Chiến Tranh Nga-Nhật 1904-1905 | Tập 2: Hải chiến Tsushima XÓA SỔ Hạm Đội Thái Bình Dương
Sau hải chiến Lữ Thuận và Chemulpo diễn ra vào những ngày đầu tháng 2/1904, trong khi cuộc tiến công của Nhật làm cho cả nước Nga sững sờ, các nước Anh-Mỹ đều tỏ ý khen ngợi sự táo bạo của người Nhật thì cuộc chiến tranh Nga-Nhật đã bắt đầu. Những ngày vây hãm cảng Lữ Thuận vẫn tiếp tục kéo dài, kéo theo tinh thần quân Nga xuống thấp không khác gì rãnh Mariana ngoài khơi Thái Bình Dương. Sau những thất bại thảm hại trên bộ lẫn trên biển, Đô đốc Nga Stepan Makarov nhanh chóng được Sa Hoàng cử tới Viễn Đông, sự xuất hiện của ông đã thổi vào hạm đội Nga sức sống mới, một tia hi vọng mới. ------------------------ ▶ ‘Kiến Thức Quân Sự’ là Kênh cung cấp cho các bạn những tri thức, hiểu biết chung về tình hình quân sự, chính trị trên thế giới. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ email: [email protected]
Sau hải chiến Lữ Thuận và Tchemunpo diễn ra vào những ngày đầu tháng 2 năm 1904,
trong khi cuộc tiến công của Nhật làm cho cả nước Nga xứng sở,
các nước Anh, Mỹ đều tạo ý khen ngợi sự táo bạo của người Nhật,
thì cuộc chiến tranh Nga-Nhật đã bắt đầu.
Những ngày vây hãng cảng Lữ Thuận vẫn tiếp tục kéo dài,
kéo theo tinh thần quân Nga xuống thấp không khác gì dãnh Mariana ngoài cời Thái Bình Dương.
Sau những thất bại thảm hại trên bộ lẫn trên biển,
đô đốc Nga Stepan Makarov nhanh chóng được xa hoàng cử tới Viện Đông.
Sự xuất hiện của ông đã thổi vào hàm đội Nga sức sống mới, một tia hy vọng mới.
Thế nhưng đô đốc Tô Gô Tài Ba của Nhật Bản lại cho người Nga ăn sổi một vô khá đau.
Ngày 10 tháng 3, 4 khu trục hạng Nhật Bản được đưa đến gần cảng Lữ Thuận làm mồi nhựng.
Người Nga mắc mưu và cử 6 khu trục hạng cố gắng đuổi theo.
Trong khi đó, người Nhật tiến hành giải thủy lôi chặn đường về của người Nga,
đánh chìm 2 tàu khu trục.
Không kém cạnh, đô đốc Makarov trả đũa bằng một đòn tấn công
vào hai tuần dương hạng Fuji và Yashima của Nhật,
làm chiếc Fuji hư hỏng nặng.
Nhưng số phận cũng không mỉm cười với Makarov
khi xoái hạng Petropavlovsk bị trúng thủy lôi và chìm vào ngày 13 tháng 4.
Trước cái chết của một đối thủ tài danh nhưng yếu mệnh,
đô đốc Tô Gô đã hạ lệnh cho tất cả các chiến hạng treo cờ rủ
và để tăng đô đốc Makarov trong một ngày.
Cảng Lữ Thuận bị bao vây và những nỗ lực phá vây của người Nga không thành.
Nhưng người Nhật cũng gặp nhiều thiệt hại vì thủy lôi do quân Nga chạy động.
Ngay cả khi đã mất, đô đốc Makarov cũng kéo xuống địa ngục nhiều chiến hạm lớn
có lượng giã nước hàng ngàn tấn của Nhật Bản.
Ngày 10 tháng 8 năm 1904,
tham đội Thái Bình Dương lại một lần nữa nỗ lực phá vây tiến về Vladivostok
nhưng tiếp tục bị các tàu chiến Nhật Bản đánh chặn, buộc phải quay trở lại cả.
Tuy không mất tàu chiến nào trong trận đánh này,
nhưng vị tư lệnh hạm đội là đô đốc Vít Ghev lại trúng đạn tử thương
khi đang trên tàu tuần dương được Seysa Revik chỉ huy.
Trước tình hình nguy cấp ở Lữ Thuận,
ngay trong tháng 10 năm 1904,
Sa Hoàng đã quyết định sử dụng tàu chiến của hạm đội Baltic
để thành lập hạm đội Thái Bình Dương số 2
do đô đốc Zinovi Petrovich Dostoevsky chỉ huy lên đường cứu viện.
Càng biển Lữ Thuận vào mùa thu chưa bao giờ nóng đến như vậy.
Hạm đội Thái Bình Dương số 2 này gồm 45 chiến hạng,
trong đó có 12 thiết giáp hạng, 8 tuần dương hạng,
khu trục hạng và nhiều tàu khác bắt đầu hành trình từ Nga vào ngày 15 tháng 10.
Do chính phủ Anh đứng về phía Nhật Bản trong cuộc chiến này,
nên hạm đội không thể dễ dàng luồn lách vào cành đảo Suez mà phải đi vòng qua châu Phi.
Đường đi kéo dài thêm nhiều,
cộng với thời tiết miền nhiệt đới khiến các thùy thủ Nga rất mỏi mệt.
Chuyến hành trình ngày dài và lâu đến nỗi
có thể xanh ngang với quãng đường đi từ Chùa Láng cho tới Hồ Gươm
vào lúc 6 giờ tối mỗi ngày tại thủ đô Hà Nội.
Mãi tới ngày 20 tháng 5,
Hạm đội Thái Bình Dương số 2 mới tới được Thượng Hải, Trung Quốc.
Lúc này thì tình thế đã thay đổi,
cảng Lữ Thuận đã thất thủ vào ngày mùng 2 tháng 1 mất rồi.
Đồ đốc protest Venski buộc phải đưa tàu chiến đến cảnh cứ Vladivostok.
Chỉ có điều, muốn đến được nơi này,
người Nga phải vượt qua eo biển từ Tsushima do Nhật kiểm soát.
Nguy cơ bị tập kích giữa đường còn lớn hơn cả nồi cháo hành của thị nở.
Nhưng protest Venski không còn lựa chọn nào khác.
Đêm 26, dạng ngày 27 tháng 5 năm 1905,
Hạm đội Nga tiến vào eo biển từ Tsushima.
Cả đội tàu mây mò đi trong đêm tối,
giữa sóng biển gào thét và sự mùi dây đặn,
hạn chế tối đa liên lạc vô tuyến và đèn hiệu.
Nhưng không ngờ kế hoạch vẫn bị lộ.
Giá điệp Nhật cai cắm ở Thượng Hải
và các tàu tuần tra Nhật Bản vẫn hoạt động rất tích cực,
theo dõi kỹ lưỡng mọi biến động của người Nga.
Vào lúc 2 giờ 45 phút,
tuần dương hạm Shinanomaru của Nhật Bản
đã phát hiện tàu bệnh viện Orion của Nga.
Lúc 4 giờ 30 phút, hai tàu tiếp cận nhau.
Tuy nhiên, Orion lại nhầm tuần dương hạm Shinanomaru
là một tàu khác của người Nga.
Thay vì báo động cho hạm đội,
Orion lại đánh tín hiệu để thông báo cho tàu Nhật Bản rằng
đã có nhiều tàu khác của Nga gần đó.
Lại ông tôi ở bụi này nào có sai bao giờ?
Phát xử lý đi vào lòng đất của tàu Nga
đã giúp tàu tuần dương hạm Shinanomaru
phát hiện đội hình 10 con tàu Nga khác ẩn trong sương ngủ.
Hạm đội Nga đã bị phát hiện
và cơ hội để lẻn đến Vladivostok
trong im lặng tan thành mây khói.
4 giờ 55 phút,
phiên trưởng Narukawa của tuần dương hạm Shinanomaru
phát tín hiệu vô tuyến cho đối đốc Tô Gô ở Masampo.
Địch quân đang ở trong khu vương tọa độ 203.
Nóng phút sau, các máy liên lạc vô tuyến của người Nhật
cũng đã bắt được tín hiệu của các tàu Nga.
Hai tuần trước, trước khi khởi hành với hạm đội liên hợp,
đối đốc Tô Gô đánh điện tín cho Bộ trưởng Hải quân Nhật Bản
tại Tokyo như sau.
Tôi vừa nhận được tin rằng
hạm đội đối phương đã bị phát hiện.
Hạm đội của chúng tôi sẽ thẳng tiến ra biển
để tấn công kẻ thù và tiêu diệt chúng.
Vào khoảng 13 giờ 40 phút,
cả hai hạm đội nhìn thấy nhau
và chuẩn bị để tấn công vào đối phương.
Đối đốc Tô Gô ra lệnh treo cờ tín hiệu Z.
Số phận của đế quốc phụ thuộc vào kết quả của trận đánh này.
Tất cả mọi người hãy làm hết sức nhiệm vụ của mình.
Lực lượng của hạm đội Nhật Bản tham gia trận này gồm
4 thiết giáp hạm, 27 tuần dương hạm, 21 khu trục hạm,
37 pháo hạm và nhiều tàu phỏng lôi.
Trong đó, đóng vai trò xoái hạm là thiết giáp hạm Mikasa
trang bị 4 pháo 305 ly và 14 pháo 152 ly.
Tuy không có nhiều tàu lớn như Nga,
nhưng trong một trận chiến mà người Nhật nắm quyền chủ động,
thì phân thắng không hẳn là nghiêng về lực lượng đông hơn và mạnh hơn.
Đó là chưa kể sau hành trình dài,
thùy thủ Nga dường như đã mất gần hết sinh lực.
Khổng Minh đã có câu,
quân kỵ chạy hành chăm dặm,
dương cung bắn không thủng vải luộn.
Trong khi đó, quân Nhật được huấn luyện tốt hơn,
sát với thực tế đi kèm với những trường mực rất cao.
Vũ khí của Nhật Bản cũng tốt hơn nhiều so với Nga.
Đạn pháo của Nhật có sức công phá mạnh hơn,
do nhà hoạc Nhật Bản Shimos Masachika nghiên cứu.
Các khẩu pháo cũng được hỗ trợ rất tốt
bởi các thiết bị định hướng xác định cực lị.
Các tàu chiến Nhật Bản có thể đạt tốc độ 16 hải lý trên giờ,
trong khi các tàu Nga chỉ là 9 hải lý trên giờ.
Bước vào trận đánh,
Đố đốc Tô Gô điều 4 thiết giáp hạm dẫn đầu đội hình tấn công gồm
Mikasa do ông chỉ huy,
theo sau là thiết giáp hạm Shikishima, Uji và Asahi.
Nhờ yêu thế về độ cơ động cao,
Đố đốc Tô Gô cho tàu liên tục đổi hướng.
Chưa bao giờ tôi thấy một con tàu nào lại thích đánh võng như vậy.
Thậm chí quay vòng 180 độ để gây bất ngờ cho hạm đội Nga,
đưa quân Nhật vào vị trí tấn công có lợi nhất.
Các thiết giáp hạm Nga chậm chạp chìm trong mưa pháo của Nhật.
Tốc độ bắn của hạm tàu Nhật lên đến 2000 phát trong pháo mỗi phút.
Các tàu chiến Nga bốc cháy dữ dội,
hứng chịu thiệt hại nàng nề, liên tục bị đánh chìm.
Thiết giáp hạm Fuzi kết liễu tàu Borodino của Nga
bằng loạt pháo nát thẳng vào kho đạn.
Đố đốc Nga Prozhenskij bị trọng thương do mảnh đạn văng vào đầu.
Chuẩn đố đốc Nebokatov đã tiếp nhận quyền chỉ huy hạm đội Nga.
Đến giờ này, người Nga đã mất sạch các chiến hạm hoàn thân
Suvorov, Obstliabya, Hoàng đế Alexander III và Borodino.
Đến chiều tối, thuốc trục hạm và các tàu phóng lôi Nhật Bản
tiếp tục tấn công mạnh từ nhiều hướng.
Người Nga cố rút lên phía bắc như không thành.
Thêm 2 thiết giáp hạm và 2 tuần dương hạm bị đánh chìm.
Trong khi đó, người Nhật chỉ mất có 3 tàu phóng lôi.
Hạm đội Nga tàn tác, chuẩn đố đốc Nebokatov
cùng 6 chiến hạm Nga bị đố đốc Togo vây chặt.
Kuyệt vọng, Nebokatov ra lệnh cho 6 chiếc tàu còn lại đầu hạm.
Tuy nhiên, nhiều tàu chiến từ chối mệnh lệnh này.
Chiến đấu quyết tử để bảo vệ danh dự
Còn những người sống sót đều được Nhật cứu vớt
để bày tỏ sự tôn trọng trước hành động dũng cảm của con tàu.
Một vài tàu chạy thoát về Thượng Hải hoặc Vịnh Manila, Philippines
nhưng đều bị chính quyền sợ tại bắt giữ.
Chỉ có 3 tàu Nga chạy thoát về Vladivostok
gồm tuần dương hạm Almaz
và 2 khu chuộc hạng Krosny và Pravi.
Sau trận này, hạm đội Thái Bình Dương số 2
hách chính là hạm đội Baltic gần bị xóa sổ hoàn toàn
với 21 chiến hạng bị đánh đắm
7 chiếc bị bắt sống
4.380 thùy thủ thiệt mạng
5.917 người bị bắt giữ
Về phía Nhật, tổn thất thấp hơn nhiều
với 3 tàu phóng lôi bị chìm
117 lính thiệt mạng
và 583 người bị thương.
Về số phận của 2 người chỉ huy hạm đội Thái Bình Dương số 2
là truẩn đô đốc Nebogatov
và đô đốc Rostsevensky
Cả 2 đều bị Nhật Bản bắt giam
và sau đó được trả về Nga
Tuy không bị sử bắn nhưng đều bị chính quyền
xa hoàng bỏ tù vài năm rồi được ân xá
Nhưng danh tiếng của 2 vị tướng hải quân
đều trở về con số 0
Trận chiến kết thúc
với thắng lợi to lớn của hạm đội Nhật
đã buộc Nga phải ký hiệp định Osmo
vào ngày 5.12.1905
Theo đó, Nga công nhận
Triều Tiên là một phần trong không gian ảnh hưởng của Nhật
và đồng ý rút ra khỏi Mãn Châu
Nhật sắp nhập Triều Tiên
vào năm 1910
Nga cũng hủy bỏ hợp đồng
về quyền thuê cảng Lũ Thuận trong 25 năm
bao gồm căn cứ hải quân
và bán đảo xung quanh nó
Đế quốc Nga nhượng lại nửa phía nam đảo Sakhalin
cho đế quốc Nhật Bản
Chiến thắng của hải quân Nhật Bản
là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại
một quốc gia châu Á khiến một cường quốc châu Âu đại bản
Do đó, khi hay tin Nhật đánh bại Nga
hàng triệu người châu Á cũng vui sướng phát cuồng
vì người Nhật đã rửa sạch
cái nhục của dân Gia Vang
Trận đánh đã phá hủy quan điểm
về sự thượng đẳng của chủng tộc người da trắng
đang được chấp nhận một cách rộng rãi
trong xã hội phương Tây vào lúc đó
Chiến thắng này đã làm cho Nhật Bản
trở thành một trong sáu quốc gia có lực lượng hải quân
lớn nhất thế giới, khiến cho người Nhật
ngày càng tự tin và làm tăng
sự cực đoan trong các quan điểm chính trị
Họ ngày càng thích chọn các giải pháp
quân sự để giải quyết các mâu thuẫn
hơn là ngồi xuống bàn thường thạp
Đồng thời, giới quân
với phiệt Nhật ngày càng mạnh hơn trong chính phủ
góp phần đưa Nhật bước chân
vào một cuộc chiến tranh mới
Thế lực của Nga ở Việt Đông
sau trận hải chiến này cũng kết thúc
nước Nhật trở thành cường quốc bá chủ Đông Á
Mãng Châu, Triều Tiên
Do những thảm bảo này
mà đế quốc Nga gần đứng trên bờ bực sụp đổ
với cuộc cách mạng năm 1905