Thắp sáng niềm tin : Người khuyết tật Quảng Ninh phát triển các sản phẩm từ gỗ hương

Thưa quý vị và các bạn, những năm qua, bảo vệ, chăm sóc và tạo điều kiện cho người khuất tật vươn lên là một trong những chính sách an sinh xã hội được ưu tiên đặc biệt của tỉnh Quảng Ninh. Từ những chương trình việc làm hỗ trợ thiết thực, ý nghĩa của các tổ chức, đoàn thể và các nhà hào tâm trên địa bàn tỉnh, cũng như nhiều mô hình hay, nhiều cách làm sáng tạo đã đến với cộng đồng người khuất tật nơi đây. Trong đó là phải kể đến sự dạy nghề cho người khuất tật của Cô lọc Bộ Người Khuất tật Thị xã Đông Triều với những mô hình xinh kế từ hoa đính đá và gỗ hương. Trong những năm qua, với chiến lược tổng thể, nhất quán, có tầm nhìn xa, có chiều sâu về quy hoạch phát triển, Quảng Ninh đã mạnh mẽ vươn lên, trở thành một trong những đầu tàu kinh tế của cả nước. Cùng với sự nhảy vọt đáng tự hào về mặt kinh tế, Quảng Ninh cũng hoàn thành rất tốt các hoạt động an sinh xã hội, trong đó có công tác bảo trợ xã hội. Tỉnh luôn chú trọng thực hiện tốt việc chăm sóc các đối tượng là người cao tuổi, người khuất tật, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Với mục tiêu giúp người khuất tật vượt qua khó khăn, vươn lên hòa nhập cộng đồng, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp hiệu quả, trong đó có nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo để giúp đỡ cho người khuất tật. Sáng sớm như mọi ngày, anh Phạm Văn Nguyên và anh Trần Mạnh Hà lại cùng nhau đến xưởng sản xuất của câu lạc bộ Người Khuất Tật Thị xã Đồng Triều. Được thành lập từ năm 2014 với vòn vẹn 7 thành viên, đến nay sau hơn 2 năm hoạt động, câu lạc bộ đã phát triển lên đến 60 thành viên. Từ khi thành lập đến nay, nơi đây đã trở thành mái nhà chung cho mọi người tham gia giao lưu, trao đổi, cùng giúp nhau xóa bỏ mặc cảm, tự tin hơn để hòa nhập với cộng đồng. Ấp ủ ý tưởng sáng lập xưởng dạy nghề cho người khuất tật để tạo điều kiện cho họ phát huy khả năng của mình có nghề nghiệp kiếm thêm thu nhập. Sau thời gian dài nghiên cứu và tìm hiểu, ban chủ nhiệm câu lạc bộ cùng các thành viên của câu lạc bộ Người Khuất Tật Thị xã Đồng Triều đã đi đến quyết định tìm đến với nghề làm hoa đính đá pha lê. Nghề làm hoa đính đá pha lê là một nghề không đơn giản khi yêu cầu người thợ phải tỉ mỉ, chỉn tru và có mắt thẩm mỹ rất cao. Thế nhưng, nó cũng tồn tại nhiều đặc tính phù hợp với người khuất tật như không yêu cầu sức khỏe, thời gian làm có thể thoải mái và nguyên liệu hầu hết đều có sẵn trên thị trường. Chính điều này đã khiến thành viên trong câu lạc bộ đón nhận và tích cực tham gia sản xuất. Những chậu hoa xinh đẹp với đủ các kiểu dáng từ đào, mai, lan, cầm túc cầu được thành viên của câu lạc bộ hoàn thành với độ tinh xảo rất cao, không hề kém cạnh với những mặt hàng khác trên thị trường. Dù đã nỗ lực, cố gắng duy trì, tuy nhiên, việc sản xuất hoa đính đá pha lê của câu lạc bộ lại gặp phải vấn đề nan dài khi phải cạnh tranh với rất nhiều đối thủ trên thị trường. Đặc biệt là những chậu hoa sản xuất công nghiệp được nhập khẩu từ Trung Quốc. Bằng khoăn, trăm trở với những bài toán đầu ra, nhiều thành viên trong ban chủ nhiệm câu lạc bộ phải vật lộn, tìm tòi và chạy vại ngoài thị trường. Nhưng kết quả đạt được vẫn không như ý muốn. Trong bối cảnh đó, nhiều thành viên năng động của câu lạc bộ đã chủ động đề xuất, tìm đến những giải pháp khác. Lúc đấy chúng tôi gặp phải một vấn đề vô cùng lớn, đó là tìm một hướng đi khác. Tất cả các anh em trong hội đều rất vất vả và mệt mỏi. Tìm hướng đi gì? Những câu hỏi đặt ra rất nhiều. Tìm nghề gì? Đi đâu để có thể học được nghề? Rồi thị trường đầu ra như thế nào? Nguồn đầu vào ra sao? Và cái nguồn vốn chúng ta có thể có để đầu tư sản xuất như thế nào? Thực sự nó là những câu hỏi rất khó. Đối với các thành viên của câu lạc bộ người khuyết tật Đông Triều, việc thay đổi hoàn toàn hình thức sản xuất từ làm hoa đính đá pha lê sang sản xuất các sản phẩm từ gỗ hương có thể nói là một quyết định mạo hiểm. Quá trình truyền dạy nghề làm hoa đính đá cho người khuyết tật nơi đây đã phải diễn ra trong một thời gian rất dài. Tiêu tốn của câu lạc bộ quá nhiều nguồn lực. Vì vậy, để cẩn thận tham dò và tìm hiểu thị trường sản xuất các sản phẩm gỗ hương, câu lạc bộ chỉ có thể cử một ít thành viên theo học tại các trung tâm dạy nghề khác như Hợp tác xã Thủ công Mỹ Nghệ Trái Tim Hồng, trong số đó có anh Phạm Văn Nguyên. Khi tôi đến Sóc Sơn, tôi đã học việc ở đấy một thời gian. Và chúng tôi thấy rằng cái mô hình đấy nó đã phát triển và đứng vững được trên thị trường, có tạo được công an Việt Nam cho người khuyết tật, trải qua rất nhiều những khó khăn ban đầu. Sau đấy tôi quay về, tôi truyền lại những kinh nghiệm, những nghề mình học được cho các thành viên trong hội. Cũng giống như việc sản xuất hoa đính đá pha lê, sản xuất các sản phẩm từ gỗ hương đều không yêu cầu quá cao về mặt sức khỏe và tay nghề. Tuy nhiên, nguyên liệu để sản xuất lại đòi hỏi những chỉ tiêu rất cao và giá thành lại không hề rẻ. Chính vì vậy, bước đầu, câu lạc bộ chỉ dám phát triển và sản xuất những mặt hàng đơn giản nhất như đệm ghế văn phòng, đệm ghế ô tô hay chiếu nằm. Bắt đầu từ con số 0 để làm được những sản phẩm đẹp đáp ứng được thị hiếu của người tiêu dùng là một quá trình khổ luyện đòi hỏi sự cố gắng nỗ lực của bản thân từng thành viên tham gia sản xuất. Với những người bình thường thì đã phải gặp rất nhiều khó khăn rồi. Với những người khuyết tật như bạn mình thì gặp khó khăn sẽ nhiều hơn gấp bội lần. Ví dụ mình đơn cử như là trong quá trình dạy nghề chẳng hạn, những bạn mà vừa bị câm tiếp thì mình truyền đạt cho người ta, người ta không nghe được mình nói. Và cái ngôn ngữ mình sẽ phải dùng cái ngôn ngữ của người câm tiếp để truyền đạt cho họ đấy. Đấy là những cái khó khăn trong hòa tập. Với những người khiếm tị chẳng hạn, người ta còn nhìn thấy một ít chẳng hạn. Thế nhưng mà người ta vẫn phải cố gắng, người ta học. Người ta không nhìn, không nhanh nhẹn, đan nhanh nhẹn được như các bạn sáng mắt. Thì người ta cũng phải cố gắng, cũng phải lần sờ rồi, dần dần học được trong hay không bằng tay quen. Thì cũng sẽ làm được rồi. Những cái bạn chân tay yếu chẳng hạn, khi mà đến cái quá trình đan rút hạt thì nó rất là khó khăn. Cần phải sức khỏe thế nhưng mà hầu hết là các bạn rất là cố gắng. Tôi làm kinh doanh này thì được nửa tháng rồi. Làm thì nó cũng không vất vả, nó cũng bình thường. Nói chung là có người dạy thì tôi làm thì cũng chưa được thuộc lắm. Để sự phát huy hiệu quả kinh tế, bàn chủ nhiệm câu lập bộ luôn tạo điều kiện để thành viên có thể mang nguyên liệu về sản xuất tại nhà. Việc làm này đã giúp nhiều gia đình người khuyết tật có thêm thu nhập. Trang trải cuộc sống Gia đình bà Đặng Thị Nhưỡng, trú tại phường Kim Sơn, thị xã Đồng Triều là một ví dụ điển hình. Chồng mất sớm, người con trai cũng bị bệnh nên không có khả năng lao động. Không có ruộng đất, nhà cửa nên cuộc sống của gia đình bà rất khó khăn. Thu nhập của cả gia đình trông trở vào tiền lương công nhân của người con dâu. Từ ngày tham gia sản xuất các sản phẩm từ gỗ hương, bà đã xin phép cô lạc bộ được mang nguyên liệu về nhà để hai mẹ con cùng làm. Mới bắt đầu học việc, tay nghề vẫn chưa cao nhưng bà vẫn rất vui vì con trai bà cũng bắt đầu biết cố gắng mưu sinh, lo toàn cho bữa ăn của gia đình. Tôi thấy cô ở hội khuyết tật, cô cũng động viên nên làm này tôi cũng muốn làm để có một tí thu nhập. Vừa rồi thì đi học, mới tạm thời mới học thôi còn học được thuộc thì cả mẹ cả con cũng mang về nhà làm để kiếm thêm thu nhập chứ giờ thật thật này cũng khó tìm ra cái nghề gì để làm. Tôi đi lên trên đấy thì cũng không xa nhưng mà việc đi lại chân thì không có thế mà muốn là mang học được rồi mang về nhà để cho các cháu cùng thêm bấm í và nó tiện là cái là kể cả sớm trưa hay là tối chưa ngủ thì cũng tranh thủ làm. Mặc dù quy mô và khả năng hoạt động của câu lạc bộ vẫn còn nhỏ nguồn lợi kinh tế mang lại cho các thành viên vẫn còn chưa cao nhưng từ khi thành lập đến nay, câu lạc bộ người khuyết tật thị xã Đông Triều đã thực sự trở thành mái nhà chung, ưm mầm cho ý chí vươn lên của nhiều người khuyết tật trên địa bàn thị xã nói riêng và trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh nói chung. Điều người khuyết tật như chúng tôi, trước tiên là phải có một động lực tự tin vào bản thân mình đầu tiên trước sau đó là cũng cần sự động viên rất nhiều của gia đình, của xã hội và dần dần mình sẽ hoàn thiện bản thân mình để mình có nghĩ lực sống và nghĩ lực để mình vươn lên. Đây là một mô hình người khuyết tật cũng mới hình thành thôi nhưng mà tôi cho rằng là cái xu hướng cũng như là cái kết quả lâu dài thì nó sẽ bền vững vì thực tế ra nó rất phù hợp với công việc người khuyết tật. Thứ hai là cái sản phẩm đó cũng được kết nối vào sản phẩm sản xuất ra thì đều được tiêu thụ. Cái điều đó tôi cho là một cái việc làm nên cần khuyến khích và Đông Triều cũng đang hỗ trợ khuyến khích cho các vị để thực hiện để làm sao mà càng thu hút được nhiều đối tượng phù hợp đến tham gia để làm việc đó. Sự vươn lên của những cá thể như gia đình bà Nhưỡng và nhiều người khuyết tật nơi đây chính là minh chứng cho thấy những hiệu quả thiết thực và ý nghĩa mà những tổ chức đoàn thể mang lại cho cộng đồng người khuyết tật tỉnh Quảng Ninh. Đồng hành cùng sự vươn lên của cộng đồng người khuyết tật, hàng năm Hội Bảo trợ Người Tàn Tật và Trẻ Mồ Côi tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo, Phòng Lao động Thương binh và Xã hội các quận, huyện và các tổ chức đoàn thể địa phương tích cực động viên, tuyên truyền và lựa chọn những đối tượng học nghề khi có các lớp đào tạo nghề cho người khuyết tật, tạo điều kiện cho người khuyết tật có việc làm phù hợp, nâng cao chất lượng cuộc sống. Những năm vừa qua, Hội Bảo trợ Người Tàn Tật và Trẻ Mồ Côi tỉnh Quảng Ninh cho tôi triển khai rất nhiều các chương trình trợ giúp cho người khuyết tật và trẻ mồ côi. Đặc biệt là chúng tôi quan tâm đến chương trình đào tạo nghề để giải quyết việc làm cho người khuyết tật. Khi tổ chức chương trình, địa phương đã có một ban chỉ đạo. Và cái ban chỉ đạo thì làm hai việc. Cái việc thứ nhất là lựa chọn những đối tượng khuyết tật và trẻ mồ côi nghèo để trợ giúp. Cái ban ấy, ngoài cái việc tức là lựa chọn những đối tượng để trợ giúp, nhưng mà còn có cái trách nghiệm về cái việc tức là phân công những các cán bộ chuyên môn. Cán bộ chuyên môn, những người có kinh nghiệm ở xã để giúp đỡ những đối tượng này để làm các chương trình sinh kế. Thế thì qua một thời gian làm, chúng tôi thấy là đã có một số kết quả. Kế hoạch của Sở Liên Hợp Công viên Xã hội trong thời gian tới thì có 5 kế hoạch. Thứ nổi dung, thứ nhất là tăng cường công tác chuyên truyền. Nhất là đối với đối tượng là các doanh nghiệp về ý nghĩa và tổng quan trọng về tạo, việc làm, thuận dụng và người khuyết tật vào làm việc cũng như các quyền lợi của doanh nghiệp khi có lao động là người khuyết tật. Thứ hai là làm tốt những công tác định hướng người nghiệp cho người khuyết tật. Cái thứ ba là cần có chính sách hỗ trợ đủ mạnh đối với doanh nghiệp chấp nhận lao động là người khuyết tật vào làm việc và tổ chức đào tạo nghề cho người khuyết tật. Thứ tư là nâng cao chất lượng đào tạo nghề nói chung và đào tạo nghề cho người khuyết tật nói riêng. Thứ năm là nâng cao chất lượng cán bộ làm công tác chuyên truyền, thuận, thuận nghiệp cho người khuyết tật. Trong thời gian tới, hy vọng Quảng Đinh sẽ tiếp tục quan tâm, chăm lo người khuyết tật trên địa bàn bằng nhiều chương trình, hành động, việc làm cụ thể hơn nữa để cổ vũ, động viên người khuyết tật trên địa bàn với bớt khó khăn, tự tin, mạnh sản, tham gia bình đẳng vào hoạt động xã hội, sống có ích, vươn lên hòa nghiệp cộng đồng. Quý vị và các bạn thân mến, có thể nói mỗi hành trình mà người khuyết tật phải trải qua để có thể chiến thắng với số mạnh, ngừng đẩy dẫy những trông gai và thử thách. Câu chuyện của Công lộc Bộ Người Khuyết Tật tại thị xã Đông Triều hy vọng sẽ tiếp thêm được niềm tin và sức mạnh cho cộng đồng người khuyết tật trên cả nước. Chương trình của chúng tôi hôm nay đến đây là hết. Cảm ơn sự quan tâm theo dõi của quý vị và các bạn. Mọi thông tin chi tiết xin gửi về chương trình Thắp sáng niềm tin truyền hình nhân dân số 71 Hàng Chống, Hoàn Kiếm, Hà Nội hoặc qua email thapsangniemtina.org.vn Còn bây giờ xin kính chào và hẹn gặp lại trong các chương trình lần sau.