Nga-Iran lộ bí mật; Châu Âu báo động chiến tranh hỗn hợp; Khủng hoảng ngân hàng đáng lo ngại

Đại kỳ nguyên ngày 7 tháng 11, châu Âu báo động chiến tranh vùng xám phá hoại hạ tầng dân sự, hợp tác quân sự ngầm giữa Nga và Iran bị phơi bày qua tài liệu rò rỉ, Tổng thống Trump họp an ninh khẩn, cân nhắc tái tấn công Iran, từ châu Âu đến Nam Mỹ, ngân hàng liên tiếp gặp nạn, Tổng thống đứng trước nguy cơ từ chức, khảo sát Trung Quốc 2 tuần, chuyên gia đánh giá nền kinh tế rất tệ, đường dây quây lén tinh vi tại Trung Quốc khiến 140.000 phụ nữ bị hại. Kim Chi kính chào quý vị đến với bản tin tổng hợp của Đại Kỳ Nguyên. Sau đây là các nội dung chi tiết. Châu Âu báo động chiến tranh vùng xám phá hoại hạ tầng dân sự, từ hàng loạt chuyến phi cơ thương mại bị buộc phải chuyển hướng khẩn cấp, cho tới hệ thống bảo quản lạnh tại các siêu thị bị tin tặc can thiệp nhiệt độ. Một chuỗi các vụ phá hoại bí ẩn gần đây đang phơi bày những lỗ hổng an ninh nghiêm trọng của xã hội hiện đại. Ranh giới giữa thời bình và chiến sự đang ngày càng bị xóa nhòa, đẩy các quốc gia phương Tây vào một không gian xung đột nguy hiểm được gọi là chiến tranh vùng sám. Chỉ trong những ngày qua, làn sóng đe dọa đánh bom giả đã làm đảo lộn lịch trình của ít nhất 25 chuyến bay trên khắp châu Âu, khiến nhiều phi cơ phải hạ cánh khẩn cấp. Cùng thời điểm đó, một cuộc tấn công mạng hiểm hóc đã nhắm vào hệ thống làm lạnh tại 7 quốc gia, bao gồm Bỉ, Thụy Điển, Anh, và nghiêm trọng nhất là kho lưu trữ sản phẩm máu quốc gia của Pháp. Các vụ xâm nhập phần mềm, điều khiển nhiệt độ đã khiến nhiều kho hàng lạnh bị đẩy nhiệt độ lên tới 50 độ C, đe dọa trực tiếp đến chuỗi cung ứng thực phẩm và an toàn y tế. Trao đổi về thực trạng này, ông Dan Sabat, chuyên gia an ninh và quốc phòng của Nhật báo The Guardian, nhận định khủng bố thời hiện đại không nhất thiết phải sử dụng các loại vũ khí bạo lực đẫm máu, mà mục đích chính là gieo rắc nỗi bất an và tâm lý hoang mang tột độ trong quần chúng. Các quốc gia châu Âu liên tục chứng kiến những hoạt động phá hoại ngầm có chủ đích vốn được tính toán kỹ lưỡng để nằm dưới ngưỡng kích hoạt phản ứng quân sự chính thức, nhưng vẫn làm xói mòn nỗ lực viện trợ dành cho Kíp. Nhiều chuyên gia công nghệ cảnh báo không gian mạng đang đối mặt với nguy cơ tương tự như giai đoạn bùng phát dịch bệnh tại Vũ Hán khi các nhóm tin tặc tận dụng trí tuệ nhân tạo để săn lùng lỗ hổng bảo mật trên diện rộng. Các cuộc tấn công thường xuất phát từ những thiết bị ngoại vi kết nối Internet, tưởng chừng vô hại như máy in hay bộ điều khiển nhiệt, tương tự vụ tin tặc Triều Tiên từng xâm nhập ngân hàng qua máy in vào năm 2016. Trước mối đe dọa từ chiến tranh hỗn hợp, chính phủ nhiều nước châu Âu đã phát đi khuyến cáo người dân nên chủ động dự trữ lương thực và nước uống đủ dùng trong 72 giờ để bảo đảm an toàn sinh hoạt khi hạ tầng bị tê liệt. Theo các tài liệu quốc phòng nội bộ của Nga vừa bị rò rỉ và chia sẻ với Nhật báo The Guardian, Moscow đã lên kế hoạch cung cấp cho Iran 90 bệ phóng hỏa tiễn dẫn đường tiên tiến mang tên LMUA. Đây là loại hỏa tiễn dẫn đường chuyên dùng phóng từ trực thăng tấn công, từng được quân đội Nga sử dụng dày đặc trên chiến trường Ukraine kể từ năm 2022. Tài liệu do Tập đoàn Thiết kế Hỏa tiễn Vimpel của Nga soạn thảo vào tháng 5 năm 2024, ghi nhận đơn hàng 90 bệ phóng theo hợp đồng xuất cảng, mang mã hiệu, cây 10, các văn bản nội bộ riêng biệt xác nhận, cây 10 chính là Iran, với lịch trình bàn giao kéo dài đến tháng 12 năm 2025. Hồ sơ này cũng trùng khớp với việc Nga từng chuyển giao 6 phi cơ huấn luyện YAK-130 cho Tehran vào năm 2023. Thông tin rò rỉ đã phơi bày mức độ gắn kết quân sự ngày càng sâu sắc giữa Moscow và Tehran vào thời điểm vô cùng nhạy cảm, khi Washington đang cân nhắc các bước đi tiếp theo trong cuộc chiến nhắm vào Iran. Giới quan sát nhận định Điện Kremlin là bên hưởng lợi chiến lược lớn nhất từ cuộc xung đột kéo dài này. Giá dầu thế giới tăng vọt do nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz đã bổ sung nguồn tài chính dồi dào cho cỗ máy chiến tranh của Nga tại Ukraine, đồng thời hút cạn nguồn lực phòng không của phương Tây dành cho Kyiv, đặc biệt là các tổ hợp hòa tiện đánh trận Patriot do Hoa Kỳ sản xuất. Mặc dù Tổng thống Trump từng nhiều lần lên tiếng hạ thấp mức độ can dự của Nga nhằm kéo Tổng thống Putin vào các cuộc đàm phán chấm dứt chiến sự tại Ukraine, tình báo phương Tây khẳng định Moscow đã bí mật cung cấp các tọa độ và hình ảnh vệ tinh giúp Iran nhằm bắn các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ tại Trung Đông. Sự hợp tác ngầm này cho thấy Điện Kremlin đang khéo léo dùng lá bài Iran để phân tán sức mạnh của Washington trên toàn cầu. Các quan chức cấp cao của chính quyền Hoa Kỳ xác nhận với kênh Fox News rằng Tổng thống Donald Trump vừa có các cuộc họp an ninh khẩn cấp liên tiếp trong hai ngày thứ Tư và thứ Năm tại Tòa Bạch Ốc nhằm cân nhắc quyết định có nên nối lại các chiến dịch quân sự toàn diện nhắm vào Iran hay không. Giới chức an ninh lưu ý rằng ngày 9 tháng 11 tới đây sẽ là thời điểm trăng non tại khu vực Trung Đông khi màn đêm hoàn toàn thiếu vắng ánh trăng tạo ra điều kiện thời tiết và bóng tối lý tưởng cho các chiến dịch không kích đặc biệt. Phát biểu trước các phóng viên tại phòng bầu dục, Tổng thống Trump khẳng định Washington sắp đưa ra quyết định cuối cùng về việc tái phát động chiến sự, đồng thời đặt câu hỏi liệu Hoa Kỳ có nên tiến xa hơn với các đòn đánh quyết định để bảo đảm chương trình nguyên tử của Iran bị triệt phá vĩnh viễn và không bao giờ có thể hồi sinh hay không. Nhà lãnh đạo Hoa Kỳ nhấn mạnh dù bản thân không muốn tàn phá toàn bộ đất nước này, nhưng tình thế có thể buộc ông phải hành động và kết quả sẽ sớm được công bố rộng rãi. Trên thực địa, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ đang giáo diết hoàn tất các khâu chuẩn bị tác chiến cuối cùng cho kịch bản nối lại chiến dịch quy mô lớn nhắm vào các mục tiêu tại Iran, dù các lực lượng quân sự đồn trú vẫn đang chờ đợi chỉ thị chính thức từ Washington. Trước nguy cơ lửa đạn chiến tranh bùng phát trở lại ngay sát biên giới, Thủ tướng Iraq Ali Faleh al-Jahidi đã có cuộc điện đàm trực tiếp với Tổng thống Trump vào hôm thứ Năm. Văn phòng Thủ tướng Iraq ra tuyên bố tái khẳng định lập trường kiên định, yêu cầu các bên tôn trọng chủ quyền quốc gia, kiên quyết bác bỏ mọi ý đồ biến lãnh thổ nước này thành bàn đạp phục vụ cho các hành vi tấn công quân sự nhắm vào các quốc gia láng giềng. Từ châu Âu đến Nam Mỹ, ngân hàng liên tiếp gặp nạn. Tổng thống đứng trước nguy cơ từ chức. Hàng trăm triệu đô la bị đe dọa, hàng triệu tài khoản ngân hàng bị gián đoạn và một cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng tại Nam Mỹ đang dóng lên hồi chuông cảnh báo về những điểm yếu của hệ thống tài chính toàn cầu. Trong vòng 24 giờ qua, các diễn biến từ Pháp đến Paraguay cho thấy khi ngân hàng mất khả năng bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động, hậu quả có thể nhanh chóng vượt khỏi phạm vi kinh tế. Tại Pháp, tập đoàn ngân hàng Credit Mutuel Arkéa xác nhận bị tấn công mạng tinh vi, khiến khoảng 100 triệu euro, tương đương 113 triệu đô, bị chuyển khỏi tài khoản của ngân hàng thông qua các giao dịch gian lận. Theo Reuters, ngày 5 tháng 11, tin tặc đã lợi dụng nền tảng của một nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba để tiếp cận hệ thống giao dịch. Số tiền bị đánh cắp có khả năng được chuyển đổi thành tiền mã hóa qua các nền tảng giao dịch nhằm gây khó khăn cho việc truy vết. Vụ tấn công buộc ngân hàng tạm dừng một số giao dịch, gây trễ chuyển tiền. Credit Mutuel Arkéa khẳng định tài sản của khách hàng không bị ảnh hưởng và đang phối hợp với cơ quan chức năng để thu hồi tiền. Cơ quan công tố Paris đã mở cuộc điều tra hình sự. Vụ việc gây lo ngại bởi Akea phục vụ hơn 5,8 triệu khách hàng, quản lý khối tài sản khoảng 211,5 tỷ euro và hoạt động trong môi trường ngân hàng được giám sát chặt chẽ của châu Âu. Trong khi đó, tại Paraguay, sự sụp đổ của ngân hàng số Ueno đã gây ra một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng hơn về mặt xã hội và chính trị. Ngân hàng này từng phục vụ khoảng 3 triệu khách hàng, tương đương phần lớn dân số trưởng thành Paraguay. Sau khi cơ quan quản lý phát hiện những khoản cho vay nội bộ rủi ro và sai lệch trong ghi nhận tài sản, Ueno bị tiếp quản. Ứng dụng, thẻ thanh toán và dịch vụ chuyển tiền ngừng hoạt động khiến hàng triệu người không thể tiếp cận tiền tiết kiệm, động và các khoản truy trả thường ngày. Người dân xuống đường biểu tình tại thủ đô Asunción yêu cầu chính phủ chịu trách nhiệm. Ngày 5 tháng 11, Tổng thống Santiago Peña tuyên bố xin từ chức giữa sức ép chính trị ngày càng lớn. Tuy nhiên, Quốc hội không chấp nhận đơn từ chức và tiếp tục thúc đẩy thủ tục luận tội. Cơ quan công tố cũng mở điều tra về trách nhiệm giám sát và việc sử dụng tiền công. Đáng chú ý, khủng hoảng Ueno chưa được xác định là hậu quả của một cuộc tấn công mạng. Nguyên nhân được công bố liên quan sai phạm tài chính và quản trị ngân hàng. Tuy khác nhau về nguyên nhân, hai vụ việc phơi bày cùng một nguy cơ, sự đứt gãy của hệ thống tài chính có thể khiến hàng triệu người mất khả năng sử dụng tiền của chính mình. Các chuyên gia an ninh cảnh báo tin tặc ngày càng tập trung vào những mắt xích ít được chú ý như nhà cung cấp dịch vụ công nghệ, hệ thống xác thực và nền tảng thanh toán liên ngân hàng. Chỉ một lỗ hổng có thể tạo điều kiện thực hiện giao dịch trái phép với giá trị khổng lồ. Trong một thế giới mà ngân hàng, thị trường chứng khoán và hệ thống thanh toán xuyên biên giới liên kết ngày càng chặt chẽ, Nguy cơ không chỉ là tiền bị đánh cắp. Nếu một sự cố làm suy giảm niềm tin và kích hoạt làn sóng rút tiền, hậu quả có thể lan sang doanh nghiệp, quỹ y tế, dịch vụ công và cả sự ổn định chính trị. Những diễn biến mới là lời cảnh báo rằng bảo vệ hệ thống ngân hàng không còn đơn thuần là bảo vệ tiền gửi, mà còn là bảo vệ an ninh kinh tế và sự ổn định của mỗi quốc gia. Khảo sát Trung Quốc 2 tuần, chuyên gia đánh giá, nền kinh tế rất tệ. Sau chuyến khảo sát thực tế kéo dài 2 tuần tại Trung Quốc, nhà nghiên cứu người Anh James Graci thuộc Hội đồng châu Âu về quan hệ đối ngoại nhận định dù hệ sinh thái công nghệ tại thành phố Thâm hệ phát triển vượt xa sự mong đợi, nhưng thực trạng nền kinh tế Trung Quốc lại tồi tệ hơn rất nhiều so với những gì thế giới hình dung. Ông chỉ ra rằng Trung Quốc đang lún sâu vào mô hình kinh tế trụ cây với sự phân hóa ngày càng gay gắt, một nhánh công nghệ cao tiếp tục tiến lên trong khi thị trường bất động sản, đầu tư tư nhân và việc làm lao dốc không phanh. Theo ông Graci, mặc dù số liệu chính thức của cuộc thống kê quốc gia Trung Quốc công bố tăng trưởng GDP quý III năm 2026 đạt 4,5%, các chỉ số nội tại lại phơi bày bức tranh vô cùng ảm đạm. Hoạt động đầu tư sụt giảm, nhu cầu tiêu dùng nội địa yếu ớt, thị trường bất động sản đóng băng và nguồn thu ngân sách suy giảm nghiêm trọng, nền kinh tế ngày càng phụ thuộc nặng nề vào xuất cảng để duy trì đà tăng trưởng giữa lúc hàng hóa Trung Quốc liên tục đối mặt với các hàng rào thuế quan khắt khe từ thị trường quốc tế. Vấn đề việc làm đang trở thành một cuộc khủng hoảng âm ỉ, con số tỷ lệ thất nghiệp đô thị 5,2% mà Bắc Kinh đưa ra vào tháng 9 bị xem là không phản ánh đúng thực tế. Ông dẫn tính toán từ chuyên gia kinh tế Lý Đạo Quỳ cho rằng tỷ lệ thất nghiệp thực tế tại Trung Quốc có thể lên tới 10,2%. Trong khi kinh tế gia Michael Pettit tại Bắc Kinh thậm chí cảnh báo tình hình còn nghiêm trọng hơn. Hiện tại, có khoảng 53 triệu người Trung Quốc phải mưu sinh bằng nghề giao thức ăn và lái xe công nghệ, cùng khoảng 200 triệu lao động tự do. Nền kinh tế thời vụ này đang trở thành nơi chứa ẩn bất đắc dĩ cho dòng người mất việc làm. Ngay cả trong các ngành công nghệ mũi nhọn như xe điện, hơn 100 thương hiệu nội địa cũng đang lao vào các đợt giảm giá tiêu diệt lẫn nhau, đến mức giới doanh nhân ví cuộc cạnh tranh này như một cuộc nội chiến khốc liệt. Trao đổi với ông Graci tại Bắc Kinh, chuyên gia Michael Pettit cảnh báo, Trung Quốc hoàn toàn có thể rơi vào thời kỳ đình đốn, kéo dài tương tự cuộc khủng hoảng bong bóng tài sản của Nhật Bản, và Bắc Kinh sẽ phải mất ít nhất một thập niên hoặc lâu hơn nữa mới có thể xử lý được khối nợ công khổng lồ. Một cuộc điều tra chấn động từ Trung Quốc vừa hé lộ mạng lưới ngầm chuyên quay lén hình ảnh nhạy cảm đã lan rộng tới toàn bộ 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh trên cả nước. Theo thống kê của người tố giác Chu Ninh Hà, số lượng nạn nhân nữ bị xâm phạm quyền riêng tư ước tính đã lên tới khoảng 140.000 người, trong đó xuất hiện cả học sinh tiểu học. Theo tờ Đại tượng Tân Văn, trong hơn một năm qua, anh Chu Ninh Hà đã thu thập bằng chứng từ các hội nhóm mạng xã hội để hỗ trợ công an phá 18 vụ án, bao gồm hai vụ việc liên quan đến trẻ vị thành niên. Dựa trên khối lượng tập tin khổng lồ thu thập được, anh ước tính có ít nhất 140.000 phụ nữ bị xâm phạm. Các địa điểm bị cài cắm thiết bị ghi hình nhiều nhất là nhà nghỉ bình dân gần các làng đại học, nhà vệ sinh quán bar và trung tâm thương mại cao cấp. Đáng lo ngại, các đối tượng tham gia đường dây này không chỉ có đàn ông mà còn có cả phụ nữ, thậm chí là các cặp vợ chồng hay những người có học thức cao. Động cơ chính thúc đẩy mạng lưới này hoạt động là nguồn siêu lợi nhuận. chuỗi cung ứng phi pháp này vận hành khép kín từ khâu sản xuất thiết bị tinh vi, lắp đặt lén lút cho đến việc bán video trực tiếp trên các nhóm kín hoặc phát tán lên các trang web đen. Đặc biệt, video quay lén trẻ vị thành niên thường bị định giá cao gấp từ 5 đến 10 lần so với người trưởng thành. Hồi tháng 5 năm nay, anh Chu Ninh Hà từng bàng hoàng phát hiện một thiết bị ghi hình được gắn cố định suốt nửa năm trong nhà vệ sinh của một trường tiểu học tại thành phố Vịnh Châu, tỉnh Hồ Nam, ghi lại hình ảnh của hàng trăm bé gái. Sự việc đã thôi thúc anh tiếp tục kiên trì, lần theo dấu vết để giao nộp toàn bộ chứng cứ cho cơ quan công an xử lý. Chuyên mục tổng hợp của DKN xin phép khép lại tại đây. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi và đồng hành cùng chúng tôi. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong những video tiếp theo.