Chuyện chưa kể về Nam Phương hoàng hậu và duyên phận cùng nước Pháp

Đại Kỷ Nguyên - Văn hóa
1.8K người theo dõi
Nam Phương hoàng hậu (1914 – 1963) là vị hoàng hậu cuối cùng của lịch sử Việt Nam. Đúng như cái tên do hoàng đế Bảo Đại ban tặng, trong buổi biến thiên dữ dội của lịch sử, hoàng hậu Nam Phương – hương thơm của miền Nam (Parfume du Sud) – đã sống một cuộc đời lặng lẽ tỏa hương và giờ đây, mộ phần đơn sơ của bà vẫn lặng lẽ nhìn xuống thung lũng mái ngói dập dờn của một ngôi làng bình yên miền Tây Nam nước Pháp.
---------
* Đăng ký theo dõi chúng tôi: https://www.youtube.com/langdongdemve?sub_confirmation=1
* Liên hệ: [email protected]
* DKN Văn hóa kính chúc quý khán giả mọi điều tốt lành
#dknvanhoa #langdongdemve
Thủy Linh xin kính chào quý vị khán giả của FBN News
Trong chương trình đọc chuyện đêm khuya kỳ này
Xin gửi tới quý vị một câu chuyện
Do tác giả khiêm từ, tổng hợp và biên soạn có tựa đề
Nam phương Hoàng hậu, hương thơm phương Nam
Còn vấn vương nguyền Nam nước Pháp
Kính mời quý vị cùng lắng nghe
Nam phương Hoàng hậu là vị Hoàng hậu cuối cùng của lịch sử Việt Nam
Đúng như cái tên do Hoàng đế Bảo Đại ban tặng
Trong buổi biến thiên dữ dổi của lịch sử
Hoàng hậu Nam Phương, hương thơm của nguyền Nam
Đã sống một cuộc đời lặng lẽ tỏa hương
Và giờ đây, một phần đơn sơ của bà
Vẫn lặng lẽ nhìn xuống thun lũng mái ngói dập sờn
Của một ngôi làng bình yên miền Tây Nam nước Pháp
Từ tiểu thư thế xa đến chính cung Hoàng hậu
Nam phương Hoàng hậu, tên thật là Marie Thérèse Nguyễn Hữu Thị Lan
Sinh ra tại Gò Công, ngay thuộc tỉnh Tiền Sang
Trong một gia đình công giáo giàu có bậc nhất nguyền Nam thời bấy giờ
Ông ngoại của bà là Lê Pháp Đạt
Tụ gọi là huyện sĩ ở Nam Kỳ
Một trong bốn người giàu có nước Việt Nam
Những năm đầu của thế kỷ 20
Lúc sinh thời, Hoàng hậu Nam Phương
Là người phụ nữ nức tiếng xứ An Nam
Về lòng nhân từ và nhân sắc
Trước khi lấy vô bào đại
Bà từng ba năm liền đạt giải Hoa hậu Đông Xương
Năm 12 tuổi, bà khi Thérèse Nguyễn Hữu Thị Lan
Được gửi sang Pháp theo học tại trường nữ sinh xanh tiếng Coupon de Soissons, Paris
Tháng 9 năm 1932
Sau khi thi đầu tú tài toàn phần tương đương với tốt nghiệp chung học
Nguyễn Hữu Thị Lan về nước và gặp gỡ vô bào đại lần đầu tiên
Trong một buổi dạ tiệc tại khách sạn La Palace, Đà Lạt
Do toàn quyền Đông Xương và viên độc lý thành phố sắp đặt
Trong cuốn Con rồng Việt Nam, vô bào đại chia sẻ rằng
Sau lần hội ngộ đầu tiên ấy, thỉnh thoảng chúng tôi lại gặp nhau để trao đổi tâm tình
Mà khi Thérèse thường nhắc đến những kỷ niệm ở trường Coupon de Soissons một cách thích thú
Cũng như tôi, mà khi Thérèse rất thích thể thao và âm nhạc
Nàng có vẻ đẹp dịu dàng của người miền Nam và một chút tây phương
Do vậy mà tôi đã chọn từ kép Nam Phương để đặt danh hiệu cho nàng
Các vị tiên đế của tôi cũng thường hướng về người đàn bà miền Nam
Nếu tôi nhớ không sai thì trước Hoàng hậu Nam Phương
Có đến bảy phụ nữ miền Nam đã từng là chủ nhân của Hoàng Thanh Huế
Khi chọn phụ nữ miền Nam làm vợ, hình như Đức tiên đế và tôi đều nghĩ rằng
Trước kia Đức Thế Tổ Cao Hoàng đã được nhân dân miền Nam iểm trợ trong việc khôi phục sang sân
Chính đó là sự rằng buộc tình cảm giữa Hoàng triều Huế với người dân miền Nam
Mặc dù vấp phải những sự phản đối từ triều đình Huế
Vừa bảo đại vẫn quyết định cầu hôn cô gái với vẻ đẹp thùy mị của người con gái miền Nam
Hiền lành và quyến rũ làm ông say mê
Hồn lễ được tổ chức ngày 20 tháng 3 năm 1934 ở Huế
Ngay ngày hôm sau lễ tấn phong Hoàng hậu được diễn ra rất trọng thể ở Điện Thái Hòa
Hoàng đế phong Nguyễn Hữu Thị Lan tức vị Nam Phương Hoàng hậu
Vừa bảo đại có giải thích thêm về hai chữ Nam Phương như sau
Nam Phương có nghĩa là hương thơm của miền Nam, bạc phi mệnh truy sự
Và tôi cũng sang một chỉ dụ đặc biệt cho phép bà được phục sức màu vàng, màu dành riêng cho Hoàng đế
Nhẫn nhịnh, vĩ tha, cao quý
Sau lễ cưới, Hoàng đế bảo đại cùng Hoàng hậu Nam Phương dọn về ở tại Điện Kiến Trung thuộc khu vực Cấm Thành
Nam Phương Hoàng hậu cùng vua bảo đại có tất cả 5 người con
Trong đó có Nguyễn Phúc Bảo Long sinh ngày 4 tháng 1 năm 1936 tức phong Hoàng thái tử
Kỳ đó, công việc hằng ngày của Hoàng hậu là dạy dỗ các hoàng tử, công chúa
Thỉnh thoảng bà cùng các quan ở bộ lễ, bàn thảo các lễ tiệc trong cung đình
Lo việc cúng dỗ các tiên đế và đi vấn an các bà tiên cung và tử cung Hoàng thái hậu
Hoàng hậu còn tham gia các việc xã hội và tử thiện
Hằng năm bà đều tham dự các buổi phát giải thưởng cho các học sinh giỏi
Theo lời nữ sĩ Đạm Phương, khi có lần Hoàng hậu bảo bà làm đơn xin phép bộ giáo dục
đem môn nữ công ra tránh vào học đường
Là người công giáo, Hoàng hậu đã thêm lại hòa khí sự các chức sắc đạo công giáo ở Việt Nam
với Hoàng tộc nhà Nguyễn vốn trước đó có những quan hệ căng thẳng kéo dài
Vì yêu say đắm Nam Vương Hoàng hậu, Vô Bảo Đại đã phì bà mà dẹp bỏ tam cung lục viện
chấp nhận cuộc sống hôn nhân một vợ một chồng trung thủy
Thế nhưng sau này ông lại bộc lộ thói trăng hoa không ít lần lừa dối bà để đi theo những bóng hồng khác
Sau cách mạng tháng 8 năm 1945, Vô Bảo Đại thoái vị
Tháng 9 năm 1945, ông ra Hà Nội nhận chức cố vấn tối cao trong chính phủ
Thời gian này, cựu Hoàng Bảo Đại đã qua lại với phụ nữ Lý Lệ Hà
Khi biết chuyện, Hoàng hậu sận đến đỏ mặt
Bà nghiến chặt môi, đôi mắt long lanh ngấn lệ
Bà im lặng, hỏi thêm vài câu
Rồi bà nói với cận thần đưa thư rằng bà cũng muốn ra Hà Nội sung họt với chồng
Nhưng sợ lại làm cho cựu Hoàng đang vui sướng trở thành đau khổ, gõ bó
Thôi, tôi đành chịu đựng riêng một mình để cho người ta vui sướng
Rồi bà gửi cho người cận thần này số tiền mà Vô Bảo Đại đòi hỏi
Sau đó ít lâu, cựu Hoàng Bảo Đại cùng nhân tình Lý Lệ Hà sang Hồng Kông
Trong khoảng thời gian này, Nam phương Hoàng hậu gửi cho Lý Lệ Hà một bức thư
Trong thư viết
Em Lý Lệ Hà thân quý
Chị ở xa đất cựu Hoàng hàng mấy vạn dặm trùng xương
Nhưng chị biết rằng em đang hết lòng hết sức chăm sóc cựu Hoàng ở Hồng Kông
Chị cần mong lịch sử mai đây không buông sơi cựu Hoàng còn gặp lại nhau
Đức tử cung thái hậu và chị trọn kiếp nhớ ơn em
Chị Nam Phương
Mãi đến 50 năm sau đó, bà Lệ Hà vẫn còn giữ bức thư bên mình như một kỳ vật rất quan trọng
Những tháng ngày tha hương
Sau ngày toàn quốc kháng chiến 19 tháng 12 năm 1946, thực dân Pháp trở lại chiếm đóng Huế
Ngày 1 tháng 1 năm 1947, Nam phương Hoàng hậu cùng các con sang Pháp
Tuy vậy, Nam phương Hoàng hậu được đánh giá là người thiết tha với đất nước
Theo tài liệu của sử gia Pháp Jean Gournaud, do nhà xuất bản Guy Bouchard ấn hành năm 1949
Đau lòng trước thảm cảnh mà đồng bào miền Nam, quê hương của bà đang trực tiếp gánh chịu
Cựu Hoàng hậu Nam Phương đã gửi một thông điệp cho bạn bè ở Á Châu yêu cầu họ lên tiếng
Tố cáo hành động xâm lăng của thực dân Pháp với lời lẽ như sau
Vậy tôi tha thiết yêu cầu những ai đã từng đau khổ vì chiến tranh
Hãy bày tỏ thái độ và hành động để giúp chúng tôi
Chấm dứt chiến tranh đang ngày đêm tàn phá đất nước tôi
Năm 1949, Bảo Đại trở về Việt Nam ngồi ghế quốc trường
Nhưng Hoàng hậu Nam Phương vẫn ở bên Pháp
Hằng ngày, sức hoạt của bà là chăm lo cho các con đọc sách báo hoặc ra vườn trồng hoa, tỉa lá
Buổi tối, bà thích chơi sương cầm cho các con nghe
Bảo Đại là một người đàn ông trăng hoa nhưng Nam Phương Hoàng hậu lại tuyệt đối, giữ gìn, tiết hành
Sau năm 1955, Bảo Đại để bà Nam Phương ở nhà một mình với mấy người con
Khi đó đã lớn, mỗi người đi làm một nơi
Dù không sống cùng Bảo Đại, lại ở trời Âu
Nhưng Hoàng hậu Nam Phương không bao giờ có nhân tình
Dù chỉ là đi khêu vũ hay đi tắm biển với một người đàn ông nào khác
Vì sau, Hoàng hậu Nam Phương rời lầu đại Tô Gòn ở Canh để về sống tại lầu đại Domaine de la Perche
Ở Sáp-Guy-Nhật, tỉnh Corrèges, vùng Nouvelle-Aquitaine, cách Paris chừng 400-500 cây số
Bà Hoàng nước Nam một thời sống những ngày bình lặng nơi đây
Và vào một ngày mùa thu năm 1963, bà cũng lặng lẽ ra đi khi không có một người ruột thịt nào bên cạnh
Khi đó, các con bà đang đi học hoặc làm ở Paris, con Bảo Đại sống ở miền Nam nước Pháp
Đám tang của Hoàng hậu Nam Phương được cử hành theo nghi thức đạo công giáo rất đơn giản
Chỉ có các hoàng tử, công chúa, một số bạn bè thân thiết của gia đình và đại diện chính quyền Pháp
Hương thơm phương Nam còn vẫn vương miền Nam nước Pháp
Tác giả thẩm tuyên từng chia sẻ về những ngậm ngùi khi viếng thăm mộ phần của Hoàng hậu Nam Phương
tại nghĩa trang Sáp-Guy-Nhật, tỉnh Corrèges như sau
Tỉnh lộ miền Nam nước Pháp đẹp tuyệt vời
Vùng này không có núi cao như ở Antwerp, Provence
Nhưng thế đất đường sốc cuốn lượn xuyên những cánh đồng cỏ xanh ôm mút chân trời
Tôi chợt nhớ đến bài học trong cuốn Cour de langue et de civilisation française
Học trong suốt những năm trường học ở trường Petruskii, 1966-1973
Phương cảnh phương Nam biến đổi liên tục
Vừa đi qua một khu rừng trên đồi cao
Cho sáng bừng trước mắt đồng cỏ bát ngát dưới tới sông rạch
Đến Corrèges giữa trưa, thành phố không một bóng người
Lặng lẽ đến nỗi tiếng âm vò vè cũng nghe thấy
Một nhà thờ cổ được xếp hàng, một nghĩa trang nhỏ quảnh hiu
Chúng tôi thử vào và tìm, không thấy
Gõ cửa hỏi người dân bên đường
Hai phụ nữ trẻ đang ngồi phơi nắng chuyển trò
Lịch sự vào nhà lấy bản đồ xem và hướng dẫn đi tiếp
40 km nữa mới đến làng Shopping
Lại tiếp tục đi, đến lúc này vẫn chưa ăn trưa
Vì không có một hàng quán nào
Đường tỉnh mang qua những thành phố nhỏ
Mỗi nơi chỉ vài ngàn dân mở nhà hàng bán cho ai
Rồi bảng trì đường cũng cho thấy vào địa phận Shopping nhá
Nhưng đây là làng quê
GPS trên xe cũng như Gmap
Đều không chỉ được nghĩa trang nằm ở đâu
Lại cũng vắng vẻ
Tất cả dù nắng trên đồi vẫn rực rỡ
Nhưng người đâu không thấy
Rừng đại xe bên đường
Nơi một bãi đất mờ rộng
Có vẻ như Parking bãi đô xe
Cảnh dãy nhà chừng 5-6 căn
Có vẻ như trung tâm thương mại của làng
Đến gần một tiệm uống tóc cửa đóng than cài
Một phòng mạch bác sĩ lạnh lẽo
Một tiệm tạp hóa đèn tắt tối thui
Đã có lúc muốn về luôn
Nghĩ không có xuyên
May đâu một chiếc xe đậu xịt
Chủ xe bước xuống
Tôi bước đến hỏi
Ông biết ngay về bà Hoàng Việt Nam
Và chỉ con đường sốc nhỏ xíu
Chỉ vừa một xe lên
Cách chỗ chúng tôi đứng tròn trăm mét
Nghĩa trang sạp ghi nhắc đó
Đó là một nghĩa trang nhỏ nằm
Căn cứ tấm ảnh trên Internet
Có vẻ như ngôi mộ nằm dựa một bờ tường đá
Chúng tôi cứ men theo tường đá mà tìm
Đấy ra mộ bà nằm dưới sốc đồi
Nhìn ra một thông lũng đẹp
Ngôi mộ được đảo xuống
Sau lưng một bức phách nhỏ lát đá
Có bó hoa chứng tỏ có người lui tới
Nắng chiều xiên ngang
Chợt tiếng chung nhà thờ ưu hoài môn kiếp trước
Từ đâu đó phẳng lại
Không gian xanh ngưỡng phẳng nắng
Nhà phố tường im lìm không quá lạnh
Nhưng mang âm hưởng của đá
Nấm mộ đơn sơ mà trang trọng nằm tách biệt
Hoàng hậu nam phương ngang nhìn xuống lũ sâu mái ngói sập sờn
Ngậm người
Cái ngậm người tôi từng thấy khi thăm mộ với Bảo Đại
Ở Trocadero năm rồi
Nhưng khác ở cảm giác
Với với Bảo Đại đó là
Âu cũng một kiếp người
Với hoàng hậu nam phương là cảm xúc về nỗi cô đơn cao cả
Cô đơn và chấp nhận bằng thái độ của một bề gen cao quý
Đại nam nam phương hoàng hậu chim mộ
Và
Nơi đây an nghỉ hoàng hậu An Nam
Marie-Thérèse Nguyễn Hữu Thị Lan
Nơi đây an nghỉ hoàng hậu An Nam
Marie-Thérèse Nguyễn Hữu Thị Lan
Đêm mộ
Những dòng chữ tường vô hồn
Nhưng chất chứa hào quang vang bóng
Tôi thấy lại cảm xúc như khi đứng trước mộ của
Frédéric Joliot và Irène Curie
Ở Nghĩa Trang Sơ
Sự im lặng của vô cùng
Lịch sử như bánh xe xoay chuyển
Mang những hào quang lịch sử trở thành dĩ vãng
Những hoàng bà chúa
Những anh hùng mỹ nhân
Theo bóng thời gian
Đều đã trở thành người thiên cổ
Lều son điện ngọc cũng trở nên đồi phế
Tiền bạc và danh vọng
Há có thể mang xuống có ích thiên thu
Nam phương hoàng hậu
Sở dĩ sống mãi trong lòng hậu nhân
Có lẽ bởi vì hương thơm xỉu dàng tao khiết
Tỏa ra từ tâm hồn và mỹ đức
Của vị hoàng hậu bao sung nhân tử
Đã mang linh hồn Việt Nam
Gửi vào cánh mênh mang của đồng quê nước Pháp
Chương trình đọc chuyện đêm khuya kỳ này đến đây là kết thúc
Thì Linh xin kính chúc quý vị mạnh khỏe, bình an và có giấc ngủ thật ngon
Xin kính chào và hẹn gặp lại
