LIÊN XÔ TỪNG RỘNG LỚN RA SAO- PHÁT TRIỂN NHƯ THẾ NÀO-

Trong thời gian tồn tại thì Liên Xô là một siêu cường của thế giới. Liên Xô đã từng rộng lớn ra sao và so với nước Mỹ ở thời kỳ đỉnh cao thì cuộc đấu giữa Liên Xô và Mỹ sẽ như thế nào? Chào mừng các bạn đến với câu chuyện ngày hôm nay. Liên Xô là tên viết tắt của Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủng hỉa Soviet còn gọi là Liên bang Soviet. Liên Xô được thành lập là kết quả của cuộc cách mạng tháng 10 Nga năm 1922. Liên Xô chính thức được thành lập với sự gia nhập của những nước Cộng hòa sau đó số lượng những nước Cộng hòa gia nhập Liên Xô ngày càng tăng đạt tổng cộng 15 nước Cộng hòa vào thời điểm cao nhất. Về mặt quy mô lãnh thổ của Liên Xô, Liên Xô chính là quốc gia có diện tích lớn nhất thế giới chiếm diện tích là 22,4 triệu km2 tương đương với 1 phần 6 diện tích bề mặt đất liền của trái đất. Lãnh thổ của Liên Xô kéo dài từ Đông Âu đến bờ Thái Bình Dương từ Bắc Cực xuống tới tận khu vực Trung Á. Các nước Cộng hòa của Liên Xô bao gồm 1- Nga, 2- Ukraine, 3- Belarus, 4- Uzbekistan, 5- Kazakhstan, 6- Georgia, 7- Azerbaijan, 8- Lithuania, 9- Moldova, 10- Latvia, 10- Kyrgyzstan, 12- Tajikistan, 13- Armenia, 14- Turkmenistan, 15- Estonia. Từng có một giai đoạn là siêu cường, nhưng Liên Xô đã sụp đổ vào năm 1991 với sự kết hợp của nhiều yếu tố bao gồm sự yêu kém về kinh tế, chính trị và sự trỗi dậy của phong trào giành độc lập của các nước Cộng hòa. Những nỗ lực cải cách của Góc Ba Chốt đã không thể thành công và không đủ để cứu vãn tình hình tại Liên Xô, thậm chí còn làm tăng thêm sự bất ổn. Sau đó, Góc Ba Chốt đã phải từ chức và Liên Xô chính thức giải thể. Liên Xô giải thể, để lại một di sản quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa và sự tan dã của Liên Xô dẫn đến sự xuất hiện của 15 quốc gia độc lập, trong đó Liên bang Nga là quốc gia kế thửa chính. Và cho đến bây giờ, Liên bang Nga vẫn là quốc gia rộng lớn nhất trên hành tinh với diện tích 17,1 triệu km2. Đó là tính riêng nước Nga đã có diện tích siêu to khổng lồ như vậy rồi. Còn tính cả Liên Xô trước đây, nước Nga và 14 nước khác, thì Liên Xô như đã nói có diện tích lên đến 22,4 triệu km2 và chiếm một phần sáu diện tích bề mặt đất liền của trái đất. So sánh với một số quốc gia khác, ví dụ như Canada, Canada thì diện tích chưa đầy 10 triệu km2, Mỹ và Trung Quốc thì cũng vậy. Việt Nam diện tích hơn 330.000 km2, điều này có nghĩa là diện tích của Liên Xô lớn gấp khoảng 68 lần diện tích của Việt Nam. Một diện tích lớn mang đến cho Liên Xô một đường biên giới khổng lồ. Liên Xô có một đường biên giới rất dài, dài tổng cộng là 60.000 km tức là bằng một vòng rưỡi của trái đất qua sích đạo, bao gồm cả biên giới trên đất liền và biên giới trên biển. Về phần châu Âu thời bấy giờ, thì Liên Xô ráp với các quốc gia đó là Nào Y, Phần Lan, Ba Lan, Tiếp Khắc, Hungary và Rumani. Sau này thì Tiếp Khắc lại tiếp tục tan rã và tách ra. Về phần châu Á, Liên Xô ráp với Afghanistan, Trung Quốc, Mông Cổ và Triều Tiên. Ngoài ra, Liên Xô cũng ráp với các quốc gia Trung Á và vùng Kafka, đó là Iran và Thổ Nhĩ Kỳ. Biên giới trên biển của Liên Xô cũng bao la rộng lớn. Liên Xô có đường bờ biển dài và ráp với nhiều vùng quan trọng. Đó là vùng Bắc Băng Dương, đây là biên giới biển phía Bắc, trải dài từ bán đảo Cô La đến bán đảo Chukoka. Đó là vùng biển Baltic, biển biên giới phía Tây, ráp với các nước vùng Baltic. Đó là biển Đen, vùng biển biên giới phía Tây Nam. Đó là biển Caspi, vùng biên giới phía Nam. Và đó là biển Nhật Bản và biển Okhotsk, vùng biên giới phía Đông. Diện tích lớn và con người, dân số của Liên Xô cũng rất đông. Vào thời kỳ đỉnh cao, tức là những năm 1980, dân số của Liên Xô ước tính khoảng 290 triệu người. Đó là dân số của 15 nước Cộng Hòa gộp lại, mỗi nước có dân số riêng biển. Nhưng mà riêng Nga đã là hơn 140 triệu người, và Ukraine đã khoảng hơn 50 triệu người rồi. Có nghĩa là Nga và Ukraine chiếm phần lớn dân số của Liên Xô. Trong khi đó, dân số của Việt Nam vào những năm 1980 không phải là 100 triệu dân như bây giờ, mà ước tính chỉ khoảng 54-58 triệu người, tức là lớn hơn dân số của Ukraine một chút. So sánh dân số của Liên Xô với dân số một số quốc gia khác ở thời điểm bấy giờ, thì Trung Quốc lúc bấy giờ dân số cũng đã ngót ngét 1 tỷ người rồi. Và Trung Quốc là quốc gia đông dân nhất trên thế giới vào thời điểm ấy. Dân số Liên Xô bằng khoảng 1 phần 3 lân số của Trung Quốc. Dân số của Ấn Độ khoảng từ 700-750 triệu người. Con số này nhiều hơn gấp đôi so với Liên Xô. Nếu mà so sánh với Mỹ, thì dân số Liên Xô lúc bấy giờ nhìn hơn đôi chút. Dân số Mỹ khoảng 230 triệu người, so với 290 triệu người Liên Xô. Trong 290 triệu người Liên Xô, thì người Nga chính là nhóm dân tộc lớn nhất. Tỷ lệ người Nga chiếm khoảng 50-60% tổng dân số Liên Xô. Tiếp đó là người Ukraine. Người Ukraine chiếm khoảng trên 15% tổng dân số Liên Xô. Người Uzbek, tức là những người làm chủ đất nước Uzbekistan bây giờ, là nhóm dân tộc lớn thứ 3, chiếm khoảng 6-7% tổng dân số Liên Xô, tương ứng với khoảng 16-20 triệu người. Những dân tộc khác như người Armenia, người Azerbaijan, người Georgia, Liên Xô trong quá khứ là một quốc gia khổng lồ, với nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ. Liên Xô là một trong những nhà sản xuất dầu mỏ và khí đốt hàng đầu trên thế giới. Những mỏ dầu lớn nằm chủ yếu ở Tây Siberia, nằm ở vùng Bapkafka và vùng Kashmir. Những khu vực này đã đóng góp một phần quan trọng vào nền kinh tế và xuất khẩu của Liên Xô, bây giờ đã được Liên bang Nga thừa hưởng khá nhiều. Về mặt khí đốt, Liên Xô cũng có chữ lượng khí đốt tự nhiên khổng lồ. Khí đốt tự nhiên của Liên Xô được xuất khẩu sang nhiều quốc gia châu Âu thông qua các hệ thống đường ống phức tạp. Họ cũng có chữ lượng than lá lớn và loại hàng đầu trên thế giới, với những mỏ than ở vùng Donetsk chẳng hạn. Than đá là nguồn năng lượng quan trọng cho công nghiệp và năng lượng của Liên Xô giúp phát triển công nghiệp nặng. Những mỏ quặng của Liên Xô chủ yếu nằm ở Ukraine, ở Nga và ở Kazakhstan. Họ cũng có chữ lượng vàng và kim cương đáng kể đang được thừa hưởng bởi Liên bang Nga. Tương tự là diện tích rừng lớn của Liên Xô cũng được thừa hưởng bởi Liên bang Nga. Họ cũng có nhiều con sông lớn như sông Volga, sông Úp, sông Yenisei, sông Lena hay sông Amur, cung cấp nguồn nước rồi giao cho nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt. Những hồ lớn như hồ Baikal và hồ Ladoga cũng là những nguồn nước quan trọng. Đặc biệt hơn, Liên Xô có những vùng đất nông nghiệp màu mỡ, đặc biệt là vùng đồng bằng Đông Âu và các thảo nguyên của Ukraine và Kazakhstan. Những quốc gia tách khỏi Liên Xô và nước Nga thèm muốn để kiểm soát những khu vực này. Đây là những vùng sản xuất lúa mì, lúa mạch, ngô và các loại cây trồng khác. Từ những cơ sở này thì Liên Xô đã phát triển kinh tế mạnh mẽ. Ủy ban kế hoạch nhà nước chịu trách nhiệm lập các kế hoạch kinh tế quốc gia dài hạn, đó là những kế hoạch 5 năm, lần thứ nhất, lần thứ hai, lần thứ ba, cứ thế mà theo trình tự thời gian. Tất cả các quyết định kinh tế quan trọng đều được quyết định bởi nhà nước, bao gồm phân bổ tài nguyên, đầu tư và sản xuất. Vào thời kỳ đỉnh cao, GDP của Liên Xô vào những năm 1980 ước tính 2-3 nghìn tỷ đô la Mỹ theo giá trị của thời điểm đó. Cứ tưởng rằng GDP của Liên Xô cũng ngang ngửa với Mỹ nhưng mà vẫn còn phải chạy theo khá dài, bởi vì GDP của Mỹ cùng thời kỳ là khoảng 5-6 nghìn tỷ đô la Mỹ, gấp đôi so với Liên Xô. Và nền kinh tế của Liên Xô so với Mỹ cũng có những sự khập khiễng. Kinh tế kế hoạch hóa tập trung của Liên Xô đã đạt được nhiều thành tiệu, đặc biệt là trong công nghiệp nặng và quốc phòng. Tuy vậy, hiệu quả kinh tế vẫn còn thấp, lãng phí tài nguyên và không linh hoạt để thích ứng với thay đổi của thị trường. Ngược lại, kinh tế thị trường tự do của Mỹ thì linh hoạt hơn, hiệu quả hơn, quyến khích sáng tạo và đầu tư tư nhân. Liên Xô dẫn đầu cho nhiều lĩnh vực khoa học và công nghệ, đặc biệt là không gian và quốc phòng. Tuy nhiên, công nghệ dân dụng và sản xuất hàng tiêu dùng thì không mấy phát triển mạnh mẽ. Trong khi đó, Mỹ dẫn đầu toàn cầu về công nghệ, đặc biệt trong công nghệ thông tin, viễn thông, y tế và tiêu dùng, đều là những ảnh trọng điểm. Thế nên, dù Liên Xô có nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới, nhưng lại không thể cạnh tranh hiệu quả với kinh tế Mỹ về mặt sản xuất, tiêu dùng và đổi mới công nghệ. Kinh tế kế hoạch hóa tập trung của Liên Xô kém linh hoạt và kém hiệu quả hơn so với kinh tế thị trường tự do của Mỹ. Phần cuối của Liên Xô sẽ nói về vai trò của một nước Cộng Hòa có diện tích lớn, có dân số đông chỉ sau nước Nga mà thôi. Đó là Ukraine thời Liên Xô. Nước Nga đã có nhiều câu chuyện riêng rồi, còn Ukraine thời Liên Xô thì sao? Ukraine được biết đến như vựa lúa mì của Liên Xô, với đất đen màu mỡ, rất thích hợp cho việc trồng trọt. Ukraine đã cung cấp một lượng lớn ngũ cốc, đặc biệt là lúa mì, cho Liên Xô. Các sản phẩm nông nghiệp khác như ngô, củ cải đường và các loại rau củ cũng được trồng và sản xuất rộng rãi tại Ukraine. Về mặt công nghiệp thời Liên Xô, Ukraine là một trung tâm công nghiệp lớn, đặc biệt trong các ngành công nghiệp nặng như luyện kim, chế tạm máy móc và hóa chất cũng là trọng điểm của Liên Xô. Thành phố Donetsk và khu vực Donbass là trung tâm của ngành khai thác than đạ. Thành phố Dnipro nổi tiếng với các nhà máy sản xuất thép và thiết bị công nghiệp nặng. Về mặt năng lượng, Ukraine cũng có các mỏ than và các nhà máy nhiệt điện lớn, đóng góp đáng kể vào mạng lưỡi điện của Liên Xô. Những nhà máy điện hàn nhân, bao gồm cả nhà máy Chernobyl trước khi thảm họa xảy ra vào năm 1986, cũng đóng vai trò quan trọng trong cung cấp năng lượng cho Liên Xô. Về mặt quân sự, Ukraine có nhiều căn cứ quân sự quan trọng, bao gồm cả hãm đội Biển Đen đặt tại Sevatopol. Khu vực này đóng vai trò chiến lược trong các kế hoạch quân sự của Liên Xô, đặc biệt trong việc kiểm soát khu vực Biển Đen và đối phó với NATO. Về công nghiệp quốc phòng, Ukraine cũng sản xuất nhiều loại vũ khí và trang thiết bị quân sự, bao gồm xe tăng, tên lửa, máy bay. Các viện nghiên cứu quân sự và các cơ sở sản xuất quốc phòng tại Kyiv và Kharkiv là trung tâm của sự phát triển công nghệ quân sự thời Liên Xô. Tại sao lại vẽ ra một bức tranh Ukraine ở đây? Bởi vì bạn sẽ thấy vai trò của Ukraine với Liên Xô trước đây là lớn đến nhiều nào, và tại sao Nga lại luôn mong muốn có thể kiểm soát Ukraine? Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này. Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh, bật chung thông báo và chia sẻ. Còn bây giờ, xin được nói lời chào tạm biệt từ bình luận viên Hải Thanh Story với câu chuyện về Liên Xô. Liên Xô trong ký ức của nhiều người Việt Nam là một hình ảnh rất đẹp của một người Anh lớn với những sản phẩm tiêu dùng rất bền và những sự giúp đỡ cả về tình cảm lẫn của cải vật chất với người dân Việt Nam. Cảm ơn các bạn đã dành sự đồng hành cùng Hải Thanh Story đi qua những vùng đất, khám phá những điều mới, đừng ngần ngại hãy để lại những góp ý và xin được hẹn gặp lại.