Không biết các bậc phụ huynh có nhận ra một hiện tượng đau lòng nhưng khá phổ biến: Vì sao trẻ con ngày nay dường như ngày càng thiếu sự cảm thông và tình người?
- Mỗi ngày tĩnh tọa mười phút – cho não bộ một lần “bảo dưỡng sâu”
- Cậu bé 13 tuổi giúp giải cứu 51 học sinh bị bắt cóc trên xe buýt ở Italy : Lòng dũng cảm chiến thắng nỗi sợ hãi
- Đừng để nóng giận che mờ lý trí: Một lần bình tĩnh có thể giữ được phúc lành cả đời
So sánh hai thế hệ trẻ em, thật khiến người ta không khỏi cảm khái.
Trẻ em cách đây vài chục năm, hễ thấy bố mẹ làm việc vất vả, mồ hôi nhễ nhại, trong lòng liền chạnh lòng. Không cần người lớn nhắc nhở, chúng cũng chủ động chạy đến phụ giúp.
Ngược lại, nhiều đứa trẻ ngày nay dù thấy bố mẹ tất bật đi làm, lo toan việc nhà đến đau lưng mỏi gối, vẫn chỉ ôm điện thoại lướt video, chơi game. Đừng nói đến việc giúp đỡ, ngay cả một câu hỏi thăm đơn giản cũng hiếm khi chủ động nói ra.
Nhiều cha mẹ vừa tủi thân vừa thắc mắc: Chúng ta đã dốc hết sức lực mang đến cho con cuộc sống và nền giáo dục tốt nhất, không nỡ để con chịu khổ, vì sao lại nuôi ra những đứa trẻ lạnh lùng, ích kỷ, không biết ơn?
Thực ra, không phải bản tính trẻ em vốn lạnh lùng. Nguyên nhân nằm ở môi trường trưởng thành, cách giáo dục gia đình và nhận thức cuộc sống khác biệt giữa hai thế hệ.
Trong thời đại vật chất còn thiếu thốn, thương xót bố mẹ, thông cảm với người thân gần như trở thành bản năng của nhiều đứa trẻ, đồng thời cũng là biểu hiện của sự giáo dưỡng và lòng lương thiện.
Cách đây vài chục năm, ở những gia đình nông thôn, người lớn thường mặt trời mọc thì ra đồng, mặt trời lặn mới về. Dưới nắng gay gắt, bố mẹ cúi lưng cấy lúa, gặt lúa, mồ hôi thấm ướt quần áo, mệt đến rã rời.
Những đứa trẻ khi ấy không thể yên tâm đứng ngoài nhìn. Đứa nhỏ thì mang nước, đưa khăn lau mồ hôi cho bố mẹ; đứa lớn hơn đã biết nhóm lửa nấu cơm, quét sân, cho gia cầm ăn. Đến kỳ nghỉ, chúng còn theo bố mẹ ra đồng, cố gắng chia sẻ công việc.
Không chỉ trong lao động hằng ngày, trẻ em thời ấy còn luôn nghĩ đến người thân.
Ngày trước, người đi làm ăn xa muốn liên lạc với gia đình vô cùng khó khăn. Có khi phải xếp hàng chờ chiếc điện thoại công cộng ở đầu làng. Dù phải đứng dưới nắng gắt hay gió lạnh hơn nửa tiếng, dù cuộc gọi chỉ kéo dài vài phút, những đứa trẻ vẫn mong chờ để hỏi thăm bố mẹ có khỏe không, mọi việc ở nhà thế nào.
Tình cảm ấy thể hiện qua những lần chờ đợi và những câu hỏi thăm giản dị nhưng chân thành.
Nhìn lại trẻ em ngày nay, điện thoại và gọi video đều có thể thực hiện dễ dàng, nhưng số lần chủ động hỏi han cha mẹ đôi khi lại ít ỏi. Sự tương phản ấy khiến nhiều người không khỏi ngậm ngùi.
Nhiều người chỉ nhìn thấy khoảng cách giữa hai thế hệ mà bỏ qua những nguyên nhân khiến trẻ ngày nay thiếu sự cảm thông.
Sự nuông chiều không có giới hạn
Nhiều cha mẹ luôn nghĩ rằng bản thân có thể chịu khổ, nhưng tuyệt đối không để con phải vất vả. Họ tiết kiệm từng đồng, không nỡ ăn ngon mặc đẹp, nhưng lại dành những điều tốt nhất cho con.
Dù con đưa ra yêu cầu gì, kể cả những đòi hỏi vô lý, nhiều phụ huynh vẫn cố gắng đáp ứng. Họ thà chịu thiệt còn hơn để con buồn, vô tình biến con thành những “hoàng đế nhỏ”, “công chúa nhỏ” trong nhà.
Nhưng nuông chiều không nguyên tắc chưa bao giờ là tình yêu thật sự, mà có thể trở thành thứ đang âm thầm làm hư hỏng con cái.
Những đứa trẻ quen được đáp ứng mọi yêu cầu sẽ dần coi sự hy sinh của cha mẹ là điều hiển nhiên. Chúng quen đưa tay đòi hỏi mà không biết trân trọng, chỉ nghĩ đến bản thân, không hiểu được sự vất vả của người đã nuôi dưỡng mình.
Thiếu trải nghiệm lao động và giao tiếp giữa cha mẹ với con cái
Điều kiện sống ngày càng tốt, trẻ em từ nhỏ đã được chăm chút, nhiều đứa hầu như chưa từng phải làm việc nhà hay trải qua vất vả.
Vì thương con, nhiều phụ huynh không để con động tay vào việc gì. Từ quét nhà, rửa bát, nấu cơm đến dọn phòng, tất cả đều do người lớn đảm nhận.
Trẻ không nhìn thấy sự vất vả hằng ngày của cha mẹ, không hiểu áp lực nuôi sống gia đình và càng khó cảm nhận được giá trị của lao động.
Bên cạnh đó, các thiết bị điện tử chiếm phần lớn thời gian rảnh. Trẻ mải chơi game, xem video ngắn, chìm đắm trong thế giới mạng, trong khi cha mẹ bận đi làm, về nhà lại tất bật nấu cơm, dọn dẹp và lo toan việc gia đình.
Thời gian cha mẹ và con cái ngồi lại trò chuyện ngày càng ít. Mối quan hệ thiếu sự trao đổi tình cảm lâu dài cũng dần trở nên xa cách.
Nhiều trẻ hình thành thói quen chỉ tìm đến cha mẹ khi cần tiền, muốn mua đồ hoặc gặp chuyện rắc rối. Ngày thường, chúng ít khi chủ động hỏi han. Trong khi đó, cha mẹ luôn gọi điện, nhắn tin quan tâm, dặn dò, nhưng đôi khi chỉ nhận lại sự thiếu kiên nhẫn. Những lời nhắc nhở thường ngày bị xem là lải nhải, thậm chí trẻ chỉ lạnh lùng nói: “Con đang bận đây” rồi vội vàng cúp máy.
Lời lẽ cay nghiệt
Một kiểu giáo dục gây tổn thương khác là cha mẹ nhân danh “vì tốt cho con” để khắt khe, thường xuyên dùng lời lẽ cay nghiệt.
Nhiều phụ huynh đặt kỳ vọng rất lớn vào việc học tập và trưởng thành của con. Khi con thi điểm thấp, không giải được bài khó hoặc làm bài chậm trễ, họ lập tức trách móc, mỉa mai, thậm chí nói những lời nặng nề.
Họ cho rằng mình đang “ghét sắt không thành thép”, muốn thúc đẩy con tiến bộ, nhưng lại quên rằng trẻ cũng có lòng tự trọng và cảm xúc.
Những lần phủ nhận, đả kích lặp đi lặp lại có thể làm tổn thương trái tim non nớt của trẻ. Lâu dần, trẻ không những không hiểu được tấm lòng của cha mẹ mà còn sinh ra tâm lý chống đối, khiến khoảng cách giữa hai bên ngày càng lớn. Nặng hơn, tình cảm gia đình có thể bị rạn nứt.
Thực ra, giáo dục con cái chưa bao giờ là lựa chọn cực đoan giữa nuông chiều và nghiêm khắc. Nền giáo dục gia đình tốt đẹp cần có sự chừng mực và dịu dàng.
Không có đứa trẻ nào sinh ra đã lạnh lùng. Việc trẻ thiếu lòng biết ơn, không biết thương người thường hình thành qua quá trình giáo dục và môi trường trưởng thành lâu dài.
Bởi vậy, nuông chiều không giới hạn dễ khiến trẻ ích kỷ, chỉ biết đòi hỏi.
Khắt khe, đả kích quá mức có thể khiến trẻ lạnh lùng, nổi loạn. Thiếu trải nghiệm và sự đồng hành khiến trẻ khó biết thông cảm với người khác.
Ý nghĩa của việc nuôi dạy con cái không chỉ là cho trẻ ăn no, mặc ấm và học hành đầy đủ, mà quan trọng hơn là dạy chúng lòng lương thiện, sự biết ơn, khả năng cảm thông và tinh thần trách nhiệm.
Tình yêu thật sự là sự bao dung có giới hạn, là dạy bảo bằng sự dịu dàng, để trẻ được trải nghiệm cuộc sống, biết trân trọng những gì mình có và học cách yêu thương người khác.
Bạn có đồng tình với điều này không?
Tiểu Hoa biên dịch
Theo: aboluowang.com