Ngữ văn 11 Bài 6 - Nói và nghe: Giới thiệu về một tác phẩm văn học

GIỚI THIỆU VỀ MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC

Cần chuẩn bị gì để có một bài giới thiệu tác phẩm văn học tốt?

Gợi ý trả lời

Tìm hiểu kĩ về tác phẩm mình muốn giới thiệu

Vận dụng năng lực ngôn ngữ

Tâm thế tự tin 

Rèn luyện giọng nói

CHUẨN BỊ NÓI

Lựa chọn đề tài

- Đề tài bài nói có thể được khai thác từ kết quả của bài viết, cũng có thể là một đề tài mới. 

- Bài nói giới thiệu về một tác phẩm được lựa chọn theo quan điểm, sở thích cá nhân song bạn nên lựa chọn tác phẩm văn học có giá trị.

Tìm ý và sắp xếp ý

- Nếu chọn giới thiệu tác phẩm trong bài thuyết minh ở phần Viết, bạn cần dựa vào các yêu cầu của bài nói để tổ chức lại cho phù hợp. Ví dụ, từ bài thuyết minh về Truyện Kiều ở phần Viết, bạn cần rút gọn phần giới thiệu chung, chỉ giữ lại thông tin quan trọng nhất về tác giả, tác phẩm và tập trung trình bày một vài bình diện đặc sắc như: nguồn gốc cốt truyện, giá trịnhân văn, nghệ thuật tổ chức cốt truyện, xây dựng nhân vật và sử dụng ngôn ngữ,...

- Nếu chọn đề tài mới, bạn có thể tham khảo một số câu hỏi gợi ý để hình thành dàn ý cho bài nói: Vì sao bạn lựa chọn tác phẩm văn học này để giới thiệu? Bạn đánh giá như thế nào về giá trị và sức cuốn hút của tác phẩm? Trong đó, điều gì khiến bạn tâm đắc nhất?

THỰC HÀNH NÓI

- Mở đầu: Giới thiệu tên tác phẩm, tác giả và lí do lựa chọn.

- Triển khai: Giới thiệu đề tài, tóm tắt nội dung chính, nêu ý kiến đánh giá về giá trị tư tưởng và nghệ thuật của tác phẩm. Có thể chọn phân tích kĩ một khía cạnh mà mình tâm đắc. 

- Kết luận: Khẳng định giá trị và ảnh hưởng của tác phẩm.

Lưu ý: Trong khi nói, cần kết hợp sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ phù hợp và có ý thức tương tác với người nghe.

BÀI NÓI THAM KHẢO

Xin chào thầy cô và các bạn!

Hôm nay, tôi xin giới thiệu truyện ngắn Sợi tóc của nhà văn Thạch Lam. Tôi chọn tác phẩm này bởi đây là một câu chuyện khá ngắn nhưng lại đặt ra một vấn đề rất gần gũi với mỗi chúng ta: trước một cám dỗ, con người sẽ lựa chọn như thế nào?

Sợi tóc xoay quanh nhân vật Thành và người anh họ tên Bân. Trong một lần đi chơi cùng nhau, Thành nhìn thấy trong ví của Bân có rất nhiều tiền. Trước cơ hội lấy tiền mà gần như không ai biết, lòng tham trong Thành bắt đầu xuất hiện. Anh nghĩ đến việc lấy trộm, tưởng tượng về số tiền mình có thể có, nhưng đồng thời cũng đấu tranh với chính mình. Cuối cùng, Thành đã không lấy tiền.

Điều tôi ấn tượng nhất ở truyện là Thạch Lam không tạo ra một sự việc quá lớn mà tập trung miêu tả cuộc đấu tranh trong tâm lí của nhân vật. Thành không phải một người xấu, nhưng trong anh vẫn có lòng tham và những phút yếu lòng. Chính khoảnh khắc đứng trước chiếc ví tiền đã khiến anh phải lựa chọn giữa ham muốn và lương tri.

Nhan đề Sợi tóc cũng rất gợi suy nghĩ. Một sợi tóc vốn rất mảnh và dễ đứt. Hình ảnh ấy có thể gợi liên tưởng đến ranh giới giữa cái thiện và cái ác trong con người. Ranh giới ấy đôi khi rất mong manh: chỉ một chút buông mình theo cám dỗ, con người có thể đi sang một phía khác. Nhưng nếu biết dừng lại đúng lúc, ta vẫn có thể giữ được mình.

Qua câu chuyện của Thành, Thạch Lam không đơn giản chia con người thành tốt và xấu. Nhà văn cho thấy trong mỗi người đều có những ham muốn và những phút yếu lòng, nhưng con người cũng có khả năng tự đấu tranh để lựa chọn điều đúng đắn. Vì thế, truyện gửi đến người đọc một lời nhắc nhở: giữ gìn nhân cách bắt đầu từ việc biết dừng lại trước những cám dỗ rất nhỏ.

Về nghệ thuật, Sợi tóc hấp dẫn ở cách xây dựng tình huống đơn giản nhưng giàu ý nghĩa và đặc biệt ở nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế. Thạch Lam không cần nhiều biến cố mà vẫn khiến người đọc hồi hộp theo dõi một cuộc đấu tranh diễn ra trong chính tâm hồn nhân vật. Giọng kể nhẹ nhàng, tự nhiên cũng là một nét đặc trưng trong sáng tác của ông.

Có thể nói, Sợi tóc là một truyện ngắn nhỏ nhưng gợi ra một vấn đề không nhỏ về cách con người đối diện với cám dỗ và tự giữ mình. Dù được viết từ lâu, câu chuyện vẫn có ý nghĩa với người đọc hôm nay, bởi trong cuộc sống, mỗi chúng ta đều có thể có những “sợi tóc” mong manh như thế để vượt qua.

Xin cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe!

TRAO ĐỔI, ĐÁNH GIÁ