TÔN THẤT THUYẾT CÓ CÔNG HAY CÓ TỘI?

Đình Sự
534 Người theo dõi
Tôn Thất Thuyết đã được đặt cho nhiều tên đường, tên phố và những địa điểm khác ở Hà Nội
Cũng như những thành phố khác
Sách gia khoa lịch sử có nhắc đến Tôn Thất Thuyết trong phong trào Cần Vương
Ông nổi tiếng là một người chống Pháp và gia đình ông cũng là một gia đình yêu nước chống Pháp
Nhưng cuộc đời của ông thì vẫn có những góc khuất không được đề cập đầy đủ trong những tài liệu chính thống
Những tài liệu được giảng dạy tại trường học
Vậy Tôn Thất Thuyết là ai?
Có công hay có tội?
Chào mừng các bạn đến với câu chuyện ngày hôm nay
Tôn Thất Thuyết sinh năm 1839, mất năm 1913
Tự là Đàm Phu
Là quan phụ chính đại thần và nhiếp chính dưới chiều các vua
Dục đức, hiệp hòa, kiến phúc và hàm nghi của chiều đại nhà Nguyễn
Chiều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam
Ông làm quan đầu chiều trong giai đoạn mà lịch sử nước ta có nhiều biến cố
Bên ngoài thì bị quân Pháp xâm chiếm
Bên trong thì các vua Nguyễn phần lớn là nhu nhược, bất tài
Và ông luôn chủ trương phải chiến đấu đến cùng để bảo vệ đất nước
Ông là người đã phế lập các vua
Dục đức, hiệp hòa và kiến phúc
Ông cũng là người lập vua hàm nghi
Ông đã tạo ra một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng bên trong hoàng tộc
Cho tới khi vua hàm nghi được ông hỗ trợ lên ngôi
Có thể nói trong giai đoạn này
Làm vua là nghề nguy hiểm nhất tại Việt Nam
Khi thất bại trong cuộc binh biến chống Pháp vào năm 1885
Tôn Thất Thuyết đã phò tá vua hàm nghi đi Quảng Trị
Tổ chức nghĩa quân chống Pháp
Và chính ông đã nhân danh vua hàm nghi để ra chiếu Cần Vương
Bản chiếu thư nổi tiếng kêu gọi nhân dân Việt Nam yêu nước đứng lên chống Pháp
Toàn bộ gia đình nhà ông
Ba đời đều tham gia khang chiến
Và phần lớn đã hy sinh
Được xử sách và nhân dân ca ngợi là toàn gia ái quốc
Sự nghiệp chính trị của Tôn Thất Thuyết
Bắt đầu nổi lên từ thời của vua Tự Đức
Thời vua Tự Đức thì Tôn Thất Thuyết đã nắm giữ nhiều vị trí quan trọng
Và là nhân vật khét tiếng trong việc đàn áp các phong trào khởi nghĩa của nông dân
Ông được vua Tự Đức phong làm Đệ Tam Phụ Chính Đại Thần
Sau Trần Tiễn Thành và Nguyễn Văn Tường
Để giúp cho vua Dục Đức kế vị ngôi vua vào năm 1883
Chỉ sau ít ngày giữ chức Phụ Chính Đại Thần
Tôn Thất Thuyết đã cùng với Nguyễn Văn Tường
Phế lập vua Dục Đức để đưa vua hiệp hòa lên ngôi
Vua Dục Đức bị giam vào ngục cho đến chết
Và vua Dục Đức thì chỉ làm vua được đúng 3 ngày
Ông bị bỏ đói
Phế vua Dục Đức rồi lại lập vua hiệp hòa
Dưới thời của vua hiệp hòa
Do nhà vua lo sợ quyền hành của Tôn Thất Thuyết
Cũng như là Nguyễn Văn Tường quá lớn
Nên Tôn Thất Thuyết đã bị vua hiệp hòa
Đổi sang làm Thượng Thư Bộ Lễ
Rồi Thượng Thư Bộ Lại
Những chức vụ ít có quyền lực hơn
Do không chấp nhận chủ trương đầu hàng người Pháp của vua hiệp hòa
Và thỏa hiệp với người Pháp của vua hiệp hòa
Tôn Thất Thuyết đã cùng các Đại Thần
Tiếp tục phế bỏ và bức tử vua hiệp hòa
Vào cuối tháng 11 của năm 1883
Trong triều đình
Tôn Thất Thuyết đã ra mặt chống vua
Không chịu quỳ lệ
Và to tiếng với nhà vua
Sự thủng nghịch này làm cho vua hiệp hòa lo ngại
Cho tính mạng của mình
Bởi vì nhìn từ chính tấm gương của vua Dục Đức
Nên vua hiệp hòa đã tìm kiếm
Sự hỗ trợ của người Pháp
Tìm cách bãi bỏ các chức quan của Tôn Thất Thuyết
Không may cho vua hiệp hòa
Việc này bị Tôn Thất Thuyết phát hiện
Nên Tôn Thất Thuyết đã ra tay trước
Sau khi xử lý vua hiệp hòa
Thì Tôn Thất Thuyết đã lập một người
Con nôi khác của vua Tự Đức là Kiến Phúc lên ngôi
Và lúc này
Thì Tôn Thất Thuyết cũng quay trở lại với chức thượng thư Bộ Bình
Đến tháng 8 năm 1884
Tôn Thất Thuyết lại tiếp tục
Phế vua Kiến Phúc
Để đưa vua Hàm Nghi lên ngôi
Theo chính xử thì vua chết
Nhưng theo giai thoại cho biết là vua Kiến Phúc biết chuyện
Nguyễn Văn Tường
Chính là cùng với Tôn Thất Thuyết
Hai cánh tay trái phải
Nguyễn Văn Tường đã thông dâm với bà học phi Nguyễn Thị
Là mẹ nuôi của vua Kiến Phúc
Nên vua Kiến Phúc đã bị Nguyễn Văn Tường
Đầu độc
Trong tình thế luôn bị thực dân Pháp muốn loại bỏ
Thì Tôn Thất Thuyết đã ra tay trước
Để giành thế chủ động bằng cuộc tấn công Pháp
Tại Huế vào đêm ngày 4 tháng 7
Năm 1885
Khi quân Pháp đang mở tiệc chiêu đãi
Thì Tôn Thất Thuyết đã cho quân đánh úp và chạy lính
Và tòa khâm xứ của Pháp
Nhưng đây là một kế hoạch thất bại
Vì thất bại này
Tôn Thất Thuyết đã đưa vua Hàm Nghi ra Quảng Trị
Thay mặt vua Hạ Chiếu Cần Vương
Trong 10 năm
Tôn Thất Thuyết đã lãnh đạo phong trào Cần Vương
Kháng Pháp nhưng một lần nữa lại thất bại
Tôn Thất Thuyết phải lãnh sang Trung Quốc
Và mất tại đây vào năm 1913
Hường Thọ 74 tuổi
Có thể nói
Cuộc đời của Tôn Thất Thuyết gắn liên với một giai đoạn
Mà ông cùng với Nguyễn Văn Tường
Đã khunh đảo Triều Trình
Và giai đoạn này gắn với
Một bài vè nổi tiếng
Chúng ta hay nói là chi chi tranh tranh
Nhưng có nhiều phiên bản khác của bài vè
Và đây được coi là phiên bản gốc
Phiên bản gốc thì đọc hơi khác đi một chút
Chu chi rành rành
Cái đanh nổ lửa
Con ngựa đứt cương
Ba vương tập đế
Cập kế đi tìm hú tim bắt ập
Theo giải thích của sách Kinh thi Việt Nam
Của nhà văn Trương Tiểu
Bài vè này được ghi lại trong giai đoạn
Lịch sử khi nước ta rơi vào loạn lạc
Bị giặc pháp xâm lược
Và Triều Đình nhà Nguyễn rối loạn
Chu chi rành rành
Có nghĩa là bố cáo cho mọi người đều biết
Cái đanh nổ lửa
Có nghĩa là tiếng súng
Mà quân đội Pháp đã tấn công Việt Nam ta
Và tấn công vào Đà Nẵng
Con ngựa đứt cương ở đây
Chỉ vào việc băng hà của vua tự Đức
Vào năm 1883
Và từ lúc này thì Triều Đình đã rối loạn
Ba vương tập đế ở đây
Chỉ vào việc trong vòng chưa đầy một năm
Từ tháng 9 năm 1884
Sau khi vua tự Đức mất
Đã có liên tiếp ba vị vua lệnh thay
Đó là Dục Đức, Hiệp Hòa và Kiến Phúc
Cấp kế đi tìm
Nói về việc Tôn Thất Thuyết
Đã liều đánh Úc, Dinh Khâm Sứ
Và đồn Mang Cá ở Huế
Và việc này như đã nói thất bại
Thì Tôn Thất Thuyết đã đưa vua Hàm Nghi
Đi lãnh đạo phong trào Cần Vương
Và câu cuối cùng
Chỉ vào việc bọn phản bội
Ở trên chiến khu đã bắt vua Hàm Nghi
Lịch sử ghi nhận gia đình Tôn Thất Thuyết
Là một gia đình yêu nước và chống giặc ngoại sâm
Thời điểm Tôn Thất Thuyết lãnh đạo phong trào Cần Vương
Gia sản của ông bị tịch biên
Gia đình thì ly tán
Còn Tôn Thất Thuyết bị treo làm phần thưởng
Nếu ai bắt sống thì sẽ được thưởng 1.000 lượng bạc
Nếu hạ sát thành công
Cũng được 800 lượng bạc
Cha của ông là ông Tôn Thất Đính
Bị bắt ở Quảng Bình
Khi đang trên đường tìm theo vua Hàm Nghi
Và bị lưu đẩy ở Côn Đảo
Mẹ của ông Tôn Thất Thuyết
Là bà Văn Thị Thu
Cũng theo hộ giá vua Hàm Nghi
Nhưng do khí độc rừng rú
Nên đã qua đời tại Hà Tĩnh
Vợ của ông Tôn Thất Thuyết là bà Lê Thị Thanh
Cũng theo chồng phó tá vua
Và cũng đã qua đời tại vùng núi rừng Hà Tĩnh
Em ruột của Tôn Thất Thuyết
Đó là Tôn Thất Lệ
Là người đã cầm đầu cánh quân tấn công
Vào tòa Khâm Sứ đêm ngày 5 tháng 7
Sau đó hộ giá vua Hàm Nghi
Và đã hy sinh trong trận đánh ở Quảng Trị
Để bảo vệ cho vua chạy thoát
Một người em nữa của ông
Là Tôn Thất Hàm là tri huyện nông cống
Cũng đã tích cực tham gia phong trào Cần Vương
Và đã tuyệt thực khi bị bắt
Đưa vào Đà Nẵng
Những người con của ông
Người con Tôn Thất Tiệp cùng tuổi với vua Hàm Nghi
Đã hy sinh thân mình để bảo vệ vua
Tại rừng núi Tuyên Hóa
Con trai trưởng Tôn Thất Đàm
Chủ cột của triều đình Hàm Nghi kháng chiến
Thì đã quyên sinh khi biết tin
Vua bị bắt sau khi gửi một bài biểu
Cho vua Hàm Nghi tạ tội
Và đã không bảo vệ được ngài
Một người con trai nữa là Tôn Thất Hoàng
Bị bắt ở Quảng Trị
Bị đầy lên Lao Bảo
Và sau đó cũng qua đời
Người con trai thứ 9 của Tôn Thất Thuyết
Tên là Tôn Thất Trọng
8 tuổi đã bị Pháp bắt
Về sau là người hưởng ứng phong trào Đông Du
Và bị mất tích ở nước ngoài
Bố vợ của Tôn Thất Thuyết
Đó là ông Nguyễn Thiện Thuật
Thủ lĩnh của Khởi Nghĩa Bãi Sậy
Chiến đấu đến cùng và khi thất thế
Đã chạy sang Trung Quốc cùng với Tôn Thất Thuyết
Hoạt động. Con rể của
Tôn Thất Thuyết là Nguyễn Thượng Hiền
Cũng tham gia cách nạn. Như vậy
Phần lớn gia đình ông đều hy sinh
Vì yêu nước. Cha bị lưu đầy
Mẹ và vợ mất nơi rừng núi
Em trai thì cùng với các con của ông
Cũng đã anh Dũng hy sinh và con rể
Của ông thì cũng đã bôn bà ở nước ngoài
Chống Pháp. Hiện nay
Có nhiều đánh giá trái ngược liên quan đến cuộc đời
Của Tôn Thất Thuyết xuất phát từ
Quan điểm của mỗi người và mỗi
Giai đoạn lịch sử. Các bạn nghe xong
Câu chuyện này có lẽ cũng sẽ có những đánh giá
Của riêng mình. Theo
Quan điểm của Nho Giáo, quan điểm Trung Quân
Ái Quốc đặt vua lên hàng đầu
Thì xem việc bỏ Dục Đức, phế Hiệp Hòa
Lập Kiến Phúc và
Tôn Hàm Nghi của Tôn Thất Thuyết
Tức là tác động trực tiếp đến bốn ông vua
Đây là hành động của kẻ quên lời
Sách xưa và không có
Tinh thần Trung Quân. Không Trung Quân thì không
Ái Quốc. Hay việc
Tôn Thất Thuyết phế các vua chỉ trong một thời gian
Ngắn. Cũng được giới sự học
Ngày nay phân tích lại. Ở thời kỳ
Ngày xưa thì bị coi là bất trung. Nhưng
Xách kỹ ra thì đó là bất trung
Với vua. Nhưng mà là tận trung với nước
Bởi nếu mà không làm vậy thì nhà Nguyễn
Sẽ không có được quyết tâm
Chống thực dân Pháp. Chỉ có
Một người như Hàm Nghi. Còn những vua khác
Thì không chống Pháp
Thế nên khi chúng ta đã đánh đuổi
Thực dân Pháp. Thì Tôn Thất Thuyết được cao
Ngợi là anh hùng dân tộc. Đã kêu gọi
Không được nhưng mong đợi. Tuy vậy
Một số sai lầm của ông cũng đang được chỉ ra
Ví dụ không huy động được
Nhân dân trong cuộc tấn công Pháp
Ở Huế vào ngày 5 tháng 7
Năm 1885. Hay
Việc ông sang Trung Quốc và ảo tưởng
Việc nhà Thanh sẽ giúp Việt Nam
Chống Pháp. Trong khi nhà Thanh lúc đó
Cũng đã bục ruộng lắm rồi. Còn với bạn
Quan điểm của bạn về Tôn Thất Thuyết là như thế nào
Bạn có thể để lại ý kiến của mình dưới phần bình luận
Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi
Câu chuyện này. Chắc chắn là sẽ có nhiều tranh cãi
