《Tam Tự Kinh》 là một tác phẩm kinh điển nổi tiếng đã được dùng làm sách giáo khoa trong trường tư thục từ thời nhà Tống, tương đương với sách giáo khoa tiểu học ngày nay, do đại Nho gia Tống triều Vương Ứng Lân tiên sinh soạn. Điều thần kỳ nhất là nó đem nội hàm căn bản của Nho học và văn học, lịch sử, triết học, thiên văn địa lý cô đọng tại đây, như một phiên bản thu nhỏ của văn hóa truyền thống Trung Quốc, được cổ nhân tôn sùng là “kinh” thư. Kinh, là đạo lý bất biến. Đó là khuôn mẫu mà cổ nhân cho rằng đáng để tất cả mọi người noi theo và học tập.
Tập 10
Âm Hán Việt
Đạo Lương Thục, Mạch Thử Tắc, Thử lục cốc, Nhân sở thực. Mã Ngưu Dương, Kê Khuyển Thỉ, Thử lục súc, Nhân sở tự.
Tạm dịch:
Lúa, kê, đậu, lúa mạch, lúa nếp, cao lương, Lục cốc này, con người ăn. Ngựa, trâu, dê, gà, chó, lợn, Lục súc này, con người nuôi.
Xin chào quý khán tính giả
Cảm ơn mọi người đã dành thời gian quý báu để lắng nghe các podcast từ kênh Ban Nhi
Hôm nay mời quý vị của Ban Nhi lắng nghe 3 từ kinh
Đọc sách luận lạc 10
Âm Hán Việt
Đạo Lương Thục
Mạch Thử Tắc
Thử Lục Cốc
Nhân Sợ Thật
Mã Ngư Dương
Kê Quyển Thủy
Thử Lục Xuất
Nhân Sợ Tự
Tạm Dịch
Lúa
Kê
Đậu
Lúa Mạch
Lúa Nếp
Cao Lương
Lục Cốc Này
Con Người Ăn
Ngựa
Trâu
Dê
Gà
Chó
Lợ
Lục Xuất Này
Con Người Nuôi
Dịch nghĩa tham khảo
Gạo
Tiểu Mể
Đậu
Lúa Mạch
Kê
Cao Lương
6 loại lục cốc này là lương thực chính để con người duy trì sự sống
Ngựa
Trâu
Dê
Gà
Chó
Lợ
6 loại vật này là những gia xuất chính được con người nuôi tại nhà
Tư Truyền
Khi con người trải qua kiếp nạn Đại Hồng Thủy
Các vị thần đã mang 6 con vật và 6 loại lục cốc này từ thế giới của thần xuống
Đồng thời dạy con người trang nuôi và trồng trọt để giúp con người vượt qua đại nạn
Đây là lòng tự bi của thần đối với con người
Từ đó con người có thể tự lực nuôi sống
Lục cốc và lục xuất đã trở thành nhu cầu thiết yếu trong sinh hoạt hàng ngày của con người
Đọc sách Luận Múc
Từ Vũ Hành và Ngũ Thường ở 2 bài trước
Bài này nói đến lục cốc và lục xuất
Hiện nhiên là chữ theo nội dung được sắp xếp từ nhỏ đến lớn sẽ dễ dàng cho việc học thuộc lòng
Vẫn như trước, bài này sẽ giới thiệu về thứ liên quan đến sinh hoạt thường ngày của con người
Để sinh tồn nhất định phải có được thật vật và xúc vật cơ bản
Thật ra, là một con người hiểu biết rõ cuộc sống con người là mục đích cơ bản của việc đọc sách làm người
Nếu không hiểu biết những thường thức cơ bản của cuộc sống hàng ngày
Người đọc sách sẽ trở thành người học vẹt
Thoát ly khỏi cuộc sống con người mà nghiên cứu học vấn
Khi học mà không áp dụng được, không thể thành người ngổ dụng
Không được người đời và xã hội công nhận
Vì vậy, chữ trí trong từ trí tuệ được hợp thành từ chữ trây và chữ nhật
Hiểu biết nhu cầu, sự vận hành và mối quan hệ giữa người với người trong cuộc sống hàng ngày
Biết ý nghĩa của việc mặt trời chiếu rọi khắp mặt đất
Và hiểu được mối quan hệ giữa con người với tự nhiên
Để thiên hạ quốc thái dân an mới là căn bản của nghiên cứu học vấn
Vì vậy, mọi trí thức cần thiết trong cuộc sống con người
Đều là những gì mà Nho Cha muốn đề cập đến
Nho sinh nếu không biết việc nhà nông và thiên văn, lịch pháp, địa lý
Thì tương lai sẽ không có cách nào an bang triệt quốc
Cứu tế thiên hạ bách tính, đây là những điều cần phải hiểu
Trung Quốc đất rộng, tài nguyên hông phú, khí hậu, hoàn cảnh các nơi khác nhau
Nên lương thật chủ yếu ở mỗi nơi cũng khác nhau
Tùy theo địa phương mà trồng thì cứ thích hợp
Phương Nam thì trồng lúa nước, phương Bắc thì trồng lúa mạch
Tây Bắc thích hợp chăn nuôi, vùng cao nguyên hoàng thổ ở giữa
Thì thích hợp trồng hoàng mẻ, tiểu mẻ và cao lương
Câu chuyện, nguồn gốc của cây lúa
Gạt lúa ngay giữa trưa, mồ hôi rơi xuống đất
Ai biết trong hôm cơm, từng hạt đều chiếu đựng vất vả
Đây là bài thơ Mẫn Nông Thy của Lý Thần Đời Đường
Mẫn chính là thương cảm
Mẫn Nông chính là đồng cảm thương xót người nông dân
Cả bài thơ như cả sâu sắc cảnh
Những người nông dân ngày xưa mỗi ngày bắt cuốc
Mồ hôi nhọc nhằn dưới trời nắng ghét
Dèo xuống những hạt giống để chúng ta mỗi ngày có đủ và mùa cơm
Ý nghĩa của bài thơ này là nhắc nhở thế nhân
Có được một bữa cháo, một bữa cơm là không hề dễ dàng
Nhất định không nên lạc phí thực phẩm
Vậy thì, bát cơm thơm ngào ngạt
Mà hằng ngày chúng ta ăn có nguồn gốc từ đâu
Có một truyền thuyết rất thú vị về nguồn gốc của cây lúa
Ngày xưa ngày xưa, trên mặt đất vẫn chưa có ruộng đồng và nhà cửa
Chỉ toàn là rầm rầm hoang sơ
Khi đó con người vẫn còn sống dựa vào săn vắt và hái lượm
Rồi một hôm, bột nhiên trời như bị đất ra
Mưa lớn trút xuống ngày đêm không gần
Tạo thành một trận lũ lụt lớn chưa từng có
Rất lâu sau đó nước lũ mới rút
Nhưng những động vật nhỏ đều bị nước lũ dấn chìm
Hoa quả cũng bị ư hỏng hết
Có người đi săn vắt những động vật nhỏ để kiếm ăn
Nhưng những động vật nhỏ đó đã bị các loài khác ăn hết rồi
Không có gì để ăn
Nên rất nhiều người đã bị chết đói
Loài người đáng thương chỉ biết châu mây ủng dột
Không nghĩ được cách nào để vượt qua khó khăn
Lúc này, trên một hòn đảo ở phương Đông
Nơi có nhiều thiên thần ở đó
Họ tăng lách chứng kiến thức ăn của con người ngày càng khang hiếm
Họ vô cùng thương cảm với con người
Thế là họ bàn nhau để giúp đỡ con người vượt qua khó khăn
Sau cuộc học bà đó
Họ phái phục thi dạy con người chăn nuôi
Thần nông dạy con người canh tác
Trâu và ngựa cần cồ chịu phổ giúp con người cày bừa và kéo sang
Còn sữa chê có thể là thức uống để con người bổ sung dinh dưỡng
Cà thì mỗi buổi sáng sớm có thể gáy để đánh thức con người dạy bắt đầu ngày mới để làm việc
Mặc dù lợn chỉ biết ăn và ngủ
Nhưng có thể cung cấp thịt để làm thức ăn cho con người
Các hạt lúa trong thế giới của thần vốn mọc ra dày đặc chi chiết từ gốc tới ngọn cây
Hơn nữa các hạt lúa chín cũng rất dễ rụng
Vấn đề là để đưa các hạt lúa đến nhân gian phải đi qua vùng biển lớn
Các hạt lúa nhỏ bé thế này thì bận chuyển sau đây
Và ai sẽ mang đi đây
Về sau các thiên thần quyết định
Để tránh bị rơi rụng trong quá trình bận chuyển tới nhân gian
Các hạt lúa nhất định phải được cho dính lây khắp thân của ai gánh vác trách nhiệm để mang đi
Sau đó họ hỏi 6 loài trâu, ngựa, che, gà, chó, lợn
Xem có loài nào muốn hoàn thành nhiệm vụ khó khăn này không
Đầu tiên trâu tỏ vẻ bất đắc chỉ
Nghe ọ tôi thắng sát tuy to nhưng chỉ biết dùng sức
À là không thể hoàn thành nhiệm vụ này
Tôi thấy hay là để cho người nhanh nhàng cảm nhận đi
Ngựa vừa nghe vụ vàng hồi đáp
Lòng trên người tôi trơn bóng thế này
À là chẳng dính được hạt lúa nào đâu
Hay là bảo gà làm đi
Người chỉ về phía gà đang đứng trên lưng mình
Lúc này gà lắt đầu mới ngoảy nói
Cục ta, cục ta, cái này không được đâu
Tui nhỏ con thế này thì mang được bao nhiêu lúa chứ
Rồi đến lượt che và lợn cũng đưa ra lý do từ chối
Lúc đó chỉ có chó nghĩ đến cạnh con người sắp chết đói
Trong lòng thấy thương xót nói
Gầu gầu, gầu, con người thật đáng thương
Hãy để tôi vận chuyển lúa cho
Các thiên thần vui mừng vỗ về chó và nhận dò
Trên đường đi chắc định phải thật cẩn thận
Những hạt lúa giống trên người vươi còn sót bao nhiêu
Sẽ quyết định việc sau này khi trồng tại nhân gian
Một cây lúa sẽ ra được bấy nhiêu nhánh mông đấy
Thế rồi, chó liên lạc cho thân mình ước sủng
Rồi đến, bên đóng thốc lăn lộn
Để cho từng hạt thốc vàng ươm dính lên người mình
Sau đó, cả nhóm sáu loài vật cùng xuất phát
Trên biển lớn mây mông, từng cơn sóng dữ
Đã cuốn trôi dần từng hạt thốc trên thân chó
Để bảo vệ những hạt giống quý giá này
Chó đã dùng hết sức không người, dựng thẳng đuôi
Cố gắng vượt qua từng cơn sóng
Trải qua chặng đường gian nan, cuối cùng đã đến nhanh chan
Đáng tiếc là những hạt thốc trên người chó
Đã bị sóng cuốn dần hết
Chỉ còn sót lại một ít dính trên cái đuôi rực dơ cao của chó
Nỗ lực lắm mới tránh được từng lợi sống
Từ đó, cây lúa được trồng rộng rãi trong nhân gian
Còn người đã có những hạt cơm thơm ngon để ăn
Và không còn lo bị chết đói nữa
Nhưng bởi vì chỉ còn những hạt dính trên đuôi chó được dơ cao
Và không bị sóng cuốn mất là được mang đến nhân gian
Nên về sau, các tiên ngôi trồng trên mặt đất
Cũng chỉ ra có một nhánh bông ở trên ngọn mà thôi
Về sau, vì để báo đáp công ơn của chó
Con người cũng cho chó được ăn cơm
Còn trâu, ngựa, dê thì chỉ được ăn rơm rã
Gà và lợn thì chỉ được ăn thốc
Trong cuộc sống, chó là người bạn trung thành nhất của con người
Đuôi của nó nhìn trông giống như một nhánh bông lúa ngàn triệu hạt
Từ câu chuyện trên, chúng ta có thể thấy được sự vất vả
Trong quá trình đưa các hạt lúa giống đến nhân gian
Cũng giống như những người nông dân vất vả
Bỏ ra biết bao mồ hôi không sức để làm ra từng hạt gạo
Do đó, chúng ta cần phải biết trân quý từng hạt gạo và thức ăn đấy nhé
Cảm ơn bạn đã dành thời gian quý giá xem hết video của Băng Nhi hôm nay
Nếu thấy hay, hãy comment, like, share
Để video này có thể lan tỏa đến nhiều người hơn nữa
Nếu chưa follow, hãy dành cho kênh Băng Nhi một nút follow bạn nhé
Mong rằng bạn sẽ luôn cảm thấy bình yên trên hành trình sống của mình
Gửi đến bạn một cái ôn thật ấm áp