Inamori Kazuo: CHÂN LÝ của VŨ TRỤ nằm ở hai chữ TẬN TÂM

Bạn đang nghe, Aboox, thời còn là sinh viên năm cuối của một trường công nghệ, tuổi trẻ của tôi, đã được tuyên truyền bằng những câu nói vô cùng hào nhoáng, những khẩu hiệu thịnh hành ngày đó, được mạng xã hội hô hào là, Trong khi đó, Inamori Kazuo, người sau này lập nên hai tập đoàn lọt top 500 thế giới, thời trẻ lại bị kẹt trong một xưởng gốm rách nát sắp phá sản, bị nợ lương, bị ép vào chân tường, đôi bàn tay lấm lem bùn đất và hóa chất. Vậy mà thay vì bỏ việc, ông lại chọn cách tự ám thị bản thân để yêu lấy đống bùn đất đó, chìm đắm trong những gian nan của tuổi trẻ, giúp ông Trang bị những hành trang quý giá, để rồi sau này sáng lập nên tập đoàn Kyusara Lừng Lẫy. Những điều tôi đúc kết được trong cuốn sách rất giản dị nhưng có sức mạnh rất to lớn. Không có công việc nào sinh ra đã là vĩ đại. Chỉ có sự tận tâm đến mức cực đoan mới biến những thứ tầm thường trở thành kiệt xuất. Nếu bạn chuẩn bị nộp đơn nghỉ việc, thì hãy tạm thời cất nó vào ngăn kéo. Hôm nay vị tỷ phú đầy lòng chắc ẩn này sẽ chia sẻ với bạn cách ông ấy tìm thấy đam mê và niềm vui trong chính những công việc mà có thể bạn đang cảm thấy chán ghét. Còn nếu bạn vứt nó vào trong kho, phủ bạt che mưa che nắng, nó sẽ nhanh chóng bị dì xét ăn mòn và trở thành đống sắt vụn vô dụng. Tâm hồn con người cũng vận hành chính xác theo cách như vậy. Chúng ta cần công việc không chỉ để nhận tiền lương, mà thực chất, chúng ta đang thông qua công việc để tìm kiếm giá trị của sự tồn tại. Bạn nhận ra mình có ích, mình đang sống một cuộc đời có ý nghĩa, chứ không chỉ tồn tại như loài thực vật vô chi. Ông trời đã an bài rất công bằng, việc thi thoảng nhàn dỗi là một phần thửa ngọt ngào, nhưng nếu cả đời vô công dỗi nghề thì đó lại là một hình phạt của sự nhạt nhẽo. Chính vì vậy, nếu chỉ dùng cảm giác nghĩa vụ hay làm vì tiền để đối mặt với công việc kéo dài mấy chục năm trời, thì sớm muộn gì bạn cũng sẽ kiệt sức và cảm thấy đi làm là một sự đầy đoạn. Chúng ta cần tìm cách nâng cấp cái tâm lý cơm áo gạo tiền ấy lên. Chúng ta cần chuyển hóa cái công việc vất vả, mồ hôi nhớ nhạy ấy thành một thứ nuôi dưỡng tinh thần. Và để làm được điều đó, không có con đường tắt nào khác ngoài việc. Phải học cách yêu lấy chính công việc mình đang làm. Việc bạn có thể tìm thấy một công việc để dốc lòng trọn vẹn hay có khả năng biến công việc hiện tại thành thứ mình yêu thích hay không. Chính là lần danh quyết định cả một đời bạn sẽ sống trong hạnh phúc hay chìm trong nỗi bất hạnh. Thành thực với các bạn, tôi tin chắc rằng trong số những người đang nghe câu chuyện này, có rất nhiều người đang ôm ấp một suy nghĩ quẩn quanh trong đầu. Mình muốn nghỉ việc, chỗ này vất vả quá, áp lực quá, mình không chịu nổi nữa rồi. Nếu bạn đang có suy nghĩ đó, thì đừng vội tự than trách bản thân. Thật ra, một ông già được người ta xưng tụng là kiên cường như tôi. Hồi trẻ cũng từng không biết bao nhiêu lần nhen nhóm ý định bỏ việc, đi làm. Quả thực là quá vất vả, tâm cảnh lúc chán việc ấy. Nghĩ cho kỹ thì cũng giống hệt như thời chúng ta còn đi học. Các bạn có nhớ những đêm thức trắng để ôn thi đại học, hay chuẩn bị bảo vệ đồ án tốt nghiệp không? Mắt thì díu lại, đầu đau như búa bổ, bài vở thì ngập đầu. Lúc khổ sở đến cùng cực ấy, trong đầu ta chỉ trào lên một khao khát mãnh liệt. Ước gì bây giờ được vứt hết sách vở đi, nhảy lên một chuyến xe đi thẳng lên núi, hay về một vùng quê vắng vẻ nào đó, mặc kệ tất cả mọi thứ trên đời. Chúng ta bây giờ hay gọi đó là đi chữa lành, đi trốn khỏi thế giới. Thế nhưng, giả sử ngày mai bạn quyết tâm viết đơn xin nghỉ việc thật, và bạn xách ba lô đi trốn thật, liệu cuộc sống sau đó có vui sướng như ở thiên đường không? Dựa trên kinh nghiệm của tôi, tôi dám tin chắc tuyệt đối là không. Ngày đầu tiên, có thể bạn sẽ thấy tự do và nhẹ nhõm. Ngày thứ hai, bạn bắt đầu quen với việc rảnh rỗi. Nhưng đến ngày thứ ba, thứ tư, khi sự hưng phấn của việc được giải thoát qua đi, một thứ cảm giác bứt dứt, trống trải sẽ dâm gian xuất hiện. Bạn sẽ chán ngán cái sự rảnh rỗi của mình, và tận sâu trong thâm tâm. Bạn sẽ lại khao khát muốn được làm việc trở lại. Tại sao chúng ta lại thấy công việc vất vả? Là bởi vì chúng ta bận rộn. Và quan trọng nhất là bởi ta đang gánh trên vai một trách nhiệm với vị trí mình đang đứng. Thế nhưng, tạo hóa rất kỳ diệu. Chính ngay trong sự vất vả đẫm mồ hôi ấy, ngay trong cái trách nhiệm nặng nề ấy, chúng ta mới thực sự cảm nhận được giá trị tồn tại của mình. Nếu chỉ đơn thuần bám vào cảm giác nghĩa vụ, tức là tự nhủ mình phải dáng làm để cuối tháng lấy lương hay mình làm vì xếp giao, thì sự vất vả sẽ nhân lên gấp bội. Cái cảm giác bị ép buộc phải làm một việc mình không thích, giống như một hòn đá tảng đè nặng lên ngực. Không một ai có thể dùng cảm giác nghĩa vụ ấy để chịu đựng nổi công việc kéo dài đến mấy chục năm trời. Vậy làm thế nào để vượt qua? Ở đây, tôi muốn chia sẻ với các bạn một triết lý bướng bình mà tôi đã áp dụng trong những ngày tháng tuyệt vọng nhất khi làm việc tại sưởng gốm. Bí quyết của tôi rất đơn giản, thậm chí nghe có vẻ hơi ngu ngốc. Đó là tôi tự đánh lừa bộ não của chính mình. Thay vì gào thét oán trách, tôi chọn cách ép buộc bản thân phải yêu thích công việc. Đứng trước một mẻ gốm không như ý, đối diện với những loại hóa chất bốc mùi, tôi tự kỳ ám thị mình và lầm bậm. Chà, công việc này thú vị đấy chứ. Mình yêu công việc này. Lúc đầu, sự tự nhủ ấy giống như một sự gượng ép nực cười. Nhưng khi bạn liên tục dẫn dắt tâm hồn mình hướng về phía ánh sáng, khi bạn thôi phàn nàn và thực sự chìm đắm vào việc giải quyết một vấn đề, sự say mê sẽ dần dần nảy mầm. Và khi say mê xuất hiện, một phép màu sẽ xảy ra. Sự vất vả bỗng chốc bốc hơi sạch sẽ. Bạn cứ thử nhìn những người nông dân cần mẫn, những vận động viên đỉnh cao hay những nhà khoa học kiệt xuất. Họ vã mồ hôi, họ kiệt sức. Họ đối mặt với muôn vàn khó khăn trong mắt người ngoài. Đó là một nỗi vất vả vượt quá sức tưởng tượng. Nhìn thôi đã thấy hành xác. Thế nhưng, bản thân người trong cuộc lại ôm giữ một tâm thái hân hoan rực rỡ, họ quên mình dốc lòng vào đó. Với họ, những việc ấy chẳng hề vất vả chút nào. Và quá trình nhọc nhằn ấy, về sau, thậm chí còn chẳng động lại trong ký ức. Họ chỉ nhớ về niềm vui sướng tột độ khi chinh phục được đỉnh cao. Công việc cũng y hệt như vậy. Cái yêu thích chính là động lực duy nhất, là tấm khiên vững chắc nhất, giúp chúng ta có thể bước qua mọi thế đạo gian nan. Bất kể bạn đang làm ở lĩnh vực nào, dù là một người nông dân, một kỹ sư, một nhân viên bán hàng, một thợ sửa xe hay một giám đốc, chỉ có những người tìm thấy niềm vui vô hạn trong việc mình làm, quên mình và dốc lòng vào đó, mới có thể gặt hái thành công. Còn nếu trong tâm trí bạn luôn chất chứa sự chán ghét, nếu bạn không tự tìm cách để yêu lấy công việc của mình, thì tôi dám chắc chắn một điều, bạn sẽ tuyệt đối không bao giờ chạm tay được tới thành công, và cũng không bao giờ có thể mãn nguyện với cuộc đời của chính mình. Tôi thường hay nghe các bạn trẻ mới bước chân vào xã hội, sau khi vào công ty được một thời gian ngắn thì bắt đầu nảy sinh tâm lý bất an và phàn nản. Các bạn cắn dứt, chăn trở nói với tôi, Ông Inamori ơi, tôi mang tấm bằng cử nhân đại học vào đây, thế mà ngày nào xếp cũng chỉ giao cho tôi mấy cái việc bật vãnh vô vị. Nào là nhập liệu? Sắp xếp giấy tờ? Nào là gọi điện chăm sóc khách hàng theo kịch bản có sẵn? Cứ làm mãi những việc thế này liệu có thui chột tài năng không? Tôi muốn xin chuyển sang bộ phận khác làm việc gì đó quan trọng hơn, thú vị hơn. Nghe những lời đó, tôi chỉ biết lắc đầu. Với tư cách là một người đi trước, tôi phải nói thẳng với các bạn rằng, tâm thái luôn muốn nhảy nhót, đứng núi này trong núi nọ ấy là hoàn toàn sai lầm. Nhiều người trẻ thời nay mắc một căn bệnh, đó là thích sự hào nhoáng về ngoài và khao khát cái gọi là trải nghiệm đa dạng. Các bạn muốn biết mỗi thứ một tí, làm mỗi việc một chút để hồ sơ xin việc trông thật đẹp, thật phong phú. Nhưng các bạn quên mất một chân lý phũ phàng, hiểu biết rộng mà nông cạn, thì cuối cùng cũng chẳng khác gì hoàn toàn không biết gì. Nếu cuộc đời là một cánh đồng và bạn khát nước, bạn sẽ làm gì? Nếu bạn sách cuốc đi đảo 10 cái hố, mỗi hố sâu trừng một găng tay, bạn sẽ chẳng bao giờ tìm thấy một dọt nước nào, mà chỉ nhận lại sự mệt mỏi và đôi tay phồng rộng. Nhưng nếu bạn chọn đúng một chỗ, cắn răng chịu đựng sự nhảm chán, kiên nhẫn vung quốc đào mãi, đào mãi xuống hàng chục, hàng trăm mét, thì đến một lúc nào đó, mạch nước ngầm mát lạnh sẽ tuôn trào. Và bạn biết điều kỳ diệu nhất là gì không? Khi bạn chạm được đến mạch nước ngầm ấy, bạn sẽ nhận ra nó thông thẳng ra biển lớn, đào một cái giếng thật sâu, bạn sẽ tìm thấy cả đại dương. Công việc cũng y hệt như vậy. Đừng khinh thường những việc vật vãnh. Chỉ cần bạn nắm lấy một việc, dẫu là việc nhỏ bé tầm thường nhất, và chuyên tâm truy cầu nó đến tận cùng, bạn có thể thấu suốt được mọi việc khác trên đời. Bạn hãy chú ý, những người thợ thủ công lành nghề suốt bao nhiêu năm chỉ chuyên tâm lặp đi lặp lại một công việc. Như người thợ mục bào những thanh gỗ, người thợ gốm nặng đất xét, hay ngay cả ông lão bán phở đầu ngõ nhà bạn, ngay ngay cần mẫn ninh từng nồi xương. Khi họ rèn luyện kỹ năng đến mức lão luyện, họ không chỉ là thợ nữa, họ trở thành những chiếc da. Bằng cách đắm mình vào cái vất vả, tĩnh tâm gạt bỏ mọi tạp niệm để làm cho da hồn một sản phẩm tốt, họ tự nhiên sinh ra những kiến giải vô cùng sâu sắc và độc đáo về cuộc đời. Tương tự như những bậc tu hành dốc lòng tu tấm, hay những người nghệ sĩ đắm chìm trong nghệ thuật. Khi họ mở lời nói về những chuyện thuộc lĩnh vực khác, từng câu từng chữ của họ đều hàm chứa những câu chuyện thấu tình đạt lý, khiến người khác phải tấm tắc nể phục. Tại sao lại như vậy? Bởi vì ở tầng đáy sâu thẳm của mọi sự vật sự việc, hay mọi ngành nghề trên thế gian này, đều tồn tại chung một chân lý cốt lõi. Chân lý của vũ trụ không nằm ở đâu xa xôi, nó nằm ngay dưới đáy của sự tận tâm. Chuyên tâm vào một việc, làm nó đến tận cùng của sự xuất sắc, truy cứu đến tận cùng ý nghĩa thực sự của nó, chính là con đường ngắn nhất và duy nhất để bạn đạt tới cảnh giới chân lý, thấu hiểu vạn tượng của vũ trụ. Cho nên, khi xếp giao cho bạn một việc vật bệnh, đừng rè biểu chê bai, hãy làm việc vật ấy bằng một thái độ vĩ đại. Nếu phải sắp xếp tài liệu, hãy nghĩ cách sắp xếp sao cho khoa học nhất, nhanh nhất, không ai trong công ty có thể làm tốt hơn bạn. Nếu phải nhập liệu, hãy gõ phím với một sự tập trung tuyệt đối để không sai một dấu phẩy. Ngàn vạn lần chớ quên, truy cứu tận cùng một việc nhỏ, cũng đồng nghĩa với việc bạn đang cầm trên tay chiếc chìa khóa để mở ra cánh cửa thấu hiểu mọi việc lớn lao trên đời. Hãy ngừng phàn nàn, nắm lấy cái cuốc cái sẻ của mình và bắt đầu đào cái giếng dưới chân bạn cho thật sâu sắc. Ở phần trước, tôi khuyên các bạn phải kiên nhẫn đào một cái giếng thật sâu. Đừng vội vàng vứt bỏ những công việc bật bãnh. Nhưng đến đây, tôi phải khẩn thiết nhắc các bạn một điều, kéo các bạn lại hiểu lầm ý của ông già này. Có rất nhiều người đánh đồng sự kiên nhẫn với sự chịu đựng mù quáng. Họ nghĩ rằng, chuyên tâm nghĩa là cắn răng chịu đựng, nhắm mắt nhắm mũi làm cho xong việc được giao. Ngày hôm qua họ làm thế nào, thì ngày hôm nay họ làm y hệt thế ấy, và ngày mai họ cũng dập quân chính xác từng bước như vậy. Thành thực, nếu các bạn chỉ lặp đi lặp lại một công việc một cách vô tâm, thì các bạn không phải là một người thợ tận tâm, mà các bạn chỉ đang tự biến mình thành một cái máy. Mà đã là máy móc, thì sớm muộn gì cũng sẽ bị một cái máy móc khác thay thế mà thôi. Con người chúng ta, có một thứ công cụ vĩ đại hơn bất kỳ cỗ máy nào. Đó chính là tư duy. Tôi không bảo các bạn coi công việc mình chọn làm lúc ban đầu là công việc cả đời rồi cứ một mực nhẫn nhịn cam chịu. Ngay trong lúc vùi đầu làm lụng, mồ hôi nhễ nhại, bộ não của bạn vẫn cần hoạt động. Tuyệt đối không dùng cùng một phương pháp, cùng một ý tưởng để làm những việc giống hệt như ngày hôm qua. Vậy bí quyết của sự sáng tạo nằm ở đâu? Các bạn trẻ thường nghĩ sáng tạo là một cái gì đó vĩ mô. Nào là phải nghĩ ra một ứng dụng triệu đô, phát minh ra một cỗ máy thay đổi thế giới, hay vạch ra một chiến lược kinh doanh long trời lở đất. Không phải vậy. Sáng tạo thực chất khởi nguồn từ một điều vô cùng giản dị. Đó là việc dẫu bạn chỉ đang làm một chuyện nhỏ nhặt nhất. Bạn cũng phải liên tục nuôi dưỡng một sự hoài nghi tích cực và tự hỏi bản thân câu này mỗi ngày. Làm thế này đã là tốt nhất chưa? Có cách nào làm nhanh hơn? Chính xác hơn? Hay tiết kiệm hơn không? Ví dụ, nếu công việc của bạn là lau dọn một cái sửa. Hôm qua bạn mất một tiếng đồng hồ để quét và lau từ đầu sửa đến cuối sửa. Hôm nay, bạn đừng vội cắm mặt vào làm y như cũ. Hãy dừng lại một nhịp và tự hỏi. Làm thế này đã ổn chưa? Nếu mình đổi nước lau sàn này sang loại khác thì có sạch nhanh hơn không? Nếu mình đổi đường quét, gom rác từ hai góc lại một chỗ thì có tiết kiệm được 10 phút không? Hay nếu bạn là một nhân viên văn phòng chuyên nhập liệu. Hôm qua bạn nhập bằng cách gõ tay từng dòng. Hôm nay bạn tự hỏi. Làm sao để không phải gõ tay nữa? Thế là bạn mày mò học thêm vài hàm Excel mới. Học cách viết một đoạn mã nhỏ để máy tính tự động lọc dữ liệu. Đó là sáng tạo. Sáng tạo không phải là một tiếng xét nổ ngang tay biến bạn thành thiên tài trong một đêm. Sau khi bạn nắm vững được kỹ năng nền tảng của một công việc, bạn liên tục tự hỏi mình, liên tục tìm tòi và thay đổi từng chút, từng chút một. Đó chính là sự đổi mới. Và sự đổi mới này mang trong mình một phép màu kỳ diệu. Mỗi ngày bạn chỉ cần cải tiến công việc của mình tốt hơn ngày hôm qua một phần trăm thôi. Một phần trăm là con số bé xíu. Nhưng nếu bạn lập đi lập lại sự hoài nghi và cải tiến ấy trong suốt một tháng, một năm, rồi mười năm, sự tích lũy ấy sẽ tạo ra một sức mạnh khủng khiếp dẫn đến một bước nhảy vọt vượt bậc mà chính bạn cũng không thể ngờ tới. Tôi luôn tâm niệm rằng, dẫu ở độ tuổi nào đi trăng nữa, nếu trong quá trình sống mà không thể đổi mới mỗi ngày, thì con người ta sẽ lập tức ngừng tiến bộ. Và một người ngừng tiến bộ, sống mười năm như một ngày, thì làm sao có thể tỏa ra sức hấp dẫn được phải không? Cho nên, hãy đập tan cái tư duy làm cho xong việc. Ngày hôm nay của bạn nhất định phải mới mẻ hơn, thông minh hơn và xuất sắc hơn ngày hôm qua, dù chỉ là một phần trăm. Cùng với sự phát triển của kinh tế, xã hội Nhật Bản ngày nay cũng đang thịnh hành một trào lưu. Người ta ngày càng đề cao khẩu hiệu, cân bằng cuộc sống. Ai cũng mong muốn thu nhập tăng cao lên, nhưng thời gian làm việc phải rút ngắn lại. Mọi người muốn có nhiều thời gian hơn để đi du lịch, để chữa lành, để tận hưởng cuộc sống tuổi trẻ vì đời người chỉ sống có một lần. Tôi hiểu. Đây là một trào lưu tất yếu của thời đại. Và việc khao khát được nghỉ ngơi, hưởng thụ vốn dĩ là một nhu cầu rất đỗi chính đáng của con người. Thế nhưng, ông già bướng bỉnh này lại một lần nữa đi ngược lại với số đông. Càng nhìn vào trào lưu ấy, tôi lại càng tin vào một điều sâu sắc. Chúng ta không nên làm việc ít đi. Ngược lại, mỗi người chúng ta cần nỗ lực làm việc nhiều hơn nữa. Nhiều người sẽ nhú mày. Tại sao lại làm nhiều hơn? Ông định xúi dục chúng tôi, làm những con thiêu thân bán mạng cho tư bản nào. Hoàn toàn không phải vậy. Lý do tôi khuyên các bạn làm việc cật lực, không phải để làm giàu cho bất kỳ ông chủ nào, mà là vì một niềm tin thiêng liêng nhất mà tôi đã đúc kết được trong suốt cuộc đời mình. Trao đi tình yêu thương và lòng vị tha chính là phương thức sống cao thượng nhất của kiếp làm người. Nhiều bạn trẻ ngày nay nghĩ rằng làm việc thiện, thực hành lòng vị tha hay đại ái là một cái gì đó to tát lắm. Phải đợi đến khi mình thành tỷ phú, kiếm được hàng trăm tỷ đồng rồi đem đi quyên góp xây trường học, lập quỹ từ thiện thì mới gọi là làm việc thiện. Còn bây giờ mình lương ba cọc ba đồng, lo cho bản thân còn chưa xong thì lấy đâu ra mà vị tha. Nhưng các bạn đã hiểu lầm rồi. Việc thiện vĩ đại nhất, thiết thực nhất lại nằm ngay trong chính công việc bình dị mà các bạn đang làm mỗi ngày. Khi các bạn nỗ lực làm việc đến toát mồ hôi hồn, các bạn không chỉ đang tạo ra lợi ích cho riêng mình. Hãy thử nghĩ mà xem. Nếu bạn là một lập chỉnh viên, cẩn thận viết ra một dòng mã không có lỗi, bạn đang giúp hàng nghìn người dùng tiết kiệm thời gian và giúp họ tạo ra nhiều lợi nhuận hơn. Nếu bạn là một người thợ xây, mỗi viên gạch bạn đặt xuống thật ngay ngắn và vững chãi sẽ tạo nên một máy ấm an toàn che chở cho một gia đình suốt mấy chục năm. Một sản phẩm tốt, một dịch vụ tận tâm do chính đôi bàn tay và khối óc của bạn tạo ra đang trực tiếp mang lại nụ cười và sự bình an cho một ai đó ngoài kia. Và sâu xa hơn nữa, các bạn hãy nhìn vào những đồng tiền lương mà mình nhận được. Đó là kết tinh của mồ hôi, nước mắt và sự nỗ lực chân chính. Khi bạn dùng đồng tiền trong sạch ấy để tiêu dùng, để nộp thuế cho nhà nước, bạn có biết điều gì đang xảy ra không? Những đồng tiền thuế được trích ra từ giọt mồ hôi của bạn sẽ biến thành những viên gạch xây lên bệnh viện, trường học. Nó biến thành những con đường trải nhựa rẽ vào những vùng quê nghèo. Nó biến thành ngân sách để cứu trợ đồng bào trong những ngày thiên tai bão lũ. Ngay trong khoảnh khắc bạn và tôi đang ngồi đây, ở một góc nào đó trên thế giới này hay ngay trên chính mảnh đất quê hương các bạn, vẫn còn những đứa trẻ đang lay lắt vì đói khát, những người khuyết tật đang phải cắn răng chịu đựng nỗi đau thể sát để giành giật sự sống từng ngày. Họ đang kêu cứu trong sự bất lực và chính những giọt mồ hôi rớt xuống từ chán của bạn. Những nỗ lực làm việc quên mình của bạn đang âm thầm và gián tiếp cứu rỗi những con người đáng thương ấy. Công việc, vì thế, không bao giờ chỉ là công cụ để kiếm cơm. Công việc là một đạo lý cao đẹp. Làm việc chăm chỉ chính là hình thức tu hành vĩ đại nhất, là cách đơn giản nhất để một người bình thường tỏa ra ánh sáng của lòng tử bi. Khi hiểu được điều này, liệu bạn có còn thấy công việc là một cánh nặng, là sự đầy đọa cần phải trốn chạy hay làm cho qua quyết nữa không? Tôi tin chắc rằng, dẫu thế sự có xoay vần ra sao, thì sâu thẳm trong trái tim của mỗi chúng ta vẫn luôn tồn tại khát khao được yêu thương và được cống hiến. Xin đừng để những cám dỗ của sự nhàn hại nhất thời làm hoan ố đi viên ngọc quý giá ấy trong tâm hồn bạn. Hãy yêu lấy công việc của mình. Hãy dốc lòng chuyên tâm như một con sâu đo cặm cụi. Hãy không ngừng tự hỏi để mỗi ngày làm việc tốt hơn ngày hôm qua. Và quan trọng nhất, hãy làm việc với một trái tim vị tha. Biết rằng mình đang đổ mồ hôi vì hạnh phúc của chính mình và của cả nhân loại. Nếu các bạn sống và làm việc với một tâm thế như vậy, thì dù bạn là ai, làm nghề gì, xuất phát điểm ra sao. Inamori Kazuo xin cuối đầu khẳng định với các bạn rằng Ông Trời tuyệt đối sẽ không bao giờ bạc đãi bạn và bạn chắc chắn sẽ có một cuộc đời tốt đẹp vô cùng.