Khám phá bí mật làng nghề khảm trai Chuôn Ngọ |

Từ ngàn đời nay thì người Việt Nam ta vốn nổi tiếng với đôi bàn tay khéo léo, tài hoa tạo ra những sản phẩm thủ công, nghĩa nghệ, tinh xảo mang đậm hồn dân tộc. Và trong khóa tà nghề truyền thống ấy thì không thể không nhắc tới nghề khảm trai một loại hình nghệ thuật độc đáo mang theo sự sáng tạo cũng như là tâm huyết của người nghệ nhân. Trong số Hà Nội Review ngày hôm nay thì xin mời quý vị hãy theo chân Tạ Hiền chúng ta cùng đi tìm hiểu và khám phá về nghề khảm trai tại làng nghề khảm trai ở Chương Ngọc. Và bây giờ xin mời quý vị hãy theo chân tôi để chúng ta đi tìm hiểu về nghề khảm trai này nhé. Làng Chương Ngọc thuộc xã Chuyên Mỹ, tuyện Phú Duyên, Hà Nội từ lâu đã nổi tiếng với nghề khảm trai tinh xảo. Thương truyền rằng nghề thủ công độc đáo này đã bén rễ ở Chương Ngọc từ rất sớm khoảng thế kỷ 11 đến thế kỷ 13 theo những câu chuyện kể lưu truyền trong dân gian và ghi chép trong thần phạ Đình Làng. Người nghệ nhân Chương Ngọc khéo léo kết hợp các loại vỏ chai, ốc với gỗ quý để tạo nên những bức tranh sống động, những món đồ trang trí tinh tế. Từ những vỏ chai, vỏ ốc tử trừng như bỏ đi qua bàn tay tài hoa của người nghệ nhân đã hóa thành những bức tranh sống động, những họa tiết trang trí lộn lẫy mang đậm hồn cốt văn hóa Việt. Tranh khảm trai Chương Ngọc thường mang đề tài phong phú từ phong cảnh, hoa lá, chim muông đến các tích truyện cổ, điển tích văn học. Màu sắc của tranh thài hòa, lấp lánh tạo nên vẻ đẹp sang trọng và quấn hút. Trải qua bao biến thiên của lịch sử, người dân Chương Ngọc vẫn luôn tự hào, tình dữ và phát triển nghề truyền thống cha ông. Mỗi sản phẩm khảm trai ra đời không chỉ là vật dụng trang trí mà còn là kết tinh của tâm huyết, tài năng và tình yêu nghề, góp phần gìn dữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộng. Chú đang làm gì đấy ạ? Đây là chú đang cưa chai. Mình đang làm cái này là công đoạn để lắp ráp miếng chai vào với gỗ đúng không ạ? Đúng rồi, đây là công đoạn đầu tiên là công đoạn cưa chai. Cắt thành hình hoa lá, chim muông hoa lá xong rồi dán vào gỗ. Chú ơi, hiện nay thì chú đã làm nghề khảm trai này được bao lâu rồi ạ? Chú làm nghề khảm trai được hơn 30 năm. Hiện nay thì cũng có rất là nhiều ngành nghề và để tìm một công việc khác thì cũng rất là đơn giản. Vậy thì tại sao chú lại có tâm huyết với nghề khảm trai rất là lâu như vậy ạ? Nghề khảm trai thì nó là một nghề thủ công. Mình càng làm mình càng thấy có cái nét hay của nó. Mỗi cái mình làm mình rút ra một cái kinh nghiệm. Thì mình làm các cái sản phẩm sau nó đẹp hơn. Cho nên là nghề thì là các cụ đã nói rồi, nghề là nghề chọn người chứ không phải người chọn nghề. Mình còn tâm với nghề thì là mình cứ thích cái nghề này. Thực ra mình cứ theo đuổi cái này mãi. Vậy thì với một người mà đã gắn bó với nghề khảm trai rất là lâu hơn 30 năm rồi. Vậy thì theo chú đánh giá thì nghề khảm trai này có khó không ạ? Nghề khảm trai này là một nghề so với tất cả các nghề thủ công. Thì người ta gọi là khó nhất của các nghề thủ công. Vì các cái chi tiết rất là nhỏ. Chỉ cần kể cả như một cái nưỡi cưa này mình băm có thể nưỡi nó không đều. Mình đang cưa khi gần tới nơi nó lại vấp một cái là nó lại gãy luôn. Dạ vâng, tại vì nó rất là nhỏ đúng không ạ? Nó rất là nhỏ, rất là giòn. Nó rất là dễ gãy. Nên là việc để mà thao tác để có thể tạo được hình cho khảm trai nó rất là khó đúng không ạ? Vậy thì theo chú là sự khác biệt lớn nhất giữa khảm trai chân ngọ với cả các làng nghề khảm trai khác thì ở điểm nào ạ? Họ không thể làm chi tiết được như là người thợ ở đây. Cái thứ hai là họ sẽ kết hợp được các máy móc thay thế. Thế còn nếu mà cắt tỉ mỉ hay là tách tỉ mỉ như ở đây là không nơi nào làm được. Trong suốt thời gian mà cắn bó với nghề khảm trai này thì không biết là chú có tác phẩm nào mà mình ưng nhất không ạ? Xin mời vào trong nhà. Các tác phẩm ưng nhất thì hầu như mình cũng làm cho khách nhưng trong này vẫn còn một số các cái sản phẩm. Đây là một cái sản phẩm khay chè. Cái này là cái mình sẽ để ấm chén đây đúng không ạ? Cái này để ấm chén. Đây cho hình dung là nghề khảm rất là khó. Đây là nhìn các cái triện này. Người thợ cưa phải nuồn cưa và cắt cho nó thật là vuông góc. Các triện này vuông góc. Còn đây là các lá nhỏ thì nhỏ thế nhỏ nữa vẫn dễ cắt hơn là các cái triện này. Các cái triện này nó phải vuông. Dạ vâng, nhìn cái triện này thì nó nhỏ hơn thì tại sao lại dễ cắt hơn những cái triện này ạ? Cắt cái này thì đường nét nó đi cong, đi ấy tự do. Cái chuyện là nó phải vuông thành sang cạnh. Chỗ này mà không vuông đều là không đẹp. Như cái này to bé một tí thì người ta nhìn nó không vấn đề gì. Còn cái này thì tại vì là khi mà mình nhìn thì mình sẽ phát hiện ra là nó có vuông đều hay không đúng không ạ? Đúng rồi, có vuông đều hay không. Còn đâu đến cái khâu thợ tách thì người ta thể hiện nốt cái đường nét chính là cái nếp áo của người như thế nào, mặt cái mũi nào là do người thợ tách. Ví dụ như là tác phẩm này thì chú sẽ hoàn thiện trong bao lâu ạ? Tác phẩm này nếu mà hoàn thiện thì 2 tháng rưỡi công. Nguyên khâu cắt có khi đến hàng tháng. Khâu tách với khâu đục nữa thì gần tháng nữa thế nào, phải hơn 2 tháng. Cháu thấy họa tiết ở đây rất là độc đáo và đặc biệt là cái ánh sáng của cái khảm trai. Cái ánh sáng của khảm trai thì nó do mà cái màu sắc của cái chất nguyên liệu. Người ta gọi là chất xà cư. Vậy thì không biết ngoài tác phẩm này ra thì chú còn có những tác phẩm nào mà chú tâm tắc nhất nữa? Ví dụ như là đến cái khâu truyền thàn này thì người thợ phải dùng dao chấm từng nét một chuyển sang. Chứ không phải tách nét mà phải lấy dao bột từng nét xong bắt đầu mới nẻ sơn lên. Các cái áo thì mình tách nhưng mà các cái chỗ này thì nó mịt vô cùng cho nên là mình không thể tách nét được mà mình phải chấm. Cháu nhìn thấy ở đây thì có rất là nhiều, ví dụ như là để thể hiện nếp nhăn hay là cả lông mày thì cũng đều phải thao tác là chấm. Đều phải chấm, chấm đậm, chấm nhạt là do mình. Cháu thấy là 2 hình ảnh giữa khảm trai với cả hình ảnh thật giống hết nhau ạ? Đã là truyền thần thì phải giống nhau. Cái khâu truyền thần này bây giờ chỉ còn một số người, rất là ít ở trong nàng này thôi. Về hộp này thì hình ảnh ở trên này cho thấy rất là đặc sắc cũng như là làng quê xưa ở Việt Nam mình ý. Thì chú có thể giới thiệu thêm cho cháu cũng như là quý vị khán giả Hà Nội review được biết về tác phẩm này không ạ? Rồi, đây là tác phẩm này là tác phẩm chuyện kiều. Cả 2 hộp đều là một chuyện kiều. Làm theo lối các cụ ngày xưa là hàng này hàng ghép, không phải đục, ghép tất cả trên nền. Cái gắn này, hàng này không sợ bong bật, hàng này xuất khẩu đi nước ngoài được. Cái hộp này là chú làm một cái hộp tóm tắp về chuyện kiều. Đây, vòng quanh này là tả về 4 cái tài năng của kiều, cầm kỳ thi họa. Còn cái hộp to này tả về những đoạn kiều ở đây. Ví dụ như đây là kiều gặp kim trọng. Đây là kiều gặp kim trọng đánh đàn đây. Đoạn này là gia đình mắc oan. Đoạn này là kiều gặp tự hà. Thì cuối cùng ở trên mặt này là kiều bá ơn bá oan. Vậy thì chú ơi, không biết là bây giờ chú có thể chia sẻ cho cháu, cũng như là quý vị khán giả Hà Nội Review được biết về quy trình để có thể sáng tạo nên một tác phẩm khẳng trai như thế này không ạ? Một cái sản phẩm khẳng trai nên phải trải qua 4 công đoạn. Một là người vẽ mẫu, hai là người thực cưa, ba là người thực đục, bốn là người thực tách. Thì bây giờ từng bước mình ra ngoài kia mình xem từng công đoạn. Bây giờ đây là công đoạn vẽ mẫu. Thì mình lấy cái hình thức nó trong cái khoảng mình bổ cục như thế nào thì mình lấy cái khoảng như thế. Chú ướm lên gỗ là để lấy kích thước đúng không ạ? Để lấy kích thước thôi. Trước tiên là để có thể làm được một tác phẩm khẳng trai thì phải vẽ, phải biết vẽ chứ không? Phải qua cái khâu thiết kế mẫu này. Ví dụ vớt con cò như thế này. Tại vì chú đã biết vẽ rồi nên chú có thể vẽ trực tiếp lên miếng trai đúng không ạ? Vậy thì về phần trai hay là vỏ ốc thì mình cũng có lưu ý gì khi mà chọn lựa không ạ? Lưu ý về phần ốc thì một là những cái sản phẩm bình thường mình phân màu lên thì cả trai, cả ốc, cả xác, cả kiểu khẩu thì nó phân lên nhiều màu lắm. Phân lên rất nhiều màu. Còn ví dụ như hàng thật đẹp thì bây giờ người ta dùng nguyên một chất niệm ốc thì nó cũng có mấy màu. Từ màu xanh, màu đỏ, màu vàng chanh, màu xanh hoa lý. Đấy nó tôn lên. Xong rồi kèm theo màu vàng của xác, màu trắng của xác. Vậy thì như ở đây thì chú sẽ sử dụng vỏ trai hay vỏ ốc như thế nào ạ? Cái này thì cái sản phẩm vừa vừa thì chú dùng màu ốc của Nhật Bản. Nó đỏ nhưng mà nó không sâu nước như là vùng ốc của Singapore. Nghĩa là tùy thuộc vào nhu cầu đặt hàng của khách thì chú sẽ chọn gỗ cũng như là vỏ trai, vỏ ốc khác nhau không ạ? Cũng như màu trai, vỏ ốc khác nhau. Cháu đã hiểu rồi ạ. Vậy chú dùng những vỏ trai hay là vỏ ốc như thế này thì mình sẽ lấy từ đâu ạ? Vỏ trai, vỏ ốc thì lấy ở các sông, ao hồ, nước ngọt. Còn các vỏ ốc, vỏ xác thì nó đều là ở chất nước mặn, chất biệt. Nó phải sống ở núi, ở biệt. Nên bây giờ đa số mình cũng một là khai thác ở biển, hai là mình vẫn phải nhập ở nước ngoài là chủ yếu. Dạ vâng, nghĩa là ở nước mình thì hiện tại là ít cho nên là mình phải nhập đúng không ạ? Vậy thì có sự khác biệt gì giữa những mảnh trai hay là mảnh ốc như thế này ạ? Mỗi con trai, con ốc nó đều phụ thuộc vào các vùng nó sống. Ví dụ như là chất ốc màu đỏ của Sankabo thì nó sáng sâu hơn ở các vùng khác. Mỗi chiều một màu sắc, ví dụ như là các chất ốc này thì nó sẽ dơ lên như thế này. Chỉ nhìn thấy nó hơi hồng hồng thôi. Chất này dơ lên thì nó xanh nên là các ốc bình thường. Có cả màu xanh và màu tím ạ? Đấy, còn nếu mà một chất ốc của Sankabo đẹp thì dơ lên như thế này. Đứng ở chỗ này nhìn nó khác, mà đứng ở chỗ này nhìn nó khác. Đây là mình vẽ thì chỉ vẽ các nét chính để người thợ cưa, người ta cưa theo các chi tiết ở bên trong này. Sẽ sắc nét sâu đúng không ạ? Sắc nét sâu thì đến người thợ tách. Người thợ tách thì đã có cái hình này rồi thì người ta nhìn người ta bổ ra. Cho nên là có kể cả một cái sản phẩm này, một cái mẫu này nhưng mà có khi ba người thợ cưa có khi ra nhìn hình thức, nhìn qua thì có thể là giống nhau. Nhưng mà ra cái sản phẩm có khi ba người ra lại khác nhau. Xong rồi đến cái khâu đục thì là phải chuẩn theo cái ai rồi. Còn người thợ tách thì người ta tiểu hồn vào. Nghĩa là mỗi người sẽ có một ý tưởng cũng như là cách thực hiện khác nhau đúng không ạ? Rồi. Vậy thì sau khi mà mình đã vẽ được như thế này thì mình sẽ làm gì tiếp theo ạ? Vẽ xong rồi thì đến khâu cưa cắt thì là người thợ cắt thì là chiếu đèn đây. Mình sẽ phải chiếu đèn ở bên dưới để có thể thao tác lên vỏ ốc đúng không ạ? Đấy để nó nổi lên các hình vẽ như trên đây. Đấy, thế này người thợ cưa thì cứ thể cưa thôi. Đây, đây là một cưa. Đây là cưa gì đấy ạ? Cháu nhìn rất là lạ ý ạ. Cái nữ cưa này thì nó phải bằng một cái thép đặc biệt. Ngày xưa các cụ toàn phải chặt ở cái là cót đồng hồ ra. Xong bắt đầu là là mình phải tự tạo cái răng này. Nếu mà một là cái nhành này mà nó lon hơn cái này thì là không băm được. Mà nếu mà người thợ mà băm cái này nó không đều tay thì cái răng nó không đều là không cưa được, nó vấp. Nghĩa là nhìn cái sợi cưa nó rất nhỏ như thế này nhưng mà vẫn có răng ạ? Đấy, răng. Dạ vâng, cháu nhìn rất là nhỏ mà cháu không nghĩ là sẽ có răng nhưng mà khi mà sờ vào này thì cháu mới cảm nhận được ý ạ. Đây, đây này, người thợ cưa phải phải biết tự băm cái răng cưa này. Mình có bí kíp gì để có thể tạo được răng cưa không ạ? Không, cái răng cưa này là do mình băm thôi. Tay mình mà không đều, nặng nhẹ cái này răng nó không đều. Đây là kỹ thuật xen nộng của một đồng hoa cho nên là lưỡi mắt mình chỉ lấy cái này là chỉ lấy cái xương thôi. Mình cắt từng cánh một ạ? Từng cánh một, đấy gọi là không xen nộng. Cháu thấy là cái vỏ chai nó rất là cứng, giòn, nó dễ gãy. Vậy thì khi mà mình cưa thì mình làm thế nào để mà cho cái vỏ chai của mình nó không bị gãy ạ? Một là mình phải băm cái lưỡi cưa cho nó thật mịn. Nếu mà mình băm cái lưỡi cưa nó không mịn thì có khi răng cưa nó gấp một cái là nó cũng gãy. Để tạo được một cái hoa như thế này mình cũng phải trải qua rất là nhiều công đoạn tỉ mỉ. Tùy từng cái chất niệu, ví dụ như là cái con bảo ngư. Mình xen cái con bảo ngư nên cũng được. Hoa này thì màu đỏ đẹp và nó như là cái hoa cúc thế này, nên cái màu vàng. Thế là mình có thể chọn nhiều cái vỏ chai hoặc là vỏ ốc để mà tạo cho cánh hoa nó có đa dạng màu sắc đúng không ạ? Đúng rồi. Thưa quý vị, mặc dù là mới chỉ tìm hiểu được vài công đoạn trong quy trình để có thể sáng tạo lên một tác phẩm khảm tranh thôi. Thế nhưng mà tôi đã cảm thấy rằng là công việc này rất là vất vả. Đặc biệt là đòi hỏi người nghệ nhân hay là người thợ phải hết sức là tỉ mỉ cũng như là kéo léo. Thêm vào đó thì mỗi người nghệ nhân thì cần phải có yếu tố thẩm mỹ rất là cao để có thể vẽ tạo hình. Cũng như là có thể thao tác cưa làm sao mà mảnh khảm chai đúng với hình họa ban đầu. Vậy thì chú Dũng ơi, sau khi mà mình đã cưa được miếng khảm chai như vậy rồi thì mình sẽ làm gì nữa? Cưa sau phần khảm chai này thì đến công đoạn đục. Mình vào chỗ này xem cô này cô đang thao tác về công đục. Xin chào cô ạ. Cô bình thường để mà có thể đục được như thế này thì mình có mất nhiều thời gian để học không ạ? Nhiều chứ. Có nghĩa là chắc cũng phải học cơ 5 tháng đấy. Gọi là 5 tháng để biết làm. Vậy thì khoảng bao lâu thì sẽ thành thạo ạ? Tùy theo người nào nhanh ý thì học nhanh thì nhanh ra nghề. Còn người nào chậm thì lâu. Ngày xưa là đục tay này, cứ đục gõ gõ thật nhát một như thế này. Cứ cầm cạch cạch như thế này, theo cái hình này. Thế nhưng mà bây giờ là kiểu như là kỹ thuật tiên tiến hơn ý, tự bày mò. Ý là làm thế nào để cho vừa nhanh vừa đẹp đấy. Vậy thì với một bước tranh khám như thế này thì mình sẽ đục, có máy hỗ trợ rồi thì mình sẽ đục mất khoảng bao lâu ạ? Nếu mà có máy hỗ trợ thì ngày nào làm nhanh thì mất độ 2 ngày. Bây giờ là công đoạn đục xong rồi, bây giờ là công đoạn của người thợ tách. Thì người thợ tách dùng con dao này, người ta khắt các cái lét mắt, mũi hay là quần áo hay là các cái sơn núi như thế này. Người thợ tách là phải lên tất cả những chi tiết còn lại. Vậy thì để có thể thành thạo công nghiệp tách này thì mình sẽ phải học trong bao lâu ạ? Học cái khâu tách này là cái khâu quyết định cho nên là học phải rất là lâu. Đầu tiên là các cụ phải dạy mình là phải phảy cho nó quen tay. Phảy không quen tay thì không ám được các cái đường này. Đấy, ám nó phải đều. Vậy thì theo chú, người vẫn đã có rất là nhiều kinh nghiệm trong nghề khám trai này rồi, thì bí quyết để có thể tách được một tác cầm khám trai đẹp thì nằm ở đâu ạ? Bí quyết để tách được một tác phẩm khám trai đẹp thì lại phụ thuộc vào trình độ kỹ mỹ thuật của người thợ. Như vừa nãy chú có chia sẻ thì có rất là nhiều mảnh trai hay là mảnh ốc có màu khác nhau. Thì như ở đây cháu cũng thấy ví dụ như là cái màu này, chiếc lá thì có màu xanh và tím. Bên này thì sẽ có màu hơi vàng. Vậy thì khi mà mình làm ý, mình có ý tưởng nào để kết hợp cho nó hòa hợp, cũng như là tạo ra một tác phẩm độc đáo như thế này không ạ? Trước khi làm thì mình phải hình dung ra cái nguyên liệu để mình bố cục. Ví dụ như ná cây thì nó phải màu xanh, còn nếu ví dụ như hàng kỹ nữa thì người ta xem thêm các lá vàng vào để cho đây là cây có lá vàng. Còn người thợ cắt thì phải cắt cho cây cành, cây gì nó như thế nào, ra cành nọc nó như thế nào, cành khô nó như thế nào. Còn cái mái nhà thì mái bao giờ cũng phải cho nó đỏ rồi. Vậy thì sau khi mà mình tách nữa rồi ạ, thì mình sẽ làm gì nữa? Không, tách xong rồi mình dùng sơn và mũi đèn mình nảy lên cái nét tách cho nó khô sơn. Thì là bắt đầu mình đặt cái dây giáp mịn mình đánh đi thôi, nó chỉ nhét lại ở trên cái phần nét mình tách thôi. Vậy thì trong tất cả các công đoạn để mà có thể hoàn thiện một tác phẩm cảm trai, thì công đoạn nào là công đoạn khó nhất ạ? Nói thế thì công đoạn nào cũng là công đoạn khó, nhưng mà công đoạn cuối cùng là công đoạn nên cái hồn của cái sản phẩm là công đoạn tách là câu quyết định. Các câu kia làm đẹp rồi mà không tách nên được đẹp thì cái sản phẩm ấy nó không có hồn. Thưa quý vị, để có thể hoàn thành một tác phẩm cảm trai thì phải trải qua rất là nhiều công đoạn. Do thời lượng của Hanoi Review có hạn nên là chúng tôi cũng có thể tìm hiểu cũng như là chia sẻ với quý vị một số công đoạn nhất định. Và sau khi mà tìm hiểu những công đoạn trong quy trình để có thể hoàn thiện lên một tác phẩm cảm trai, thì tôi mới thấy rằng là quả thực để có thể sáng tạo lên một tác phẩm cảm trai thì người thợ hay là người nghệ nhân mất rất là nhiều thời gian, công sức và sự đầu tư vào một tác phẩm cảm trai. Thì trước tiên phải nói đến sự tâm huyết cũng như là đam mê của người làm nghề đã. Vậy thì chú Rũ ơi, với việc là bỏ ra rất là nhiều thời gian cũng như là phải có rất là nhiều tâm huyết mới có thể hoàn thiện lên một tác phẩm cảm trai. Vậy thì không biết là giá cho mỗi tác phẩm cảm trai thì sẽ như thế nào ạ? Đây bây giờ mình vào trong nhà, cụ thể thì mình nói. Một cái tác phẩm cảm trai thì giá thì một là phụ thuộc vào cái chất liệu, hai là phải phụ thuộc vào cái kỹ thuật. Ví dụ như cúng một cái khay như thế này, chất liệu bằng ốc xanh thì nó rẻ, quá bằng nửa cái này. Nhiều các cái sản phẩm có khi là cái công thì ít nhưng mà cái chất liệu thì nó rất là nhiều tiền. Còn nếu mà khách, có những khách người ta biết chơi rồi thì người ta yêu cầu mình một là chất liệu đẹp, hai là kỹ thuật phải làm thật kỹ thì nó khác. Còn người không biết thì người ta cũng chỉ bảo là nó khoảng khoảng, cho tôi khoảng khoảng nó như thế này, chất liệu như thế này, khoảng giá nó như thế này, nhiều khi là như thế. Có nghĩa là một tác phẩm để có thể quyết định giá thì nó cần phụ thuộc vào chất liệu, cả vỗ cũng như là chai đúng không ạ? Đúng rồi. Vậy thì ví dụ như là... Vỗ và chai và kỹ thuật. Vậy thì ví dụ như là khay này thì với chất liệu như thế này thì sẽ có giá khoảng bao nhiêu ạ? Như khay này, chất liệu như thế này thì giá nó khoảng 35 triệu. Một khay nhỏ như thế này. Vậy thì với những tác phẩm lớn hơn thì sao ạ? Ví dụ như là cái sản phẩm của cái bức tranh bách liệu này thì là chú làm bằng chất liệu ốc bình thường, nguyên liệu bình thường, và kỹ thuật tương đối thì giá nó khoảng 40 triệu. Nhưng mà cũng một cái sản phẩm như thế này, mà kỹ thuật như thế này và chất liệu sang chất liệu ốc đẹp thì nó nên khoảng 250-300 triệu thì nó mới đẹp rồi ạ. Thì lúc ấy nhìn lên thì nó tạo nên cái vẻ khác luôn. Vậy thì có những tác phẩm khẳng chai nào mà chỉ có giá là vài triệu không thôi ạ? Có, có những cái giá chỉ vài triệu thôi. Đây, ví dụ như các cái này là cái chất vỗ vụ và chất bào ngư này. Cái này chủ yếu bán cho khách du lịch, nó chỉ vào trường dưỡng một cái. Hai cái sản phẩm này là hình thức, nếu mà người không biết thì nhìn tương tự như nhau nhưng mà một là cái sản phẩm này là chất vỗ, hai là cái chất nguyên liệu nó rẻ tiền hơn. Chú cho cháu mượn được ạ. Rồi, thử nắm xem nào. Vâng, thưa quý vị, mặc dù là với hình ảnh thì giống nhau, thế nhưng mà bằng những chất liệu, nguyên liệu khác nhau thì khi mà hoàn thiện một tác phẩm khảm trai thì chúng ta có thể nhìn thấy là sự khác biệt rõ rệt giữa ánh sáng của hai tác phẩm này. Thưa quý vị, như vậy là Hà Nội Review đã đưa quý vị đi tìm hiểu và trải nghiệm về nghề khảm trai chuôn ngọt. Và sau cuối trải nghiệm ngày hôm nay, thì Hà Nội Review có một số đánh giá như sau. Thứ nhất là về quy trình để có thể sáng tạo nên một tác phẩm khảm trai thì phải trải qua rất là nhiều công đoàn. Mà ở đó thì đòi hỏi người thợ hay là người nghệ nhân phải hết sức là tỉ mỉ, khéo léo và kiên trì. Từ việc là chọn lượng nguyên liệu đến mài rũa hay là đến cả những công đoạn đục và thảm. Từ những vỏ chai, vỏ ốc thì nhìn có vẻ là bình thường. Thế nhưng mà qua bàn tay sáng tạo và sự tài hoa của người nghệ nhân thì đã trở thành những tác phẩm độc đáo, những họa tiết tinh tế mang vẻ đẹp sang trọng. Đặc biệt là để có thể sáng tạo nên một tác phẩm khảm trai thì người nghệ nhân hay là người thợ thì phải có hiểu biết về mỹ thuật để làm sao cho tác phẩm khảm trai đó thật đẹp cũng như là bố cục thật hài hòa. Tiếp đến là về giá cả. Mỗi tác phẩm khảm trai thì sẽ có một giá thành khác nhau tùy thuộc vào nguyên liệu. Ví dụ như là những mảnh chai mà có màu sắc đơn giản bình thường thì sẽ có giá thành rẻ hơn. Còn với tác phẩm khảm trai có chất liệu gỗ hay là khảm trai đắt hơn thì sẽ có ý tượng bởi ứng mép dinh tế, sắc màu tự nhiên cũng như là bố cục hài hòa. Từ phong cảnh non nước hữu tình đến chim đặc biệt người nghệ nhân chuôn ngọ còn khéo léo lồng ghép những tích chuyện, biển tích văn học vào trong tác phẩm tạo nên những câu chuyện đầy ý nghĩa. Hà Nội Review cho rằng nghề khảm trai chuôn ngọ thì là một trong những nét văn hóa đặc sắc tạo nên bản sắc viêng của dân tộc và làng nghề thì cần được gìn giữ cũng như là có những chính sách phù hợp để phát triển thúc đẩy hơn nữa. Đến đây thì thời lượng của Hà Nội Review cũng suy dựng lại. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi số Hà Nội Review lần này. Đừng quên quý vị có thể theo dõi chúng tôi trên kênh Hà Nội 1, website hannoionline.vn, anh hà nội on cùng với đó là các nền tảng khác của Đài như là Facebook, Youtube và TikTok. Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại quý vị ở những số tiếp theo.