Toàn Bộ Lịch Sử Tam Quốc

Chỉ trong một video, Vạn Sử Đường sẽ đưa quý vị đi qua toàn bộ 96 năm lịch sử Tam Quốc, từ sự sụp đổ của nhà Đông Hán, sự trỗi dậy của Tàu Tháo, Lưu Bị và Tôn Quyền cho đến Ngày Thiên Hạ Thống Nhất dưới Triều Tấn. Nếu từng cảm thấy lịch sử Tam Quốc quá dài, quá nhiều nhân vật và khó theo dõi thì đây sẽ là bức tranh toàn cảnh rõ ràng và dễ hiểu nhất dành cho quý vị. Chúng ta hãy bắt đầu từ thời khắc nhà Đông Hán bước vào những ngày cuối cùng của mình. Vào cuối thời Đông Hán, khởi nghĩa khăn vàng bùng nổ, triều đình Đông Hán tuy còn danh nghĩa nhưng thực quyền đã gần như sụp đổ. Năm 189, Hán linh đế Lưu Hoàng băng Hà, Thái tử Lưu Biện mới 14 tuổi lên ngôi, tức Hán Thiếu Đế, quyền lực triều chính rơi vào tay cậu ruột là đại tướng quân Hà Tiến cùng phe ngoại thích. Lúc này, phe ngoại thích và phe hoạn quan tranh dành quyền lực vô cùng quyết liệt, hoạn quan giản thạc cùng đồng đảng âm mưu sát hại Hà Tiến, đồng thời muốn lập em trai của Lưu Biện là Trần Lưu Vương Lưu Hiệp lên ngôi. Để tiêu diệt phe hoạn quan do Trương Nhượng cầm đầu, Hà Tiến nghe theo đề nghị của viên thiệu, triệu đồng trác ở Lương Châu và Đinh Nguyên, thứ xử Tinh Châu đem quân Tiến vào Lạc Dương thiếp viện. Nhưng phe hoạn quan biết trước tin tức nên ra tay trước. Trước khi đồng trác đến Lạc Dương, Hà Tiến đã bị sát hại. Lấy danh nghĩa báo thù cho Hà Tiến, viên thiệu dẫn quân sông vào Hoàng Cung, giết hơn 2.000 hoạn quan. Trương Nhượng liền bắt Hán Thiếu Đế Lưu Biện cùng Hà Thái Hậu, bỏ chạy khỏi cung để lánh nạn. Khi biết Hán Thiếu Đế đang ở núi Bắc Mang, đồng trác lập tức dẫn quân đến Hộ Giá, nhờ đó lập được đại công. Sau đó, đồng trác lại sai Lữ Bố giết Đinh Nguyên, rồi thu nhận toàn bộ quân đội của Hà Tiến và Đinh Nguyên, khiến thực lực tăng mạnh. Đồng trác nhận Lữ Bố làm con nuôi, từ đó hoàn toàn nắm giữ đại quyền quân sự và chính trị của châu Đình. Tháng 9 năm 189, để thao túng triều chính, đồng trác lê cơ Hán Thiếu Đế Lưu Biện nói năng không rõ ràng, phê chuất ông rồi lập Trần Lưu Vương Lưu Hiệp, khi ấy mới 9 tuổi, lên làm hoàng đế. Lưu Hiệp chính là Hán Hiên Đế, vị hoàng đế cuối cùng của nhà Đông Hán. Đồng trác thi hành chế độ cai trị bạo lực tại Lạc Dương, dung túng binh lính cướp bóc, giết hại và cỡng hiếp dân chúng, khiến ai nấy đều sống trong sợ hãi. Viên thiệu bỏ quan, chạy đến Kỳ Châu gây dựng thế lực Dương. Trong khi đó, Tào Tháo chạy về Trần Lưu, bán hết gia sản để triêu mộ được khoảng 5.000 quân, chuẩn bị khởi binh đánh đồng trác. Năm 190, Kiều Mạo, thái thú Đông Quận, nhân danh mệnh lệnh của Tam Công Triều Đình, gửi Hịch đi khắp nơi kêu gọi trư hầu cùng nhau thảo phát đồng trác. Mười một lộ trư hầu đồng loạt hưởng ứng. Do gia tộc viên thiệu bốn đời giữ chức Tam Công, danh vọng cao nhất trong thiên hạ, Liên minh này được xử sách gọi là Quân Quang Đông. Thấy quân Quang Đông thanh thế rất lớn, đồng trác lo sợ họ sẽ liên kết với hàn thiếu đế Lưu Biện, nên lập tức sai người giết chết Lưu Biện. Sau đó, đồng trác ép hàn hiến đế Lưu Hiệp rời đô đến Trường An, đồng thời ra lệnh thiêu hủy toàn bộ thành Lạc Dương. Kinh đô huy hoang bậc nhất, khi ấy chỉ trong chốc lát đã biến thành đống hoang tàn. Hàng triệu người dân bị cương ép di rời, vì đói khát, chen lấn dẫm đạp và cướp bóc, số người thiệt mạng nhiều không thể đếm xoẻ. Mặc dù quân Quang Đông thanh thế rất lớn, nhưng khi đồng trác rút về Trường An, các chư hầu đều án binh bất động, ai cũng muốn ngồi chờ hưởng lợi. Chỉ có Tào Tháo dẫn quân truy kích, giao chiến với đại tướng Từ Vinh của đồng trác tại Huỳnh Dương. Do quân Tào ít hơn hẳn đối phương, cuối cùng đại bại, Tào Tháo cũng trúng tên, suýt mất mạng. Sau thất bại này, Tào Tháo quay sang nương nhở viên thiệu. Ở một diễn biến khác, Tôn Kiên ép Kinh Châu Thứ xử vương doẹ phải tự sát, rồi giết luôn thái thú Nam Dương Trương Tư, khiến ông buộc phải dựa vào thế lực của viên thuật. Lúc này, nội bộ quân Quang Đông cũng bắt đầu dặn nước. Viên thiệu dùng miêu đoạt lấy ký Châu từ Hàn Phúc, rồi khai chiến với công Tôn Toàn. Hai anh em viên thiệu và viên thuật cũng chính thức trở mặt. Các thế lực chư hầu vừa công khai đối đầu, vừa ngấm ngầm đầu đá lẫn nhau. Cục diện mạnh được yếu thua ngày càng rõ rệt. Năm 191, Tôn Kiên đánh bại quân Đồng Chác, tiến vào thành Lạc Dương, danh tiếng vang khắp thiên hạ. Năm 192, Tào Tháo đánh bại quân Khăn Vàng ở Duyện Châu, thu nhận lực lượng tinh nhuệ của họ để thành lập đội quân Thanh Châu nổi tiếng, khiến thực lực tăng vọt và chính thức bước lên con đường cuộc khởi. Cũng trong năm đó, viên thuật sai Tôn Kiên tấn công Liêu Biểu. Không may, Tôn Kiên trúng phục kích, bị tên bắn trúng và qua đời vì vết thương. Sau khi Tôn Kiên mất, con trai trưởng là Tôn Sách dùng truyền quốc Ngọc Tị làm vật thế chấp để mượn của viên thuật 3.000 quân. Từ lực lượng ấy, Tôn Sách dần thống nhất vùng Giang Đông đặt nền mong vững chắc cho sự ra đời của chính quyền Đông Ngô sau này. Tháng 4 năm 192, từ Đồ Vương Doãn Bày Liên Hoàn Kế, lợi dụng Lữ Bố giết chết Đồng Chác. Kết cục, Đồng Chác, kẻ từng khuynh đảo Triều Đình và thao túng thiên hạ lại chết dưới tay chính Lữ Bố, người mà ông ta tin tưởng và yêu quý nhất. Năm 195, Hàn Hiên Đế Lưu Hiệp cùng quân thân chạy trở về Lạc Dương nhưng trước mắt họ chỉ còn một thành Lạc Dương hoang tàn đổ nát. Vị Hoàng đế trẻ tuổi rơi vào cảnh khốn cùng, đúng vào lúc Hàn Hiên Đế lâm vào bước đường cùng. Tào Tháo vất âm thầm quan sát mọi diễn biến. Khi ấy, thức lực của Tào Tháo còn kém xa viên thiệu và viên thuật, thế nhưng ông nhìn xa trong rộng, hiểu rất rõ rằng khống chế thiên tử để hiệu lệnh Chư Hầu chính là con đường tốt nhất để vươn lên. Năm 196, Tào Tháo đón Hàn Hiên Đế về hứa xương, trên thực tế khống chế hoàng đế và rời đô đến đây. Nhờ danh nghĩa phò tá thiên tử để hiệu lệnh Chư Hầu, thế lực của Tào Tháo nhanh chóng lớn mạnh. Năm 197, viên thuật xưng đế tại Thọ Xuân, Tào Tháo lập tức lấy danh nghĩa phụ mệnh thiên tử, hiệu triệu các Chư Hầu trong thiên hạ cùng nhau thảo phạt viên thuật. Đến năm 199, viên thuật, sau khi thất bại liên tiếp và lâm vào cảnh khốn đốn, đã học máu và chết tại Thọ Xuân. Tháng 9 năm 198, Lữ Bố đem quân đánh Tiểu Bái, Lưu Bị buộc phải bỏ lại Gia Quyến, một mình chạy sang nương nhờ Tào Tháo. Đến tháng 12 cùng năm, trong trận hạ bỉ, Tào Tháo đánh bại Lữ Bố. Sau khi đầu hàng, Lữ Bố tự nhận mình có thể chỉ huy kỵ binh giúp Tào Tháo bình định thiên hạ. Nhưng Lưu Bị nhắc lại rằng, Lữ Bố từng theo Đinh Nguyên rồi lại giết Đinh Nguyên, tiếp tục theo Đồng Chác rồi cũng phản bội giết Đồng Chác. Một kẻ nhiều lần phản chủ như vậy tuyệt đối không thể tin dùng. Nghe theo lời khuyên ấy, Tào Tháo quyết định sử tử Lữ Bố. Từ đây, trong số các trư hầu, hai thế lực mạnh nhất chính là Viên Thiệu và Tào Tháo. Viên Thiệu sau khi chiếm được Ký Châu từ Hàn Phức, lần lượt đánh bại Điền Giai, Công Tôn Toản cùng nhiều đối thủ khác, làm chủ bốn Châu Thanh, Ký, U và Tinh trở thành bá chủ toàn bộ vùng Hà Bắc. Trong khi đó, Tào Tháo nhân danh Thiên Tử, lần lượt đánh bại Viên Thuật, tiêu diệt Lữ Bố, hàng phục Trương Tú, đánh đuổi Lữ Bị, chiếm giữ các Châu Duyện, Dự, tư cung một phần Úng Châu và khu vực Trung Nguyên, khi thế lực của Viên Thiệu và Tào Tháo ngày càng lớn mạnh. Trận quyết chiến cuối cùng giữa hai người đã diễn ra tại Quán Độ. Năm 200, trong trận Quán Độ, Tào Tháo nghe theo kế sách của Hứa Du, đích thân dẫn quân tập kích kho lương của Viên Thiệu ở Âu Sao. Chỉ với một đòn bất ngờ, ông đã xoay chuyển cục diện. Tào Tháo dùng khoảng 2 vạn quân đánh bại 10 vạn tinh binh của Viên Thiệu. Trận Quán Độ trở thành một trong ba trận chiến nổi tiếng nhất vào cuối thời Đông Hán, đồng thời cũng là một trong những trận lấy ít thắng nhiều tiêu biểu nhất trong lịch sử Trung Quốc. Sau đó, Tào Tháo lần lượt tiêu diệt thế lực của ba người con Viên Thiệu. Trong trận Bạch Lang Sơn, ông sai đại tướng Trương Liêu đại phá quân Âu Hoàn, chém chết Thiền Vũ Tháp Đốn. Tiếp đó, Tào Tháo bình định Liêu Đông, hoàn thành việc thống nhất toàn bộ Biển Bắc. Cũng trong khoảng thời gian này, sau khi chiếm được quận Dự Trương, Tôn Sách thống nhất vùng Giang Đông. Ông từng dự định lợi dụng lúc Tào Tháo và Viên Thiệu đang đối đầu, để bất ngờ tiến quân ra Bắc tập kích Hứa Sương và đón Hán Hiên Đế về giới quyền mình. Không ngờ, Tôn Sách lại bị môn khách của Hứa Cống, nguyên thái thú ngô quận ám sát và qua đời khi mới 26 tuổi. Sau khi Tôn Sách mất, em trai là Tôn Quyền lên kế vị. Tôn Quyền chủ Trương âm thầm tích lũy thực lực, ngoài mặt thì dâng biểu tỏ lòng thần phục Tào Tháo. Nhờ vậy, ông được Tào Tháo phong làm thảo lỗ tướng quân. Dưới sự phò tá của Trương Triệu, Chu Du cùng nhiều Mưu Thần, Tôn Quyền lặng lẽ phát triển thế lực của mình. Đến lúc này, Tào Tháo và Tôn Quyền đều đã xây dựng được căn cứ vững chắc cho riêng mình. Chỉ còn Lũ Bị vẫn phải sống cảnh đương nhờ người khác. Lũ Bị là hậu duệ của Trung Sơn Tịnh Vương Lưu Thắng, con trai của Hán Cảnh Đế. Sau khi khởi nghĩa Khăn Vàng bùng nổ, nhờ lập công trong việc dẹp loạn, Lũ Bị được bổ nhiệm làm huyện lệnh An Hỷ. Từ đó, triều đình ban lệnh rằng những người chỉ nhờ quân công mà được bổ nhiệm làm quan đều phải bị bãi miễn. Vì vậy, Lũ Bị buộc phải tư quan và đến nương nhờ người bạn cũ là Công Tôn Toàn. Năm 194, Tào Tháo lấy danh nghĩa báo thủ cho cha, đem quân tấn công Từ Châu. Từ Châu mụn đào khiêm không thể chống đỡ nên cầu cứu Công Tôn Toàn. Công Tôn Toàn liền sai Lưu Bị và Điển Giai dẫn quân đến Tiếp Viện. Không ngờ đúng lúc ấy, Trân Cung và Trương Mạc phản bội Tào Tháo, quay sang theo lưỡi bố. Hậu phương bốc cháy, Tào Tháo đành vội vã rút quân về cứu Duyện Châu. Sau khi đến Từ Châu, đào khiêm cấp cho Lưu Bị 4.000 quân và cho ông đóng quân tại Tiểu Bái. Từ đó, Lưu Bị chính thức theo phò đào khiêm. Năm 195, đào khiêm lâm bệnh nặng. Trước lúc qua đời, ông nói với các thuộc hạ rằng Sau khi đào khiêm mất, các thuộc hạ đồng lòng tôn Lưu Bị làm từ Châu Mục. Năm 196, Lưu Bố tấn công Tiểu Bái. Lưu Bị thất bại và phải chạy sang đường nhờ Tào Tháo. Bản đầu, Tào Tháo đối đải với Lưu Bị rất hậu hĩnh, cấp Bình Mã, Lương Thảo và Phong Ông làm dự Châu Mục. Năm 198, Lưu Bị theo Tào Tháo đánh Lưu Bố. Sau khi Lưu Bố đầu hàng, Lưu Bị lấy lý do Lưu Bố là kẻ bất trung, hết sức khuyên Tào Tháo sử tử ông ta. Theo Lưu Bị trở về hứa xương, để Tào Tháo bước nghi ngờ, ông ngày ngày chỉ ở trong sân chăm sóc vườn rau, hầu như không bước chân ra ngoài. Nhưng chính hành động quá kin đáo ấy lại khiến Tào Tháo càng thêm cảnh giác. Năm 199, để dò xét xem Lưu Bị có trí lớn hay không, Tào Tháo mời ông uống rượu và diễn ra câu chuyện nổi tiếng thanh mai trử tử luật anh Hùng. Tào Tháo nói, trong thiên hạ ngày nay, anh Hùng chỉ có sư quân và ta mà thôi. Nghe đến đó, Lưu Bị vô cùng kinh hãi, đôi đũa trên tay cũng rời xuống đất. Từ sau lần ấy, Lưu Bị luôn tìm cách rời khỏi Tào Tháo. Lúc này, viên thuật vì xưng đế nên bị các chư hậu đồng loạt tấn công. Ông định từ Hạ Bì lên phía Bắc Nương nhờ viên thiệu. Lưu Bị lấy cớ chặn đánh viên thuật, rồi nhanh đêm tối dẫn quân rời khỏi hứa xương. Không lâu sau, vụ án y đới chiếu bùng nổ. Đồng Thừa tuyên bố rằng, mình đã nhận được mật chiếu của Hán Hiến Đế được giấu trong vạt áo, rồi cùng Lưu Bị, Ngô Tử Lan và nhiều người khác bí mật mưu sát Tào Tháo. Nhưng chẳng bao lâu sau, đồng Thừa bị giết. Tào Tháo lập tức thân trinh đem đại quân đông tiến đánh Lưu Bị. Lưu Bị đại bại, phải chạy lên Ký Châu Nương nhờ viên thiệu. Thế nhưng sau thất bại nặng nề của viên thiệu trong trận quán độ, Lưu Bị lại rời bỏ viên thiệu để đến đầu quân cho Lưu Biểu ở Kinh Châu. Do Lưu Biểu và Lưu Bị đều là hậu duệ hoàng tộc nhà Hán, nên Lưu Biểu cho phép Lưu Bị đóng quân tại Tân Giã. Từ đó, Lưu Bị âm thầm triều bình mãi mã, tích lưỡi thực lực và xây dựng thế lực của riêng mình. Năm 207, theo lời tiến cử của Tứ Thứ, Lưu Bị 3 lần đến Lẻo Chanh, mời ra các lượng xuất sơn phỏ tá. Ra các lượng trình bày lòng chung đối, đề xuất chiến lược trước hết chiếm Kinh Châu làm căn cứ, sau đó giành lấy Ích Châu để tạo thế chân vạc, rồi từ đó từng bước tiến ra trung nguyên. Kể từ đây, Lưu Bị chính thức bước lên con đường cuột khởi. Năm 208, nhân lúc Lưu Biểu qua đời, Tào Tháo dẫn đại quân Nam Hạ đánh chiếm Kinh Châu. Con trai Lưu Biểu là Lưu Tông không kháng cự mà đầu hàng ngay lập tức. Đang nương nhờ Kinh Châu, Lưu Bị buộc phải rời Tân Giã, vội vã rút lui về hạ khẩu. Lúc này, Tào Tháo tuyên bố dẫn theo 80 vạn đại quân, uy hiếp toàn bộ vùng Giang Đông. Để chống lại Tào Tháo, ra các lượng và lỗ túc đã cùng nhau thúc đẩy liên minh giữa Tôn Quyền và Lưu Bị. Chu Du tiếp nhận kế sách hỏa công của Hoàng Cái, phóng hỏa thiêu dụi hạm đội Tào Tháo tại Sích Bích, khiến đại quân Tào thất bại thảm hại, vô số binh sĩ quân Tào bị thiêu chết hoặc chết đuối. Đó chính là trận Sích Bích, một trong những trận đánh lấy ít thắng nhiều kinh điển nhất trong lịch sử Trung Quốc, đồng thời đặt nền móng cho cục diện Tàm Quốc phân tranh sau này. Sau trận Sích Bích, Tào Tháo rút quân về phương Bắc. Liên quân Tôn Quyền và Lưu Bị thừa thắng truy kích, tiếp tục đánh bại quân Tào trong trận Nam Quận. Sau chiến thắng, hai bên bắt đầu tranh giành quyền kiểm soát Kinh Châu. Tôn Quyền chiếm được vùng Đông Nam Kinh Châu, còn Lưu Bị lần lượt kiểm soát Nam Quận của Kinh Châu. Riêng Nam Quận, vị trí chiến lược quan trọng nhất của Kinh Châu, vẫn do Chu Du nắm giữ. Sau trận Nam Quận, Chu Du dâng lên Tôn Quyền một kế hoạch lớn, trước tiên tiêu diệt Trường Lỗ và Mã Siêu, chiếm lấy Ích Châu, sau đó lấy Tương Dương làm căn cứ để tiến đánh phương Bắc. Chiến lược này gần như hoàn toàn trùng khớp với kế hoạch mà Gia Cát Lượng đã để ra trong lòng chung đối. Năm 210, Tôn Quyền lệnh cho Chu Du đem quân trinh phạt Ích Châu, thế nhưng trên đường trở về Giang Lăng, Chu Du lâm bệnh và qua đời. Sau khi Chu Du bất, Lưu Bị xin Tôn Quyền cho mượn Nam Quận thuộc Kinh Châu để làm bàn đạp phát triển thế lực. Theo đề nghị của Lỗ Túc, Tôn Quyền đồng ý cho Lưu Bị mượn Nam Quận với mục đích để Lưu Bị lớn mạnh, cùng kiêm chế tảo tháo. Sau khi mượn được Kinh Châu, Lưu Bị bắt đầu hướng mục tiêu sang Ích Châu. Ích Châu khi ấy nằm dưới quyền cai quản của Lưu Trương. Ở phía Bắc Ích Châu, vùng Hán Trung đang do Trường Lỗ kiểm soát. Vì thường xuyên bị Trường Lỗ quấy nhiễu, miêu sĩ Trương Tùng đã khuyên Lưu Trương mời Lưu Bị vào Ích Châu để cùng chống lại Trường Lỗ. Năm 211, Lưu Trương nghe theo lời Trương Tùng mời Lưu Bị dẫn quân vào Ích Châu đối phó Trường Lỗ. Đối với Lưu Bị, người vốn luôn tìm cách chiếm lấy Ích Châu, đây chẳng khác nào dẫn sói vào nhà. Ông lập tức nhận lời, thế nhưng điều khiến Lưu Trương không ngờ tới là sau khi vào Ích Châu, Lưu Bị không những không đánh Trường Lỗ mà còn nhanh chóng trở bắt từng bước chiếm lấy lãnh thổ của chính Lưu Trương. Năm 214, Lưu Bị đem đại quân vây hãm thành đô, Lưu Trương buộc phải mở thành đầu hàng. Từ đó, Lưu Bị trở thành chủ nhân của Ích Châu. Sau khi có được Ích Châu, Tôn Quyền lập tức sai người sang đòi lại Kinh Châu. Quan hệ giữa hai bên nhanh chóng trở nên căng thẳng. Năm 215, Tôn Quyền phải lã bông đánh chiếm 3 quận phía Đông Kinh Châu. Đúng lúc đó, Tào Tháo nhân cơ hội đánh chiếm Hán Trung, rồi tiếp tục uy hiếp Ích Châu từ phía Nam. Lo sợ rơi vào thế bị tấn công từ hai mặt và có thể mất cả Ích Châu. Lưu Bị chủ động cầu hòa với Tôn Quyền. Hai bên lấy sông Tương làm danh giới, chia lại Kinh Châu, mỗi bên kiểm soát 3 quận. Kể từ đây, cuộc diện tam quốc phân tranh về cơ bản đã hình thành. Năm 216, Tào Tháo được phong làm ngụy vương, đóng đô tại Nghiệp Thành. Nịa vị của ông cao hơn tất cả chư hầu, quyền lực trên thực tế gần như ngang với Hoàng đế. Tuy nắm trong tay quyền hành của Bậc Đế Vương, nhưng suốt cuộc đời mình, Tào Tháo vẫn không xưng đế. Năm 217, Tào Tháo nam trinh Đông Ngô, mối quan hệ giữa Tôn Quyền và Lưu Bị cũng vì thế dần dạn nứt. Biết mình không thể cùng lúc đối đầu cả Tào Tháo lẫn Lưu Bị, Tôn Quyền quyết định thần phục Tào Tháo. Từ đó, Tôn Quyền và Tào Tháo tạm thời liên minh để cùng đối phó Lưu Bị. Năm 219, Lưu Bị và Tào Tháo tranh giành Hán Trung. Đại tướng Hoàng Trung của Lưu Bị chém chết danh tướng Hạ Hầu Yên của quân Tào. Tào Tháo nổi giận, đích thân dẫn đại quân trinh phạt. Thế nhưng trong trận Hán Thủy, Triệu Vân đánh úp đoàn vận lương của quân Tào, buộc Tào Tháo phải rút quân, Lưu Bị nhờ đó giành được Hán Trung. Cũng trong năm ấy, quan vụ dẫn quân tiến đánh Tương Phan, vây chặt thành Phan, Tào Tháo sai vu cấm đem 3 vạn quân đi cứu viện. Đúng lúc ấy, nước sông Hán dâng cao, quan vụ lợi dụng trận lũ lớn, thực hiện trận thủy êm thất quân, nhấn chìm 7 đạo quân của Tào. Ông chém chết bảng Đức, bắt sông vu cấm đầu hàng, uy danh trấn động khắp thiên hạ. Thậm chí Tào Tháo từng có ý định rời đô để tránh mũi nhọn của quan vụ, nhưng được Tư Ma Ý và các mưu thuần khuyên can nên từ bỏ. Thế nhưng, đúng lúc Tào Tháo đang tập trung đối phó quan vụ, tôn quyền bí mật xài lã mông và lục tốn, bất ngờ đánh úp Kinh Châu, đồng thời cắt đứt toàn bộ đường lui của quan vụ về Ích Châu. Rời vào thế cô lập, quan vụ buộc phải rút chạy về Mạch Thành. Cuối cùng, ông bị các tướng của Đông Ngô là Phan Trương, Chu Nhiên và những người khác bắt giữ, rồi bị xử chém tại Lâm Thư. Tháng 3 năm 220, Tào Tháo lâm bệnh qua đời tại Lạc Dương, hưởng thọ 66 tuổi. Sau khi Tào Tháo mất, con trai là Tào Phi lên kế vị Nguy Vương. Đến tháng 10 cùng năm, Tào Phi ép Hán Hiến Đế nhường ngôi, chấm dứt triều Đông Hán và lập ra nước nguy, sự gọi là Tàu Nguy. Từ đây, nhà Đông Hán chính thức diệt vong. Năm 221, Lưu Bị với danh nghĩa Người Kế Thừa Chính Thống của Hoàng thất nhà Hán đã lên ngôi hoàng đế tại Thành Đô, lập nên thuộc Hán. Sau khi xưng đế, Lưu Bị lấy danh nghĩa báo thủ cho quan vụ, đích thân thống lĩnh đại quân trinh phạt Đông Ngô. Tuy nhiên, Trương Phi vì nóng lòng xuất quân nên giao cho thuộc hạ những nhiệm vụ không thể hoàn thành, còn dọa sẽ xử chém nếu thất bại. Quá khiếp sợ, hai tướng giới quyền là Phạm Cương và Trương Đạt đã lợi dụng lúc Trương Phi say rượu ngủ say để sát hai ông rồi mang thủ cấp sang đầu hàng Đông Ngô. Cuối cùng, Lưu Bị đại bại trong trận chiến này, sự gọi là trận Di Lăng. Năm 223, Lưu Bị lâm bệnh qua đời tại Bạch Đế Thành. Năm 225, Gia Cát Lượng đem quân Nam Trinh bảy lần bắt rồi bảy lần thả thủ lĩnh Nam An là mạnh hoạch, khiến ông hoàn toàn tâm phục khẩu phục. Kể từ đó, vùng Nam An quy phục thuộc Hán. Từ năm 228 đến năm 234, Gia Cát Lượng nhiều lần phát động bắt phạt nhằm đánh Tảo Nghị, nhưng đều không thành công. Trong lần bắt phạt cuối cùng, ông lâm bệnh qua đời tại Ngũ Trượng Nguyên. Từ đó, quốc lực Thục Hán ngày càng suy yếu. Năm 263, Từ Mạ Chiêu huy động 3 cánh quân tiên đánh Thục Hán. Sang năm sau, Lưu Thiện đầu hàng, Thục Hán chính thức diệt vong. Sau khi Gia Cát Lượng qua đời, áp lực lớn nhất trong lòng Tảo Duệ cũng biến mất. Ông ngày càng chìm đắm trong hưởng lạc, bỏ bê chiều chính. Năm 239, Tảo Duệ qua đời, Tảo Phương lên ngôi. Từ Mạ Ý và Tào Sảng cùng giữ chức phụ chính đại thần. Kể từ đó, 2 phe bước vào cuộc tranh giành quyền lực kéo dài suốt 10 năm. Năm 249, Từ Mạ Ý phát động chính biến lăng cao bình, tiêu diệt phe Tào Sảng và độc chiếm chiều chính. Năm 254, Trung thư lệnh Lý Phong cùng Quang Lộc Đại Phu trương tập âm mưu phế bỏ Từ Mạ Sư, lập hạ hầu huyện làm đại tướng quân. Nhưng kế hoạch thất bại, cả 2 đều bị sử tử. Sau đó, Từ Mạ Sư phế Tào Phương xuống làm Tề Vương, lập Tào Mao lên ngôi. Năm 260, Tào Mao mưu tính lật đổ Từ Mạ Chiều, nhưng thất bại và bị giết, sự gọi là chính biến cam lộ. Sau đó, Từ Mạ Chiều lập Tào Hoán làm hoàng đế. Năm 265, Từ Mạ Chiều qua đời, con trưởng là Từ Mạ Viêm kế vị. Năm 266, Từ Mạ Viêm ép Tào Hoán nhờ ngôi, lập ra nhà tấn, Tào Nguy, chính thức diệt vong. Năm 229, Tôn Quyền lên ngôi hoàng đế tại Vũ Sương, đặt quốc hiệu là Ngô, sau đó rời đô về kiến nghiệp, xử gọi là Đông Ngô. Năm 252, Tôn Quyền qua đời, người con trai thứ 7 là Tôn Lượng lên kế vị. Tào Nguy nhân cơ hội Đông Ngô vừa thay vua, sai Từ Mạ Chiều thống lĩnh 15 vạn quân, chia làm 3 đường tấn công Nam Quận, Vũ Sương và Đông Hưng. Phía Đông Ngô cử ra cát khác làm thống xoáy, dẫn 4 vạn quân nghênh chiến. Kết quả, quân Nguy đại bại, xử gọi là Trận Đông Hưng. Sau thất bại này, Từ Mạ Chiều bị ráng tước, con uy tín của ra cát khác tại Đông Ngô lên đến đỉnh cao. Năm 253, ra cát khác thất bại trong chiến dịch Hoài Nam, rồi bị Tôn Tuấn sát hại, đại quyền rơi vào tay Tôn Tuấn. 3 năm sau, Tôn Tuấn qua đời, giao quyền lực cho em trai là Tôn Lâm. Tôn Lâm vô cùng tan bạo, liên tiếp giết hại nhiều đại thần quan trọng như Lữ Cứ, Chú Dị, những cuộc nội loạn kéo dài khiến quốc lực Đông Ngô ngày càng suy yếu. Năm 258, Tôn Lâm phế chuất Tôn Lượng, lập người con trai thứ 6 của Tôn Quyền là Tôn Hưu lên ngôi. Khi ấy, quyền lực của Tôn Lâm còn vượt cả Hoàng đế. Không lâu sau, Tôn Hưu liên kết với Trương Bố, Đinh Phụng và các đại thần khác tiêu diệt Tôn Lâm. Trong thời gian trị vị, Tôn Hưu tuy tiến hành nhiều cải cách, nhưng vẫn không thể giải quyết tận gốc những vấn đề của Đông Ngô. Năm 264, Tôn Hưu qua đời, cháu của Tôn Quyền là Tôn Hạo lên nối ngôi. Do Thục Hán đã bị diệt từ năm trước, lúc này Đông Ngô hoàn toàn bị Tàu Nghị bảo vây. Năm 279, tân vũ đế Tư Mạ Viêm chia đại quân thành 6 đường, tổng lực nam trinh Đông Ngô, quân tấn tiến như chẻ tre, còn quân Đông Ngô liên tiếp thất bại. Tháng 5 năm 280, Tôn Hạo biết đại thế đã mất, bèn tự chói mình, cho người khiêng quan tài đến doanh trại quân tấn xin đầu hàng. Đông Ngô chính thức diệt vong. Kể từ đây, ba nước Nghị, Thục, Ngô đều quy về nhà tấn, khép lại gần một thế kỷ chiến tranh và loạn lạc kéo dài từ sau cuộc khởi nghĩa Khăn Vàng cuối thời Đông Hán. Thiên hạ Trung Hoa một lần nữa được thống nhất.