Rợn Tóc Gáy Với Lý Do Mà Ỷ Lan Bức Tử 72 Mạng Sống Gây Chấn Động Lịch Sử Việt Nam

Đình Sự
546 người theo dõi
Chào mừng quý vị và các bạn đã quay trở lại với kênh Việt sự toàn thư.
Quý vị thân mến, không riêng gì các quốc gia có nền quân chủ phong kiến, nổi tiếng như Trung Hoa
mới có những bà Hoàng hậu vang danh về cảng công lẫn tội, được cả thế giới biết đến mà ngay tại Việt Nam,
trong lịch sử đã từng ghi nhận một vị Hoàng Phi vô cùng nổi tiếng, lắm tài nhiều tội.
Bà có xuất thân nghèo hèn mà lại một bước lên ngôi phi của Hoàng thượng,
sau đó thậm chí còn gây ra thảm án bức tử chính thất Hoàng hậu và 72 phi tần.
Nghiễm nhiên ngồi vào vị trí Hoàng thái hậu, xong nắm chọn quyền lực trong tay, kể cả chính sự.
Vị Hoàng Phi đặc biệt của lịch sử Việt Nam đó chính là Nguyên Phi Ủy Lan.
Vậy thì cư câu chuyện Ủy Lan bức chết vợ vua như thế nào, tất cả sẽ được hé lộ trong video của Việt sự toàn thư.
Tiểu sử về Nguyên Phi Ủy Lan
Cho đến nay tên thật của bà cũng chưa được xác định rõ.
Có sách ghi là Lê Thị Yến, có sách chép là Lê Thị Yến Loan hay Lê Thị Mệnh.
Sách Đại Việt sử ký toàn thư cũng chỉ ghi các tên hiệu Ủy Lan Phu Nhân, Thần Phi, Nguyên Phi và Hoàng thái hậu.
Hoàng thái hậu Ủy Lan sinh ngày 7 tháng 3 năm 1044, giáp thân.
Mất ngày 25 tháng 7 năm 1117, đinh dậu, tại hương Thổ Lỗi, siêu loại, xưa thuộc phủ Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
Ngày nay thuộc kỵ trấn Như Quỳnh, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.
Cha là ông Lê Công Thiết, mẹ là bà Vũ Thị Tình.
Mối tình cô hái dâu và vua Lý Thánh Tông.
Một lần, ngay lời khuyên của thái giám Hậu Cần, vua đến thăm chùa dâu ở Kinh Bắc, đúng lúc nơi đây đang mở hội.
Khi qua Thổ Lỗi, nay thuộc Gia Lâm Hà Nội, vua tình cờ nghe thấy tiếng hát trong chẻo, vang lên từ dụng dâu, đèn cho người tìm hiểu.
Đó là giọng hát của cô gái Lê Thị Yến Loan, làm nghề hái dâu trăn tầm, người làng Thổ Lỗi.
Vua cho gọi, hỏi vì sao không ngành giá.
Nàng trả lời, thiếp là con nhà nghèo hèn, phải làm lụng đầu tắt mặt tối, phổng dưỡng cha mẹ, đâu có dám mong đi xem rước mà nhìn mặt rồng.
Vua cảm mến đưa cô gái về cung, phong làm ỉ lan phu nhân.
Chữ ỉ lan, nghĩa là tựa gốc cây lan.
Việc này xác đại về sử ký toàn thư chép, tục truyền vua Lý Thánh Tông.
Cúng khấn cầu tự chưa tới hiệu nghiệm, mới đi chơi khắp chùa quán.
Xa giá, đi đến đâu, con trai, con gái đổ xô đến xem không ngớt.
Duy có một người con gái hái dâu, cứ đứng tựa trong bụi cỏn làn.
Vua trông thấy gọi đưa vào cung, được vua yêu phong làm ỉ lan phu nhân.
Năm 1066, ỉ lan phu nhân có mang và sinh ra hoàng tử Càn Đức.
Sau đó, vua lập tiểu hoàng tử, làm hoàng thái tử, phong ỉ lan phu nhân,
làm thần phi, đổi tên thổ lỗi, thành hương siêu loại đại xá thiên hạ.
Năm 1068, thần phi sinh thêm con trai nữa và được vua phong làm nguyên phi,
địa vị trong hậu cung chỉ sau dương hoàng hậu.
Nguyên phi ỉ lan nổi tiếng là người phụ nữ tài năng và hiểu biết.
Ngay khi vào cung, bà không lo chăm sóc nhan sắc, mong chiếm được tính yêu của vua
mà khổ công học hỏi, nghiền ngẫm thi thư, giúp vua chăm lo việc nước.
Một lần nhân tiết trời thu mát mẻ, vua sang người mới nguyên phi ỉ lan đến cùng uống rượu ngắm hoa.
Tuy nhiên bà từ chối vì đang đọc dở cuốn thi thư.
Vua cũng không trách mắng mà còn tỏ ý khen ngợi.
Cuối ngày hôm đó, bà đến mong vua thử lỗi.
Vua Lý Thánh Tông bèn hỏi bà về kế trị nước an dân.
Bà đáp, thiếp thần nữ nhi, tầm nhìn hạn hẹp.
Nhưng hoàng thượng đã hỏi thì cũng xin có đôi lời.
Muốn nước giàu dân mạnh, điều quan trọng là phải biết nghe lời can gián của đấng trung thần.
Lời nói ngay nghe trướng tai nhưng có lợi cho việc trị nước,
giống như thuốc đắng uống vào khó chịu nhưng chữa được bệnh.
Điều hệ trọng thứ hai là phải xem quyền hành là thứ đáng sợ.
Quyền lực và danh vọng thường làm thay đổi con người.
Bà cho rằng nước muốn mạnh, vua phải nhân tử với môn dân.
Phàm xoay cái thế thiên hạ ở nhân chứ không phải ở bạo.
Hội đủ những điều đó, nước Đại Việt sẽ hùng cường, Nguyên Phi ỉ Lan nói.
Lời tâu về kế vị nước của Nguyên Phi ỉ Lan khiến vua Lý Thánh Tông nể phục.
Nguyên Phi ỉ Lan, bà hoàng lắm tài nhiều tội.
Tuy chỉ là phận nữ nhi nhưng kể từ lúc vào cung cho đến khi đạt được đến vị trí Nguyên Phi,
ỉ Lan luôn luôn tỏ ra mình là người hiếu chi, trí thông minh kỳ lạ.
Nàng thích đọc sách và nghiên cứu những phương pháp trị nước
để giúp chồng chấn giữ giang sơn.
Đó cũng chính là lý do khiến vua Lý Thánh Tông cảm phục và yêu thương nàng hơn.
Thậm chí ông còn bán giao cả việc nhấp chính cai quản chuyện xá tác cho Nguyên Phi ỉ Lan
khi ông thân trinh đi diệt giặc phương xa.
Không chỉ vậy, đất nước trong tay Nguyên Phi ỉ Lan tuy chỉ trong một thời gian ngắn
nhưng đời sống môn dân được cải thiện rõ rệt khiến vị thế của bà càng lúc càng cao.
Tháng Giêng năm 1072, vua Lý Thánh Tông lâm bệnh nặng
rồi băng hà, thọ 48 tuổi, chỉ vì được 18 năm.
Hoàng thái tử Lý Cản Đức lên ngôi kế nghiệp, lấy hiệu là Lý Nhân Tông.
Nhân Tông kế nghiệp khi mới 6 tuổi, tôn mẹ đẻ là ỉ Lan Nguyên Phi,
làm linh nhân thái phi, tôn dương hoàng hậu, làm thượng dương thái hậu.
Theo luật xưa, khi hoàng đế lên ngôi lúc còn nhỏ tuổi thì thái hậu sẽ được quyến nhấp chính.
Như vậy, chỉ vì các quy định của triều đình mà ỉ Lan vừa là mẹ vua,
vừa là một người có tài chính trị nhưng lại mất quyến nhấp chính vào tay thượng dương thái hậu.
Về thượng dương thái hậu, chính xử không ghi chép về xuất thân của bà hoàng hậu thượng dương,
không rõ ra thế của bà thế nào, quê quán ra sao.
Giả sử thì có những thuyết khác nhau, có người cho rằng bà hoàng này mang họ dương, không rõ tên.
Có thuyết thì nói không thể khảo cứu được những thông tin về bà,
ngay cả họ dương cũng chưa chắc đã đúng vì khi còn sống, bà ở trong cung thượng dương.
Sách ngự chế Việt Sử Tổng Vịnh của vua Tử Đức Triều Nguyễn có thấy chép theo sách đường thư cho biết rằng
cung thượng dương xây cất giữa niên hiệu Thượng Nguyên, đời đường Túc Tông, vua đường Cao Tông ở cung ấy để sự thính triều chính.
Do đó Triều Nhàn Lý lấy chữ thượng dương đặt cho tên cung của bà thái hậu ở.
Chính vì ở trong cung cấm có tên gọi như vậy nên người ta thường gọi bà là hoàng hậu thượng dương hoặc gọi tắt là dương hoàng hậu.
Có giả thuyết cho rằng Y Lan đã bản mưu tính kế cùng người thân cận, già ốm để chờ hoàng thượng nhỏ tuổi tới thăm
nhằm tận dụng hoàn cảnh cũng như mối quan hệ mẹ con để đánh vào tình cảm của Lý Nhân Tông.
Đúng như tính toán của bà, khi nghe tin mẹ ốm, hoàng thượng đã vội vã vào cung thăm hỏi.
Y Lan không bỏ lỡ cơ hội khóc lóc, than vãn về sự bất công trong triều đình và khéo léo truyền đạt ý muốn được nhấp chính của mình đến nhà vua.
Màn kịch hoàn hảo của Y Lan khiến Lý Nhân Tông hoàn toàn bị bà chi phối.
Dưới sự dẫn dách của Y Lan, vị vô trẻ đã quyết định đầy thượng dương thái hậu cùng 72 cung nữ thân cận và lãnh cung, phong mẹ mình trở thành thái hậu mới.
Vậy là với đầu óc mưu lược của mình, Y Lan đã giành lại được địa vị tối cao trong triều nhà Lý, thao túng quyền lực đằng sau tấm dèm nhấp chính mỗi khi lên triều.
Chưa dừng lại ở đó, vì sợ thượng dương thái hậu còn sống làm ảnh hưởng tới vị trí của mình, Y Lan đã tìm cách bức tử cả bà cùng 72 cung nữ.
Và cái kết là cả chủ tớ vị hoàng hậu cũng chết thức tử.
Thượng dương thái hậu đã phải tự sát bằng giải lụa trắng mà vua ban cho, 72 cung nữ cũng phải tự giã có đời.
Quanh vụ thảm án này, còn có một lời kể khác được ghi lại.
Theo đó thượng dương hoàng hậu do không có con nên đã sai thuộc hạ bắt trộm thái tử Can Đức về làm con mình.
Đồng thời, vua cho Y Lan sinh ra cầm thú.
Can Đức lớn lên trong vòng tay của hoàng hậu và luôn nghĩ rằng bà là mẹ đẻ của mình.
Và đến sau khi Can Đức lên ngồi, nhà vua mới biết Nguyên Phi Y Lan là mẹ ruột của mình.
Vì oán hận mưu gian của hoàng hậu, vua cùng mẹ mình đã ra lệnh giết 72 cung nữ trong thượng dương cung.
Dương thái hậu vì biết trước điều này nên đã kịp thời bỏ trốn.
Cũng vì thảm án kể trên mà các nhà trách xử khi xưa tỏ ra khá rẻ rặt khi đề cập đến Y Lan,
dù ghi nhận công lao của bà trong việc tạo dựng nên một nền văn hóa rực rỡ thời lý.
Tiến sĩ sử học Đinh Công Vĩ cho rằng, Nguyên Phi Y Lan không thể được dung thứ vì đã phạm tội giết người hàng loạt,
chỉ vì sự tham lam quyền lực, sự ích kỷ cá nhân đã giết chết mọi nhân tính.
Một số nhà sử học khác thì biệt hộ cho Y Lan với lý lẽ rằng,
trong nền chính trị cung đình thời xưa, những hành động thanh chừng như vậy là điều thường gặp.
Trong khi đó, Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Minh Tường, Viện Sử học Việt Nam lưu ý rằng,
tức là khi vua, hoàng hậu hay thái hậu mất thì triều đình có thể trôn theo cung phi để hậu hạ ở thế giới bên kia,
bởi hai cung phi của Dương Thái Hậu có thể đã phải chết vì nguyên cớ này.
Như vậy, dù nguyên nhân thực sự của vụ việc này là gì thì hành vi của Nguyên Phi Y Lan vẫn là điều đáng bị lên án.
Y Lan hiểu rõ điều này nên về cuối đời bà đã vô cùng hối hận.
Bà đã cho xây 72 ngôi chùa để tò lòng xám hối và độ sinh cho hoàng hậu Thượng Dương cùng 72 cung nữ.
Cho đến tận thời hiện đại, các xử gia vẫn tranh cãi về tính chất của tội lỗi mà Y Lan đã mắc phải.
Nhưng những công lao của bà trong việc tạo dựng nên một nền văn hóa rực rỡ thời lý thì không ai có thể phủ nhận.
Đặc biệt, bà đã từng giúp vua Lê Thánh Tông trị nước và trở thành một trong những người phụ nữ quyền lực nhất trong lịch sử nước ta.
Nguyên Phi giúp vua trị nước, năm 1069 quân chiêm thành quê dối ở biên giới phía Nam Đại Việt.
Trước tình hình nguy cấp đó, để giữ yên bờ cõi, vua Lê Thánh Tông thân trinh dẫn quân đánh giặc và giao lại việc nước cho Nguyên Phi Y Lan.
Bà không quản ngại khó khăn vất vả, đến nhiều nơi để hiểu được đời sống muôn dân.
Chính nhờ chuyến đi này, bà giúp dân thoát khỏi cơ cực cũng như trấn an dân chúng, củng cố chiều cương.
Năm đó, đại hạn, người dân đói kém, mất mùa phải tha hương cầu thực rất cực khổ.
Sau khi ra hỏi, bà nghi ngờ quan lại địa phương, ăn chặn phần gạo phát trần của chiều đình, bèn sai người tìm hiểu.
Cần vệ bẩm báo trong vùng, có phú hào họ phạm là bà con thân thích của phủ nhà.
Chúng thao túng lượng lớn gạo trong vùng, rồi bán về giá cắt cổ.
Chúng cũng thu mua tích chữ gạo phát trần của phủ nhà và chiều đình.
Người tùy giận dữ quyết tâm trừng trị tham ô quan lại, cường hào ác bá.
Bọn chúng không những tham tiền của, mà còn giết người không gây tay.
Nên để tránh đánh rắn động cỏ, bà quyết định âm thầm hành động.
Nguyên vị ỉ Lan sai thị nữ về báo tin cho Thái Sư ở Kinh Thành.
Bà cùng cận vệ là một thị nữ khác ở lại, đóng giả thương lái, mua bán lương thực, từng bước tìm đủ nhân chứng vật chứng.
Chờ khi thị nữ kia trở lại cùng quan quân mới ra mặt trừng trị, việc bọn cường hào tham quan.
Dân chúng biết có người phát trần, bèn kéo về nhận gạo.
Bọn cường hào không bán được gạo liên tức tối bẩm báo quan.
Quản địa phương câu kết với gian thương, bắt bà về quan phủ, khép tội gây rối loạn giao thương,
làm não loạn trên phố, đòi phạt bà 50 trưởng, tịch thu số gạo.
Đúng lúc đó, Thái Sư Lý Đạo Thành dẫn quân đến, trừng trị thích đáng những kẻ cường quyền chuyên ước hiếp dân chúng.
Trong khi bà cai quản đất nước, muôn dân ấm no, sung túc, đội quân đi dẹp chiêm thành của vua Lý Thánh Tông gặp nhiều bất lợi.
Để bảo toàn lực lượng, vua quyết định rút quân.
Tương truyền trên đường rút quân qua châu Cư Liên, vua gặp người đốn củi, bèn cho gọi ông tan lại và hỏi về tình hình cuộc sống người dân vùng đó.
Người này đáp cuộc sống của dân no đủ, ai cũng vui mừng phấn khởi, chăm chỉ làm ăn.
Vua hỏi ra mới biết Nguyên Phi ỉ Lan hết lòng giúp đỡ dân chúng trong lúc hạn hán mất mùa, trừ gian diệt ác, trừng trị bọn cường hào ước hiếp dân lành, mang lại cuộc sống yên ấm an vui cho người dân khắp nước Đại Việt.
Bê rõ câu chuyện, vua Lý Thánh Tông thẩm nghĩ Nguyên Phi là phận nữ nhi yêu ớt mà còn làm được việc lớn như thế, ta là bậc thiên tử, chưa đánh đã vội ra lệnh lùi quân, thực chẳng đáng hổ thẹn lắm sao.
Cuối cùng nhờ có Nguyên Phi ỉ Lan giúp đỡ trị nước, nhà vua đem quân đánh thắng triêm thành, đất nước Đại Việt trong ấm ngoài êm, nhân dân no đủ.
Bà không chỉ giỏi việc nước mà có đảm việc nhà khi đã đào tạo nên một vị minh quân như vua Lý Nhân Tông.
Các bộ sử đều ghi lại việc đất nước phát triển phồn thịnh về mọi mặt dưới thời Lý Nhân Tông.
Đặc biệt vào năm 1075, triều đình cho mở khoa thi tam trường, kỳ thi đầu tiên ở nước ta.
Một năm sau, triều đình lập quốc tử giám được xem là đại học đầu tiên của nước ta nên giáo dục nho học của nước Việt bắt đầu từ đó.
Thưa quý vị, năm 1117, Nguyên Phi ỉ Lan mất, thọ hơn 70 tuổi, kết thúc cuộc đời của một bà hoàng lắm tài nhiều tội.
Hiện nay, đền thờ chính của bà được đặt tại Chùa Linh Nhân Tử Phúc Tự, dân gian thường gọi Chùa Bà Tấm.
Sau khi xem xong video ngày hôm nay, quý vị có suy nghĩ như thế nào về người phụ nữ quyền lực nhất trong lịch sử Việt Nam ạ?
Hãy bày tỏ ý kiến của mình bằng cách bình luận bên dưới video của quý vị nhé!
