THƯỢNG THƯ LÀ GÌ? LỤC BỘ GỒM NHỮNG BỘ NÀO?

Chúng ta thường nghe nói chức quan Thượng Thư Một trong những vị đứng đầu của lục bộ Vậy Thượng Thư là gì? Và lục bộ gồm có những bộ nào? Thượng Thư ở đây là một chức quan Thời phong kiến ở các nước phương Đông Là người đứng đầu một bộ Trong lục bộ Và thời nhà Tần thì chức quan này được gọi là Trưởng Thư Ngày nay thì chức quan Thượng Thư có thể nói là tương đương Với chức bộ trưởng chính phủ Phụ tá cho Thượng Thư Thượng Thư có tả thị lang Và hữu thị lang Và các thời Lý, Trần, Lê Hoặc là chức tham chi và thời nhà Nguyễn Chức tham chi hoặc tả thị lang Hữu thị lang tương đương Với cấp thứ trưởng ngày nay Dưới nữa là lang chung Là viên ngoại lang hay là tư vụ Tương đương với các chức là vụ trưởng Giám đốc hoặc là các phó Tránh văn phòng bây giờ Tại Việt Nam thì chức Thượng Thư được đặt ra Đầu tiên vào triều đại nhà Lý Nhưng hiện chưa rõ Ở nhà Lý thì các bộ được chia thành Tổng cộng là bao nhiêu bộ Cùng với những chức Thượng Thư Phụ trách các bộ ra sao Điều này cần được làm rõ hơn Đến đời nhà Trần thì Thượng Thư được chia làm Hai loại gồm có Thượng Thư hành khiển Và Thượng Thư hữu bật Phải đến đời vua Trần Minh Tông Mới chia làm Thượng Thư Giữa các bộ trong triều đình Và đến thời hậu Lê Vào đời Lê Sơ đầu giai đoạn Thời Lê Sơ thì cũng chỉ có hai bộ mà thôi Đó là bộ lại và bộ lễ Đến thời vua Lê Nghi Dân Mới đặt đủ sáu bộ tức là lục bộ Như vậy có thể nói về mặt quan chế Tại Việt Nam lục bộ xuất hiện Tương đối muộn Vậy thì lục bộ gồm những bộ nào Lục ở đây có nghĩa là sáu Và lục bộ là sáu bộ Đứng đầu mỗi bộ tất nhiên như đã nói Đó là Thượng Thư Sáu bộ ở đây gồm có bộ lại là một Bộ lễ là hai, bộ hộ là ba Bộ binh là bốn, bộ hình là năm Và bộ công là sáu Sáu bộ này có những chức năng nhiệm vụ gì Và tương đương với những bộ gì bây giờ Đầu tiên Hãy nói về bộ lại Bộ lại ở đây là một bộ cực kỳ quan trọng Giữ việc quan tước, phong tước Tuyên truyển, lựa chọn, xét công Thăng thưởng, bổ sung quan lại Cung cấp người cho các nhà môn Đứng đầu bộ lại đó là Thượng Thư bộ lại Sở dĩ bộ lại được đặc biệt Coi trọng và luôn đứng đầu trong lục bộ Bởi lẽ đây chính là cơ quan Tổ chức tham mưu giúp việc cho nhà vua Các vấn đề về nội chính Sắp đặt tổ chức, tuyển chọn nhân tài Xét bổ người làm quan cho hệ thống nhà nước Trải qua các triều đại Chức năng của bộ lại hầu như không có gì Thay đổi trong lịch sử của nước ta Cho đến hết triều Nguyễn Vì bộ lại là cơ quan đặc biệt quan trọng Nên người đứng đầu đó là Thượng Thư bộ lại Thường là những đại thần có y tín Bậc nhất ở trong triều đình Một trong những Thượng Thư bộ lại có nhiều y tín nhất Đó chính là Nguyễn Trãi Và giai đoạn cuối nhà Nguyễn Năm 1933, khi Ngô Đình Diệm 32 tuổi Ông ta đã giữ chức Thượng Thư bộ lại Và là Thượng Thư trẻ nhất Trong triều đình nhà Nguyễn Thượng Thư bộ lại cuối cùng của triều đình nhà Nguyễn Đó là ông Phạm Quỳnh Một danh sĩ, một nhà văn hóa Và cũng là nhà báo nổi tiếng Ông giữ chức vụ này cho đến hết tháng 8 Năm 1945 Bộ thứ 2 đó là bộ lễ Đúng như tên gọi của bộ này Bộ lễ chuyên giữ việc Lễ nghi, tế tự, khánh tiết Yến tiệc, trường học, thi cử Áo mũ, ấn tín Phù hiệu, trương tấu, biểu văn Sứ thần, cống nạp Các quan trầu mừng, tư thiên giám Thuốc thang, bói toán, đạo lục Giáo phường, đồng văn nhã nhạc Có thể nói bộ này trông coi Và tổ chức kiểm soát Các vấn đề rất là lớn Và vấn đề đặc biệt quan trọng của bộ lễ Đó là tổ chức và kiểm soát Các vấn đề thi cử, chọn người tài Giáo dục triều đình Chức năng của bộ lễ ngày xưa tương đương với Các bộ hiện tại của bây giờ Đó là bộ giáo dục và đào tạo, bộ ngoại giao Bộ văn hóa, thể thao và du lịch Bộ thông tin và truyền thông Bộ thứ ba đó là bộ hộ Bộ hộ thì chuyên giữ việc Ruộng đất, nhân khẩu, kho tàng, thu phát Bổng lọc, đồ cống nạp, thuế khóa Muối và sắt Vai trò của bộ hộ ngày nay Tương đương với các bộ Đó là bộ tài chính, bộ tài nguyên môi trường Bộ kế hoạch đầu tư, bộ công thương Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn Bộ thứ tư Trong số lục bộ đó là bộ binh Đúng như tên gọi của bộ này Thì bộ binh chuyên giữ việc binh nhu Quân cấm vệ, xe ngựa Khí giới, giữ việc biên giới, lính thú Nhà trạm, phố xá, nơi hiểm yếu Việc khẩn cấp, tuyển dụng Các trực võ quan Và nó tương đương với bộ quốc phòng bây giờ Một trong những thượng thư bộ binh nổi tiếng nhất Đó là Lê Văn Thịnh Từng giữ chức thượng thư bộ binh và giữ chức Thái sư dưới thời của vua Lý Nhân Tông Lê Văn Thịnh là một người độ đạt cao Ngay từ những năm đầu tiên Mà khoa cử của chúng ta thành lập Sau đó thì ông đã từng đến trại Vĩnh Bình Để bàn việc cương giới lãnh thổ với nhà Tống Đòi lại đứng đất Quảng Nguyên Ông Lê Văn Thịnh cũng là người Đã dính vào vụ án Hồ Dâm Đàm Và sau đó ông đã bị bãi chức về quê Bộ thứ 5 Trong số 6 bộ của nước ta ngày xưa Đó là bộ hình Bộ hình chuyên giữ việc luật lệ Hình phạt án tù Và xét xử người phạm tội Ngày nay bộ hình tương đương với các cơ quan Đó là tòa án nhân dân tối cao Viện kiểm soát nhân dân tối cao Bộ tư pháp và một phần của bộ công an Và cuối cùng Trong số lục bộ đó là bộ công Bộ công coi việc xây dựng Thành hào, cầu cống đường xá Việc thổ mộc, thợ thuyền, tu sửa xây dựng Thi hành lệnh cấm về rừng núi, vườn tiược Và sông ngòi Có thể xem bộ công tương đương với bộ Giao thông vận tải và bộ xây dựng Bây giờ Riêng vào triều Nguyễn thời vua Duy Tân Thì vua Duy Tân đã thành lập một bộ Rất đặc biệt gọi là bộ học Để lo việc học hành, tổ chức khoa cử Vua Duy Tân đã cử ông Cao Xuân Dục Giữ chức thượng thư bộ học Và trụ sở trường tôn học được sử dụng Làm trụ sở của bộ học Bộ học thời vua Duy Tân không hình thành Gia bộ thứ 7 mà là thay thế cho Bộ lễ Trước khi được bổ nhiệm là thượng thư bộ học Thì ông Cao Xuân Dục đã trải qua rất nhiều chức quan Giữa triều Nguyễn sau khi thi đậu cử nhân Vào kỳ thi Năm 1876 Sau khi lên ngôi vào năm 1933 thì vua Bảo Đại đã Đổi tên bộ học thành bộ Quốc gia giáo dục và cử quan đại thần Phạm Quỳnh, lúc ấy đang là thượng thư Bộ lại kiêm giữ chức thượng thư Bộ quốc gia giáo dục Sau khi vua Bảo Đại thoái vị Thì bộ quốc gia giáo dục dưới triều Nguyễn Cũng kết thúc Ngoài lục bộ tức là 6 bộ kể trên Thì triều Đình còn có những cơ quan chuyên trách khác Đó là những cơ quan Cũng rất quan trọng và rất thiêu biểu Đầu tiên là Hàn Lâm Viện Cái tên đã nói lên tất cả Hàn Lâm Viện lo biên soạn văn thư Quan viên của Hàn Lâm Viện cũng là nguồn Nhân lực cung cấp cho quốc sử quán Trong việc biên soạn quốc sử Thực lục, điển lễ Ngoài ra Hàn Lâm Viện cùng với Các cơ quan học thuật khác Đảm nhiệm trọng trách nghiên cứu Giảng dạy kinh chuyện, phụ trách việc Khoa cử, thị thùng văn học Và khi cần, đảm nhiệm trách nhiệm là không sai Một cơ quan nữa Đó là Quốc tử Giám Quốc tử Giám lo dạy rỗ con em của giới cầm quyền Quốc tử Giám ở đây chính là cơ quan Đào tạo giáo dục cấp trung ương Tại các nước Á Đông thời Phong Kiên Quốc tử Giám đầu tiên của nước ta Được thành lập vào năm 1076 Tại Kinh Thành Thăng Long Vào thời vua Lý Nhân Tông Ban đầu trường này chỉ dành riêng cho con vua Và con của các hoàng tộc, quý tộc Quản lại Sau đó đến thời nhà Trần Thì Quốc tử Giám đã được mở rộng ra Thu nhận cả con cái, những người dân thường Nhưng mà học tốt Đến thời nhà Nguyễn, Quốc tử Giám được thành lập tại Huế Chức năng của Quốc tử Giám đó là nơi Đào tạo quan lại cho nhà nước Vì thế người đứng đầu Quốc tử Giám Gọi là Tế Tử Là một người không chỉ tổ chức Việc dạy và học Mà còn phải tổ chức khảo hạch, kiểm tra, thi cử Với sự chuyên cần Sự tiến bộ của những người theo học gọi là giám sinh Phải chấm bài và báo cáo Sang bộ lại để làm căn cứ Từ đó mà tuyển dụng nhân tài cho đất nước Cơ quan chiên trách tiếp theo Thời Phong Kiến Đó là Khâm Thiên Giám Khâm Thiên Giám chuyên coi việc thiên văn Và lịch pháp Đây là cơ quan quan sát, chiêm nghiệm âm dương Báo hy toán, các hiện tượng thiên văn Thời tiết, cơ quan này chuyên làm lịch Chuyên xem ngày, chuyên báo giờ Để định mùa vụ cho nhân dân Giữ đồng hồ báo canh ở điện Cần Tránh Giữ trọng trách tư vấn cho triều đình Về các vấn đề địa lý và phong thủy Khâm Thiên Giám Thường thuộc bộ lễ nhưng đôi khi Cũng hoạt động một cách độc lập Và cơ quan giúp việc nữa Với nhà vua Và có thể nói là không thể thiếu Đó là Thái Y Viện Trong chốn Hoàng Cung ngày xưa Thái Y Viện đứng biết đến là một đơn vị y tế Chuyên phục vụ công việc khám chữa bệnh Chăm sóc sức khỏe cho nhà vua Cho hoàng tộc và triều đình Theo đó, Thái Y Viện là nơi Đảm nhiệm việc bắt mạch kê đơn Báo chế thuốc men, phòng chống dịch bệnh Kiểm tra gói thuốc, sắc nấu thuốc Trông coi việc chữa bệnh Thậm chí là tư vấn cho bộ phận Chuyên nấu ăn để biết cách Chế biến thức ăn cho nhà vua Cho hoàng gia, sao cho bổ Và cuối cùng là cơ mật viện Cơ mật viện chuyên tư vấn cho vua Về các viện hệ trọng của đất nước Cảm ơn các bạn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này Câu chuyện về lục bộ Và những cơ quan giúp việc cho triều đình phong kiến trước đây Đặc biệt là những câu chuyện Được khai thác chuyên sâu về Việt Nam Nếu cảm thấy thú vị Bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh Bật xuống thông báo và chia sẻ Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt