Độc quyềnGREENLAND - TRẬN CHIẾN IRAN CHẤM DỨT MỌI CUỘC CHIẾN!

Hoàng Thái xin kính chào quý vị. Chào mừng quý vị quay trở lại với Sổ Cái Vô Hình. Thưa quý vị, bản tin phân tích kinh tế và địa chính trị tuần này sẽ tập trung vào 2 chuyển động chiến lược làm thay đổi căn bản cấu trúc an ninh và cán cần tài chính toàn cầu. Trước hết, tại sơn phía Bắc của Đại Tây Dương, Hoa Kỳ đạt được hỏa thuận mang tính lịch sử với Đan Mạch và Finland nhằm thiết lập hiện diện quân sự lâu dài, kiểm soát tài nguyên chiến lược và loại bỏ hoàn toàn các người thủ địa chính trị như Trung Quốc và Nga khỏi khu vực Bắc Cực. Kế tiếp, tại mặt trận Trung Đông và Trung Nga, chiến dịch phong tỏa kinh tế đa tầng của Washington đang cắt đứt toàn bộ tuyến thiết mạch thương mại đường bộ, đường sắt sang Trung Quốc và biên giới Pakistan, đẩy cơ cấu tài chính công của Iran vào trạng thái thiệt quệ với việc mất khả năng thanh toán ngân sách, tạo tiền đề cho các quyết sách mang tính bước ngoạt của Nhà Trắng trước khi bầu cử sửa nhiệm kỳ. Và không để quý vị phải đợi lâu, ngay sau đây chúng ta sẽ cùng đi đến những nội dung chính tiết. Vì sao thỏa thuận với Đan Mạch và Greenland mang ý nghĩa hèn chốt? Cấu trúc an ninh địa kinh tế toàn cầu vừa ghi nhận một bước ngoạt lịch sử tại khu vực Bắc Cực. Vào thứ Sáu ngày 18 tháng 9, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump chính thức tuyên bố đạt được một thỏa thuận chiến lược ba bên với Đan Mạch và chính quyền tự trị Greenland. Thỏa thuận này cho phép tăng cường đáng kể sự hiện diện quân sự trực tiếp và mở rộng quyền kiểm soát của Hoa Kỳ tại hòn đảo, đồng thời vẫn duy trì trên danh nghĩa chủ quyền của Vương quốc Đan Mạch đối với vùng lãnh thổ này. Để thấu hiểu tầm quan trọng của sự kiện này, cần đặt trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu. Greenland là vùng lãnh thổ có diện tích khổng lồ nhưng chỉ có khoảng 56.000 cư dân sinh sống, sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản thô và đất hiếm vô cùng dồi dào, nằm ngay tại cửa ngõ sung yếu của lưu truyền hàng hóa Bắc Cực. Trước áp lực thâm nhập kinh tế và địa chiến lược ngày càng gia tăng từ phía Nga và Trung Quốc, chính quyền Washington từ lâu đã liên tục nhấn mạnh tính cấp bách của việc Hoa Kỳ phải kiểm soát thực tế vùng lãnh thổ bán tự trị này. Thỏa thuận mới đạt được là kết quả của nhiều tháng đàm phán bí mật giữa các quan chức ba bên nhằm giải tỏa dứt điểm các lo ngại an ninh của Nhà Trắng. Dù các điều khoản chi tiết đầy đủ vẫn chưa được công bố toàn diện, Tổng thống Trump đã khẳng định quân đội Mỹ được cấp phép thiết lập sự hiện diện quân sự trọng yếu trên toàn hoàn đảo. Điều khoản then chốt mang tính phòng vệ kinh tế và quân sự là lệnh cấm tuyệt đối mọi đối thủ chiến lược của Hoa Kỳ được phép hiện diện quân sự hoặc đặt căn cứ tại đây. Phản bản chính thức sự kiến sẽ được lãnh đạo các bên ký kết trong khuôn khổ kỳ họp Đại hội Đồng Liên Hợp Quốc vào tuần tới. Bình luận về diễn biến này, nhà phân tích chính trị Noir, Rex Binton, đã nhận định trên hãng thông tấn Reuters rằng bài đăng của Tổng thống Donald Trump trên mạng xã hội George H.W. Bush đã xác nhận một bước ngoặt kể chính trị. Sau hơn một năm căng thẳng ngoại giao với nhiều suy đoán cực đoan, tòa thuận đã hợp thức hóa quyền duy trì quân sự và mở rộng cánh cửa can sự sâu hơn của Mỹ vào các vấn đề kinh tế của Greenland. Đối với Đan Mạch và Greenland, đây được nhìn nhận như một cam kết duy trì nguyên trạng quyền tài phán. Nhưng đối với Washington, đó là sự mở rộng quyền tiếp cận thực địa vô tiền khoáng hậu. Về mặt tòa thuận quân sự, phó giáo sư Mark Jacobson, giám đốc nghiên cứu trung tâm an ninh bắc cực thuộc Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch đã nhận định trên hãng tin AP rằng thỏa thuận này chắc chắn sẽ dẫn tới việc xuất hiện thêm nhiều căn cứ quân sự mới của Mỹ. Nhìn lại lịch sử từ thời kỳ chiến tranh lạnh, Mỹ từng duy trì dấu chân quân sự khổng lồ tại Greenland. Việc tái lập ảnh hưởng này được xem là một thắng lợi chiến lược của Tổng thống Donald Trump, chứng minh khả năng sử dụng các đòn bẩy gây sức ép đàm phán thương mại và địa chính trị để thiết lập một trật tựu khu vực mới có lợi cho Washington. Các chi tiết cốt lõi đang chờ được công khai, bao gồm quy mô quân số đồn trú cụ thể của quân đội Mỹ và mức đội chuyển giao quyền lực chính thức giữa Washington với chính quyền địa phương liên quan đến chính sách đối ngoại cũng như quyền khai thác tài nguyên chiến lược. Ngày sau tuyên bố, Văn phòng Thủ tướng Đan Mạch Peter Brady Richardson xác nhận thỏa thuận sẽ được ký kết vào tuần tới tại Liên Hợp Quốc, nhưng nhấn mạnh quy trình sẽ cần được các cơ quan lập pháp của cả Đan Mạch và Greenland phê chuẩn theo đúng tủ tục hiến định. Về phía chính quyền Copenhagen và Nouak, Ngoại trưởng Đan Mạch La Lak Lokke Rasmussen chia sẻ trên mạng xã hội Instagram vào sáng ngày thứ Bảy ngày 19 tháng 9 rằng thỏa thuận mang tính rằng buộc này sẽ thay thế một thời kỳ bắt định kéo dài bằng việc củng cố an ninh tập thể cho Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương, qua đó trực tiếp gia cố hệ thống phòng thủ của khối NATO và toàn bộ châu Âu. Lãnh đạo chính quyền Greenland-Lasange Fredrik Nielsen cũng khẳng định, thỏa thuận phục vụ trực tiếp cho mục tiêu an ninh tập thể và sự phát triển kinh tế bền vững của hòn đảo, trong khi Bộ trưởng Ngoại giao Greenland bày tỏ sự đồng thuận trên đài truyền hình TV2 của Đan Mạch, rằng đây là thời điểm chín mùi để khép lại các cuộc thường lượng kéo dài. Ở cấp độ liên minh quân sự, đô đốc Giuseppe Cavodracone, chủ tịch Ủy ban quân sự NATO tuyên bố tại cuộc họp báo ở Copenhagen, rằng thỏa thuận ba bên này là bước đi cực kỳ đáng được hoàn ngành. Ông nhấn mạnh, NATO đang triển khai chiến dịch lính gác Bắc Cực và việc kiểm soát sườn phía Bắc là một phần không thể tách rời trong hoạt thiết phòng thủ toàn diện 360 độ của khối, bên cạnh sườn phía Đông và phía Nằm. Nhìn lại trâu dài lịch sử, sau khi ký hiệp ước phòng thủ Greenland năm 1951, quân đội Mỹ đã thiết lập căn cứ không gian bị tù phích tại vùng tây bắc hòn đảo. Căn cứ chiến lược biệt lập này đóng vai trò sống còn trong việc cung cấp dữ liệu cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo, phòng thủ tên lửa và giám sát không gian quỹ đạo cho cả Mỹ và liên minh thương thay. Thẳng định ý nghĩa chiến lược của bước đi này, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio tuyên bố trên mạng xã hội X rằng đây là một thắng lợi lịch sử đảm bảo vĩnh viễn các lợi ích an ninh của Mỹ tại Bắc Cực mà không làm ra tăng cánh nặng thuế cho người dân Mỹ. Ông đã khẳng định rằng Greenland sẽ mãi mãi là một phần của vùng phòng thủ chiến lược Bắc Mỹ, đồng thời loại bỏ vĩnh viễn mọi lực lượng đối định khỏi khu vực. Một quan chức bộ ngoại giao Mỹ cũng tiết lộ với hãng tin AB rằng thỏa thuận nghiêm cấm mọi sự hiện diện của các căn cứ quân sự ngoài NATO giới hạn dòng bốn đầu tư từ các quốc gia đối thủ, qua đó đảm bảo ngăn chặn triệt để Trung Quốc và Nga tiết lập ảnh hưởng quân sự hay kinh tế trên hoàn đảo. Tại Đan Bạch, phản ứng từ dư luận phản ánh sự giải tỏa tâm lý căng thẳng tháng kể. Những người dân như Marco Puga, 56 tuổi, tại Gentote từng bày tỏ lo ngại sâu sắc khi mà hai tuần trước Tổng thống Trump công bố bản đồ thể hiện Greenland như một phần lãnh thổ của Hoa Kỳ, làm dấy lên nỗi sợ hãi về một hành động can thiệp quân sự đơn phương. Do đó, việc cuộc khủng hoảng kết thúc thông qua giải pháp ngoại giao cùng với nhận thức thực tế của công chúng như phát biểu của giáo viên trung học Michael Grist tại Copenhagen, rằng một quốc gia nhỏ buộc phải tìm kiếm sự dung hòa chiến lược với các cường quốc và liên minh châu Âu, đã khẳng định sẽ ác đảo địa chính trị của Washington trong việc biến Bắc Cực thành vành đai đệm phòng thủ tài nguyên và quân sự khép kín. Iran chận chiến chấm dứt mọi cuộc chiến Trên bình diện địa chính trị trung đồng và an ninh tài chính quốc tế, chính quyền Washington đang đứng trước thời điểm đưa ra các quyết sách mang tính quyết định đối với Iran. Tổng thống Donald Trump công khai xác nhận rằng, ông đang cân nhắc phương án hành động quyết liệt nhằm giải quyết triệt đề mỗi đe dọa từ Tehran. Một chủ đề sẽ được đưa ra bàn thảo trực tiếp với các nhà lãnh đạo đồng minh Ả đồng quân vị tại New York nhân kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tuần tới, bao gồm cả khả năng phát động chiến dịch tiêu diệt hoàn toàn chế độ cầm quyền hiện tại. Sự quyết đoán trên chính trường diễn ra trong bối cảnh các cuộc thăm dò dư luận nội bộ, phản ánh tâm lý mệt mỏi của cử tri Mỹ trước áp lực kinh tế do chiến sự gây ra. Theo khảo sát do Fox News công bố, vào ngày thứ Năm, có tới 71% cử tri đã đăng ký tham gia khảo sát cho rằng chính quyền Mỹ không có một chiến lược rõ ràng để kết thúc chiến tranh. Đáng chú ý, tỷ lệ bất mãn này không chỉ đến từ phe dân chủ, mà còn lăng rộng sang 43% cử tri của Đảng Cộng hòa và tới 83% cử tri độc lập. Cơ chế tâm lý kinh tế của cử tri Mỹ rất trực điện. Sự gia tăng của mặt bằng giá cả sinh hoạt và năng lượng tiêu dùng hàng ngày, từ chi phí đổ đầy bình xăng cho một chiếc xe bán tải F-150, đáp vượt ngưỡng 150 USD cho đến giá một tỷ cả thuê thường nhật, đã làm lưu mờ hoàn toàn các phân tích chiến lược vĩ mô về diễn biến thực tế của cuộc chiến. Áp lực chi phí sinh hoạt đang bị chính trị hóa sâu sắc trong bối cảnh tranh luận nội bộ tại Washington. Tuy nhiên, nếu phân tích dựa trên các thước đo định lượng thuần túy về mặt kinh tế học chiến tranh, các dữ liệu thực địa cho thấy, thế trận phong toàn kinh tế của Mỹ đang bóp nghẹt cấu trúc tài chính của chính quyền Tehran ở quy mô chưa từng có. Việc các lực lượng vũ trang Iran hay các lực lượng ủy nhiệm tại IMM vẫn có thể phóng tên lửa không phản ánh yêu thế quân sự, mà là nỗ lực phản kháng cuối cùng trong bối cảnh nên kinh tế quốc gia này đang suy kiệt từng ngày. Điểm mấu chốt đầu tiên là việc lá bài chiến lược kiểm soát eo biển Hormuz của Iran đã hoàn toàn bị vô hiệu hóa. Những các phản động hộ tống thường trực của Hải quân Hoa Kỳ hiện có chung bình 10 triệu thùng dầu thô tiếp tục được liêu thông an toàn qua eo biển này mỗi ngày, chiếm hơn một nửa tổng khối lượng hàng hải trung truyền qua đây trước khi chiến sự nổ ra. Kết hợp với khoảng 7 triệu thùng một ngày mà Ả Rập Xê Út và các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất đã chủ động chuyển hướng vận chuyển sang bờ biển đỏ. Mức suột giảm dòng của dòng dầu trung đông ra thị trường thế giới trên thực tế chỉ còn lại khoảng 3 triệu thùng mỗi ngày. Điều đặc biệt quan trọng cần chỉ ra là trong số 3 triệu thùng dầu thô bị tiếu hụt đó có tới 2 triệu thùng một ngày chính là phần sản lượng dầu xuất khẩu của chính quyền Iran đã bị chiến dịch phong tỏa kinh tế và cấm vận hàng hải của Mỹ ngăn chặn hoàn toàn, triệt tiêu nguồn thu ngoại tệ cốt lõi của nền sách quốc gia này. Vòng vây cấm vận thương mại trên đất liền đang siết nghẹt các tuyến tiếp tế phiết mạch cuối cùng của Tehran. Hàng ngàn xe tải chở hàng của Iran hiện đang bị tắt nhẽn kéo dài tại khu vực biên giới với Pakistan do Islamabad đã chính thức tham gia vào chiến dịch phong tỏa kinh tế, khiến việc nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu hàng ngày vào Iran trở nên bất khả thi. Đồng thời, mạng lưới vận tải đường sát kết nối Iran với thị trường tiêu thụ và tiếp vận Trung Quốc cũng bị cắt đứt hoàn toàn. Đây là kết quả trực tiếp từ các nỗ lực ngoại giao tài chính do Scott Pearson thúc đẩy thành công trong việc thuyết phục chính phủ các nước Tajikistan và Kazakhstan cùng tham gia vào mặt trận phong tỏa kinh tế toàn diện đối với Tehran. Hệ quả trực tiếp của thế vọng kìm tài chính này là sự sụp đổ của hệ thống thanh toán công vụ tại Iran. Chính quyền Tehran hiện đã rơi vào trạng thái mất khả năng chi trả lương bằng tiền mặt cho đội ngũ cầm chức nhà nước. Ngay cả các lực lượng vũ trang trung thành như quân đoàn vệ binh cách mạng Hồi giáo và lực lượng dân quân Parsi hiện nay cũng chỉ được thanh toán thù lao thông qua các khối phiếu nợ vô giá trị trên thị trường tự do. Để đối phó với nguy cơ các cuộc không kích hủy diệt cận kề từ phía Mỹ, chính quyền Iran trong tuần này đã tổ chức diễu hành các tân binh mới được tuyển mộ thuộc sáng kiến mang tên Thiến dân vì Iran qua các đường phố của Tehran, tuyên bố đây là các lực lượng tình nguyện. Tuy nhiên, các phân tích hình ảnh thực địa cho thấy phần lớn lực lượng này là các cá nhân bị cưỡng bức nhập ngũ, tiểu hụt hoàn toàn kỹ năng chiến đấu cơ bản và tinh thần quy luật quân sự. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Trump đang nắm giữ các quyền chủ động chiến lược tối thượng. Washington có thể lựa chọn tiếp tục duy trì và suyết chặt tối đa áp lực bóp nghẹt tài chính cho đến khi mà cấu trúc quyền lực của chính quyền Tehran tự sụp đổ từ bên trong. Trong thời gian duy trì sức ép này, CENTCOM áp dụng triệt đẩy quy tắc tác chiến đối xứng nghiêm ngặt, đó là 3 đội 2. Côn đội Mỹ sẽ đánh chìm 3 tàu chiến của đối phương đối với mỗi 2 tàu thương mại hoặc tàu quân sự phương Tây bị nhắm mục tiêu. Mặt khác, Tổng thống Mỹ hoàn toàn có khả năng kích hoạt phương án tập kích mang tính chảm thủ, phá ghì các trung tâm chỉ huy đầu não của chính quyền và lực lượng vệ binh cách mạng phối giáo Iran để mở đường cho các lực lượng nổi dậy nội địa tiếp quản các kho vũ khí và trụ sở công quyền. Rủi ro lớn nhất đối với chiến lược này của Washington không đến từ năng lực phản kháng của Tehran, mà nằm ở mặt trận chính trị nội bộ tại Quốc hội Mỹ, nơi mà các tranh cãi về việc cấp ngân sách tài trợ cho chiến sự có thể bị chi phối về các toàn tính bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Đặt trong lan kính lịch sử kéo dài 47 năm qua, kể từ sự kiện chiếm đóng đại sứ quán Mỹ tại Tehran vào ngày 4 tháng 11 năm 1979 và giam giữ 444 con tin, vụ đánh bom đại sứ quán Mỹ ở Peru tháng 4 năm 1983 và sát hại 241 lính thủy quân lục chiến Mỹ vào tháng 10 cùng năm. Các vụ bắt cắp con tin thập niên 1980 dẫn tới bề bối Iran-Contra với liên hệ với các nhóm khủng bố tại Khartoum thập niên 1990 sau tới việc cung cấp đầu đạn tự định hình cướp đi sinh mạng của hơn 800 quân nhân Mỹ tại Iraq. Chính sách của chính quyền Hoa Kỳ hiện nay đang được định vị như một nỗ lực tổng lực nhằm tái lập trật tự địa chính trị tại Trung Đông. Hiện thực hóa mục tiêu chấm dứt hoàn toàn các cuộc chiến tranh tiêu hào vô tận bằng một đòn bảy quân sự và phong tỏa tài chính áp đạo. Quý vị vừa theo dõi bản tin Sổ Cái Vô Hình, nơi dữ liệu được xoay chiếu biến thành trí thức và trí thức trở thành lợi thế dẫn lối cho những ai biết nhìn xa hơn những con số. Hãy chia sẻ trong phần bình luận chủ đề hoặc là câu chuyện mà bạn muốn chúng tôi khám phá trong các số tới vì chính góc nhìn của bạn sẽ tạo nên giá trị của kênh. Nếu bản tin ngày hôm nay mang đến cho bạn một góc nhìn mới về thế giới tài chính thì đừng quên nhấn like, share và subscribe để không bỏ lỡ những điều đang chuyển động bên dưới những con số cường trường lạc in. Sổ Cái Vô Hình, nơi những con số biết nói và chúng tôi khiến chúng phải nói tên sự thật.