“Đại Bàng Thép” F-15EX - Kẻ Thống Trị Bầu Trời Hay Siêu Phẩm Lỗi Thời Mà Mỹ Muốn Lãng Quên?
Ngày 27/7/1972, cả thế giới đã được chiêm ngưỡng chuyến bay đầu tiên của một trong những chiếc tiêm kích huyền thoại trong lịch sử. Nó được nhắc đến như là chiếc chiến đấu cơ hiếm hoi trên thế giới có thể coi là "bất bại". Bởi vì kể từ khi ra đời vào thập niên 70 cho tới nay, chiếc tiêm kích này đã tiêu diệt được 104 mục tiêu trong các trận không chiến nhưng đổi lại, nó chưa một lần nào nào bị đối phương bắn hạ. Và kẻ may mắn trong những lần đi săn đó chính là tiêm kích F-15 Eagle đến từ Mỹ. Để có được kỷ lục vô tiền khoáng hậu này thì “Đại bàng thép” F-15 cũng đã phải trải qua những lần “thay da đổi thịt”, đau thấu tận xương tủy để có thể tiếp tục sứ mệnh thống trị bầu trời với phiên bản mới nhất, mạnh mẽ nhất và đắt đỏ nhất F-15EX. Tuy nhiên, sự có mặt của nó đang bị coi là sai lầm lớn nhất trong lịch sử của quân đội Hoa Kỳ mặc dù sức mạnh của dòng tiêm kích này đang ngày càng tăng lên gấp bội. Vậy lý do thật sự ở đây là gì? ----------------------------- ▶ ‘CDTeam - Kiến Thức Quân Sự’ là Kênh cung cấp cho các bạn những tri thức, hiểu biết chung về tình hình quân sự, chính trị trên thế giới. ▶ Mọi đóng góp cho kênh (donation) xin vui lòng gửi về STK: 0821000188592 - Ngân hàng Vietcombank - Nguyễn Việt Cường. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ email: [email protected]
Ngày 27 tháng 7 năm 1972,
cả thế giới đã được chiếm ngưỡng chuyến bay đầu tiên của một trong những chiếc tiêm kích huyền thoại trong lịch sử.
Nó được nhắc đến như là chiếc chiến đấu cơ hiếm hoi trên thế giới, có thể coi là bất bại.
Bởi vì kể từ khi ra đời vào thập niên 70 cho tới nay,
chiếc tiêm kích này đã tiêu diệt được 104 mục tiêu trong các trận không chiến.
Nhưng đổi lại, nó chưa một lần nào bị đối phương bản hạn.
Và cái may mắn trong những lần đi săn đó chính là tiêm kích F-15 Eagle đến từ Mỹ.
Để có được kỷ lục vô tiền khoáng hậu này,
thì đại bàng thép F-15 cũng đã phải trải qua những lần thay ra đổi thịt, đau thấu tận xương tụy,
để có thể tiếp tục sứ mệnh thống trị bầu trời với phiên bản mới nhất, mạnh mẽ nhất và đắt đỏ nhất, F-15EX.
Tuy nhiên, sự có mặt của nó đang bị coi là sai lầm lớn nhất trong lịch sử của quân đội Hoa Kỳ.
Mặc dù sức mạnh của dòng tiêm kích này đang ngày càng tăng lên gấp bội.
Vậy lý do thật sự ở đây là gì?
Câu trả lời sẽ được kiến thức quân sự giải mã trong chuyến du hành lịch sử ngày hôm nay.
Lịch sử phát triển của máy bay F-15 bắt nguồn từ thất bại của lực lượng không quân Mỹ
tại chiến trường miền Bắc Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1965 đến 1972.
Khi đó, lực lượng không quân chiến thuật chủ yếu của Mỹ là loại F-4 Phantom.
Đây là máy bay tiêm kích ném bom đa năng tầm xa siêu thanh 2 chỗ nổi.
Tuy nhiên, khi phải đối mặt với những chiếc máy bay tiêm kích đánh trận hạng nhẹ
với khả năng nhanh nhẹ, không chiến quân vòng hẹp tốt như MiG-17 và đặc biệt là MiG-21
thì đã có nhiều máy bay F-4 bị bắn rơi bởi những chiếc MiG như vậy của không quân nhân dân Việt Nam.
Nhưng ngay sau khi máy bay F-15 được sản xuất hàng loạt vào năm 1973
thì nó đã thay đổi hoàn toàn lợi thế trên không của cộng đội Mỹ
và giúp tăng cường đáng kể khả năng phòng không của khối NATO trong trường hợp xảy ra khủng hoảng ở châu Âu.
Nó có tầm bay rất xa bởi vì F-15 được trang bị 3 thùng dầu phụ
khiến nó có thể bay liền một mạch từ Mỹ sang châu Âu
với cự li lên đến 4.800 km mà không cần phải tiếp nhiên liệu.
Và đây được coi là một trong những dòng máy bay chiến đấu phản lực tốt nhất trong những năm cuối của thế kỷ 20.
Khi thông tin đã lan tới phía bên kia lục điện
Liên Xô cũng tất bật lập ra chương trình máy bay tiêm kích chiến thuật tiên tiến PFI
để chế tạo một loại máy bay có thể đương đầu với loại tiêm kích mới của Mỹ
và đó chính là những chiếc Su-27.
Nhưng do bản thiết kế phải sửa lại nhiều lần
vì trong quá trình thử nghiệm liên tiếp xảy ra tai nạn.
Nên cho đến tận năm 1986 Su-27 mới được tiến hành biên chế hàng loạt.
Như vậy trong thời kỳ chiến tranh lạnh
để công bằng mà đánh giá thì Liên Xô lúc đó thực sự chưa có máy bay chiến đấu nào
là đối thủ xứng tầm của F-15 trên tất cả các tiêu chí
sức cơ động, khả năng leo cao, hệ thống radar và cả vũ khí tầm xa.
Dù đưa vào biên chế sau F-15 hơn một thập kỷ
nhưng về mặt khí động học thì Su-27 có cấu tạo hoàn hảo hơn những chiếc F-15 đời đầu.
Tuy nhiên, Hoa Kỳ cũng chưa bao giờ khoanh tay đứng yên
để cho siêu phẩm của mình bị đối thủ vượt mặt.
Họ đã nhanh chóng thay thế và nâng cấp F-15 bằng những phiên bản mới hơn, tiên tiến hơn.
Washington đã chính thức công bố kế hoạch trang bị máy bay F-15EX đầy tá bạo
một phiên bản nâng cấp mới nhất của gia đình F-15.
Khuynh hướng nâng cấp đồ cổ của Mỹ thực sự đã làm thế giới phải kinh ngạc.
Khi họ quay lại đặt mua máy bay chiến đấu thế hệ thứ 4 sau 15 năm tạm dừng
để mở đường cho việc mua sẵn máy bay thế hệ thứ 5 F-35 Lightning II mới.
Tiếp kích F-15EX được đặt tên chính thức F-15 Eagle II.
Đây là chiến đấu cơ hai chỗ ngồi nhưng có thể được vận hành bởi một phi công.
Nhà phát triển tuyên bố máy bay nâng cấp này tương thích với nhiều loại vũ khí máy bay hiện có và tiềm năng.
Với sự trợ giúp của giá mang vũ khí Armor mới thì nó có thể mang 22 tên lửa không đối không trong một lần xuất kích.
Có thể bay với 8 tên lửa không đối không và 28 bom đường kính nhỏ
hoặc tới 7 quả bom nặng 907kg và 8 tên lửa không đối không.
Tổng cộng loại tiêm kích này có thể mang gần 14 tấn vũ khí không đối không và không đối đất.
Phiên bản này được cập nhật hệ thống điện tử hàng không hiện đại.
Hệ thống điều khiển bay Fly-By-Wire, radar tiến tiến và buông lái kỹ thuật số.
Kết cấu và liệu mới giúp F-15H có thể hoạt động liên tục 20.000 giờ bay mới cần vào giữa,
cho phép nó phục vụ trong rất nhiều thập kỷ.
Trong khi đó con số này ở phiên bản F-15C-D là 5.000 giờ và được nâng lên 8.000 giờ ở F-15E.
Còn dòng tiêm kích Su-27 của Nga thì chỉ có tuổi thọ vào khoảng 2.000 giờ bay.
Và đặc biệt, chi phí khai thác của F-15H cũng là yếu tố cần phải nhắc đến,
khi mỗi giờ bay của nó chỉ tốn tốn khoảng 27.000 đô la Mỹ,
trong khi con số này ở F-35A lên tới 44.000 đô la.
Với nhiều tính năng thư hưởng từ máy bay chiến đấu thế thứ 5 như F-35 và F-22,
thì F-15H có thể coi là dòng máy bay chiến đấu hài hòa giữa yếu tố giá cả, công nghệ và độ kinh cận.
Phiên bản F-15H thực hiện chuyến bay đầu tiên kéo dài 90 phút vào ngày 2 tháng 2 năm 2021,
do phi công thử nghiệm Matt Gibbs điều khiển.
Máy bay cất cánh từ sân bay quốc tế Lambert ở St. Louis, Missouri, nước Mỹ.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhanh chóng chỉ ra rằng,
dù F-15H đang sở hữu một nền tảng tuyệt vời đi chẳng nữa,
thì nó cũng không nên được coi là sự thay thế cho loại máy bay khác.
Lầu nam góc có được lối thoát khả dĩ cho tình thế khó khăn,
khi các kế hoạch quá tham vọng nhằm nắm bắt công nghệ tương lai đã không thành công,
bộ họ phải tìm kiếm giải pháp tư thế hệ máy bay chiến đấu cũ.
Nói tráng ra thì tiêm kích này chỉ là một giải pháp tình thế tạm thời, là một sự thỏa hiệp mà thôi.
Nếu tinh mắt thì các bạn có thể nhận ra,
dù đã có những cải tiến thì F-15H vẫn dựa trên khung máy bay khoảng 45 năm tuổi,
và nó vẫn là một máy bay thế thứ tư kể cả khi được trang bị các công nghệ mới và có thể nâng cấp trong nhiều năm tới.
F-15H hoàn toàn thiếu các tính năng tăng hình cần thiết để hoạt động hiệu quả trong bối cảnh không chiến hiện đại.
Chúng dường như không thể sổng sót trước các loại vũ khí đất đối không và không đối đất hiện đại của Nga và Trung Quốc.
Với các khải thông phòng không như S-400 và S-500 hiện đại của Nga,
thì các phi đội F-15H sẽ ngày càng khó hoạt động trong khu vực xung đột mà không phải chịu rủi ro.
Ngay cả những vũ khí cũ hơn như hệ thống tên lửa đất đối không KN-06 của Triều Tiên
cũng có thể đe dọa chiếc tiêm kích mới của Mỹ nếu không bị chế áp hoặc vô hiệu hóa trước.
Vào thời điểm mà hầu hết các máy bay F-15H đi vào hoạt động trong thập kỷ tới,
thì những khiếm khuyết về thiết kế này sẽ ngày càng được bộc lộ rõ hơn.
Thường vụ mua tiêm kích thế thứ tư được coi là một khoản đầu tư không hiệu quả về kinh tế
và một phương tiện ngày càng lỗi thời của không quân Mỹ.
Theo những người ủng hộ, thì những thiếu hụt trong khả năng sống sót của F-15H
sẽ được bù đắp bằng hỏa lực như tôi vừa nêu ở trên.
Nhưng theo nhận định của các chuyên gia,
thì điều quan trọng là nó không thể tồn tại đủ lâu để sử dụng hàng tấn vũ khí đấy.
F-35 có thể mang theo 16 tên lửa tương tự trong chế độ quái thú.
Còn nữa, F-35 linh hoạt do có thể hoán đổi giữa cấu hình tàng hình
và chế độ quái thú tuy thuộc vào loại nhiệm vụ.
Mặc dù rất ấn tượng, nhưng khả năng vũ khí của F-15H
là một chiêu cho quảng cáo hơn là một tính năng mà chiến trường thực thể cần.
Những thách thức mới trên chiến trường đòi hỏi các giải pháp kỹ thuật mới
như hiệu suất tàng hình cùng khả năng thâm nhập sâu.
Và F-15H không thể cung cấp cho Hoa Kỳ một nền tảng vững chắc để đảm nhận các sứ mệnh đó.
Khi các đối tụ của Mỹ ngày càng sở hữu khả năng phòng không phức tạp hơn,
thì việc đầu tư vào các kỳ tích của một thời đã qua
sẽ không có ý nghĩa gì về mặt kinh tế hoặc quân sự.
Theo một báo cáo do Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell công bố,
thì với các mối đe dọa tiền tàng từ Nga và Trung Quốc,
điều tốt nhất mà không quân Mỹ nên làm
là từ bỏ những kế hoạch hồi sinh thế hệ thứ tư theo chương trình F-15EX
và thay vào đó tập trung nhiều hơn vào trang bị thêm máy bay F-35
và hướng tới thế hệ tiếp theo.
Nhiều nền tảng cũ như B-52 Statofortress có thể được nâng cấp liên tục
và vào thời điểm máy bay ném bom chiến tranh lãnh cuối cùng được nghỉ hưu,
nó có thể đã hoạt động đến tận 100 năm.
Nhưng vai trò của một máy bay ném bom khác rất nhiều so với một máy bay chiến đấu tấn công,
vốn cần phải nhanh, linh hoạt và tránh bị lỗi thở.
Trong trường hợp của F-35 thì nó cũng có khả năng quan sát thấp.
Xe trò cùng thì đây là một máy bay chiến đấu tàng hình
và đó là lý do tại sao việc quay trở lại với máy bay thể thứ tư không có ý nghĩa gì.
Bà Heather R. Penny, một thành viên cấp cao từ Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell,
cảnh báo rằng Hoa Kỳ không nên tiết kiệm tiền bằng cách đầu tư vào công nghệ cũ hơn
cũng như sẽ không phù hợp để giải quyết các mối đe dọa từ đối thủ.
Tăng cầng đầu tư cho F-35 là giải pháp tốt nhất.
Tuy nhiên, Washington không nên đặt tất cả trứng vào một giỏ.
Sự lựa chọn tốt nhất và thực sự hợp lý cho không quân Mỹ là tăng tốc F-35
trong khi giới quân sự nước này vẫn nên tích cực theo đuổi một loại máy bay thế hệ thứ 6.
Điều mà đối thủ của họ là Nga và Trung Quốc cũng đang dốc sức thực hiện.
Bà Penny kêu gọi không quân rút F-15X
đồng thời cho những chiếc F-15 Cũ Kĩ và A-10 Warthog được thay thế bằng F-35 trên cơ sở 1-1.
Để lấp đầy khoảng trống, Washington sẽ cần phải kéo dài tuổi thọ
của những chiếc tiêm kích thể thứ 4 F-16 Fighting Falcon
đồng thời giữ lại và hiện đại hỏa F-22
cho đến khi chương trình trang bị máy bay mới vào những năm 2030 được thông quả.
Kế hoạch này có thể hơi chủ quan và thiếu tin tưởng vào sức mạnh công nghiệp quốc phòng của Mỹ.
Nhưng vào tháng 5 năm 2021, F-15EX đã không thể hoàn thành nhiệm vụ
và bị lực lượng đối phương tiêu diệt trong cuộc tập trận đối kháng vừa diễn ra ở Alaska.
Không có báo cáo chi tiết về tình huống giao tranh
nhưng cuộc thử nghiệm đã cho thấy thức tế là chiếc máy bay chiến đấu này
vẫn chưa sẵn sàng để thay thế F-22
trong giai đoạn chuyển tiếp như kỳ vọng của Bộ Quốc phòng Mỹ.
Ngoài tác chiến không đối không,
thì F-15EX vẫn là mục tiêu tốt đối với hầu hết các hệ thống phòng công hiện có.
Hoa Kỳ chưa tiết lộ F-15EX đã bị bắn hạ bởi dòng chiến đấu cơ nào.
Nếu nó thua F-22 Raptor,
thì không phải là điều gì bất thường.
Nhưng nếu bị bắn hạ bởi một chiếc máy bay khác,
thì thực sự là thảm họa đối với chiếc tiêm kích nhận rất nhiều kỳ vọng này.
Dù thế nào đi nữa,
thì theo các báo cáo mới nhất,
Không quân Mỹ có kế hoạch mua tổng cộng ít nhất 144 chiếc F-15EX
để thay thế các máy bay chiến đấu F-15C, D
có tuổi đời trung bình là 37 năm
và đang chịu áp lực về giảm vị trế.
Đã có 8 đơn đặt hàng đầu tiên được đưa ra từ tháng 7 năm 2020
với tổng giá trị hợp đồng không quá 1,2 tỷ USD.
Tất cả các máy bay chiến đấu này
sẽ được chuyển giao cho cảnh cứ không quân Eglin vào năm tài chính 2023.
Lô F-15EX thứ 2 dự kiến sẽ được chuyển giao
cho cảnh cứ không quân Vệ binh Quốc gia
ở Kingsley, Oregon vào năm tài chính 2024.
Cảnh cứ này cũng sẽ được trở thành căn cứ huấn luyện F-15EX.
Còn lô thứ 3 sẽ được chuyển giao cho căn cứ
của lực lượng phòng quân quốc gia Portland vào năm tài chính 2020.
Như vậy, số phận của F-15EX là tiếp tục trở thành
đại bảng thép thống trị bầu trời
hay là trở thành một trong những sai lầm lớn nhất của không quân Mỹ?
Các bạn hãy dự đoán tương lai của chiếc tiêm kích này
bằng cách để lại bình luận xuống phía bên dưới.
Đừng quên nhớ nút đăng ký và chụp thông báo
để đón xem những video mới nhất từ Kinh tế Quân sự.
Còn bây giờ, Việt Cương xin chào
và chúc các bạn có một ngày mới thật tuyệt vời!