Hà Tĩnh: Đổ xô đi xem cụ ông vớt được báu vật nghìn tỷ dưới đáy sông

Xưa và Nay
1.3K người theo dõi
#Sungthancong
#VẤNĐỀHÔMNAY
Câu chuyện cuộc sống | Hà Tĩnh: Đổ xô đi xem cụ ông vớt được báu vật nghìn tỷ dưới đáy sông
Vào một ngày cuối tháng 8 năm 2003, trong khi lặn bắt sò điệp ngoài khơi vùng biển Hà Tĩnh, ngư dân xã Cẩm Lĩnh (huyện Cẩm Xuyên) phát hiện một con kho báu cổ bị đắm ở độ sâu 30m. Sự kiện này đã khiến cho cuộc sống những ngư dân trong vùng bị khuấy động.
VẤN ĐỀ HÔM NAY - Cập nhật tin tức 24h trong ngày
vấn đề hôm nay, báo vtc, tin tức trong ngày, tin tức, tin nóng, tin tức hôm nay, tin tức mới nhất hôm nay, tin tức mới nhất, tin thời sự, tin tức 24h, tin mới nhất, điểm nóng thế giới, tâm điểm quốc tế, toàn cảnh thế giới, thiên tai,thảm họa,lũ lụt, bão lũ, thời tiết, biến đổi khí hậu,
Xin kính chào quý vị đang theo dõi chương trình trên kênh youtube của chúng tôi.
Thưa quý vị, vào một ngày của tháng 8, trong khi lạn bắt sò điệp ngoài khơi vùng biển Hà Tĩnh,
một người dân ở xã Cầm Lĩnh, huyện Cầm Xuyên đã phát hiện một kho báo cổ bị đắm ở độ sâu 30 mét.
Sự kiện này đã khiến cho cuộc sống những người dân trong vùng bị khối động.
Kho báo đó là gì mà có thể khiến cho mọi người xôn xao đến như vậy?
Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu thật hư trong chương trình ngày hôm nay.
Vào một ngày cuối tháng 8 năm 2003, trong khi lạn bắt sò điệp ngoài khơi vùng biển Hà Tĩnh,
ngư dân xã Cầm Lĩnh, huyện Cầm Xuyên phát hiện một kho báo cổ bị đắm ở độ sâu 30 mét,
gần đảo Mắt, cách cửa nhựa khoảng 36 hải lý.
Từ bao đời nay, ngư dân trong vùng sinh sống yên bình, mưu sinh bằng nghề chài lưới đánh cá.
Ngày đó, sau khi kho báo này được phát giác ra, cuộc sống ngư dân làng chài xã Cầm Lĩnh bị khối động.
Đó là một con tàu cổ bị đắm có chứa nhiều cổ vật.
Tìm gặp ông Cao Xuân Đức, 6-7 tuổi, xã Cầm Lĩnh, là thuyền trưởng và cũng là một trong những người
trực tiếp tham gia trục vớt những bảo vật trong con tàu đắm, trong đó có ba khẩu súng thần công.
Ông Đức nói, những người tìm thấy con tàu đắm đầu tiên là ông Trần Trọng Thưởng và ông Phạm
Tiến Phương, cung chú xã Cầm Lĩnh. Tuy nhiên sau khi trục vớt ba khẩu súng thần công được ít năm,
thì ông Thưởng lại phát bệnh, trở nên không bình thường.
Ngược dòng thời gian, lúc đó ông Đức còn nhớ là khoảng 18 giờ, gia đình đang chuẩn bị bữa tối,
thì có những người trong thôn báo tin phát hiện con tàu đắm, kêu mọi người tập trung ra khơi phụ
giúp vớt lên. Đến khoảng 1 giờ đêm, thuyền của chúng tôi có bốn người bắt đầu xuất phát. Do đường quá
xa nên đến 8 giờ sáng đội thuyền của chúng tôi mới hội quân được với những người trong xã, ông Đức nhớ lại.
Sau khi lạn xuống chạm mặt cổ vật, ông Đức nhận định đó là một khẩu súng Đại Bác.
Con tàu nằm ở độ sâu gần 30 mét nên nhóm thợ lạn ngày đó phải đeo thêm trì, ngậm vòi giữ khí,
ngâm mình dưới đáy biển nhiều giờ. Do súng nằm dưới lớp cát quá lâu, nhóm thợ lạn của ông Đức
phải mất 2-3 ngày mới có thể đào bưới hết lớp cát và thấy hết hình dạng của khẩu thần công.
Những ngày tiếp theo, nhóm thợ lạn tiếp tục tìm thấy nhiều cổ vật như nồi đốt hương, lưu hương cổ,
các ấm pha trà. Sau một tuần liên tục xới biển, nhóm thợ lạn tiếp cận hai khẩu Đại Bác còn lại,
sau khi phát hiện có thêm 2 khẩu Đại Bác, nhóm chúng tôi bổ sung thêm khoảng 20 người. Do những khẩu
súng quá nặng, chúng tôi phải thuê tàu lớn từ Thạch Kim vào, dùng cân trục có dây tời mới trục đưa
được 3 khẩu thần công lên khỏi mặt nước, ông Đức kể. Để cảm ơn chủ tàu Thạch Kim và cũng coi như
chi phí trục vớt nhiều ngày, nhóm thợ lạn quyết định tạo người này một khẩu Đại Bác.
Sau khoảng 2 tuần hì hục lục tung đáy biển, nhóm thợ lạn bắt đầu lên dây cót đưa cổ vật vào bờ.
Hai khẩu còn lại được mang về cất sau vườn rau của gia đình Anh Phạm Tiến Phương và Trần Trọng Thưởng.
Rất nhiều người tới để ngã giá, có người trả 150 triệu một khẩu, nhưng ngư dân không bán.
Một chiều muộn cuối tháng 8 năm 2003, ông Nguyễn Chí Sơn, giám đốc bảo tàng Hà Tĩnh,
nhận được thông tin cơ quan chức năng vừa tịch thu một khẩu Đại Bác, nghi là đồ cổ.
Sau khi tìm hiểu và biết rằng ngoài khẩu súng này còn có thêm 2 khẩu nữa đang được ngư dân
tự lĩnh cất giữ, ông Sơn tức tốc cùng đồng nghiệp tới hiện trường.
Theo lời kể của ông Sơn, khi vào hiện trường, 2 khẩu súng được ngư dân mang để sau vườn.
Họ cứ nghĩ 2 khẩu súng này có giá trị rất lớn, một phần do những người buôn bán đồ cổ thổi giá nên
không đồng ý nhuộm lại cho bảo tàng. Chúng tôi phải tổ chức nhiều cuộc họp,
nhờ cơ quan chức năng vào cuộc khi đó người dân mới chịu thương lượng.
Xác định đây là những khẩu Đại Bác có nền đại từ rất lâu, mang ý nghĩa lịch sử vô
trọng. Bảo tàng Hà Tĩnh đã thương lượng trích 40 triệu đồng từ kinh phí mua bán,
chuyển nhượng hiện vật trao cho nhóm ngư dân để đưa 2 khẩu thần công về bảo tàng,
bảo quản và được ngư dân đồng ý. Sau khi 3 anh em súng thần công đoàn tụ
tại bảo tàng Hà Tĩnh, những manh mối đầu tiên về nền đại của chúng bắt đầu được hé lộ.
Theo ông Nguyễn Trí Sơn, 3 khẩu thần công có hình dáng kích thước và trang trí hoa văn giống
đồng. Các họa tiết trang trí dày đọc được nạm bạc bởi các đề tài truyền thống như cúp dây,
rồng trầu mặt nguyệt, đầu rồng, mây, chẩm tròn, đường đồng tâm. Tuy nhiên ngư dân đã tháo hết
bạc được nạm trên thân súng, ông Sơn miêu tả. Để tạo được vẻ đẹp như ban đầu cho khẩu súng,
bảo tàng Hà Tĩnh đã quyết định trích một số tiền để thuê thợ khả bạc lại một trong 3 khẩu.
Bảo tàng Hà Tĩnh xác định 3 khẩu thần công có tên lần lượt là Bảo Quốc An Dân Đại Tướng
Quân 3 vị chi nhất, dịch là vị thứ nhất trong 3 vị Bảo Quốc An Dân Đại Tướng Quân.
Bảo Quốc An Dân Đại Tướng Quân 3 vị chi nhị, dịch là vị thứ 2 trong 3 vị Bảo Quốc An Dân Đại
Tướng Quân. Và Bảo Quốc An Dân Đại Tướng Quân 3 vị chi tam, dịch là vị thứ 3 trong 3 vị
Bảo Quốc An Dân Đại Tướng Quân. Trước khi được trục vớt, hoa văn và chữ hán trên 3 khẩu
thần công này đều được nạm bạc cầu kỳ, tinh tế. Nhưng sau khi được trục vớt,
ngư dân bóc hết phần nạm bạc có trên 2 khẩu súng. Khẩu còn lại vẫn có một số hoa văn nạm
bạc ở phần đầu, thân và phần chữ hán. Giữa thân súng có 2 quai chạm khắp hình rồng và hai
tai tròn làm giá đỡ. Một bên tai có hàng chữ hán nói về trọng lượng và kích thước súng.
Rồng ở đây có 4 móng đuôi, đuôi xoắn cong giữ tợ theo phong cách thời Nguyễn. Các hoa cúc dây
được lồng vào nhau đối xứng bao quanh súng. Mô tả từ phần đốc súng tới miệng,
súng cho thấy 3 khẩu thần công màu nâu xám, hình trụ tròn, tho nhỏ dần về phía miệng súng.
Phần đốc súng gồm có khóa nòng, cổ và núm súng. Phần khóa nòng được tạo đường gờ hình tròn đông tâm.
Giữa súng có trục súng và đáy vành có tác dụng cố định súng trên giá đỡ. Bên trên có
quai súng được tạo hình đầu rồng. Súng có 2 vòng đai tăng cường,
xung quanh có các hoa văn trang trí. Nòng súng có đường kính 12cm.
Đáy nòng là nơi đặt đạn tì và tấm chèn có độ hở nòng. Tiếp đó là khoang để thuốc súng
có lỗ thông hơi ra bên ngoài. Ở họng súng, mép miệng có các đường gân nổi.
Súng có kích thước 243cm, đường kính nòng 23cm, đường kính đáy 45cm,
nặng 2.080kg theo hệ đo lường cổ Việt Nam, bằng 1,25 tấn.
Sau khi Bảo tàng Hà Tĩnh phục chế và biết được thân thế của 3 khẩu súng thần công,
nhóm nghiên cứu đối mặt với những câu hỏi khó trả lời tại sao 3 khẩu thần công này lại bị
đắm ở vùng biển Hà Tĩnh, đắm vào thời gian nào, lý do bị đắm.
Về sự kiện đúc súng này, sách Đại Nam Thực lục của Quốc xử Quán Triều Nguyễn, Quyên Bảy có ghi.
Tân Tị, mùa xuân, tháng riêng, đúc súng Đại Bác uy phúc, trước lạc quân thị trung,
đào được vạn cân đồng đem dân. Vua Sai đúc 3 khẩu Đại Bác đều đặt tên là
Quốc An Dân Đại Tướng Quân, thân chế bài minh khắc vào súng để ghi.
Một khẩu bài minh rằng, minh mạng 5 đầu, được vạn cân đồng, Sai đúc súng uy phúc để bảo đời
sau. Phúc lan khắp trong nước, uy dậy cả 4 phương, ức muôn năm ấy, phát mãi điểm lành.
Khẩu thứ 3 bài minh rằng, minh mạng 5 đầu, được vạn cân đồng, Sai đúc súng uy phúc để bảo đời
sau biết rằng. Uy để chống giặc, phúc ứng điểm lành, văn võ đều dùng, thọ khảo mãi mãi.
Theo đó, Bảo tàng Hà Tĩnh xác định 3 khẩu thần công được vua Minh Mạng Cho Đúc đặt tên và
viết bài mình vào một xuân tháng riêng năm Tần Tị, 1821, tại Kinh Đô Huế.
Minh Mạng là vị vua thứ hai của nhà Nguyễn, có nhiều cải cách sâu rộng về hành chính,
bộ máy nhà nước, trú trọng đến phát triển quân đội. Suốt 20 năm trị vì,
1820-1840, vị vua này đã đưa đất nước phát triển mạnh mẽ về mọi mặt.
Theo tài liệu của Bảo tàng Mỹ thuật Cung Đình Huế, trong thời gian trị vì,
vua Minh Mạng đã cho đúc 269 khẩu thần công bòng đồng, trong đó có 3 khẩu thần công Bảo
Quốc An Dân Đại Tướng Quân này. Chúng là biểu tượng quyền uy của nhà vua,
là sức mạnh của một đất nước đang phát triển mạnh mẽ cả về kinh tế, văn hóa,
xã hội và an ninh quốc phòng. Điều này không chỉ thể hiện kích thuốc, trọng lượng to lớn mà còn
thể hiện ở hoa văn trang trí của súng, đạt đến trình độ cao về thẩm mỹ, văn hóa và khoa học.
Cũng theo ông Nguyễn Trí Sơn, dựa vào những đồ án hoa văn trang trí, những bài minh văn trên thân súng,
thì mục đích của việc đúc súng là chúc mừng vua Minh Mạng lên ngôi hoàng đế,
sau đó là xua tan đi những điều không tốt lành. Ba khẩu súng này dùng để thể hiện uy quyền của nhà vua,
chứ không phải dùng để đánh trận như những khẩu súng khác.
Ông Sơn nói, các hiện vật này cũng cho thấy trình độ phát triển khoa học kỹ thuật,
nhất là kỹ thuật luyện kim màu, kỹ thuật đúc đồng của nước ta vào những thập
của thế kỷ 19. Với những giá trị tiêu biểu và độc đáo về nhiều mặt,
ba khẩu thân công của Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là
Bảo vật Quốc gia ngày 30 tháng 12 năm 2013.
Nội dung vừa rồi đã khép lại chương trình trên kênh youtube của chúng tôi ngày hôm nay.
Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Xin kính chào và hẹn gặp lại.
