Bộ tranh “Thập nhị nguyệt nguyệt lệnh đồ” (十二月月令圖) gồm 12 bức họa trục vẽ trên lụa, miêu tả cảnh vật và sinh hoạt theo từng tháng âm lịch từ tháng Giêng đến tháng Chạp. Theo tư liệu của bảo tàng, bộ tranh không ghi rõ năm hoàn thành, chỉ cho biết được thực hiện vào đầu niên hiệu Càn Long, do các họa sĩ họa viện cung đình triều Thanh vẽ.

Hôm nay chúng ta hãy cùng bước sang tháng hai trong bộ tranh này nhé.

Bức vẽ miêu tả vườn hoa mơ nở rộ vào tháng 2 âm lịch. Ở tầng tiền cảnh, có thể thấy các thiếu niên phục vụ đang quét phiến hoa rụng, đun nước để pha trà, đồng thời các văn nhân cầm sách, ngồi bàn bạc, trò chuyện.

Ở khu vực giữa tranh, có nữ nhân mang bình hoa mới cắm bước vào, trong gian nhà có người đang thêu thùa và trông nom trẻ nhỏ.

Sân vườn gần đó có nhóm nữ nhân đang xếp hàng để chơi “đu” – một hoạt động tiêu khiển thật thú vị.

Ở khoảng xa hơn, có hình ảnh quan lại, kỵ sĩ cưỡi ngựa chuẩn bị xuất hành dạo xuân cùng cung tên, biểu trưng cho hoạt động ngoài trời khi xuân tới.

Bức tranh không chỉ đơn thuần là cảnh hoa nở, mà là một tập hợp các hoạt động mùa xuân: thưởng hoa, trò chơi, giao tiếp văn nhân, dạo chơi ngoài trời, tất cả hợp thành một “khung cảnh xuân” đầy khí thế và sinh động.

Trong truyền thống Trung Hoa, mỗi tháng âm lịch thường được biểu tượng hoá bằng một loại hoa hoặc cây cỏ. Tháng hai thường là hoa mơ hoặc đôi khi là hoa mận sau khi bước qua mùa đông.

Hoa mơ nở báo hiệu xuân tới, đồng thời liên hệ với việc khởi sự làm việc, khởi động mùa vụ, vì tháng hai là lúc người nông dân bắt đầu ra đồng. Hình ảnh các văn nhân trao đổi, đọc sách trong vườn thể hiện ý thức “lối sống xuân viên”, chứ không chỉ lao động, mà còn thưởng thức thiên nhiên, văn hoá, phù hợp với tinh thần cung đình Thanh triều, “hưởng thụ” kết hợp với “điều tiết thiên thời”.

Tranh: Tháng Hai – Thập nhị nguyệt nguyệt lệnh đồ
Họa sĩ: Các họa sĩ cung đình triều Thanh
Hiện lưu giữ tại: Bảo tàng Cố Cung Đài Bắc
Chất liệu: Màu và mực trên lụa
Kích thước: 175 × 97 cm
Thông tin bản quyền & sử dụng hình ảnh: Tác giả đã mất từ lâu, nên bản thân tác phẩm nghệ thuật lịch sử này là tác phẩm cổ, không còn bản quyền tác giả theo luật hiện đại. Tuy nhiên, hình ảnh số hóa và quyền sử dụng ảnh do bảo tàng Cố Cung quản lý có điều kiện riêng.

- Hình ảnh độ phân giải thấp (1 mega‑pixel): được cấp theo chứng nhận CC0, nghĩa là public domain contribution. Không cần ghi nguồn, sử dụng tự do.

- Hình ảnh độ phân cao hơn (6 mega‑pixel): được cấp theo giấy phép CC BY 4.0 (Creative Commons Attribution 4.0). Được sử dụng mà không phải xin phép, miễn là có ghi nguồn rõ ràng, nêu tên bảo tàng (National Palace Museum, Taipei) hoặc bằng tiếng Trung hoặc Anh như bảo tàng yêu cầu.

- Dù ảnh sử dụng được, nếu dùng ảnh để sản xuất sản phẩm thương mại, nên tránh để người xem nhầm tưởng là sản phẩm do bảo tàng làm.

Link tải ảnh từ bảo tàng: https://digitalarchive.npm.gov.tw/Collection/Detail/6739?dep=P

(Ảnh trên kênh mình đã bị nén lại, nên nếu bạn muốn sử dụng ảnh nét hơn, gợi ý bạn tải trực tiếp từ nguồn bảo tảng, bản 6 mega-pixel sẽ giúp bạn có cảm nhận từng đường vân của tấm lụa, từng nét mực, trải nghiệm ngắm tranh sẽ chân thực hơn nữa.)