Chiến Tranh Nga-Nhật 1904-1905 | Tập 1: Hải Chiến Cảng Lữ Thuận, Mồi Lửa Châm Ngòi Xung Đột
Sau khi đánh bại Hạm đội Bắc Dương trên biển Hoàng Hải năm 1894, hải quân Nhật Bản chính thức trở thành một lực lượng hùng mạnh ở Châu Á. Nước Nhật bắt đầu tiến sâu vào vùng Đông Bắc Trung Quốc, nhưng vướng phải sự tranh giành ảnh hưởng của đế quốc Nga. Nhiều cường quốc Châu Âu như Pháp và Đức ủng hộ Nga, gây áp lực rất mạnh với Nhật. Vì thực lực còn quá xanh và non, nên Nhật tặc lưỡi nhường vùng Mãn Châu cho Nga, để yên tâm kiểm soát Triều Tiên. Cùng với đó, Nhật cũng ra sức hiện đại hóa quân đội, tìm hướng liên minh với Anh để chuẩn bị chiến tranh với Nga. Người Nga cũng khẩn trương hành động để tranh giành ảnh hưởng, củng cố lực lượng ở Viễn Đông. ------------------------ ▶ ‘Kiến Thức Quân Sự’ là Kênh cung cấp cho các bạn những tri thức, hiểu biết chung về tình hình quân sự, chính trị trên thế giới. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ email: [email protected]
Chào mừng quý vị và các bạn đã đến với Kiến Thức Quân Sự.
Thưa quý vị, sau khi đánh bại hạm đội Bắc Dương trên biển Hoàng Hải vào năm 1894,
Hải quân Nhật Bản chính thức trở thành một lực lượng hung mạnh ở châu Á.
Nước Nhật bắt đầu tiến sâu vào vùng Đồng Bắc Trung Quốc,
nhưng vướng phải sự tranh giành ảnh hưởng của đế quốc Nga.
Nhiều cường quốc châu Âu như Pháp và Đức hung hộ Nga, gây áp lực rất mạnh với Nhật.
Vì thực lực còn quá xanh và non,
nên Nhật tặc lưỡi những vùng mãn châu cho Nga để yên tâm kiểm soát Triều Tiên.
Cùng với đó, Nhật cũng ra sức hiện đại hóa quân đội,
tìm hướng liên minh với Anh để chuẩn bị chiến tranh với Nga.
Người Nga cũng khẩn trương hành động để tranh giành ảnh hưởng, củng cố lực lượng ở biển Đồng.
Họ tăng cường phòng thủ cảng Lữ Thuận, Vịch Đại Liên,
đồng thời xây dựng tuyến đường sắt từ Cap Nhi Tân đến cảng Lữ Thuận.
Hải càng này được bổ sung thêm nhiều lực lượng,
như một căn cứ chiến lược của Nga khi đối phó với đế quốc Nhật mới nổi.
Năm 1902, Nhật và Anh ký hiệp ước liên minh.
Với hiệp ước này, người Anh muốn hạn chế đối thủ khi đó là hải quân Nga
bằng cách giữ các cảng biển của Nga ở Thái Bình Dương
như Vladivostok và Lữ Thuận không được sử dụng chiến đấu.
Liên minh với Anh quốc có nghĩa rằng nếu bất kỳ quốc gia nào liên minh với Nga
trong cuộc chiến tranh nào với Nhật, thì nước Anh sẽ tham chiến về phía Nhật.
Nga không thể nhận được sự giúp đỡ từ cả Đức lẫn Pháp thêm nữa
vì sự nguy hiểm của việc nước Anh tham chiến.
Với một liên minh như thế, Nhật Bản cảm thấy có thể tự do khải chiến nếu cần thiết.
Ngày mùng 6 tháng 2 năm 1904, người Nhật chính thức cắt đứt hoàn toàn quan hệ ngoại giao với Nga.
Cuộc chiến tranh tàn khốc giữa hai nước mà chủ yếu được quyết định bằng các trận hải chiến
đã bắt đầu chỉ hai ngày sau đó.
Một trong những mục tiêu đầu tiên và quan trọng nhất mà Nhật nhắm tới
đó là cảng Lữ Thuận trên bán đảo Liêu Đông phía Nam Mãn Châu.
Nơi đây thì người Nga đã xây dựng thành căn cứ hải quân lớn
với một hệ thống phòng thủ vô cùng độ rộng.
Ngày mùng 8 tháng 2 năm 1904, hải quân Nhật lên kế hoạch bất ngờ đánh Úc quân cảng Lữ Thuận.
Đô đốc Tô Gô, chỉ huy hàm đội Nhật, quyết tâm vô hiệu hóa hải quân Nga ở hai cảng này.
Kế hoạch ban đầu của vị Đô đốc Tô Gô là sử dụng ba hải đội cho trận đột kích cảng Lữ Thuận.
Xét chung thì người Nga có ít tàu hơn nhưng mà họ lại có ưu thế chiến lược là đang nằm trong cảng Lữ Thuận.
Trong tầm bảo vệ của pháo bờ biển.
Nghe đến đây là bắt đầu tim đập chân run.
Chính yếu tố này đã buộc cho Đô đốc Tô Gô phải hủy bỏ kế hoạch đột kích cường tập hóa lực mạnh bằng nhiệm vụ lớn.
Ông lo ngại rằng các hàm đội của mình lại như cá chùi vào dọ,
bị nghiền nát dưới những khẩu đội pháo phòng thủ bờ biển siêu đỉnh của Nga.
Sau đó, Đô đốc Tô Gô quyết định chuyển kế hoạch mới sử dụng 5 hải đội tàu nhỏ.
Trong đó, 3 hải đội sẽ tiến hành tập kích cảng Lữ Thuận.
Chủ yếu là bằng người lội.
Đến 22h30 phút đêm ngày 8 tháng 2,
2 đội tàu tấn công cảng Lữ Thuận gồm 10 khu trục hàm đã chạm chán với tàu khu trục của Nga
khi đang tuần tra trên biển.
Tuy nhiên, do người Nhật chưa tuyên chiến nên người Nga cũng không nổ súng.
Nhưng họ đã ngay lập tức báo cáo về tổng hành dinh quân Nga.
Sự cố này đã khiến cho 2 tàu khu trục Nhật Bản bị tụt lại phía sau, đội hình bị phân tán.
Vào 0h ngày 9 tháng 2, khu trục hàm Nhật Bản bí mật tiếp cận cảng Lữ Thuận mà không bị phát hiện.
Chúng bất thần tiến công, phóng người lội đánh trúng tàu tuần dương hàm Palada
khiến con tàu bốc cháy dữ dội và bị lất úp.
Còn tuần dương hàm Brett Vizan cũng bị trúng người lội vào mũi tàu.
Người Nhật cũng đã thành công khi phóng người lội xuyên thủng thiết ra phạm TC Sarovic, tàu chiến mạnh nhất của hàm đội Nga.
Tàu khu trục Nhật Bản Oboro thực hiện đợt tấn công cuối cùng vào lúc 2h sáng.
Khi đó người Nga đã hoàn toàn tỉnh táo, các đèn pha và pháo lớn của họ đã phối hợp chặt chẽ,
khai hỏa chính xác khiến cho tàu Nhật Bản không thể tấn công tiếp bằng người lội.
Mặc dù quốc đôn kích bất ngờ của Nhật Bản có các điều kiện thân lợi lý tưởng,
nhưng kết quả thu được lại không đáng kể.
Một phần là do các tàu khu trục khác đã không tới kịp, tổ chức hiệp đồng rời rải.
Trong số 16 người lội được phóng đi thì chỉ có 3 quả là chúng đích, số còn lại hoặc bị trượt, hoặc không phát nổ.
Nhưng dẫu sao, ít ra người Nhật cũng đã khiến cho 3 chiến hạm của Nga bị trọng thương và không thể tham chiến trong hàng cửa lế.
Thưa quý vị, sau trận tập kích đêm 8 tháng 2,
thì tới tờ mơ sáng 9 tháng 2 khi tiến hành chính xác Lữ Thuận,
người Nhật cho rằng phía Nga tổn thất nặng nề.
Đồ đốc Tô Gô đã quyết định tổng tấn công đánh gục hải thuận Nga ở đây bất chấp hỏa lực pháo binh đầu biển.
Và trận chiến cảng Lữ Thuận bùng nổ không còn là một đòn tập kích bằng người lội,
mà là cuộc chiến của những thiết giáp hạm với pháo lướng.
Đồ đốc Tô Gô tung hải đội 1 vào trận.
Hai đội dự bị sẵn sàng tiếp ứng phía sau.
Các thiết giáp hạm Nhật Bản dẫn đầu đội hình băng tiến về cảng Lữ Thuận.
Đối thủ đầu tiên mà họ gặp phải đó là tuần dương hạm Nga Bojarin đang làm nhiệm vụ tuần trà.
Đơn độc trên biển nhưng Bojarin đã hành động chính xác khi bắn vào chiếc xoáy hạm Mikasa
ở tầm bắn cực đại của pháo 120 ly, sau đó thì quay đầu sủi bắt tập.
Hạm đội Nga ở cảng Lữ Thuận cũng đã kịp thời suất kích ưng chiến.
Vào lúc 11 giờ trưa, hai bên khai hỏa vào nhau ở cự lý 7.000 mét.
Người Nhật tập trung các khẩu pháo 305 ly lớn nhất của họ
đã thẳng vào các trận địa pháo binh đang trải dài trên bờ biển
trong khi sử dụng các khẩu pháo 203 ly và 152 ly để bắn các tàu chuyển Nga.
Do phản đoán sai tình hình địch, người Nhật lúng túng rơi vào bẫy.
Hỏa lực từ pháo binh bờ biển và pháo hạm tàu Nga bắn treo cánh xe
mà không bắn thẳng như giới tính của đàn ông Việt.
Chiếc xói hạm Mikasa cùng nhiều tàu khác bị trúng đạn và chịu thiệt hại nặng.
Nhưng người Nhật cũng chiến đấu rất dũng cảm,
đã bắn cháy các chiến hạm Novik, Petropavlov, Kotava, Daena và Ashkov của Nga.
Đến 12 giờ 20 phút, đối đốc Togo buộc phải cho hạm đội Nhật rút lui trong mưa pháo của quân Nga.
Mặc dù bị bán phá dữ dội, các thiết giáp hạm Nhật Bản vẫn nhanh chóng rút ra khỏi vùng nguy hiểm.
Các thiết giáp hạm mạnh nhất của quân Nhật như Shikishima, Aiwate, Fuji, Asushe đều bị hư hại.
Tuần dân hạm Nga Novik đuổi theo truy kích đã bị đánh trả vào người lối.
Trong buổi sáng ngày 9 tháng 2 năm 1904,
song song với việc tấn công hải quân Nga ở cảng Lũ Thuận,
thì quân Nhật cũng xúc tiến việc chuẩn bị đổ bộ lên Triều Tiên.
Khi đó, trị vi hải quân Nhật tại vịnh Chemunpo là chuẩn đô đốc Uryu Sotokichi.
Ông có trong tay 6 tuần dân hạm, một số tàu phóng lôi và 2.500 binh lính.
Nhận thức được tầm quan trọng của cảng Chemunpo,
người Nhật đã sử dụng một lực lượng lớn để hỗ trợ cho cuộc đổ bộ.
Trong khi đó, người Nga chỉ có 2 tàu chiến ở đây gồm tuần dân hạm Varyag và pháo hạm Kuriet.
Rõ ràng, lực lượng Nhật Bản chiếm thế thương phong hoàn toàn trước tàu Nga.
Nhưng vấn đề là các tàu Nga đang thả neo trong một cảng trung lập.
Xung quanh có nhiều tàu của nước khác, như tàu của Anh, Pháp và Ý,
hay thậm chí là pháo hạm USS Vickburg của Mỹ cũng có mặt trong cảng.
Đội đốc Uryu tự tin rằng nếu như quân Nga tiến ra biển,
ông sẽ dễ dàng đánh bại họ vì trong mắt ông 2 con tàu của Nga chỉ là mũi.
Nhưng còn việc tấn công tàu Nga khi nó đang neo đậu một cảng trung lập là trái với luật pháp quốc tế.
Ngay lúc này, nếu trong tay có cây bút bi đỏ,
chắc chắn đội đốc Uryu sẽ ấm ngay điểm 10 từ kiến thức quân sự
khi ông đã áp dụng xuất sắc tính chất bắt cầu trong toàn học.
Lúc này, trong đầu Uryu đã lué lên một ý nghĩ.
Nếu người Nhật không thể tấn công tàu Nga,
thì người Nga cũng chẳng thể nào tấn công Nhật trong một cảng trung lập.
Ông quyết định ra lệnh cho các tuần dân hạm Chiyoda, Takachiho, Asama
cùng một số tàu phóng lôi hộ tống các tàu vận tải
tiến hành đổ bộ 4 tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 12 lục quân Nhật Vạn lên bờ.
Đồng thời, Uryu còn cẩn thận sử dụng 3 tuần dân hạm
Naniwa, Nitaka và Akashi làm lực lượng giữ bị.
3 tàu phóng lôi phục sẵn bên mạng phải trước Nitaka,
sẵn sàng sông vào thủ hạ sẽ tỏa các tàu chiến Nga.
Mọi chuyện diễn ra đúng như dự định,
khi cả 2 bên đều tôn trọng danh dự hải quân,
tuân thủ luật pháp quốc tế, không tấn công nhau trong cảng trung lập.
Cuộc đua bộ của Nhật Vạn diễn ra xuân sẻ
từ 18h ngày 18 tháng 2 đến 3 giờ sáng hôm sau.
2 chiến hạm Nga tăng cường chuẩn bị, sẵn sàng chiến đấu
nhưng họ chờ đợi và không hề nổ súng.
Sau đó các tàu Nhật rút đi, chỉ để lại tuần dân hạm Chiyoda lại trong cảng.
Cùng lúc đó, đô đốc Uryu cũng gửi thư cho quân Nga yêu cầu phải đầu hàng.
Các tàu khác cũng được gửi yêu cầu di rời khỏi nơi nghèo đậu,
nhưng họ đã từ chối di rời với lý do đây là cảng trung lập.
Bỏ qua những lời khuyên nên đầu hàng của các thuyền chuẩn nước ngoài,
2 chiến hạm Nga vẫn quyết tâm mở đường máu phá vòng vay quân Nhật.
Đây là một hành động quyết tử nhằm bảo toàn danh dự người lính hải quân
trước kẻ địch đông hơn gấp nhiều lần.
Đúng 11h trưa mấy, 2 chiến hạm Nga nhổ neo cùng dũng tiến ra khởi.
Tuần dân hạm Varyag dẫn đầu, cách phía sau 200m là pháo hạm Priet.
11h25 phút, báo động chiến đấu toàn tàu Varyag.
Tất cả hạm tàu Nhật đã kéo tới, dẫn đầu là các tuần dân hạm,
theo sau là các tàu phòng lùi.
Sau 20 phút rượt đuổi, tuần dân hạm Asama khai hỏa pháo 203 ly.
2 phút sau, Varyag nổ súng.
2 chiến hạm anh hùng của Nga mơ mịt trong khói lược.
Một trong những phát đạn đầu tiên của Nhật Bản đã trúng vào chiếc tuần dân hạm Varyag,
làm phòng hải đồ bốc cháy và làm đứt các dây cháo của con tàu.
Viên chuẩn ủy sĩ quan đồng thời cũng là hoa tiêu, công tức Alexei Nerod, bị giết chết ngay lập tức.
Ủ pháo 152 ly tiếp tục trục đạn.
Nhiều người hy sinh nhưng các bình sĩ Nga vẫn không rời vị trí chiến đấu.
Tiếp tục, 2 ủ pháo 152 ly, 2 ủ pháo 76 ly, 2 ủ pháo 48 ly lên lượt bốc cháy dữ dội.
Những đám cháy liên tiếp bốc lên trên con tàu Varyag.
Đến 12 giờ 5 phút, khi đang cơ động gần đảo Yodomi, vang lái lại bị trùng pháo.
Khoảng cách ngày càng gần, sự sống của chiến hạm Nga chỉ còn tính bằng km.
Do chiến cách quân Nhật chỉ có 2,8 đến 3 hải lý.
Khói lửa bốc lên mù mịt và các chiến hạm Nga trúng đạn ngày càng nhiều.
Cuối cùng không thể trúng vững trước khỏa lực của Nhật.
Hai con tàu méo máu đau thương trở lại cảng che mù khổ.
Đến chiều tối, lần lượt các chiến hạm Nga, Buryat và Varyag đều tự đánh chim,
mãi mãi nằm yên dưới đáy biển sâu để không rơi vào tay của Nhật.
Trong số 580 thùy thủ, có 33 người hy sinh và 97 người bị thương.
Phân thắng nghiêng về phía Nhật Bản.
Cuộc hải chiến cảng Lũ Tuận được đánh giá là bất phân thắng bại.
Cái thương vong của hai bên là Nga ngửa.
Người Nga mất 150 lính và người Nhật mất khoảng 132 người.
Nhiều tàu chiến bị hư hỏng nặng, nhưng hàm đội Nhật đã kịp thời sửa chữa.
Trong khi đó thì việc sửa chữa tàu chiến Nga ở cảng Lũ Tuận gặp nhiều khó khăn.
Dù bị bất ngờ và một số chiến hạm lớn bị hư hỏng nặng,
nhưng hải chiến cảng Lũ Tuận đã trở thành đỉnh cao mẫu mực
để phát triển những nguyên tắc của nghệ thuật tác chiến hải quân Liên Xô sau này.
Theo đó, quân Nga bám chặt các pháo đài ven biển
bất chấp tàu chiến Nhật pháo kích vẫn ra sức phạt kịch bán trả.
Các tàu chiến của Nhật bị lực lượng pháo binh bờ biển ít ỏi của Nga đánh bật ra khỏi cảng.
Cảng Lũ Tuận cũng ghi dấu ân lớn trong lịch sử chiến tranh hiện đại.
Đây là nơi khai sinh ra tác chiến địa tử.
Khi người Nga gây nhễu vô tuyến hạm tàu Nhật,
hiện chúng không thể bắn phá cảng Lũ Tuận có hiệu quả.
Quân phòng thủ tại cảng cũng phát minh ra súng cối, một vũ khí khá phổ biến hệ này.
Nghệ thuật sử dụng thủy lôi trong chiến tranh Nga-Nhật cũng là kinh nghiệm quý báu cho hải quân Liên Xô sau này.
Khi họ xây dựng trận địa phòng ngự và bảo vệ vịnh Phần Lan bằng pháo bờ biển và người lôi,
khiến cho hải quân Đức khi đó mạnh gấp nhiều lần cũng phải bỏ tay.
Lời tuyên chiến chính thức giữa Nga và Nhật được ban bố vào ngày 10 tháng 2 năm 1994,
chỉ một ngày sau trận đánh này.