soạn. Điều thần kỳ nhất là nó đem nội hàm căn bản của Nho học và văn học, lịch sử, triết học, thiên văn địa lý cô đọng tại đây, như một phiên bản thu nhỏ của văn hóa truyền thống Trung Quốc, được cổ nhân tôn sùng là “kinh” thư. Kinh, là đạo lý bất biến. Đó là khuôn mẫu mà cổ nhân cho rằng đáng để tất cả mọi người noi theo và học tập.
Xin chào quý khán tính giả
Cảm ơn mọi người đã dành thời gian quý báu để lắng nghe các podcast tuyệt kỳ Ban Nhi
Hôm nay mời quý vị của Ban Nhi lắng nghe 3 từ Kinh
Đọc sách luận bức tập 11
Âm Hán Việt
Biết hiện độ, biết ai cổ
Ái ố dục, thất tình cổ
Bao thổ cách, một thịt kim
Tì dự trúc, nãi bác âm
Tạm dịch, tràn
Vui, giận, tràn
Buồn, sợ, yêu, ghét, muốn là thất tình
Bao, thổ, cách, một, thịt, kim
Tì và trúc là bác âm
Dịch nghĩa tham khảo
Vui mừng, tức giận, đau buồn, sợ hãi, yêu thích, ghét và ham muốn là thất tình
Là 7 loại cảm xúc bẩm sinh của mỗi người
Người Trung Quốc cổ đại dùng 8 loại nguyên liệu
Nguyên liệu gồm quả bầu, đất xét, da thuộc cổ, đá, kim loại, dây tơ, ống trúc để làm nhạc cụ và gọi đó là bác âm
Do được làm từ các chất liệu khác nhau
Nên âm thanh phát ra từ các nhạc cụ đó cũng mang nét đặc sắc riêng
Đọc sách luận bút
Từ tứ quý tứ phương, ngũ hành ngũ thường, lục cốc lục xúc, dãn đến thất tình và bác âm
Người Trung Quốc thường nói rằng con người có thất tình lục dục
Mặc dù ở đây định nghĩa thất tình lấy dục của dục vọng quy vào trong thất tình
Nhưng thật ra là để tiện cho trẻ ghi nhớ
Thất tình xuất phát từ Đạo Gia
Hoàng đế nữ kinh định nghĩa hỷ, nộ, ưu, tư, bi, khủng, kinh là thất tình
Cho rằng vui quá hại tâm, giận quá hại gan, ưu sầu và nhớ nghĩ quá độ hại tình vị
Đau buồn quá độ làm hại phổi, sợ sệt và kinh hải ác hại thận
Cho nên người ưu tư quá độ thường ăn không ngon, bị kinh hải trực tiếp tổn thương thận, mất kiểm soát bài tiết
Mặc dù thất tình ở đây khác với thất tình trong hoàng đế nữ kinh
Nhưng vẫn là dùng thất tình để nói
Khi vị thầy ở trường tư thuộc giảng giải
Ông cũng sẽ dạy cho trẻ em những nhận thức cơ bản của xưa này
Và sau đó giải thích thêm tại sao Nho Gia đặc biệt lấy ái ố dục xếp vào trong thất tình
Không hoàn toàn giống với y học
Bởi vì Nho Gia đặc biệt coi trọng lấy tấm lòng nhân ái để đối đải người khác
Cảm xúc yêu thích, vui mận, chán ghét, cam hận và các chủng dục vọng đều bắt nguồn từ tình riêng
Không thể kiềm chế được cảm xúc
Không chỉ khiến người ta trực tiếp tổn hại đến thân thiệt của mình
Mà còn vô cùng dễ dàng làm cho con người trở nên mất lý tính
Vì yêu xin hận, vì hận thậm chí đã thương giết người
Những cảm xúc này phải biết cách khống chế
Có như thế mới không mê mất tâm trí gây thành đại họa
Vì vậy người xưa nói đến tình thì nhất định theo sao phải là chữ nghĩa
Có tình thì còn phải có nghĩa
Có tình cảm nhưng không được quá phạm vi mà lễ cho phép
Không thể vì tình mà hại người hoặc tự hủy hoại bản thân mình
Người xưa luôn đối xử với tình cảm rất lý trí
Ngay từ khi còn nhỏ trẻ đã được dạy cách biết khống chế cảm xúc của mình
Chỉ cần theo năm đạo lý bất biến
Nhân, nghĩa, lễ, trí, tính để làm người là được
Còn người ngày nay có thể vì tình mà giết người và tự xác
Đối đại hãy sức không nghiêm túc với sinh mệnh
Đối đại với gia đình và hôn nhân cũng vô cùng không có trách nhiệm
Thậm chí chỉ vì tình cảm mà có thể làm hại thân thể cũng không hiểu
Đạo đức sụp đổ và tình cảm không biết khống chế
Gây ra biết bao vấn đề của gia đình và xã hội
Và những căn bệnh tinh thần hiện đại phức tạp khó chữa
Do đó trong việc giáo đạo trẻ nhỏ
Thời cổ đại biểu hiện là rất lý tính và cao minh
Đề cập đến bác âm là nói về nhạc cụ
Thật chất là nói về tri thức liên quan đến nhạc thời cổ đại
Như âm luật nhạc khúc và phương diện vũ đạo
Âm nhạc cổ đại bốn dùng để trì bệnh và liên thông với trời đất tự nhiên
Âm nhạc ngày chính có thể dự đoán sự hưng suy của một quốc gia
Các loại nhạc dâm loạn như tình ái nam nữ buồn bã
Đau khổ đồng nghĩa với sự bại vong quốc gia
Trật tự hỗn loạn, đạo đức sụp nổ
Phản ánh trên thân thể con người là sẽ làm tổn thương tì vị
Gan, thận và phủi dẫn đến cơ thể bị rối loạn chất năng
Và sinh ra trăm thứ bệnh
Cùng, thương, giấc, chủy, vũ là nói đến âm luật ngũ âm của thời cổ đại
Trong nhạc ký ghi, xem xét âm nhạc của một quốc gia
Có thể biết được tình hình chính trị của quốc gia này
Qua đó cũng biết được nên trị vị như thế nào
Nhạc thời thái bình thành thế, điềm tĩnh lại vui vẻ
Quốc gia ấy thiết định quốc thái dân an
Nhạc thời loạn thế, đầy ai oán và phẫn nộ
Quốc gia này nhất định làm điều ngang ngược
Nhạc vong quốc đầy bi ai và ưu tư
Dân chúng chỉ biết hãng trong cảnh khốn khó tuyệt vọng
Đạo lý của âm thanh và chính trị là tương thông với nhau
Trong ngũ âm, cung âm đại biểu cho quân vương
Thương âm đại biểu cho thần
Giác âm là dân, trụy âm là sự, vụ âm là vật
Quân, thần, dân, sự, vật
Nếu 5 điều này không loạn
Thì không có thanh âm nào là không hài hòa
Nếu cung âm bị loạn, thì âm nhạc phóng túng lộn rộn
Vua của quốc gia này nhất định kêu can vô độ
Thương âm bị loạn, tiếng nhạc xung đột nhau
Thì chứng tỏ quốc gia này quan chức bại hoại
Giác âm bị loạn, thì âm nhạc đau buồn
Dân chúng nhất định có nhiều oán hận
Trụy âm bị loạn, âm nhạc bi ai
Quốc gia nhất định có nhiều chuyện không yên
Vụ âm bị loạn, dài điệu nghiêng ngã sắp đổ
Chứng tỏ quốc gia tài chính thiếu thố
Nếu ngũ âm hỗn loạn toàn bộ
Xâm phạm lẫn nhau thì gọi là mạng
Ngạo mạng, vô lễ
Nước này diệt ôm chia cắt cũng không xa
Theo nhạc Vũ Tiên Tung Chi Bác
Thẩm nhạc tri chính, họa phúc tiền tri
Từ đó có thể thấy âm nhạc có thể dùng
Để dự đoán hân suy tồn vong
Họa phúc một sớm một chiều của một đất nước
Nhò sinh thời xưa đều phải an hiệu âm nhạc
Mới có thể trị quốc, cũng có thể dưỡng sinh
Đây chỉ là nhập môn của âm nhạc
Câu chuyện Hoàng đế và âm nhạc
Đối với người Trung Quốc cổ đại
Âm nhạc là công cụ để liên hệ với thiên thượng
Âm nhạc không chỉ để hưởng thụ và giải trí
Mà còn là lễ tiết thần thánh
Để điều hòa mối quan hệ giữa trời đất
Các nhạc cụ của Trung Quốc
Được phát minh từ rất sớm
Trong cuốn thi kinh cũng thường xuyên
Nhắc tới các loại nhạc cụ
Theo các sách sử ghi chép
Phục Hy là người chế tạo ra đàn sắt
Nữ Hoa chế tạo ra tiêu
Linh Luân chế tạo ra chuông
Thần Nông chế tạo ra ngũ huyền cầm
Hoàng đế lệnh cho Linh Luân
Chế định ra nhạc luật
Luật trong âm nhạc
Đặt ra 12 luật, 12 thang âm
Linh Luân ở trên núi Tây Sơn
Tìm được loại trúc thô thích hợp
Để làm nhạc cụ
Ông dùng những cây rán chắc nhất
Gọt thành sáo trúc
Khi ông thổi cây sáo mình vừa làm
Có mấy con chim vừa hoàng đậu xuống
Quanh những cây ở gần ông
Chim trống bắt đầu hót trước
Âm đầu tiên của nó giống với âm
Thát ra từ cây sáo trúc của Linh Luân
Sau đó lại hót tiếp 5 âm nữa
Linh Luân nhanh chóng gọt
Linh Luân nhanh chóng gọt thành cây sáo
Có thể phát ra 5 âm đó
Vừa hoàng mái hót tiếp 6 âm
Linh Luân lại nhanh chóng gọt ra cây sáo trúc
Phát ra được 6 âm đó
Linh Luân sắp xếp trình tự
Của 12 âm đó xong
Là hoàn thành 12 luật
Vì để bảo tồn lâu dài 12 âm này
Hoàng đế đã hạ liện đúc ra 12 chuông đồng
Có thể tái hiện chính xác
12 âm của sáo trúc
Sau đó tất cả các thang âm
Của các nhà cụ
Bắt buộc phải đúng với âm của chuông đồng
Ngoài việc hạ liện cho Linh Luân
Chế tạo chuông ra
Trong cuộc chiến với Sì Vương
Vì để nâng cao sự khí chiến đấu của binh sĩ
Hoàng đế đã làm ra một loại chóng trận đặc biệt
Và đích thân đánh điện
Cổ vũ uy thế của đội quân
Loại chóng này được làm từ da
Được phơi khô của một loại quái thú
Ở Đông Hải có tên là quỳ
Còn dù chóng được làm từ khúc xương
To nhất trên thân thể thần sấm
Khi hoàng đế đánh vào chiếc chóng trận đặc biệt này
Tiến chóng vọng xa hơn 500 dặm
Làm trời đất thay đổi
Ngoài ra
Khi hoàng đế lên núi Thái Sơn
Gặp các quỷ thần trong thiên hạ
Còn sáng tác ra khúc nhạc tên Thành Giác
Khúc nhạc này có khí thế hùng hồn
Có thể kinh thiên địa
Khóc quỷ thần
Kinh động trời đất
Quỷ thần khóc thầm
Đây thật sự là bản nhạc trên thiên thượng
Người Phạm không thể nghe được
Hơn nữa
Sau khi hoàng đế đánh bại Si Vương
Để chúc mừng thắng lợi
Ông đã sáng tác ra bản nhạc có khí thế phi phạm
Có tên Cương Cột Khúc
Cảm ơn bạn đã dành thời gian quý giá
Xem hết video của Băng Nhi hôm nay
Nếu thấy hay
Hãy comment, like, share
Để video này có thể lan tỏa đến nhiều người hơn nữa
Nếu chưa follow
Hãy dành cho kênh Băng Nhi một nút follow bạn nhé
Mong rằng bạn sẽ luôn cảm thấy bình yên
Trên hành trình sống của mình
Quý đích bạn một cái ôm thật ấm áp