VỤ ÁN HỒ NGUYÊN TRỪNG - CHA LÀ HỒ QUÝ LY, CON LÀ THIÊN TÀI PHÁO THẦN?

Đình Sự
546 người theo dõi
Chào mừng quý vị và các bạn. Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về một nhân vật lịch sử phải nói là rất đặc biệt, Hồ Nguyên Trừng.
Một bộ óc quân sự thiên tài của nhà Hồ, người đã chế tạo vũ khí khiến quân minh phải kinh sợ, nhưng cuối cùng thì lại trở thành người chế tạo vũ khí hàng đầu cho chính kẻ thù đã bắt giữ mình. Khá là nghịch lý, phải không ạ?
Quả thực là một cuộc đời đầy những khúc mắc và bi kịch nữa. Nó gắn liền với những biến động rất lớn của dân tộc mình.
Các ghi chép lịch sử cho thấy một tài năng đặc biệt, nhưng mà số phận thì lại vô cùng chớ chiêu.
Dạ. Nếu bắt đầu từ gốc gác, thì Hồ Nguyên Trường sinh năm 1374. Ông là con cả của Hồ Quý Ly.
Đúng rồi.
Ngay từ nhỏ, các nguồn sử liệu đã ghi nhận là ông nổi tiếng rồi, giỏi về cơ khí này, toán học này.
Ừ.
Nhưng mà điều thú vị là tầm nhìn của ông ấy không chỉ dừng lại ở đó đâu.
À vâng, đúng thế. Bên cạnh cái tài năng kỹ thuật ấy, thì cũng có những ghi chép về việc ông quan tâm đến đời sống dân chúng nữa.
Ví dụ như việc gì ạ?
Ví dụ như là cái chuyện ông cho xây các lỏ gạch ở Thanh Hóa ấy.
À.
Để người dân không phải phá nhà cũ đi lấy gạch xây nhà mới. Một hành động rất là thiết thực giải quyết vấn đề xã hội thời đó.
Dạ vâng. Rất thiết thực. Và chính cái tài năng kỹ thuật đó của ông đã được phát huy tối đa qua một phát minh cực kỳ quan trọng, thần cơ pháo.
Chính xác. Thần cơ pháo. Đây là loại đại bác nòng sắt, bắn đạn đồng. Nó được xem là một trong những loại pháo tiên tiến nhất khu vực mình thời bây giờ đấy.
Nòng sắt à?
Vâng, nòng sắt. Cái điểm đột phá chính là việc sử dụng nòng sắt, thay vì các vật liệu yếu hơn trước đó, thì nó cho phép tạo ra áp suất lớn hơn nhiều.
Mạnh hơn hẳn.
Đúng đuổi. Bắn đạn đi xa hơn, uy lực mạnh hơn hẳn các loại hòa khí cùng thời. Cái này thực sự là đã thay đổi cục diện đánh trận công thành.
À.
Và nó khiến cho quân binh sau này phải rất là re trừng. Với phát minh này, ông được giao trọng trách là thượng thư bộ binh.
Quả là một bước tiến kỹ thuật đáng kinh ngạc. Tuy nhiên, cái ánh hào quang của những đóng gót đó dường như không kéo dải được bao lâu. Năm 1407.
Ừ.
Nhà Hồ sụp đổ trước cuộc xâm lược của quân binh.
Vâng. Đó đúng là một cái bước ngọt bi thảm. Hồ Nguyên Trừng này cùng với cha là Hồ Quý Ly và em trai Hồ Hán Thương.
Dạ.
Và tại đây thì số phận ông rẽ sang một hướng hoàn toàn khác. Không ai ngửa tới được.
Ban đầu thì chắc chắn là bị coi là tù binh rồi là thành phần phản nghịch. Nhưng mà điều gì đã xảy ra khiến ông không bị giam cầm hay là sử tử à?
À. Chính cái tài năng đặc biệt về chế tạo vũ khí đã cứu ông. Phải nói là thế.
À.
Vua Minh lúc đó là Vĩnh Lớk Đế. Một người rất trú trọng quân sự. Đã nhận ra cái giá trị của Hồ Nguyên Trừng. Nên là thay vì trừng phạt.
Dạ.
Thì vua Minh lại trọng dụ ông. Bổ nhiệm ông làm quan trong triệu đình nhà Minh luôn. Giữ chức thượng thư bộ công.
Thật. Thật khó tin. Thượng thư bộ công. Vậy tức là người đã tạo ra vũ khí để chống Minh.
Ừ.
Giờ lại được giao trọng trách chế tạo vũ khí cho chính quân Minh.
Hoàn toàn chính xác. Đó chính là cái nghịch lý lớn nhất trong cuộc đời của ông ấy. Ông giám sát việc chế tạo này. Rồi cải tiến các loại hỏa pháo. Góp phần không nhỏ vào việc củng cố sức mạnh quân sự cho nhà Minh.
Thế ạ?
Vâng. Ông trở thành một đại thần được kính trọng ở Trung Quốc. Nhưng mà lại vĩnh viện mất bi cơ hội để trở về quê hương.
Vậy các nguồn tư liệu có đề cập gì đến việc liệu ông có tìm cách nào đó để trở về hay là khôi phục nhà Hồ không ạ?
Cái này thì cũng có những giả thuyết và lời đồn đoán thôi. Rằng ông ngấm ngầm tìm cách giúp đỡ các lực lượng chống Minh hoặc là chờ thời cơ.
Dạ.
Nhưng mà thực sự là không có bằng chứng nào xác thực cho thấy những nỗ lực đó thành công cả. Nếu mà chúng thực sự tồn tại, cuộc đời ông ở Trung Quốc về cơ bản là một chuỗi ngày làm việc cho Triều Đình Minh cho đến khi ông qua đời năm 1446.
Vậy là ông sống trong sự công nhận tài năng của đối phương. Nhưng ở quê nhà thì tên tuổi ông lại phai mờ đi một thời gian khá dài.
Đúng thế. Phải đến sau này, lịch sử mới dần dần đánh giá lại công lao của ông, đặc biệt là cái vai trò đặt nền móng cho kỹ thuật pháo bình ở Việt Nam mình.
Vâng.
Tên ông đã được khắc ghi tại văn miếu quốc tử Giám rồi, như một sự thừa nhận dù có phần muộn màng.
Như vậy, qua các nguồn thông tin chúng ta vừa thảo luận, có thể thấy một Hồ Nguyên Trừng với tài năng kỹ thuật quân sự thực sự vượt trội, người có thể coi là khai sinh ra pháo binh Việt Nam.
Nhưng lại có một số phận đầy bi kịch, cuối cùng phải công hiến tài năng của mình cho chính cái thế lực đã xâm chiếm đất nước.
Một cuộc đời thực sự phức tạp và để lại rất nhiều suy ngấm. Điều này nó cũng đặt ra một câu hỏi có lẽ là cho tất cả chúng ta.
Dạ.
Từ khắc độ lịch sử và có lẽ là cả tinh thần dân tộc nữa.
